Occurrences of prati in "Bṛhadāraṇyakopaniṣadbhāṣya"
Click [+] to expand the context.
141samudro yoniḥ kāraṇamutpattiṃ prati /
370paśūnanyāngrāmyānāraṇyāṃśca devatābhyo yathādaivataṃ pratyauhatpratigamitavān /
513tathā avidyādidoṣavataḥ svabhāvaprāpteṣṭāniṣṭaprāptiparihārārthinaḥ tadarthānyeva nityāni iti yuktam taṃ prati vihitatvāt /
708kiñca ya u haivaṃvidhaṃ prāṇavidaṃ prati sveṣu jñātīnāṃ madhye pratiḥ pratikūlo bubhūrṣati pratispardhī bhavitumicchati sosurā iva prāṇapratispardhino na haivālaṃ na paryāpto bhāryebhyo bharaṇīyebhyo bhavati bhartumityarthaḥ /
1158rūpaṃ rūpaṃ pratirūpo babhūva tadasya rūpaṃ prati cakṣaṇāya iti mantravarṇāt /
1398karmajñānasādhanopadeśācca bhinnaścedbrahmaṇaḥ saṃsārī syāt yuktastaṃ pratyabhyudayaniḥśreyasādhanayoḥ karmajñānayorupadeśo neśvarasyāptakāmatvāt /
1495brahyāvidyāphalaprāpyau vidhnakaraṇe devādaya īśata iti kā śaḍkā ityucyatedevādīnprati ṛṇavattvānmartyānām /
1497paśunidarśanāccaatho 'yaṃ vā ityādlokaśruteścātmano vṛttiparipipālayiṣayādhamarṇānivaṃ devāḥ paratantrānmanuṣyānpratyamṛtatvaprāptiṃ prati vidhnaṃ kuryuriti nyāyyaivaiṣā śaḍkā /
1503tasmādbrahyāvido brahyavidyāphalarprāpta prati kuryureva vidhnaṃ devāḥ prabhāvavantaśca hi te /
1513karma hi śubhāśubhaṃ puruṣāṇāṃ devakāleśvarādikārakamanapekṣya nātmānaṃ prati labhate labdhātmakamapi phaladāne 'samartham kriyāyā hi kārakādyanekanimittopādānasvābhāvyāt /
1514tasmātkriyānuguṇā hi deveśvarādaya iti karmasu tāvanna phalaprāptiṃ pratyavisrambhaḥ /
1518yadyapyeṣāṃ svaviṣaye kasyacitprādhānyodbhava itareṣāṃ tatkālīnaprādhānyaśaktistambhaḥ tathāpi na karmaṇaḥ phalaprāptiṃ pratyanaikāntikatvam śāstranyāyanirdhāritatvātkarmaprādhānyasya /
1519naavidyāpagamamātratvād brahmaprāptiphalasya yaduktaṃ brahmaprāptiphalaṃ prati devā vighnaṃ kuryuriti tatra na devānāṃ vighnakaraṇe sāmarthyamkasmāt vidyākālānantaritatvād brahmaprāptiphalasya /
1575yasmādevam tasmādavidyāvantaṃ puruṣaṃ prati devā īśata eva vighnaṃ kartumanugrahaṃ cetyetaddarśayati yathā ha vai loke bahavo goaśvādayaḥ paśavo manuṣyaṃ svāminamātmano 'dhiṣṭhātāraṃ bhuñjyuḥ pālayeyurevaṃ bahupaśusthānīya ekaiko 'vidvānpuruṣo devān devāniti pitrādyupalakṣaṇārtham bhunakti pālayatīti /
1582tasmānmumukṣurdevārādhanaparaḥ śraddhābhaktiparaḥ praṇayo 'pramādī syādvidyāprāptiṃ ati vidyāṃ pratīti vā kākvaitatpradarśitaṃ bhavati devāpriyavākyena ////
1776tatra ca daivaṃ vittaṃ vidyā karma putraśca phalabhūtānāṃ lokānāṃ sādhanaṃ sraṣṭṛtvaṃ pratītyabhihitam vakṣyamāṇaṃ ca prasiddhamevatasmādyuktaṃ vaktuṃ medhayetyādi /
1849prādhānyevānnānāṃ pituḥ puruṣasyākṣititvaṃ yo veda so 'nnamatti nānnaṃ prati guṇabhūtaḥ san /
1923tena dvitīyatve 'pi sati vāṅmanase na sapatnatvaṃ bhajete prāṇaṃ prati guṇabhāvopagate eva hi te adhyātmamiva /
1978tatra putrakarmāparavidyānāṃ lokaprāptisādhanatvamātraṃ sāmānyenāvagatam na putrādīnā lokaprāptiphalaṃ prati viśeṣasambandhaniyamaḥ /
2067kimevameva pratipattavyam kiṃ vā vicāryamāṇe kaścidviśeṣo vratamupāsanaṃ prati pratitapattuṃ śakyate ityucyate
