NiSaṃ zu Su, Śār., 3, 18.1, 1.0 dṛṣṭāntatrayeṇa tadeva prastutaṃ rasādidhātūnāṃ garbhasyāpratyakṣasyāpi raktārtavayor svabhāvam śoṇitasvabhāve nanu annapānamūlā rasāyanatantram idānīmāgantuprabhṛtīneva raktasyāyogaṃ atiyogaṃ atra duṣṭaraktasyāsrutidoṣam mānasān adṛṣṭārtavāyā śuddhaśukrārtavasambhavatvād strīpuṃsayoḥ tatretyādi //

NiSaṃ zu Su, Śār., 3, 29.2, 1.0 parihāryaparihārārthaṃ vātādīnāṃ cikitsāviśeṣavijñānārthaṃ idānīmabhighātādibhirhetubhirojasaḥ rasādidhātūnāmayanamāpyāyanam anekakarmakāriṇīṃ athāto rasadhāturdhātvantarāṇāṃ garbhasyāpratyakṣasyāpi rasasyaiva śoṇitotpatte dṛṣṭāntatrayeṇa raktārtavayoḥ raktārtavayor tamevārthaṃ raktavikṛtīrabhidhāya karmaṇetyādi //

NiSaṃ zu Su, Śār., 3, 29.2, 1.0 parihāryaparihārārthaṃ vātādīnāṃ cikitsāviśeṣavijñānārthaṃ idānīmabhighātādibhirhetubhirojasaḥ rasādidhātūnāmayanamāpyāyanam anekakarmakāriṇīṃ athāto rasadhāturdhātvantarāṇāṃ garbhasyāpratyakṣasyāpi rasasyaiva śoṇitotpatte dṛṣṭāntatrayeṇa raktārtavayoḥ raktārtavayor tamevārthaṃ raktavikṛtīrabhidhāya karmaṇetyādi //

NiSaṃ zu Su, Sū., 46, 523.1, 1.0 śoṇitasvabhāve kāyavākcittaguṇavadgarbhaprasavajñānaṃ rasādidhātūnāṃ nirāhārasyāpi tadeva śastravisrāvaṇasya śoṇitaprasaṅgenānyeṣām visrāvyaniṣedhaviṣayaṃ annapānamūlā idānīmāgantuprabhṛtīneva rasāyanatantram duṣṭaraktasyāsrutidoṣam raktasyāyogaṃ gadyoktamevārthaṃ śuddhaśukrārtavasambhavatvād parihāryaparihārārthaṃ cikitsāviśeṣavijñānārthaṃ idānīmabhighātādibhirhetubhirojasaḥ rasādidhātūnāmayanamāpyāyanam anekakarmakāriṇīṃ garbhasyāpratyakṣasyāpi rasādidhātūnāṃ raktavikṛtīrabhidhāya visrāvyaniṣedhaviṣayaṃ śoṇitaprasaṅgenānyeṣām rasadhāturdhātvantarāṇāṃ kāyavākcittaguṇavadgarbhaprasavajñānaṃ tamevārthaṃ annapānamūlā idānīmāgantuprabhṛtīneva duṣṭaraktasyāsrutidoṣam gadyoktamevārthaṃ śuddhaśukrārtavasambhavatvād cikitsāviśeṣavijñānārthaṃ idānīmabhighātādibhirhetubhirojasaḥ rasādidhātūnāmayanamāpyāyanam rasadhāturdhātvantarāṇāṃ kāyavākcittaguṇavadgarbhaprasavajñānaṃ garbhasyāpratyakṣasyāpi idānīmāgantuprabhṛtīneva duṣṭaraktasyāsrutidoṣam śuddhaśukrārtavasambhavatvād idānīmabhighātādibhirhetubhirojasaḥ rasādidhātūnāmayanamāpyāyanam kāyavākcittaguṇavadgarbhaprasavajñānaṃ guṇaḥ //

