Occurrences of kāraṇa in "Bṛhadāraṇyakopaniṣadbhāṣya"
Click [+] to expand the context.
39na tvātmana iṣṭāniṣṭaprāptiparihārecchākāraṇamātmaviṣayamajñānaṃ kartṛbhoktṛsvarūpābhimānalakṣaṇaṃ tadviparītabrahmātmasvarūpavijñānenāpanītam /
141samudro yoniḥ kāraṇamutpattiṃ prati /
152na kāryaṃ kāraṇaṃ vāsīt /
154nanu kāraṇasya na nāstitvaṃ mṛtpiṇḍādidarśanāt /
156astu kāryasya na tu kāraṇasya upalampamānatvāt /
158anupalabdhiścedabhāvahetuḥ sarvasya jagataḥ prāgutpatterna kāraṇaṃ kāryaṃ vopalabhyate /
163bravīti ca mṛtyunaivedamāvṛtamāsīt iti tasmādyenāvṛtaṃ kāraṇena yaccāvṛtaṃ kāryaṃ prāgutpattestadubhayamāsīt śruteḥ prāmāṇyādanumeyatvācca /
164anumīyate ca prāgutpatteḥ kāryakāraṇayorastitvamkāryasya hi sato jāyamānasya kāraṇe satyutpattidarśanāt asati cādarśanāt /
165jagato 'pi prāgutpatteḥ kāraṇāstitvamanumīyate ghaṭādikāraṇāstitvavat /
166ghaṭādikāraṇasyāpyasattvameva anupamṛdya mṛtpiṇḍādikaṃ ghaṭādyanutpatteriti cet namṛdādeḥ kāraṇatvāt /
167mṛtsuvarṇādi hi tatra kāraṇaṃ ghaṭarucakādeḥ na piṇḍākāraviśeṣaḥ tadabhāve bhāvāt /
168asatyapi piṇḍākāraviśeṣe mṛtsuvarṇādikāraṇadravyamātrādeva ghaṭarucakādikāryotpattirdṛśyate /
169tasmānna piṇḍākāraviśeṣe ghaṭarucakādikāraṇam /
170asati tu mṛtsuvarṇādidravye ghaṭarucakādirna jāyata iti mṛtsuvarṇādidravyameva kāraṇam na tu piṇḍākāraviśeṣaḥ /
171sarvaṃ hi kāraṇaṃ kāryamutpādayatpūrvotpannasyātmakāryasya tirodhānaṃ kurvatkāryāntaramutpādayati ekasminkāraṇe yugapadanekakāryavirodhāt /
172na ca pūrvakāryopamamarde kāraṇasya svātmopamarde bhavati /
173tasmātpiṇḍādyupamarde kāryotpattidarśanamahetuḥ prāgutpatteḥ kāraṇāsattveḥ /
174piṇḍādivyatirekeṇa mṛdāderasattvādayuktamiti cetpiṇḍādipūrvakāryopamarde mṛdādikāraṇaṃ nopamṛdyate ghaṭādikāryāntare 'pyanuvartate ityetadayuktampiṇḍaghaṭādivyatirekeṇa mṛdādikāraṇasyānupalambhāditi cet na mṛdādikāraṇānāṃ ghaṭādyutpattau piṇḍādinivṛttāvanuvṛttidarśanāt /
175sādṛśyādanvayadarśanaṃ na kāraṇānuvṛtteriti cenna piṇḍādigatānāṃ mṛdādyavayavānāmeva ghaṭādau pratyakṣatve 'numānābhāsātsādṛśyādikalpanānupapatteḥ /
185ataḥ siddhaḥ prākkāryotpatteḥ kāraṇasadbhāvaḥ /
212kāraṇe vartamānaṃ kāryaṃ kāryāntarāṇāmāvaraṇamityavocāma /
244kiñcānyatprāgutpatteḥ śaśaviṣāṇavadabhāvabhūtasya ghaṭasya svakāraṇasattāsambandhānupapattiḥ dviniṣṭhatvātsambandhasya ayutasiddhānāmadoṣa iti cenna bhāvābhāvayorayutasiddhatvānupapatteḥ /
319tadyadreta āsīttattatra mithune yadreta āsīt prathamaśarīriṇaḥ prajāpaterutpattau kāraṇaṃ reto bījaṃ jñānakarmarūpamtrayyālocanāyāṃ yaddṛṣṭavānāsījjanmāntarakṛtamtadbhāvabhāvito 'paḥ sṛṣṭvā tena retasā bījenāpsvanupraviśya aṇḍarūpeṇa garbhībhūtaḥ sa saṃvatsaro 'bhavat saṃvatsarakālanirmātā saṃvatsaraḥ prajāpatirabhavat /
