Occurrences

Vaikhānasagṛhyasūtra

Vaikhānasagṛhyasūtra
VaikhGṛS, Praśna 1, Praśna 1, 1.2 ṛtusaṃgamanagarbhādhānapuṃsavanasīmantaviṣṇubalijātakarmotthānanāmakaraṇānnaprāśanapravāsāgamanapiṇḍavardhanattau?akopanayanapārāyaṇavratabandhavisargopākarmasamāvartanapāṇigrahaṇānīty aṣṭādaśa saṃskārāḥ śārīrāḥ yajñāśca dvāviṃśat brahmayajño devayajñaḥ pitṛyajño bhūtayajño manuṣyayajñaśceti pañcānāmaharaharanuṣṭhānaṃ sthālīpāka āgrayaṇamaṣṭakā piṇḍapitṛyajño māsiśrāddhaṃ caitryāśvayujīti sapta pākayajñāḥ agnyādheyamagnihotraṃ darśapūrṇamāsāvāgrayaṇeṣṭiścāturmāsyo nirūḍhapaśubandhaḥ sautrāmaṇīti sapta haviryajñāḥ agniṣṭomo 'tyagniṣṭoma ukthyaḥ ṣoḍaśī vājapeyo 'tirātro 'ptoryāma iti sapta somayajñā ityete catvāriṃśadbhavanti niṣekādā jātakātsaṃskṛtāyāṃ brāhmaṇyāṃ brāhmaṇājjātamātraḥ putramātra upanītaḥ sāvitryadhyayanādbrāhmaṇo vedamadhītya śārīrair ā pāṇigrahaṇātsaṃskṛtaḥ pākayajñairapi yajan śrotriyaḥ svādhyāyapara āhitāgnirhaviryajñair apyanūttānaḥ somayajñairapi bhrūṇaḥ saṃskārairetairupeto niyamayamābhyāmṛṣikalpaḥ sāṅgacaturvedatapoyogādṛṣiḥ nārāyaṇaparāyaṇo nirdvaṃdvo muniriti saṃskāraviśeṣāt pūrvātpūrvātparovarīvāniti vijñāyate //
VaikhGṛS, Praśna 1, Praśna 2, 7.1 dhātādipūrvaṃ savitre kāṇḍarṣaye sadasaspatim ā devo yātvabhīvṛtaṃ sa ghā no vi janāñchyāvā vi suparṇo bhagaṃ dhiyamiti sāvitravratasūktamagne vāyavindrāditya vratānāmiti sāvitravratabandhaṃ pañcabhirvyāhṛtyantaṃ juhotyagnaye samidhamiti dve agnaye samidhāviti catvāryagnaye samidha iti sapta pālāśāṅkurāṇi ghṛtāktāni juhoti sūrya eṣa te putra ityādityaṃ darśayatyaṣṭābhiḥ samidbhir homakarmaṇi śiṣyaṃ yojayedyathā heti dakṣiṇādipradakṣiṇaṃ vediṃ parimṛjya pūrvavatparistṛṇāti vyāhṛtīreṣā te medhāṃ ma indro dadātv apsarāsv ā māṃ medhetyaṣṭau juhoti yathā heti tathā parimṛjya prāsāvīrityantaiś caturbhiḥ pravāhaṇaṃ kṛtvā bhūtiḥ smeti bhasmālipyāpo hi ṣṭheti prokṣya yatte agne tejastenetyagnim ud vayam ityādityaṃ copatiṣṭheta nityaṃ sāyaṃprātarevaṃ juhuyādyato brahmadattam idam ijyam agnihotram etanmūlāstadagnaya iti brahmavādino vadanti //
VaikhGṛS, Praśna 1, Praśna 2, 8.1 agniṣṭa āyuriti daṇḍamindro marudbhiriti śarāvaṃ kaṭhinaṃ vā bhaikṣapātraṃ dadyāt bhavati bhikṣāṃ dehīti brāhmaṇo brūyātkṣatriyo bhikṣāṃ bhavati dehīti vaiśyo bhikṣāṃ dehi bhavatīti maunavratena brāhmaṇebhyo bhaikṣamāmam itarebhyo gṛhṇīyād yasya ta iti gurur bhaikṣam ādāya suśrava iti prokṣayati haviṣāpūpalājasamāyutena mindāhutī hutvāntahomo hūyate maunavratenā saṃdhyāgamāttiṣṭhati tasmā āśramadharmāṇyācakṣīta coditātikrame daṇḍena na hanyādduṣṭavākyairna śapatyatikramānurūpaṃ kṛcchramādiśati guruṇā śiṣyo rakṣitavyo yasmācchiṣyakṛtaṃ duritaṃ prāpnotyavaśyamakurvantaṃ śiṣyaṃ tyajatyanyathā tyāge patnīputraśiṣyāṇāṃ patati kāṣāyājinayoranyataravāsā jaṭī śikhī vā mekhalī daṇḍī sūtrājinadhārī brahmacārī śucirakṣāralavaṇāśī yathokteṣu varṇeṣu brahmacāridharmāṇyanutiṣṭhatīti vijñāyate //
