Occurrences of bīja in "Śārīrakamīmāṃsābhāṣya"
Click [+] to expand the context.
56brahmāvagatirhi puruṣārthaḥ niḥśeṣasaṃsārabījāvidyādyanarthanibarhaṇāt /
1055nahi carācarabījasya brahmaṇaḥ sarvātmakasya dyaurmaryādā yuktā /
1823akṣaramavyākṛtaṃ nāmarūpabījaśaktirūpaṃ bhūtasūkṣmamīśvarāśrayaṃ tasyaivopādhibhūtaṃ sarvasmādvikārātparo yo 'vikārastasmātparataḥ para iti bhedena vyapadeśātparamātmānamiha vivakṣitaṃ darśayati /
2727sa caicaikavarṇapratyayāhitasaṃskārabīje 'ntyavarṇapratyayajanitapari pāke pratyayinyekapratyayaviṣayatayā jhaṭiti pratyavabhāsate /
3305yathā gobhiḥ śrīṇīta matsaram iti śrutiśca tadbhedaṃ tarhyavyākṛtamāsīt itīdameva vyākṛtanāmarūpavibhinnaṃ jagatprāgavasthāyāṃ parityaktavyākṛtanāmarūpaṃ bījaśaktyavasthamavyaktaśabdayogaṃ darśayati // //
3310atrāha yadi jagadidamanabhivyaktanāmarūpaṃ bījātmakaṃ prāgavasthamavyaktaśabdārhamabhyupagamyeta tadātmanā ca śarīrasyāpyavyaktaśabdārhatvaṃ pratijñāyeta sa eva tarhi pradhānakāraṇavāda evaṃ satyāpadyeta /
3320vidyayā tasyā bījaśakterdāhāt /
3321avidyātmikā hi bījaśaktiravyaktaśabdanirdeśyā parameśvarāśrayā māyāmayī mahāsuptiḥ yasyāṃ svarūpapratibodharahitāḥ śerate saṃsāriṇo jīvāḥ /
4534avidyātmakanāmarūpabījavyākaraṇāpekṣatvātsarvajñatvasya /
4539sarvajñasyeśvarasyātmabhūta ivāvidyākalpite nāmarūpe tattvānyatvābhyāmanirvacanīye saṃsāraprapañcabījabhūte sarvajñasyeśvarasya māyāśaktiḥ prakṛtiriti ca śrutismṛtyorabhilapyete /
4541nāmarūpe vyākaravāṇi sarvāṇi rūpāṇi vicitya dhīro nāmāni kṛtvābhivadanyadāste ekaṃ bījaṃ bahudhā yaḥ karoti ityādiśrutibhyaśca /
4742yathā caikapṛthivīvyapāśrayāṇāmapi bījānāṃ bahuvidhaṃ patrapuṣpaphalagandharasādivaicitryaṃ candanakiṃpākādiṣūpalakṣyate /
4936yathāhi parjanyo vrīhiyavādisṛṣṭau sādhāraṇaṃ kāraṇaṃ bhavati vrīhiyavādivaiṣamye tu tattadbījagatānyevāsādhāraṇāni sāmarthyāni kāraṇāni bhavanti evamīśvaro devamanuṣyādisṛṣṭau sādhāraṇaṃ kāraṇaṃ kṣavati /
4952anādau tu saṃsāre bījāṅ kuravaddhetumadbhāvena karmaṇaḥ sargavaiṣamyasya ca pravṛttirna virudhyate // //
4962anāditve tu bījāṅ kuranyāyenopapatterna kaściddoṣo bhavati /
5596vinaṣṭāddhi kila bījādaṅ kura utpadyate tathā vinaṣṭātkṣīrāddadhi mṛtpiṇḍācca ghaṭaḥ /
5598tasmādabhāvagrastebhyo bījādibhyo 'ṅ kurādīnāmutpadyamānatvādabhāvādbhāvotpattiriti manyante /
5602nahi bījādīnāmupamṛditānāṃ yo 'bhāvastasyābhāvasya śaśaviṣāṇādīnāṃ ca niḥsvabhāvatvāviśeṣādabhāvatve kaścidviśeṣo 'sti yena bījādevāṅ kuro jāyate kṣīrādeva dadhītyevañjātīyakaḥ kāraṇiśeṣaṇādibhyupagamo'rthavānsyāt /
5615yeṣvapi bījādiṣu svarūpopamarde lakṣyate teṣvarapi nāsāvupamṛdyamānā pūrvāvasthottarāvasthāyāḥ kāraṇamabhyupagamyate anupamṛdyamānāmevānuyāyināṃ bījādyavayavānāmaṅ kurādikāraṇabhāvābhyupagamāt /