551sa evāpratirūpavadanenānumitaḥ sa prajāpatervāci gataḥ pāpmā kāraṇānuvidhāyi hi kāryamiti ////
897tasmādyasmātkāraṇe prajāpatāvevaṃ vṛttaṃ tasmāt tatkāryabhūteṣu prāṇiṣu etarhyetasminnapi kāla āmantritaḥ kastvamityuktaḥ sannahamayamityevāgra uktvā kāraṇātmābhidhānena ātmānamabhidhāyāgre punarviśeṣanāmajijñāsave 'thānantaraṃ viśeṣapiṇḍābhidhānaṃ devadatto yajñadatto veti prabūte kathayati yannāmāsya viśeṣapiṇḍasya mātāpitṛkṛtaṃ bhavati tatkathayati /
899kim āsaṅgājñānalakṣaṇānsarvānpāpmanaḥ prajāpatitva pratibandhakāraṇabhūtān /
915kiñcāsmadādivadeva bhayahetuviparītadarśanāpanodakāraṇaṃ yathābhūtātmadarśanam /
926yathāprajāpateratikrāntajanmāvasthasya ekatvadarśanaṃ vidyamānamapyavidyābandhakāraṇaṃ nāpaninye yataḥ avidyāsaṃyukta evāyaṃ jāto 'bibhet evaṃ sarveṣāmekatvadarśanānarthakyaṃ prāpnoti /
960sa tathā tatparimāṇameva iyamātmānaṃ dvedhā dviprakāramapātayatpātitavān iyamevetyavadhāraṇaṃ mūlakāraṇādvirājo viśeṣaṇārtham /
1083yadarthaḥ sarvaśāstrārambhaḥ yasminnavidyayā svābhāvikyā kartṛkriyāphalādhyāropaṇā kṛtāyaḥ kāraṇaṃ sarvasya jagataḥ yadātmake nāmarūpe salilādiva svacchānmalamiva phenamavyākṛte vyākriyete yaśca tābhyāṃ nāmarūpābhyāṃ vilakṣaṇaḥ svato nityaśuddhabuddhamuktasvabhāvaḥ sa eṣo 'vyākṛte ātmabhūte nāmarūpe vyākurvanbrahmādistambaparyanteṣu deheṣviha karmaphalāśrayeṣvaśanāyādimatsu praviṣṭaḥ /
1206bhāvānāṃśatrayopapatteśca yathā hi yajeta ityasyāṃ bhāvanāyām kena katham iti bhāvyādyākāṅkṣāpanayakāraṇamaṃśatrayamavagamyate tathā upāsīta ityasyāmapi bhāvanāyāṃ vidhīyamānāyām kimupāsīta kenopāsīta ityasyāmākāṅkṣāyām ātmānamupāsīta manasā tyāgabrahmacaryaśamadamoparamatitikṣādītikartavyatāsaṃyuktaḥ ityādīśāstreṇaiva samarthyate 'śatrayam /
1247na vākyasya vastvanvākhyānaṃ kriyānvākhyānaṃ vā prāmāṇyāprāmāṇyakāraṇam kiṃ tarhi niścitaphalavadvijñānotpādakatvam /
1256prāmāṇayakāraṇopapatteḥ /
1257prāmāṇyakāraṇaṃ ca yathoktameva nānyat /
1258alaṅkāraścāyam yatsarvapravṛttibījavirodhaphalavadavijñānotpādakatvam ātmapratipādakavākyānāṃ nāprāmāṇyakāraṇam /
1587avidyāyāścasaṃsārādhikārakāraṇatvamuktamatha yo 'nyāṃ devatāmupāsteityādinā /
1607tasmādbrāhmaṇaḥ kāraṇabhāto 'pi kṣatriyasya kṣatriyamadhastādvyavasthitaḥ sannuparisthitamupāste /
1668tatkāraṇayoravidyākāmayoścalatvāt kṛtakṣayaghnauvyopapattiḥ /
1676tameva karmasamavāyinaṃ lokamavyākṛtāvasthaṃ kāraṇarūpamāpādya yastūpāste tasyāparicchinnakarmātmadarśitvāttasya yastūpāste tasyāparicchinnakarmātmadarśitvāttasya karma na kṣīyata iti /