2558upakramopasaṃhārābhyāṃ casarvāsu hyupaniṣatsu pūrvamekatvaṃ pratijñāya dṛṣṭāntairhetubhiśca paramātmano vikārāṃśāditvaṃ jagataḥ pratipādya punarekatvamupasaṃharati tadyathehaiva tāvatidaṃ sarvaṃ yadayamātmāiti pratijñāya utpattisthitilayahetudṛṣṭāntairvikāravikāritvādyekatvapratyayahetūnprati pādyaanantaramabāhyam ayamātmā brahmaityupasaṃhariṣyati /
2584evaṃ tarhi upaniṣadvādipakṣasya karmakāṇḍavādipakṣeṇa codyaparihārayoḥ samānaḥ panthāḥyena bhedābhāve karmakāṇḍaṃ nirālambanamātmānaṃ na labhte prāmāṇyaṃ prati tathopaniṣadapi /
2594nanvatra pratyatrā madāvākya upaniṣatprāmāṇyapratiṣedhārthapratipattiragnau ca rūpaprakāśanapratipattiḥ pramā /
2597tasmāduktottaratvādupaniṣadaṃ pratyaprāmāṇyaśaṅkā tāvannāsti /
2628nāpyuktakārakādibhedaṃ vidhiśāsramupaniṣadāṃ brahmaikatvaṃ prati prāmāṇyaṃ nivartayati /
2673idaṃ pratyādhānaṃ śiraḥ pradeśaviśeṣeṣuprati pratyādhīyata iti pratyādhānam /
3174tasmai dadhīca ātharvaṇāya he 'śvināviti mantradṛśo vacanam aśvyama śvasya svabhūtaṃ śiraḥ brāhmaṇasya śirasicchinne 'śvasya śiraśchittvedṛśamatikrūraṃ karma kṛtvā aśvayaṃ śiro brāhmaṇaṃ prati erayataṃ gamitavantau yuvām /
3276he brāhmaṇā bhagavanta ityāmantratha yo vo yuṣmākaṃ brahmiṣṭhaḥ sarve yūyaṃ brahmāṇo 'tiśayena yuṣmākaṃ brahmā yaḥ sa etā gā udajatāmutkālayatu svagṛhaṃ prati /
3278apragalbhabhūteṣu brāhmaṇeṣvatha ha yājñavalkyaḥ svamātmīyameva brahmacāriṇamantevāsinamuvāca etā gā he somyodajodgamayāsmadgṛhān prati he sāmaśravaḥ sāmavidhiṃ hi śṛṇotyator'yāccaturvedo yājñavalkyaḥ /
3279tā gā hodācakārotkālitavānācāryagṛhaṃ prati /
3332idānīṃ tithyādilakṣaṇādatimuktirūcyateyadidaṃ sarvam ahorātrayoraviśiṣṭayorādityaḥ kartā na prati padādīnāṃ tithīnāmtāsāṃ tu vṛddhikṣayopagamanenapratipatprabhṛtīnāṃ candramāḥ kartā /
3453ataḥ kāgṇāt pūrvasmātpūrvasmānmṛtyormucyate uttaramuttaraṃ pratipadyamāno vyāvṛttyarthameva prati padyate na tu tādarthyam ityata ā dvaitakṣayāta sarvaṃ mṛtyuḥ dvainakṣaye tu paramārthatā mṛtyorāptimatimucyate /
4171sarvaṃ yājñavalkyena niṣiddhā mūrdhapātabhayāduparatā satī punaḥ praṣṭuṃ brāhmaṇānujñāṃ prārthayate he brāhmaṇā bhagavantaḥ pūjāvantaḥ śṛṇuta mama vacaḥhantāhamimaṃ yājñavalkyaṃ punardvai praśnau prakṣyāmi yadyanumatirbhavatāmastitau praśnau cedyadi vakṣyati kathayiṣyati me kathañcinna vai jātu kadācid yuṣmākaṃ madhye imaṃ yājñavalkyaṃ kaścid brahmodyaṃ brahmavadanaṃ prati jetā na vai kaścid bhavediti /
4248sā hovāca he brāhmaṇā bhagavantaḥ śṛṇuta madīyaṃ vacaḥtadeva bahu manyedhvamkiṃ tat yadasmād yājñavalkyānnamaskāreṇa mucyedhvam asmai namaskāraṃ kṛtvā tadeva bahu manyadhvamityarthaḥjayastvasya manasāpi na āśaṃsanīyaḥ kimuta kāryataḥkasmāt na vai yuṣmākaṃ madhye jātu kadācidapīmaṃ yājñavalkyaṃ brahmodyaṃ prati jetā /
4500 tvaca eva sakāśādasya puruṣasya rudhiraṃ prasyandi vanaspateratvaca utpaṭaḥtvaca evotsphuṭati yasmātevaṃ sarvaṃ samānameva vanaspateḥ puruṣasya catasmād ātṛṇṇāt hisitāt prati tad rudhiraṃ nirgacchati vṛkṣādivāhatācchinnād rasaḥ ////
4640bravītu bhagavāniti yadi prasanno māṃ prati /
