Occurrences of nāḍī in "Śārīrakamīmāṃsābhāṣya"
Click [+] to expand the context.
2500saṃprasādaśabdodito jīvo jāgaritavyavahāre dehendriyapañjarādhyakṣo bhūtvā tadvāsanānirmitāṃśca svapnānnāḍīcaro 'nubhūya śrāntaḥ śaraṇaṃ prepsurubhayarūpādapi śarīrābhimānātsamutthāya suṣuptāvasthāyāṃ paraṃ jyotirākāśaśabditaṃ paraṃ brahmopasaṃpadya viśeṣavijñānavattvaṃ ca parityajya svena rūpeṇābhiniṣpadyate /
3119tathāca nāḍīkhaṇḍe atha yatraitadasmāccharīrādutkrāmatyathaitaireva raśmibhirūrdhvamākramate iti mumukṣorādityaprāptirabhihitā /
8166kvacicchrūyate tadyatraitatsuptaḥ samastaḥ svapnaṃ na vijānātyāsu tadā nāḍīṣu sṛpo bhavati iti /
8167anyatra tu nāḍīrevānukramya śrūyate tābhiḥ pratyavasṛpya purītati śete iti /
8168tathānyatra nāḍīrevānukramya tāsu tadā bhavati yadā suptaḥ svapnaṃ na kañcana paśyatyathāsminprāṇa evaikadhā bhavati iti /
8172tatra saṃśayaḥ kimetāni nāḍyādīni parasparanirapekṣāṇi bhinnāni suṣuptisthānānyāhosvitparasparāpekṣayaikaṃ suṣuptisthānamasti /
8176nāḍyādīnāṃ tvekārthatā suṣuptau dṛśyate nāḍīśu sṛpto bhavati purītati śete iti ca tatra tatra saptamīnirdeśasya tulyatvāt /
8184tasmādekārtatvānnāḍyādīnāṃ vikalpena kadācitkiñcitsthānaṃ svāpāyopasarpatīti /
8185evaṃ prāpte pratipādyate tadabhāvo nāḍīṣvātni ceti /
8187nāḍīṣvātmani ceti samuccayenaitāni nāḍyādīni svāpāyopaiti na vikalpenetyarthaḥ /
8189tathāhi sarveṣāmeva nāḍyādīnāṃ tatra tatra suṣuptisthānatvaṃ śrūyate tacca masuccaye saṃgṛhītaṃ bhavati /
8191nanvekārthatvādvikalpo nāḍyādīnāṃ vrīhiyavādivatyuktam /
8195tathehāpi nāḍīṣu purītati brahmaṇi ca svapitītyetadupapadyate samuccayaḥ /
8196tathāca śrutiḥ tāsu tadā bhavati yadā suptaḥ svapnaṃ na kañcana paśyatyathāsminprāṇa evaikadhā bhavati iti samuccayaṃ nāḍīnāṃ prāṇasya ca suṣuptau śrāvayatyekavākyopādānāt /
8198yatrāpi nirapekṣā iva nāḍīḥ suptisthānatvena śrāvayati āsu tadā nāḍīṣu sṛpto bhavati iti /
8199tatrāpi pradeśāntaraprasiddhasya brahmaṇo 'pratiṣedhānnāḍīdvāreṇaiva brahmaṇyevāvatiṣṭhata iti pratīyate /
8200nacaivamapi nāḍīṣu saptamī virudhyate /
8201nāḍīdvārāpi brahmopasarpansṛpta eva nāḍīṣu bhavati /
8203apicātra raśmīnāḍīdvārātmakasya brahmalokamārgasya vivakṣitatvānnāḍīstutyarthaṃ sṛptisaṃkīrtanam /
8204nāḍīṣu sṛpto bhavati ityuktvā taṃ na kaścana pāpmā spṛśati iti bruvannāḍīḥ praśaṃsati /
8205bravīti ca pāpmasparśābhāve hetum tejasā nāḍīgatena pittākhyenābhivyāptakaraṇo na bāhyānviṣayānīkṣata ityarthaḥ /
8208brahmaṇā hi tadā saṃpanno bhavati nāḍīdvāreṇātastaṃ na kaścana pāpmāna spṛśatītyarthaḥ /
8210evañca sati pradeśāntaraprasiddhena brahmaṇā suṣuptisthānenānugato nāḍīnāṃ samuccayaḥ samadhigato bhavati /