5654anādau hi saṃsāre bījāṅ kuravadvijñānānāṃ vāsanānāṃ cānyonyanimittanaimittikabhāvena vaicitryaṃ na vipratiṣidhyate /
6192tacca kvacidanekaṃ pariṇamate mṛdbījādyaṅ kurādibhāvena /
6699yathā loke puṃstvādīni bījātmanā vidyamānānyeva bālyādiṣvanupalabhyamānānyavidyamānavadabhipreyamāṇāni yauvanādiṣvāvirbhavanti nāvidyamānānyutpadyante ṣaṇḍādīnāmapi tadutpattiprasaṅgāt evamayamapi buddhisaṃbandhaḥ śaktyātmanā vidyamāna eva suṣuptapralayayoḥ punaḥ prabodhaprasavayorāvirbhavati /
6703darśayati ca suṣuptādutthānamavidyātmakabījasadbhāvakāritam sati saṃpadya na viduḥ sati saṃpadyamāha iti ta iha vyāghro vā saṃho vā ityādinā /
6897yathā loke nānāvidhānāṃ gucchagulmādīnāṃ vrīhiyavādīnāṃ cāsādhāraṇebhyaḥ svasvabījebhyo jāyamānānāṃ sādhāraṇaṃ nimittaṃ bhavati parjanyaḥ /
6898nahyasati parjanye rasapaṣpapalāśādivaiṣamyaṃ teṣāṃ jāyate nāpyasatsu svasvabījeṣu evaṃ jīvakṛtaprayatnāpekṣa īśvarasteṣāṃ śubhāśubhaṃ vidadhyāditi śliṣyate /
7563sa kiṃ dehaḥ bījairbhūtasūkṣmairasaṃpariṣvakto gacchatyāhosvitsaṃpariṣvakta iti cintyate /
7574tadantarapratipattau dehāntarapratipattau dehabījabhūtairsūkṣmaiḥ saṃpariṣvakto raṃhati gacchatītyavagantavyam /
7605dṛśyate ca śukraśoṇitalakṣaṇe 'pi dehabīje dravabāhulyam /
7610bāhulyāccāpśabdena sarveṣāmeva dehabījānāṃ bhūtasūkṣmāṇāmupādānamiti niravadyam // //
7652tanutvaṃ śraddhāsārūpyaṃ gacchantya āpo dehabījabhūtā ityataḥ śraddhāśabdāḥ syuḥ /
7922nanu teṣāṃ khalveṣāṃ bhūtānāṃ trīṇyeva bījāni bhavanti aṇḍajaṃ jīvajamudbhijjam iti /
8291sa evāyamupādhiḥ svāpaprabodhayorbījāṅ kuranyāyenetyataḥ sa eva jīvaḥ pratibudhyata iti yuktam // //
9469nahyātmaikatvadarśināmāptakāmānāmihaiva dagdhāśeṣakleśabījānāmārabdhabhogakarmāśayakṣapaṇavyatirekeṇāpekṣitavyaṃ kiñcidasti tatrānarthikā gatiḥ /
9533yadi hyapayukte sakṛtpravṛtte karmaṇi karmāntaraṃ dehāntarārambhakāraṇamāvirbhavettato 'nyadapyadagdhabījaṃ karmāntaraṃ tadvadeva prasajyeteti brahmavidyāyāḥ pākṣikaṃ mokṣahetutvamahetutvaṃ vāśaṅkyeta natviyamāśah kā yuktā jñānātkarmabījadāhasya śrutismṛtiprasiddhatvāt /
9538jñānāgniḥ sarvakarmāṇi bhasmasātkurute tathā bījānyagnyupadagdhāni na rohanti yathā punaḥ /
9540nacāvidyādikleśadāhe sati kleśabījasya sarmāśayasyaikadeśadāha ekadeśaprarohaścetyupapadyate /
9541nahyagnidagdhasya śālibījasyaikadeśapraroho dṛśyate /
11111na hi samāne agnibījasaṃparke keṣāñcit bījaśaktiḥ kṣīyate keṣāñcit na kṣīyata iti śakyam aṅgīkartum iti /
11178tasya dagdhabījatvāt /
11256sa prāṇasaṃpṛktaḥ adhyakṣaḥ tejaḥsahacariteṣu bhūteṣu dehabījabhūteṣu sūkṣmeṣu avatiṣṭhata iti avagantavyam /
11296aviruddhān dehabījabhūtāni bhūtasūkṣmāṇi āśritya karmaprayukto dehagrahaṇam anubhavituṃ saṃsarati /
11317tasmāt tat prakṛtitve api suṣuptapralayavat bījabhāva avaśeṣa eva eṣā saṃtsapattiḥ iti // //