1764yadasau juhotītyādinā pāṅktena kāmyena karmaṇā ātmabhojyatvena jagadasṛjata vijñānena ca tajjagatsarvaṃ saptadhā pravibhajyamānaṃ kāryakāraṇatvena saptānnānyucyante bhojyatvāttenāsau pitā teṣāmannānām /
1820sādhanatvāviśeṣādarthasambandhādānantaryamakāraṇamiti cāvyākhyāne pratipattisaukaryācca /
1824kāraṇatvāpapatteḥ /
1825kāraṇatvaṃ cāgnihotrādikarmasamavāyitvam /
1837bhavitavyaṃ cākṣayakāraṇenatasmātkasmātpunastāni na kṣīyanta iti praśnaḥ /
1858tasmād yasyāsannidhau rūpādigrahaṇasamarthasyāpi sataścakṣurādeḥ svasvaviṣayasambandhe rūpāśabdādijñānaṃ na bhavati yasya ca bhāve bhavati tadanyadasti mano nāmāntaḥkaraṇaṃ sarvakāraṇaviṣayayogi ityavagabhyate /
1861mano 'stitvaṃ pratyanyacca kāraṇamucyatetasmānmano nāmāstayantaḥ karaṇam yasmāccakṣuṣo hyagocare pṛṣṭhapto 'pyupaspṛṣṭhaḥ kenicid hastasyāyaṃ sparśo jānerayamiti vivekena pratipadyate /
1960kāraṇānuvidhāyi hi kāryamiti loke 'pi sthitiḥ /
2129yaḥ kaśca śabdo vāgeva sā ityuktatvādvādityetasya śabdasya yo'rthaḥ śabdasya śabdasāmānyamātram etadeteṣāṃ nāmaviśeṣāṇāmukthaṃ kāraṇamupādānam saindhavalavaṇakaṇānāmiva saindhavācalaḥ /
2130tadāha ato hyasmānnāmasāmānyātsarvāṇi nāmāni yajñadatto devadatta ityevamādipravibhāgānyuttiṣṭhantyutpadyante pravibhajyante lavaṇācalādiva lavaṇakaṇāḥkāryaṃ ca kāraṇenāvyatiriktam /
2138evaṃ kāryakāraṇatvopapatteḥ sāmānyaviśeṣopapatterātmapradānopapattaśca nāmaviśeṣāṇāṃ śabdamātratā siddhā /
2151tadetadyathoktaṃ nāma rūpaṃ karma trayamitaretarāśrayam itaretarābhivyaktikāraṇam itaretarapralayaṃ saṃhataṃ tridaṇḍaviṣṭambhavat sadekam /
2284kiṃ tu bhṛtyasvāminorgārgyājātaśatrvabhipretayoryadvivekāvadhāraṇa kāraṇaṃ tatsaṅkīrṇatvādanavadhāritaviśeṣam /
2480na cānyo jagadutpattikāraṇamantarāle śruto 'sti vijñānamayasyaiva hi prakaraṇam /
2499sa ca kāraṇaṃ jagataḥ /
2513tatredānīmasaṃsāri brahma jagataḥ kāraṇamaśanāyādyatītaṃ nityaśuddhabuddhamuktasvabhāvaṃ tadviparītaśca saṃsārī tasmādahaṃ brahmāsmīti na gṛhṇīyāt /
2678yo madhyamo rasaḥ sa raso lohitādikrameṇa svakāryaṃ śarīraṃ sāptadhātukamupacinotisvayonyannāgame hi śarīramupacīyate 'nnamayatvātviparyaye 'pakṣīyate patatiyastvaṇiṣṭho rasaḥamṛtam ūrkprabhāvaḥiti ca kathyate sa nābherūrdhvaṃ hṛdayadeśamāgatya hṛdayādviprasṛteṣu dvāsaptatināḍīsahasreṣvanupraviśya yattatkaraṇasaṅghātarūpaṃ liṅgaṃ śiśusañjñakam tasya śarīre sthitikāraṇaṃ bhavati balamupajanayatsthūṇākhyamtenānnamubhayataḥ pāśavatsadāmavat prāṇaśarīrayornibandhanaṃ bhavati ////
2744rasaḥ kāraṇaṃ hiraṇyagarbhavijñānātmā cetana iti kecit /