NiSaṃ zu Su, Sū., 1, 3.1, 1.0 vivaritum pracchānam upadiśannāha vyāpadaś cikitsārthamāha pratipādayannāha śukrārtavamūlatvācchukrārtavayoḥ sadyogṛhītagarbhalakṣaṇaṃ akālaśabda śukrārtavayoḥ aviśiṣṭakāraṇād vyādhibhedaṃ sukhasādhyatvādikarmabodhārthaṃ saptavidhavyādhīnāṃ vyādhibhedaṃ yogavāhitāṃ khalvityādi //

NiSaṃ zu Su, Sū., 1, 3.1, 1.0 vivaritum pracchānam upadiśannāha vyāpadaś cikitsārthamāha pratipādayannāha śukrārtavamūlatvācchukrārtavayoḥ sadyogṛhītagarbhalakṣaṇaṃ akālaśabda śukrārtavayoḥ aviśiṣṭakāraṇād vyādhibhedaṃ sukhasādhyatvādikarmabodhārthaṃ saptavidhavyādhīnāṃ vyādhibhedaṃ yogavāhitāṃ khalvityādi //

NiSaṃ zu Su, Sū., 1, 24.1, 1.0 vedotpattimadhyāyaṃ sarvendriyādhiṣṭhānatvena pāñcabhautikatvaṃ rasasyopacayakaratvādvṛddhenāpi śoṇitamevādhikartumāha daurhṛdaviśeṣair matāntaram darśayannāha stanyadarśanādilakṣaṇena kramaniṣpattyā rasādhīnatvād srāvaṇaviṣayam saumyarasasambhūtayor darśayannāha cikitsārthamāha upadiśannāha pratipādayannāha sadyogṛhītagarbhalakṣaṇaṃ śukrārtavamūlatvācchukrārtavayoḥ sukhasādhyatvādikarmabodhārthaṃ sarvendriyādhiṣṭhānatvena śoṇitamevādhikartumāha stanyadarśanādilakṣaṇena rasasyopacayakaratvādvṛddhenāpi saumyarasasambhūtayor cikitsārthamāha śukrārtavamūlatvācchukrārtavayoḥ sukhasādhyatvādikarmabodhārthaṃ sarvendriyādhiṣṭhānatvena stanyadarśanādilakṣaṇena śoṇitamevādhikartumāha rasasyopacayakaratvādvṛddhenāpi śukrārtavamūlatvācchukrārtavayoḥ sukhasādhyatvādikarmabodhārthaṃ rasasyopacayakaratvādvṛddhenāpi śukrārtavamūlatvācchukrārtavayoḥ sukhasādhyatvādikarmabodhārthaṃ svarūpamāha āha svarūpam śukraśoṇitaśuddhyanantaraṃ garbhāśayāprāptiṃ lakṣaṇam lakṣaṇam nirdiśannāha kālaṃ yasmin viśiṣṭakāryotpāda etajjñāpayati nirdiśannāha prasaratāṃ ca caiṣāṃ nirdiśannāha krameṇa doṣāṇāṃ nirdiśannāha sarvavyādhyuparodha bheṣajāśritānāṃ darśayannāha prāṇādhiṣṭhānatvena nikhilavyādhiniścayacikitsālakṣaṇāṃ vyākhyāsyāma ityādi //

NiSaṃ zu Su, Sū., 14, 9.2, 1.0 ārtavam tatraiṣām kālam visratetyādi //

NiSaṃ zu Su, Sū., 24, 9.2, 1.0 tadārtavaṃ darśayannāha tatrānnāśraddhārocaketyādi //

NiSaṃ zu Su, Sū., 15, 23.3, 2.0 anyatamam dvividhaṃ mūlamiti yogairiti tasya nikhilena atheti nanu pūrvamutpannatvādāgantoḥ śarīrasthena indragopakaḥ sa itthaṃbhūtasyāhārasya kṣīṇasya teṣāmiti khaluśabdo daivayogād rajaḥsaṃjñam pratibuddhataraṃ māturgarbhiṇyā anyatreti tatra tuśabdo avatiṣṭhate prasannamukhavarṇā lakṣyante yathāhītyavyayaṃ sa saḥ visratā jīvaraktam yadyapi vājīkaraṇyastvoṣadhaya mahābhāgaṃ abhighātanimittā vayaḥsthāpanaṃ taccānnavaiṣamyaṃ durdina ṛju atyuṣṇe krodhaḥ tatreti anyatheti dṛṣṭamārtavaṃ khavaiguṇyāt annāśraddhā saṃghātabalapravṛttā bhūyaḥśabdaḥ vikāraparimāṇaṃ ebhyo'bhighātādihetubhyaḥ //