8216tathā nāḍīpurītatsamuccayo 'pi tābhiḥ pratyavasṛtya purītati śete ityekavākyopādānādavagamyate /
8218evametāsu śrutiṣu trīṇyeva suṣuptisthānāni saṃkīrtitāni nāḍyaḥ purītadbrahma ceti /
8219tatrāpi dvāramātraṃ nāḍyaḥ purītacca brahmaiva tvekaṃ suṣupti sthānam /
8220apica nāḍyaḥ purītadvā jīvasyopādhyādhāra eva bhavati tatrāsya karaṇāni vartanta iti /
8232nāḍīṣu puratīti ca śayānasya na kiñcidavijñāne kāraṇaṃ śakyaṃ vijñātuṃ bhedaviṣayatvāt yatra vā anyadiva syāttatrānyo 'nyatpaśyet iti śruteḥ /
8238naca vayamiha tulyavannāḍyādisamuccayaṃ pratipādayāmaḥ /
8239nahi nāḍyaḥ suptisthānaṃ purītadvetyanena vijñānena kiñcitprayojanamasti /
8248vikalpyamāneṣu tu suṣuptisthāneṣu kadācinnāḍībhyaḥ pratibudhyate kadācitpurītataḥ kadācidātmana ityaśāsiṣyat /
11297vidvān tu jñānaprakāśitaṃ mokṣanāḍīdvāram āśrayate /
11320tathā hi nāḍīniṣkramaṇaśravaṇādibhyaḥ asya saukṣmyam upalabhyate /
11395tat śeṣagati anusmṛtiyogāt ca vidyāśeṣabhūtā ca mūrdhani anāḍīsaṃbaddhā gatiḥ anuśīlayitavyā vidyāviśeṣeṣu vihitā tām abhyasyan tasya eva pratiṣṭhita iti yuktam /
11396tasmāt hṛdayālayena brahmaṇā su upāsitena anugṛhītaḥ tadbhāvaṃ samāpanno vidvān mūrdhanyayā eva śatādhikayā śatāt atiriktayā ekaśatatamyā nāḍyā niṣkrāmati itarābhiḥ itare /
11397tathā hi hārdavidyāṃ prakṛtya samāmananti śataṃ caikā ca hṛdayasya nāḍyastāsāṃ mūrdhānamabhiniḥsṛtaikā /
11402tat prakriyāyām atha yā etā hṛdayasya nāḍyaḥ iti upakramya saprapañcaṃ nāḍīraśmisaṃbandham uktvā uktam atha yatraitadasmāccharīrādutkrāmatyathaitaireva raśmibhirūrdhvamākramate iti /
11404tasmāt śatādhikayā nāḍyā niṣkrāman raśmi anusārī niṣkrāmati iti gamyate /
11407asti ahani nāḍīraśmisaṃbandha iti ahani mṛtasya syāt raśmi anusāritvaṃ rātrau tu pretasya na syāt /
11408nāḍīraśmisaṃbandhavicchedāt iti cet /
11410nāḍīraśmisaṃbandhasya yāvat dehabhāvitvāt /
11412darśayati ca etamarthaṃ śrutiḥ amuṣmādādityātpratāyante tā āsu nāḍīṣu sṛptā ābhyo nāḍībhyaḥ pratāyante te 'muṣminnāditye sṛptāḥ iti nidāghasamaye ca niśāsu api kiraṇa anuvṛttiḥ upalabhyate pratāpādikāryadarśanāt /
11448nāḍīraśmisaṃbandhena ekadhā athaitaireva raśmibhirūrdhva ākramate iti /
11960nāḍīraśmisamanvitena arcirādiparvaṇā devayānena pathā ye brahmalokaṃ śāstroktaviśeṣaṇaṃ gacchanti yasminnaraśca ha vai ṇyaścārṇavau brahmaloke tṛtīyasyāmito divi yasminnaśvatthaḥ somasavano yasminnaparājitā pūrbrahmaṇo yasmiṃśca prabhuvimitaṃ hiraṇmayaṃ veśma yaścānekadhā mantrārthavādādipradeśeṣu prapañcyate te taṃ prāpya na candralokādivabhuktabhogā āvartante /