VaikhGṛS, Praśna 1, Praśna 3, 1.0 athātaḥ pāṇigrahaṇamaṣṭau vivāhā bhavanti brāhmo daivaḥ prājāpatya ārṣa āsuro gāndharvo rākṣasaḥ paiśāca iti yadabhirūpaṃ vṛttavayaḥsampannam āhūyārhayitvā kanyālaṃkṛtā dāsyate sa brāhma iti gīyate yadṛtvijo yajñasyātmano 'laṃkṛtya kanyāṃ pratipādayati sa daivo yugapaddharmānuvartinau syātāmiti vācānumānyāgnikāryaṃ svayaṃ kṛtvā yatkanyāmarhayitvā dadyātsa prājāpatyo bhavati yadgomithunenaikena dvābhyāṃ vā kanyāṃ dadāti tamārṣamācakṣate yatkanyāmābharaṇamāropya śaktyā bandhubhyo dhanaṃ dattvāharate tamāsuramāmananti kāmayogo yadubhayoḥ sa gāndharvaḥ prasahya yatkanyāharaṇaṃ sa rākṣasaḥ suptāṃ pramattāṃ vā rahasi yadgacchati sa paiśāco bhavatītyeteṣāṃ prathame catvārastoyapradānapūrvakāḥ śastā brāhmaṇasya netare jaghanyā yasmāttrīnpūrvāṃstrīnaparān ārṣījātaḥ ṣaṭ pūrvānṣaḍaparānprājāpatyenoḍhāyā jātaḥ sapta pūrvānsaptāparāndaivīsuto daśa pūrvāndaśāparānātmānaṃ caikaviṃśatikaṃ brāhmīputraḥ pāvayediti //
VaikhGṛS, Praśna 1, Praśna 3, 4.0 viśvā uta tvayetyagniṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvātigāhemahi dviṣa ityāsitvā tridhaivaṃ lājahomaṃ juhuyāttato mūlahomānte 'gniṃ patighnyantaṃ vāyuḥ ninditāntamādityaṃ ghorāntaṃ gandharvaṃ yaśoghnyantaṃ candraṃ putraghnyantaṃ hutvā vyāhṛtiḥ prāsāvīr ityantaiś caturbhiḥ pravāhaṇaṃ kṛtvā punaḥ paristīrya sviṣṭakṛnmindāhutī vicchinnamṛddhisaptasamidvyāhṛtīśca juhuyādagneraparasyāmāstīryodagagrānsapta barhiṣo vadhvā saha dakṣiṇena pādenaikam iṣe viṣṇuriti dve ūrja iti trīṇi vratāyeti catvārīti pañca paśubhya iti ṣaḍ rāyaspoṣāyeti sapta saptabhya iti tānparyāyeṇākramya gatvā sakheti nivarteta mama hṛdaya iti tasyā hṛdayamabhimṛśati prokṣaṇaiḥ prokṣya puṇyāhaṃ svastighoṣeṇārundhatīndrāṇyaditiḥ śrīriveti vadhvā manuḥ prajāpatiḥ puruṣottamo mahendra iveti varasya ca catvāri stomāny āropayeyur iti pāṇigrahaṇaṃ dhruvadarśanāntamityeke tataḥ prabhṛti gārhasthyaṃ dharmamanutiṣṭhatīti vijñāyate //
VaikhGṛS, Praśna 1, Praśna 3, 9.0 atha trirātramṛtau malavadvāsāḥ snānāñjanādīni varjayed ekabhaktā syād akharveṇāñjalināyasena vā pibenna śulbenāśnāti na grahānīkṣeta na divā svaped yathoktaṃ vrataṃ kuryāc caturthyāṃ dantadhāvanaṃ gandhāmalakādibhiḥ snātvā śvetavastrānulepanā strīśūdrābhyām anabhibhāṣyāparam adṛṣṭvā bhartāraṃ paśyed yasmādṛtusnātā yādṛśaṃ puruṣaṃ paśyettādṛśī prajā bhavati ṛturātrayo dvādaśa bhavanti ṣoḍaśeti cācakṣate prathamās tisro na gamyāḥ pumān samāsu viṣamāsu strī jāyate śālivrīhiyavānāmannaṃ payasā prāśnīyād yasmādāhāramūlā dhātavo bhavanti lakṣmīvaṭaśuṅgasahadevīnām anyatamam abhiṣūya prakṣipeddakṣiṇe nāsāpuṭe putrakāmāyā vāme strīkāmāyā na niṣṭhīvanaṃ kuryācchokaroṣau varjayati tata enāṃ yanme garbhādibhiḥ prokṣaṇaiḥ prokṣya viṣṇuryoniṃ kalpayatviti tāmupagacchet pariṣicya vaiśvadevaṃ vaiṣṇavaṃ mūlahomāṅgahomau hutvā viṣṇuryoniṃ kalpayatvityupagamanamityeke //