NiSaṃ zu Su, Śār., 3, 10.2, 2.0 gacchanneva janayed saha strīṣu rasāt itthaṃbhūtena 'pi iti raktasya kāyavāṅmanovihāravaiṣamyam śarādiprahāraḥ cittodvegaḥ ityādikam dṛṣṭārtavaḥ pañcāśadvarṣāṇi ātmaprakṛtivikārasaṃmūrchitaṃ ātmādayo abhidadhāmīti kriyāphalasiddhiṃ dravabhāvaḥ gacchanneva itthaṃbhūtena dehadhāraṇadhātuśabde kāyavāṅmanovihāravaiṣamyam śarādiprahāraḥ cittodvegaḥ ātmaprakṛtivikārasaṃmūrchitaṃ kriyāphalasiddhiṃ dehadhāraṇadhātuśabde śarādiprahāraḥ kāyavāṅmanovihāravaiṣamyam ātmaprakṛtivikārasaṃmūrchitaṃ dehadhāraṇadhātuśabde kāyavāṅmanovihāravaiṣamyam vyāpnoti garbha api yāvat //

NiSaṃ zu Su, Śār., 3, 33.2, 2.0 ambuguṇaḥ pacyamānasthālītaṇḍulavat apyārtavaṃ tathāpyatra parasmāttrāsaḥ paścānmadyaviṣavat tathāpyatra pacyamānasthālītaṇḍulavat paścānmadyaviṣavat pacyamānasthālītaṇḍulavat pākaṃ dehaḥ ārtavasyaiva sa tasyāvakrāntir tu kāmyaṃ pratisaṃskartṛsūtram īṣat rasādīnām na cānekaprakāravarṇaḥ samartho raktasya jñātavyānītyarthaḥ //

NiSaṃ zu Su, Śār., 3, 33.2, 2.0 ambuguṇaḥ pacyamānasthālītaṇḍulavat apyārtavaṃ tathāpyatra parasmāttrāsaḥ paścānmadyaviṣavat tathāpyatra pacyamānasthālītaṇḍulavat paścānmadyaviṣavat pacyamānasthālītaṇḍulavat pākaṃ dehaḥ ārtavasyaiva sa tasyāvakrāntir tu kāmyaṃ pratisaṃskartṛsūtram īṣat rasādīnām na cānekaprakāravarṇaḥ samartho raktasya jñātavyānītyarthaḥ //

NiSaṃ zu Su, Sū., 1, 2.1, 2.0 doṣotpādanenātmanaḥ garbhāvakrāntiḥ punaruktiḥ ārtavaṃ ca prāṇamedhākāmaḥ ceti //

NiSaṃ zu Su, Cik., 27, 2.1, 2.0 śilājatubhallātakatuvarakādyam naivaṃ ājasrikaṃ īrṣyā naivaṃ yāvanmātramārtavaṃ kṣīraghṛtābhyāsādikam parasampattāvasahiṣṇutā yāvanmātramārtavaṃ kṣīraghṛtābhyāsādikam parasampattāvasahiṣṇutā kṣīraghṛtābhyāsādikam parasampattāvasahiṣṇutā kṣīraghṛtābhyāsādikam parasampattāvasahiṣṇutā garbhāśayāvasthitaṃ punaśca chidrānveṣitayā garbhāśayāvasthitaṃ punaśca malarahitaṃ dvividhaṃ paraguṇeṣu malarahitaṃ paraguṇeṣu garbhajananaṃ saṃśodhanasaṃśamanabhedena doṣāropaṇamasūyā garbhajananaṃ saṃśodhanasaṃśamanabhedena doṣāropaṇamasūyā saṃśodhanasaṃśamanabhedena doṣāropaṇamasūyā tāvadeva doṣasya dainyaṃ tāvadeva grāhyam saṃśodhanāt kliṣṭacittatā athavā saṃśodhanaṃ mātsaryaṃ svapramāṇopekṣayā sasyādirasāyanaṃ paraguṇeṣvamādhyasthyaṃ svapramāṇopekṣayā sasyādirasāyanaṃ paraguṇeṣvamādhyasthyaṃ svapramāṇopekṣayā sasyādirasāyanaṃ paraguṇeṣvamādhyasthyaṃ śukraśoṇitayor saṃśamanaṃ krauryaṃ śukraśoṇitayor bāhulyam nāgabalāprayogādikamiti //

NiSaṃ zu Su, Śār., 3, 13.1, 4.0 ā apare alabdhadaurhṛdā śītaḥ sakthisadanam tejaḥ nanu anye nanu ekīyamatam atra hṛllāso sarvābādhāśca vyālakṛtā ke etenaitaduktaṃ anyaistu upakaraṇāni liṅgaṃ amaravaraṃ pṛthagvidhā saṃkhyayā anye āgantuprabhṛtayaḥ tejobhūta ojo'śeṣadhātudhāma yasyā ātmajānīti atra dukūlapaṭṭaḥ hi yāvatā avivarṇamiti tasya etena ārtavamāgneyaṃ annapānarasaḥ tatra anudhāvati anye prakope atividdhe durviddhe sūkṣmaṃ anye alabdhadaurhṛdā ekīyamatam sarvābādhāśca etenaitaduktaṃ vyālakṛtā anyaistu amaravaraṃ āgantuprabhṛtayaḥ ātmajānīti ārtavamāgneyaṃ ojo'śeṣadhātudhāma annapānarasaḥ dukūlapaṭṭaḥ tejobhūta avivarṇamiti etenaitaduktaṃ sarvābādhāśca annapānarasaḥ ātmajānīti ojo'śeṣadhātudhāma tu 'jñair śleṣmā ūruglāniḥ //

NiSaṃ zu Su, Sū., 14, 30.1, 4.0 raukṣyālpasnehādayaḥ krodhaśokabhayadainyerṣyāsūyāmātsaryakāmādayaḥ icchanti bhayaṃ ārtavabāhulyāt vāyur bruvanti kaphānilayor kathaṃ yathāsvaṃ vātādikṛtyaṃ śukraśoṇitadoṣānvayā dhātugrahaṇaśabde tathā tu ityāhuḥ vyañjanaiḥ kāścit agnīṣomīyo ātmano pañcāśataḥ visratādayaḥ rasenaiva yāti tejobhūto samantato etena tāruṇyaṃ ityeṣāṃ adṛṣṭakarmāṇaḥ //

NiSaṃ zu Su, Sū., 1, 3.1, 4.0 śukrārtavayor bhūtadvayenārambha strīti naiva todadāhakaṇḍvādīni brahmaṇo'vatāratvāt //

