Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 (no revisions)
Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 1446
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
vasiṣṭhaḥ purataḥ kṛtvā dārān daśarathasya ca / (1.1) Par.?
abhicakrāma taṃ deśaṃ rāmadarśanatarṣitaḥ // (1.2) Par.?
rājapatnyaś ca gacchantyo mandaṃ mandākinīṃ prati / (2.1) Par.?
dadṛśus tatra tat tīrthaṃ rāmalakṣmaṇasevitam // (2.2) Par.?
kausalyā bāṣpapūrṇena mukhena pariśuṣyatā / (3.1) Par.?
sumitrām abravīd dīnā yāś cānyā rājayoṣitaḥ // (3.2) Par.?
idaṃ teṣām anāthānāṃ kliṣṭam akliṣṭakarmaṇām / (4.1) Par.?
vane prāk kevalaṃ tīrthaṃ ye te nirviṣayīkṛtāḥ // (4.2) Par.?
itaḥ sumitre putras te sadā jalam atandritaḥ / (5.1) Par.?
svayaṃ harati saumitrir mama putrasya kāraṇāt // (5.2) Par.?
dakṣiṇāgreṣu darbheṣu sā dadarśa mahītale / (6.1) Par.?
pitur iṅgudīpiṇyākaṃ nyastam āyatalocanā // (6.2) Par.?
taṃ bhūmau pitur ārtena nyastaṃ rāmeṇa vīkṣya sā / (7.1) Par.?
uvāca devī kausalyā sarvā daśarathastriyaḥ // (7.2) Par.?
idam ikṣvākunāthasya rāghavasya mahātmanaḥ / (8.1) Par.?
rāghaveṇa pitur dattaṃ paśyataitad yathāvidhi // (8.2) Par.?
tasya devasamānasya pārthivasya mahātmanaḥ / (9.1) Par.?
naitad aupayikaṃ manye bhuktabhogasya bhojanam // (9.2) Par.?
caturantāṃ mahīṃ bhuktvā mahendrasadṛśo vibhuḥ / (10.1) Par.?
katham iṅgudīpiṇyākaṃ sa bhuṅkte vasudhādhipaḥ // (10.2) Par.?
ato duḥkhataraṃ loke na kiṃcit pratibhāti mā / (11.1) Par.?
yatra rāmaḥ pitur dadyād iṅgudīkṣodam ṛddhimān // (11.2) Par.?
rāmeṇeṅgudīpiṇyākaṃ pitur dattaṃ samīkṣya me / (12.1) Par.?
kathaṃ duḥkhena hṛdayaṃ na sphoṭati sahasradhā // (12.2) Par.?
evam ārtāṃ sapatnyas tā jagmur āśvāsya tāṃ tadā / (13.1) Par.?
dadṛśuś cāśrame rāmaṃ svargāc cyutam ivāmaram // (13.2) Par.?
sarvabhogaiḥ parityaktaṃ rāmaṃ samprekṣya mātaraḥ / (14.1) Par.?
ārtā mumucur aśrūṇi sasvaraṃ śokakarśitāḥ // (14.2) Par.?
tāsāṃ rāmaḥ samutthāya jagrāha caraṇāñ śubhān / (15.1) Par.?
mātṝṇāṃ manujavyāghraḥ sarvāsāṃ satyasaṃgaraḥ // (15.2) Par.?
tāḥ pāṇibhiḥ sukhasparśair mṛdvaṅgulitalaiḥ śubhaiḥ / (16.1) Par.?
pramamārjū rajaḥ pṛṣṭhād rāmasyāyatalocanāḥ // (16.2) Par.?
saumitrir api tāḥ sarvā mātṝn samprekṣya duḥkhitaḥ / (17.1) Par.?
abhyavādayatāsaktaṃ śanai rāmād anantaram // (17.2) Par.?
yathā rāme tathā tasmin sarvā vavṛtire striyaḥ / (18.1) Par.?
vṛttiṃ daśarathāj jāte lakṣmaṇe śubhalakṣaṇe // (18.2) Par.?
sītāpi caraṇāṃs tāsām upasaṃgṛhya duḥkhitā / (19.1) Par.?
śvaśrūṇām aśrupūrṇākṣī sā babhūvāgrataḥ sthitā // (19.2) Par.?
tāṃ pariṣvajya duḥkhārtāṃ mātā duhitaraṃ yathā / (20.1) Par.?
vanavāsakṛśāṃ dīnāṃ kausalyā vākyam abravīt // (20.2) Par.?
videharājasya sutā snuṣā daśarathasya ca / (21.1) Par.?
rāmapatnī kathaṃ duḥkhaṃ samprāptā nirjane vane // (21.2) Par.?
padmam ātapasaṃtaptaṃ parikliṣṭam ivotpalam / (22.1) Par.?
kāñcanaṃ rajasā dhvastaṃ kliṣṭaṃ candram ivāmbudaiḥ // (22.2) Par.?
mukhaṃ te prekṣya māṃ śoko dahaty agnir ivāśrayam / (23.1) Par.?
bhṛśaṃ manasi vaidehi vyasanāraṇisambhavaḥ // (23.2) Par.?
bruvantyām evam ārtāyāṃ jananyāṃ bharatāgrajaḥ / (24.1) Par.?
pādāv āsādya jagrāha vasiṣṭhasya sa rāghavaḥ // (24.2) Par.?
purohitasyāgnisamasya tasya vai bṛhaspater indra ivāmarādhipaḥ / (25.1) Par.?
pragṛhya pādau susamṛddhatejasaḥ sahaiva tenopaviveśa rāghavaḥ // (25.2) Par.?
tato jaghanyaṃ sahitaiḥ sa mantribhiḥ purapradhānaiś ca sahaiva sainikaiḥ / (26.1) Par.?
janena dharmajñatamena dharmavān upopaviṣṭo bharatas tadāgrajam // (26.2) Par.?
upopaviṣṭas tu tadā sa vīryavāṃs tapasviveṣeṇa samīkṣya rāghavam / (27.1) Par.?
śriyā jvalantaṃ bharataḥ kṛtāñjalir yathā mahendraḥ prayataḥ prajāpatim // (27.2) Par.?
kim eṣa vākyaṃ bharato 'dya rāghavaṃ praṇamya satkṛtya ca sādhu vakṣyati / (28.1) Par.?
itīva tasyāryajanasya tattvato babhūva kautūhalam uttamaṃ tadā // (28.2) Par.?
sa rāghavaḥ satyadhṛtiśca lakṣmaṇo mahānubhāvo bharataś ca dhārmikaḥ / (29.1) Par.?
vṛtāḥ suhṛdbhiś ca virejur adhvare yathā sadasyaiḥ sahitās trayo 'gnayaḥ // (29.2) Par.?
Duration=0.14389801025391 secs.