2745tatra ca kila hiraṇyagarbhavijñānātmanaḥ karma vāyvantarikṣayoḥ prayoktṛ tatkarma vāyvantarikṣādhāraṃ sadanyeṣāṃ bhūtānāṃ prayoktṛ bhavatitena svakarmaṇā vāyvantarikṣayoḥ prayokteti tayo rasaḥ kāraṇamucyata iti /
2937tasminpraviṣṭe svayonigraste khilyabhāve 'vidyākṛte bhedabhāve praṇāśiteidamekamadvaitaṃ mahadbhūtam mahacca tad bhūtaṃ ca mahadbhūtaṃ sarvamahattaratvādākāśādikāraṇatvācca /
2997yacca loke parasparakāryopakārakabhūtaṃ tadekakāraṇapūrvakamekasāmānyātmakamekapralayaṃ ca dṛṣṭam /
3016evametaccatuṣṭayaṃ tāvadekaṃ sarvabhūtakāryaṃ sarvāṇi ca bhūtānyasya kāryam ato 'syaikakāraṇapūrvakatā /
3017yasmādekasmātkāraṇādetajjātaṃ tadevaikaṃ paramārthato brahmetaratkāryaṃ vācā'rambhaṇaṃ vikāro nāmadheyamātramityeṣamadhuparyāyāṇāṃ sarveṣāmarthaḥ saṃkṣepataḥ /
3207kasmāt punaḥ kāraṇāt yuttkā ratha iva vājinaḥ svavipayaprakāśanāya hi yasmāndasya harayo haraṇādindriyāṇi śatā śatāni daśa ca prāṇibhedabāhulyācchatāna daśa ca bhavanti /
3213apūrvaṃ nāsya kāraṇaṃ pūrva vidyata ityapūrvam /
3342iha tu kāṇvānāṃ sādhanadvayasya tatkāraṇarūpeṇa vāyvātmanā dṛṣṭirmuktiratimuktiśceti na śrutyorvirodhaḥ ////
3451suvicāritaṃ caitad yadeva pravṛttikāraṇaṃ tadeva nivṛttikāraṇaṃ na bhavatīti /
3452kecittu sarvameva nivṛttikāraṇaṃ manyante /
3626tatra saṃsaratāṃ mucyamānānāṃ ca kāryakaraṇānāṃ svakāraṇasaṃsarge samāne muktānāmatyantameva punaranupādānam /
4092idaṃ tāvadanumānamupanyastamyat kāryaṃ paricchinnaṃ sthūlam kāraṇenāparicchinnena sūkṣmeṇa vyāptamitid daṣṭamyathā pṛthivī adbhiḥ tathāpūrvaṃ pūrvamuttareṇottareṇa vyāpinā bhavitavyam ityeṣa ā sarvāntarādātmanaḥ praśnārthaḥ /
4093tatra bhūtāni pañca saṃhatānyevottaramuttaraṃ sūkṣamabhāvena vyāpakena kāraṇarūpeṇa ca vyavatiṣṭhante na ca paramātmanor'vāk tadvayatirekeṇavastvantaramastisatyasya satyamiti śruteḥ /
4158kasmāt punaḥ kāraṇāt pṛthivyādidevatā mahābhāgāḥ satyo manuṣyādivadātamani tiṣṭhantamātmano niyantāramantaryāmiṇaṃ na vidurityata āhaadṛṣṭenad daṣṭo na viṣayībhūtaḥ cakṣurdarśanasya kasyacit svayaṃ tu cakṣuṣi sannihitatvādd daśisvarūpa iti draṣṭā /
4186punaḥ sā hovācanamaste 'stvityādi praśnasya durvacatvapradarśanārthamyo me mamaitaṃ praśnaṃ vyavoco viśeṣaṇāpākṛtavānasietasya durvacatve kāraṇam sūtrameva tāvadagamyamitarairdurvācyam kimuta tat yasminnotaṃ ca protaṃ cetiato namo 'stu te tubhyam /
4361mṛtyurapidaivataṃ tasya niṣpattikāraṇam ////
4372tasya kā devateti varuṇa itivaruṇāt saṅghātakarñyodhyātmamāpa eva vāpyādyapaṃ niṣpattikāraṇam ////
4401kāryaṃ hi kāraṇe pratiṣṭhitaṃ bhavati /