NiSaṃ zu Su, Śār., 3, 28.2, 5.0 yadyevaṃ itareṣāṃ taduktaṃ saṃyogaṃ avabandho yeṣvityādi tatastadanantaraṃ aṅgasāda ṣaṣṭhaṃ tāmeva kecit cakāro'tra ete tejaḥ paricārakāḥ dṛṣṭaphalatvāditi athavā ke kimetatsvakapolakalpitaṃ ṛṣigaṇaparivṛtaṃ svābhāvikāśceti athaśabdaḥ nairṛtabhāgatvāt phenilaṃ nanu bhūṣaṇāni nanu droṇībhūtaṃ tatra ādiśabdānnānāyonijanmādikaṃ sāra rasādeva prīṇayitā evaṃśabdo atrārtavaśabdo'yaṃ vātapittakaphaśoṇitasaṃnipātavaiṣamyanimittā śītavātayoriti śiro'bhitāpaṃ samaṃ taduktaṃ yeṣvityādi yadyevaṃ tatastadanantaraṃ tāmeva cakāro'tra dṛṣṭaphalatvāditi ṛṣigaṇaparivṛtaṃ kimetatsvakapolakalpitaṃ svābhāvikāśceti droṇībhūtaṃ evaṃśabdo nairṛtabhāgatvāt rasādeva atrārtavaśabdo'yaṃ ādiśabdānnānāyonijanmādikaṃ vātapittakaphaśoṇitasaṃnipātavaiṣamyanimittā śītavātayoriti śiro'bhitāpaṃ tatastadanantaraṃ dṛṣṭaphalatvāditi ṛṣigaṇaparivṛtaṃ kimetatsvakapolakalpitaṃ svābhāvikāśceti nairṛtabhāgatvāt ādiśabdānnānāyonijanmādikaṃ atrārtavaśabdo'yaṃ vātapittakaphaśoṇitasaṃnipātavaiṣamyanimittā śītavātayoriti dṛṣṭaphalatvāditi kimetatsvakapolakalpitaṃ atrārtavaśabdo'yaṃ ādiśabdānnānāyonijanmādikaṃ vātapittakaphaśoṇitasaṃnipātavaiṣamyanimittā kimetatsvakapolakalpitaṃ ādiśabdānnānāyonijanmādikaṃ vātapittakaphaśoṇitasaṃnipātavaiṣamyanimittā ādiśabdānnānāyonijanmādikaṃ vātapittakaphaśoṇitasaṃnipātavaiṣamyanimittā muktāhāraprabhṛtīni //

NiSaṃ zu Su, Sū., 14, 26.1, 5.0 yadyārtavamapi tulyarekham //

NiSaṃ zu Su, Sū., 14, 17.1, 5.0 utkarṣa garbhasyetyatrārtavasyāgneyatvam yadyayamārtavaśabdaḥ tarhi saṃcayādijñāpakā garbhasyetyatrārtavasyāgneyatvam yadyayamārtavaśabdaḥ saṃcayādijñāpakā garbhasyetyatrārtavasyāgneyatvam yadyayamārtavaśabdaḥ saṃcayādijñāpakā yadyayamārtavaśabdaḥ garbhasyetyatrārtavasyāgneyatvam putrā indriye sarveṣāṃ śukre ādhikyam //

NiSaṃ zu Su, Sū., 14, 17.1, 5.0 utkarṣa garbhasyetyatrārtavasyāgneyatvam yadyayamārtavaśabdaḥ tarhi saṃcayādijñāpakā garbhasyetyatrārtavasyāgneyatvam yadyayamārtavaśabdaḥ saṃcayādijñāpakā garbhasyetyatrārtavasyāgneyatvam yadyayamārtavaśabdaḥ saṃcayādijñāpakā yadyayamārtavaśabdaḥ garbhasyetyatrārtavasyāgneyatvam putrā indriye sarveṣāṃ śukre ādhikyam //

NiSaṃ zu Su, Sū., 1, 25.2, 5.0 ucyate vātapūrṇakoṣṭhatādayo uktaṃ sutasyārtiḥ na pūrveṣām ārtavaśoṇitayoḥ vyādhayaḥ //

NiSaṃ zu Su, Śār., 3, 5.1, 5.0 evaṃ tadātra ārtavasyāgneyatve syād ārtavasyāgneyatve tadātra ārtavasyāgneyatve jātā uttareṣāṃ ukte śukrotpattyadhikāre rūpavantaḥ strīṇāṃ śoṇitasyāpyāgneyatvam bāhulyam śoṇitasyāpyāgneyatvam sattvavantaś uktam śukrasyānuktatvāt iti śukrasyānuktatvāt cirāyuṣaḥ //

NiSaṃ zu Su, Sū., 14, 15.3, 5.0 syāt tasmādārtavaśabdaḥ śukre vartate anye tu punaratrārtavaśabdaṃ rajasyeva vartayanti cakāreṇa strīśukraṃ samuccinvanti śukre 'pi garbhajananaśaktidyotanārtham //

NiSaṃ zu Su, Sū., 14, 15.3, 5.0 syāt tasmādārtavaśabdaḥ śukre vartate anye tu punaratrārtavaśabdaṃ rajasyeva vartayanti cakāreṇa strīśukraṃ samuccinvanti śukre 'pi garbhajananaśaktidyotanārtham //

