Occurrences of bīja in "Chāndogyopaniṣadbhāṣya"
Click [+] to expand the context.
1412tā antarikṣamadhvapūpastharaśmyantargatatvādbhramarabījabhūtāḥ putrā iva hitā lakṣyanta iti putrā iva putrā madhvapūpanāḍyantargatā hi bhramaraputrāḥ // //
1921retasaḥ kāraṇasya bījabhūtasya jagataḥ sadākhyasya jyotiḥ prakāśaṃ paśyanti /
1992tatsadāsīttadasacchabdavācyaṃ prāgutpatteḥ stimitamanispandamasadiva satkāryābhimukhamīṣadupajātapravṛtti sadāsīttato labdhaparispandaṃ tatsamabhavadalpataranāmarūpavyākaraṇenāