Texts
Select a text:
Bibliography
Bibliography
Select a chapter:
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
(no revisions)
Associated topic(s): Pashupata Shaivism
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 498
- Click on a sentence to show its analysis
- Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
guruḥ ācāryaḥ pañcārthajñānopadeṣṭā // (1) Par.?
tasya bhaktiḥ śraddhā sarvaduḥkhābhibhūtasya mamāyam eva trātety eṣā bhāvanā kāryā // (2) Par.?
tathā coktam / (3.1) Par.?
gurur devo guruḥ svāmī ityādi na ca kāraṇapravacanayor bhaktivirodhas tadanumatyaiva tayor bhaktisambhavāt // (3.2) Par.?
yatas tu tayor bhaktiḥ kartavyeti nānumanyate sa gurur eva na bhavati ananugrahakāritvāt // (4) Par.?
sā ca gurubhaktis tad anabhipretam pariharatotthānādikaṃ kurvatā ca satataṃ sevanīyā // (5) Par.?
jñātvā tadabhiprāyam aśāstroktam api taddhitaṃ kartavyam // (6) Par.?
tathā coktam / (7.1) Par.?
granthārthaviduṣaḥ ityādi // (7.2) Par.?
yad eva hi guror abhipretaṃ tad eva vihitaṃ śāstrānuktam api śreyaskari bhavati rāmasya mātṛvadhavat // (8) Par.?
guror vākyāni ca śraddheyāni anyathā doṣaśravaṇāt tattvajñānālābhaprasaṅgāc ca // (9) Par.?
bhaktibalavihīno hi grahaṇādyupeto 'pi jñānāvalepenānyathā 'pi śāstrārthaṃ pratipadyata ity ato grahaṇādyupetasya bhaktir eva balam // (10) Par.?
bhāṣyavirodho 'pi nāsti // (11) Par.?
yato balam aṣṭāṅgaṃ brahmacaryam ity asyāyam arthaḥ // (12) Par.?
aṣṭānāṃ grahaṇādīnām aṅgam aṣṭāṅgaṃ bhaktir evocyate vedāṅgavadarthāntarābhidhānāt // (13) Par.?
saiva brahmacaryanimittatvāt brahmacaryam ity ucyate // (14) Par.?
yadi punar yathāśrutārthaḥ syāt tadā vāsovidhānam ityādijñāpakābhidhānavirodhaḥ syād iti // (15) Par.?
vidhāv adhikṛtasya dvitīyaṃ balam āha // (16) Par.?
prasādaś ca mateḥ iti // (17) Par.?
matiprasādaśabdenākaluṣatvam uktam // (18) Par.?
sati hi tasmin matiḥ prasannā bhavati // (19) Par.?
tathā ca balam akaluṣatvam iti bhāṣyam // (20) Par.?
atrāpi tarhi spaṣṭābhidhānaṃ kim arthaṃ na kṛtam // (21) Par.?
matiprasādahetor anyasyāpy āśaucavyāmohādyabhāvasya balatvajñāpanārthaṃ pradhānāpekṣayā tv akaluṣatvam uktam // (22) Par.?
caśabdaḥ pūrvoktabalasya vidyamānasyāpi caritārthatvāt tadbalatvaṃ prādhānyān na cintyata iti sūcayati / (23.1) Par.?
tac cākaluṣatvaṃ dvividhaṃ param aparaṃ ca // (23.2) Par.?
tatra kaluṣatvabījasadbhāve 'py utpannakaluṣatvanirodhi yāvad anāgataṃ kaluṣaṃ notpadyate tāvatkālaṃ yad akaluṣatvaṃ tad aparaṃ yad bījakṣayād atyantanimittasadbhāve 'pi kaluṣaṃ notpadyate tat param iti // (24) Par.?
yogakriyāyām adhikṛtasya tṛtīyaṃ balam āha // (25) Par.?
dvaṃdvajayas tathā iti // (26) Par.?
ādhyātmikādhibhautikādhidaivikāni duḥkhasādhanāni dvaṃdvāni teṣāṃ jayaḥ sahiṣṇutvaṃ dvaṃdvānabhibhāvyatvam ity arthaḥ // (27) Par.?
tathāśabdaḥ samānārthe // (28) Par.?
yathā prāguktabale saty apy acaritārthavidhyadhikṛtasyākaluṣatvam eva balaṃ cintyate tathā baladvayasadbhāve 'py acaritārthaṃ dvaṃdvasahiṣṇutvam eva prādhānyena balaṃ cintyata iti // (29) Par.?
tad api dvividhaṃ parāparabhedāt yat tāvad akṣapite pāpe yogakriyāyām abhiniviṣṭasya sādhakasya mṛdumadhyamaśītātapādibhir anubhāvyatvaṃ dhyānādyabhyāsas tad aparam // (30) Par.?
yat kṣapite niḥśeṣapāpe guhādeśaṃ gatasyātitīvrair api śītādibhir anabhibhāvyasvalakṣaṇaṃ dvaṃdvasahiṣṇutvaṃ tat param // (31) Par.?
bhāṣyakṛtā tu param eva gomṛgadharmatvaṃ vyākhyātam // (32) Par.?
akaluṣatvavad abhyūhya śiṣyā aparaṃ gomṛgadharmitvaṃ pratipatsyanta ity abhiprāyavatā noktam iti // (33.1) Par.?
sadāsmṛtyadhikṛtasya caturthaṃ balam āha dharmaś caiva iti // (34) Par.?
evaśabdo 'vadhāraṇe // (35) Par.?
yadā dharma evāvasthitas tadā balam ity arthaḥ // (36) Par.?
īṣadadharmasadbhāve 'py avadhāraṇe nāsti doṣaḥ kṛṣṇabindusadbhāve śukla evāyaṃ paṭa iti yathā // (37) Par.?
caśabdaḥ pūrvoktabalatrayasadbhāve 'pi dharma evācaritārthatvena balam iti sūcayati // (38) Par.?
niṣṭhāyogayuktasya pañcamaṃ balam āha apramāda iti // (39) Par.?
viśiṣṭaṃ jñānam evātrāpramāda ity abhipretam // (40) Par.?
tathā ca bhāṣyam asya tu jñānam asti yasmād āhāpramādī iti // (41) Par.?
caśabdaḥ śarīrendriyadharmādharmavyāvṛttau satyām apramāda eva balam iti sūcayati balānāṃ nyūnādhikabhāvavyavacchedaṃ ceti // (42) Par.?
balaṃ pañcavidham ity upasaṃhāraḥ // (43) Par.?
smṛtam ity āptoktatvaṃ darśayati // (44) Par.?
nanu ca tatra balacintā yujyate yatra tat sampādya śatrukṣaya upapadyate // (45) Par.?
atra punar mokṣaśāstre vītarāgasya niṣparigrahasya śatrava eva na vidyante kutaḥ tatkṣaya ity ato 'tra balacintānupapanneti // (46) Par.?
naitad evam // (47) Par.?
atrāpi sādhakasyājñānādiśatruhānyupapattes tatpratipādanārtham āha // (48.1) Par.?
Duration=0.12442493438721 secs.