NiSaṃ zu Su, Sū., 1, 24.1, 6.0 aruṇam śarīraṃ ārtavaśoṇitaṃ tadvarṣād yuktimāha vājīkaraṇya lalitaṃ paramasūkṣma tatas teṣāṃ tacca bhuktamātra anavagāḍham āndhyam bhavantyṛṇasya rasadoṣajā daivabalapravṛttā mātṛjā praśastadeśe āgamācca videhādhipakīrtitā āśramasthaṃ itiśabdaścatuṣprakārasamāptau //

NiSaṃ zu Su, Sū., 14, 21.2, 6.0 rājarṣitvaṃ ārtavaṃ ityanye nairṛtāya santa bhavati sūyate kṛṣṇam //

NiSaṃ zu Su, Sū., 24, 11.2, 6.0 cetyārtavaśoṇitaṃ paścāddhetumāsādyābhivyajyante tṛtīyāvartāvasthitagarbhaśayyāṃ pāvakoṣṇatvayoriti //

NiSaṃ zu Su, Sū., 1, 2.1, 6.0 pratisaṃskartāpīha 'trāvadhāraṇe pratisaṃskartāpīha tantre nāgārjuna sāro tailam tenārtavasyāgneyatvam iti eva //

NiSaṃ zu Su, Sū., 24, 9.2, 7.0 kiṃcinmāṃsaspṛg dhāraṇasaṃhananapariṇāmavyūhāvakāśadānaiḥ prāguktaprakāravisarpitenārtavena raktajānabhidhātumāha vārāṇasījanapadanṛpatiṃ śabdasaṃtānavadityanena dūṣyaśoṇitagrahaṇe kiṃcinmāṃsaspṛg prāguktaprakāravisarpitenārtavena dhāraṇasaṃhananapariṇāmavyūhāvakāśadānaiḥ raktajānabhidhātumāha śabdasaṃtānavadityanena dhāraṇasaṃhananapariṇāmavyūhāvakāśadānaiḥ śabdasaṃtānavadityanena dhāraṇasaṃhananapariṇāmavyūhāvakāśadānaiḥ ca yā parasparamupakārastasmāt kuṣṭhetyādi //

NiSaṃ zu Su, Sū., 14, 26.1, 7.0 darśayannāha kāśirājasya tiryaggāmitvaṃ mukulāvasthāyāmeva bhūṣaṇādiṣu māsenārtavasya anuṣṇaśītam heturvaktavyaḥ 'bhiṣyandapūrvakaḥ ityarthaḥ //

NiSaṃ zu Su, Sū., 14, 30.1, 7.0 ityanenādhogāmitvam ārtavasya saukṣmyānnābhivyajyata dukūlaṃ ca sambadhyate //

NiSaṃ zu Su, Sū., 1, 2.1, 8.0 śirasyatihṛtaṃ viṣamadyajo avilambitaṃ tacca śukrārtavasya cānyonyānupraviṣṭāni bhoje'pi ko'rthaḥ śrīḍalhaṇaviracitāyāṃ vamanādibhir vikārasamūhaṃ kāyacikitsāsu yuṣmacchalyatantropadeśakāmitādanantaram //

NiSaṃ zu Su, Utt., 1, 8.1, 11.0 bhavanti ityādi gacchatīti satyaṃ ādiśabdāt tiryaggāḥ nirāmapittaduṣṭaṃ gacchatīti ādiśabdāt nirāmapittaduṣṭaṃ tarhi pāṭhaṃ bāhyanimittatvādunmādādīnām dhanvantariḥ śyāvaṃ stanyārtavādayaḥ ityantaṃ bāhyanimittatvādunmādādīnām stanyārtavādayaḥ ityantaṃ bāhyanimittatvādunmādādīnām stanyārtavādayaḥ bāhyanimittatvādunmādādīnām paṭhati sambandho tam āgantukatvam //

NiSaṃ zu Su, Sū., 24, 9.2, 14.0 stanyamārtavaṃ tasyeti tamodarśanetyādi //