5490tasya ca janayitṛtvādyatpitṛtvaṃ putraṃ prati tatkarmanimittaṃ tena ca karmaṇāyamasaṃbaddho 'sminkāle tasmātpitāputrasaṃbandhanimittāt karmaṇo vinirmuktatvātpitāpyapitā bhavati /
5830pratiyoni yoniṃ yoni prati karmaśrutādivaśādādravati /
5834prāṇavyūhāya hi gamanaṃ dehāddehāntaraṃ prati /
5846tatkathamiti lokaprasiddho dṛṣṭānta ucyatetattatra yathā rājānaṃ rājyābhiṣiktamāyāntaṃ svarāṣṭra ugrā jātiviśeṣāḥ krūrakarmaṇo vā pratyenasaḥ prati pratenasi pāpakarmaṇi niyuktāḥ pratyenasastaskarādidaṇḍanādau niyuktāḥ sūtāśca grāmaṇyo grāmanetāraste pūrvameva rājña āgamanaṃ buddhvānnairbhojyabhakṣyādiprakāraiḥ pānairmadirādibhirāvasathaiśca prāsādādibhiḥ pratikalpante niṣpannaireva pritīkṣante 'yaṃ rājā'yātyayamāgacchatītyevaṃ vadantaḥ /
5953kiñca manomātraṃ vaiśeṣikasamaya iva dehāntarārambhadeśaṃ prati gacchati kiṃvā kalpanānāntarameva vedāntasamaya iti /
6385ko 'sāvuktaḥ parāmṛśyate taṃ prati nirdiśati ya eṣa vijñānamaya iti /
6397na kevalaṃ vaśī sarvasyeśāna īśitā ca brhamendraprabhṛtīnāmīśitṛtvaṃ ca kadācijjātikṛtaṃ yathā rājakumārasya balavattarānapi bhṛtyānprati tadvanmā bhūdityāha sarvasyādhipatiradhiṣṭhāya pālayitā svatantra ityarthaḥ /
6472putrādikarmaṇaḥ ātmalokaṃ pratyasādhanatvāt /
6771athaita satyavidviṣayāṇāmāśramakarmaṇāṃ balābalavicāraṇāyāmātmajñānotpādanaṃ prati yamapradhānānāmamānitvādīnāṃ mānasānāṃ ca dhyānajñānavairāgyādīnāṃ sannipatyopakāratvam /
6776evaṃ sākhyayogaśāstreṣu ca saṃnyāso jñānaṃ prati pratyāsanna ucyate /
6887tadabhāvācchāsrasyāpi śāsratvaṃ taṃ prati nivartata eva /
6888tathā pratipuruṣaṃ parisamāptaṃ śāsramiti na śāsravirodhagandho 'pyasti /
7132evaṃ guṇaṃ vidyudbrahmeti yo vedāsai vidyatyavakhaṇḍayati vināśayati pāpmana enamātmānaṃ prati pratikūlabhūtāḥ pāpmāno ye tānsarvānpāpmano 'khaṇḍayatītyarthaḥ /
7379kiñcedaṃ prāsaṅgikamuktvā gāyatrīvidaṃ stautiyadi ha vā apyevaṃvidbahviva na hi tasya sarvātmano bahu nāmāsti kicitsarvātmakatvādviduṣaḥ pratigṛhṇāti na haiva tatpratigrahajātaṃ gāyatryā ekañcanaikamapi padaṃ prati paryāptam ////
7407yaṃ dviṣyādyaṃ prati dveṣaṃ kuryātsvayaṃ vidvāṃstaṃ pratyanenopasthānamasau śatruramukanāmeti nāma gṛhṇīyādasmai yajñadattāyābhipretaḥ kāmo mā samṛddhi samṛddhiṃ mā prāpnotviti vopatiṣṭhate /
7727anādṛtya tāṃ vasatiṃ kumāraḥ śvetaketuḥ pradudrāva pratigatavānpitaraṃ prati /
7728sa cā'jagāma pitaramāgatya covāca taṃ kathamiti vāva kilaivaṃ kila no 'smānbhavānpurā samāvagatavānpitaraṃ prati /
7760mama punarayamabhiprāyo mā bhūnno 'smānabhyasmāneva kevalānprati bhavānsarvatra vadānyo bhūtvāvadānyo mā bhūtkadaryo mā bhūdityarthaḥ /
7763īdṛśasya vittasya māṃ pratyeva kevalamādātā mā bhūdbhavān /
7771evaṃ gautamenā'padantara ukte sa hovāca rājā pīḍitaṃ matvā kṣāmayaṃstathā no 'smānprati māparādhā aparādhaṃ mā kārṣīrasmadīyo 'parādho na grahītavya ityarthaḥ /
8108atra vājapeyasāmānyakḷptimāhasa etaṃ prāñcaṃ prakṛṣṭagatiyuktamātmano grāvāṇaṃ somābhiṣavopalasthānīyaṃ kāṭhinyasāmānyātprajananendriyamudapārayadutpūritavānsrīvyañjanaṃ prati tenaināṃ sriyamabhyasṛjadabhisaṃsargaṃ kṛtavān ////