4414sa yamaḥ kasmin pratiṣṭhita iti yajña iti yajñe kāraṇe pratiṣṭhito yamaḥ saha diśā /
4437kasminnu dīkṣā pratiṣṭhitetisatya itikatham yasmāt satye dīkṣā pratiṣṭhitā tasmādapi dīkṣitamāhuḥ satyaṃ vadetikāraṇabhreṣo kāryabhreṣo mā bhūditisatye hyeva dīkṣā pratiṣṭhitamiti hṛdaya iti hovācahṛdayena hi satyaṃ jānātitasmād hṛdaye hyeva satyaṃ pratiṣṭhitaṃ bhavatīti /
4730śṛṇu tatra kāraṇam yadi vyatiriktenaivajyotiṣā jyotiṣkāryanirvartakatvamasya svabhāvo nirdhārito bhavati tato 'dṛṣṭajyotiṣkāryaviṣaye 'pyanumāsyāmahe vyatiriktajyotirnimittamevedaṃ kāryamiti /
4803nahi khadyote prakāśāprakāśatvena dṛśyamāne kāraṇāntaramanumeyam /
5149yadādityādibāhyajyotiṣāmabhāve 'yaṃ kāryakāraṇasaṃgātaḥ puruṣo yena vyatiriktenā'tmanā jyotiṣā vyavaharatītyuktam tadeva nāsti /
5460tatkāryadvāreṇa kāraṇapratiṣedho 'yam abhayaṃ rūpamityāvidyāvarjitamityetat /
5471tatrārthānnānātvaṃ viśeṣavijñānaheturityuttkaṃ bhavati nānātve ca kāraṇātmano vastavantarasya pratyupasthāpikāvidyetyuktam /
5512kiṃ punarasaṃbaddhatve kāraṇamiti taddheturucyatetīrṇo 'tikrānto hi yasmādevaṃrūpastadā tasminkāle sarvāñchokāñśokāḥ kāmāḥ /
5624tato draṣciranyadanyatvena vibhaktaṃ yatpaśyedyadupalabheta yaddhi tadviśeṣadarśanakāraṇamantaḥkaraṇaṃ cakṣū rūpaṃ ca tadavidyayānyatvena pratyupasthāpitamāsīt /
5679gamanaṃ hi nāma deśāntarasthasya deśāntareṇa saṃyogakāraṇam /
5764yājñavalkyasya bhayakāraṇamāha śrutiḥ /
5766yadyānmayā nirṇītaṃ praśnarūpaṃ vimokṣārthaṃ tattadekadeśatvenaiva kāmapraśnasya gṛhītvā punaḥ punarmāṃ paryanuyuṅktta eva medhāvitvādityetadbhayakāraṇaṃ sarvaṃ madīyaṃ vijñānaṃ kāmapraśnavyājenopāditsatīti ////
5826bandhanādbadhyate yena vṛntena saha sa bandhanakāraṇo raso yasminvā badhyata iti vṛntamevocyate bandhana tasmādrasādvṛntādvā bandhanātpramucyate vātādyanekanimitamevamevāyaṃ puruṣo liṅgātmā liṅgopādhirebhyo 'ṅgebhyaścakṣurādidehāvayavebhyaḥ saṃpramucya samyaṅnirlepena pramucya /
6015tatra kāmakrodhādipūrvakapuṇyakāritā sarvamayatve hetuḥ saṃsārasya kāraṇaṃ dehāddehāntarasaṃcārasya ca /
6017tasmātpuṇyāpuṇye saṃsārasya kāraṇam /
6020atho apyanye bandhamokṣakuśalāḥ khalvāhuḥsatyaṃ kāmādipūrvake puṇyāpuṇye śarīragrahaṇakāraṇaṃ tathāpi kāmaprayukto hi puruṣaḥ puṇyapuṇye karmaṇī upacinoti kāmaprahāṇe tu karma vidyāmānamapi puṇyapuṇyepacayakaraṃ na bhavati /
6070tasyaivamakāmayamānasya karmābhāve gamanakāraṇābhāvātprāṇā vāgādayo notkrāmanti nordhva krāmanti dehāt /
6074sa kathamevaṃbhūto mucyata ityucyateyo hi suṣuptāvasthamiva nirviśeṣamadvaitamaluptacidrūpajyotiḥ svabhāvamātmānaṃ paśyati tasyaivākāmayamānasya karmabhāve gamanakāraṇabhāvatprāṇā vāgādayo notkrāmanti /
