Occurrences of bīja in "Bṛhadāraṇyakopaniṣadbhāṣya"
Click [+] to expand the context.
51sa eṣa bījāṅkurādivadavidyākṛtaḥ saṃsāra ātmani kriyākārakaphalādhyāropalakṣaṇo 'nādirananto 'narthaḥ ityetasmādviraktasyāvidyānivṛttaye tadviparītabrahmavidyāpratipattyarthopaniṣadārabhyate /
63tadeva punaḥ sarvaprāṇikarmavaśādvyākriyate bījādiva vṛkṣaḥ /
66ato 'smātkriyākārakaphalabhedasvarūpād etāvadidamiti sādhyasādhanarūpādviraktasya kāmādidoṣakarmabījabhūtāvidyānivṛttaye rajjvāmiva sarpavijñānāpanayāya brahmavidyā ārabhyate /
319tadyadreta āsīttattatra mithune yadreta āsīt prathamaśarīriṇaḥ prajāpaterutpattau kāraṇaṃ reto bījaṃ jñānakarmarūpamtrayyālocanāyāṃ yaddṛṣṭavānāsījjanmāntarakṛtamtadbhāvabhāvito 'paḥ sṛṣṭvā tena retasā bījenāpsvanupraviśya aṇḍarūpeṇa garbhībhūtaḥ sa saṃvatsaro 'bhavat saṃvatsarakālanirmātā saṃvatsaraḥ prajāpatirabhavat /
328tadbhakṣaṇe hi kanīyo 'nnaṃ syādbījabhakṣaṇa iva sasyābhāvaḥ /
491mervādijñānavatparamātmajñāne prayojanābhāvādayuktamiti cet nabrahmavidāpnoti param brahmavidāpnoti param bhidyate hṛdayagranthiḥ iti phalaśravaṇāt saṃsārabījāvidyādidoṣanivṛttidarśanācca /
510yathā svargakāmādidoṣavato darśapūrṇamāsādīni kāmyāni karmāṇi vihitāni tathā sarvānarthabījāvidyādidoṣavatastajjaniteṣṭāniṣṭaprāptiparihārarāgadveṣādidoṣavataśca tatpreritāviśeṣapravṛtteriṣṭāniṣṭaprāptiparihārārthino nityāni karmāṇi vidhīyante na kevalaṃ śāstranimittānyeva /
1048tatra prajāpaterekasya devasyātrādyalakṣaṇo bhedo vivakṣita iti tatrāgnirukto 'ttā ādyaḥ soma idānīmucyate atha yatkiñcedaṃ loka ārdraṃ dravātmakaṃ tadretasa ātmāno bījādasṛjataretasa āpaḥ iti śruteḥ /
1063athaitasyaiva sādhyasādhanalakṣaṇasya vyākṛtasya jagato vyākaraṇātprāgbījāvasthā yā tāṃ nirdidijñatyaṅkurādikāryānumitāmiva vṛkṣasya karmabījo 'vidyākṣetro hyasau saṃsāravṛkṣaḥ samūla uddhartavya iti /
1070tadvedaṃ taditi bījāvasthaṃ jagatprāgutpattestarhi tasminkāleparokṣatvāsarvanāmnāpratyakṣābhidhānenābhidhīyate bhūtakālasambandhitvādavyākṛtabhāvino jagataḥsukhagrahaṇārthamaitihyaprayogo ha śabdaḥ /
1071evaṃ ha tadā āsīdityucyamāne sukhaṃ tāṃ parokṣāmapi jagato bījāvasthāṃ pratipadyate yudhiṣṭhiro ha kila rājāsīdityukte yadvat /
1110phale bījavaditi cet nasāvayavatvavṛddhikṣayotpattivināśādidharmavattvaprasaṅgāt /
1249kiṃñca bho pṛcchāmastvām ātmasvarūpānvākhyānapareṣu vākyeṣu phalavanniścitaṃ ca vijñānamutpadyate na vā utpadyate cetkathamaprāmāṇyamiti kiṃ vā na paśyasi avidyāśokamohabhayādisaṃsārabījadoṣanivṛttiṃ vijñānaphalam /
1258alaṅkāraścāyam yatsarvapravṛttibījavirodhaphalavadavijñānotpādakatvam ātmapratipādakavākyānāṃ nāprāmāṇyakāraṇam /
1707sāpi naiva pravartikāvastusvarūpāvarṇātmikā hi sāpravartakabījatvaṃ tu pratipadyate 'ndhatvamiva gartādipatanapravṛttihetuḥ /
1713ātmaiva svābhāviko 'vidvānkāryakaraṇasaṅghātalakṣaṇo varṇī agre prāgdārasambandhātātmetyabhidhīyatetasmādātmanaḥ pṛthagbhūtaṃ kāmyamānaṃ jāyādibhedarūpaṃ nāsītsa evaika āsīt jāyādyeṣaṇābījabhūtā vidyāvāneka evāsīt /
2118yadetadavidyāviṣayatvena prastutaṃ sādhyasādhanalakṣaṇaṃ vyākṛtaṃ jagat prāṇātmaprāptyantotkarṣavadapi phalam yā caitasya vyākaraṇātprāgavasthā avyākṛtaśabdavācyā vṛkṣabījavatsarvametat /
2818avidyāyāśca viṣayaḥ anyo 'sāvanyo 'hamasmīti na sa veda ityārabhya cāturvarṇyapravibhāgādinimittapāṅktakarmasādhyasādhanalakṣaṇo bījāṅkuravadvyākṛtāvyākṛtasvabhāvo nāmarūpakarmātmakaḥ saṃsāraḥ trayaṃ vā idaṃ nāma rūpaṃ karma ityupasaṃhṛtaḥ /
3984iṣṭaṃ vastūddiśya cintayato yadaramaṇaṃ tattṛṣṇābhibhūtasya kāmabījaṃ tena hi kāmo dīpyate /
3986sa cāvidyā sarvasyānarthasya prasavabījam /
4328mātṛjena tvaṅmāṃsarudhirarūpeṇa kṣetrasthānīyena bījasthānīyasya pitṛjasya asthimajjāśukrarūpasya paramayanam karaṇātmanaśca sa vai veditā syāt /
4336tasmādvayannarasāllohitaṃ niṣpadyate striyāṃ śritam tataśca lohitamayaṃ śarīraṃ bījāśrayam /
4511api ca dhānāruhaḥ dhānā bījam bījaruho /
5087bījabhāvanayā puṣpaphalādīnāṃ guṇāntarotpattidarśanāt /
5138tamākramaṃ paralokasthānāyonmukhībhūtaṃ prāptāṅkurībhāvamiva bījaṃ tamākramyāvaṣṭabhyā'śrityobhayānpaśyati bahuvacanaṃ dharmādharmaphalonekatvādubhayaprakārānityarthaḥ /
5407tasyāścā'gantukatve kopapattiḥ kathaṃ vā nā'tmadharmo 'vidyeti sarvānarthabījabhūtāyā avidyāyāḥ satatvāvadhāraṇārthaṃ parā kaṇḍikā'rabhyate tā vā asya śiraḥpāṇyādilakṣaṇasya puruṣasyaitā hitā nāma nāḍyo yathā keśaḥ sahasradhā bhinnastāvatā tāvatparimāṇenāṇimnāṇutvena tiṣṭhanti /
7051tā āpo bījabhūtā jagato 'vyākṛtātmanāvasthitāstā evedaṃ sarvaṃ nāmarūpavikṛtaṃ jagadagra āsurnānyatkiñcidvikārajātamāsīt /