6153yathā ca brahmaṇenāyamartho 'yavadhārita evaṃ mantreṇāpīti bandhaṃ bandhakāraṇaṃ coktvopasaṃhṛtaṃ prakaraṇaṃiti na kāmayamānaiti /
6155mokṣakāraṇaṃ cā'tmakāmatayā yadāptakāmatvamuktaṃ tacca sāmarthāyadanātmajñānamantareṇā'tmakāmayatayā'ptakāmatvamiti sāmarthyādbrahmavidyaiva mokṣakāraṇamityuktam /
6156ato yadyapi kāmo mūlamityuktaṃ tathāpi mokṣakāraṇaviparyayeṇa bandhakāraṇamavidyetyedapyuktameva bhavati /
6165tasmādviduṣo notkrāmanti prāṇā yāvasthitā eva svakāraṇe puruṣe samavanīyante /
6167kathaṃ punaḥ samanavīteṣu prāṇeṣu dehe ca svakāraṇe pralīne vidvānmukto 'traivasarvātmā sanvartamānaḥ punaḥ pūrvavaddehitvaṃ saṃsāritvalakṣaṇaṃ na pratipadyata iti /
6479tadetatpārivrājye kāraṇamucyate ha sma vai kila pūrvetikrāntakālīnā vidvāṃsa ātmajñāḥ prajāṃ karmāparabrahmavidyā ca /
6490tasmānnā'tmadarśanavyatirekeṇānyadvyutthānakāraṇamapekṣate /
6688yasmātprakāraśatenāpi nirūpyamāṇe tattave neti netyātmaiva niṣṭhā nānyopalabhyate tarkeṇa vā'gamena vā tasmādetadevāmṛtatvasādhanaṃ yadetanneti netyātmaparijñānaṃ sarvasaṃnyāsaścetyetamarthamupasaṃjihīrṣannāhaetāvadetāvanmātraṃ yadetanneti netyadvaitātmadarśanamidaṃ cānyasahakārikāraṇanirapekṣamevāre maitreyyamṛtatvasādhanam /
6729śṛṇu tatra kāraṇaṃ yathāsvargakāmasya svargaprāptyupāyamajānato 'gnihotrādi svargasādhanamabhyupagamyate tathehāpyātmajñānam /
6814tadidaṃ viśeṣāpannaṃ kāryātmakaṃ brahma pūrṇāt kāraṇātmana udacyata udricyata udgacchatītyetat /
6827atraike varṇayantipūrṇātkāraṇātpūrṇaṃ kāryamudricyate /
6829punaḥ pralayakāle pūrṇasya kāryasya pūrṇatāmādāyā'tmani dhitvā pūrṇamevāvaśiṣyate kāraṇarūpam /
6830evamutpattisthitipralayeṣu triṣvapi kāleṣu kāryakāraṇayoḥ pūrṇataiva /
6831sā caikaiva pūrṇatā kāryakāraṇayorbhedena vyapadiśyate /
6839tadvirodhaparijihīrṣayā śrutyaitaduktaṃ kāryakāraṇayoḥ satyatvaṃ samudravatpūrṇamada ityādineti /
6973yasmādadyāpi prajāpatirdāmyata datta dayadhvamityanuśāstyeva tasmātkāraṇādetattrayam /
7386pādatrayasamamapi yadi kaścitpratigṛhṇīyāttatpādatrayavijñānaphalasyaiva kṣayakāraṇaṃ na tvanyasya doṣasya kartṛtve kṣamam /
7431satyasyāpihitaṃ mukhaṃ mukhyaṃ svarūpaṃ tadapidhānaṃ pātramapidhānamiva darśanapratibandhakāraṇaṃ tattvaṃ he pūṣañjagataḥ poṣaṇatpūṣā savitāpāvṛṇvapāvṛtaṃ kuru darśanapratibandhakāraṇamapanayetyarthaḥ /
7465kasmātpunaḥ kāraṇātprāṇabhāvo gāyatryā na punarvāgādibhāva iti yasmājjyeṣṭhaśca śreṣṭhaśca prāṇo na vāgādayo jyaiṣṭhyaśraiṣṭhyabhājaḥ /
7893vīryādyupaśamakāraṇaṃ maithunam /
7894tathāṅgārabhāvo 'gnerupaśamakāraṇam /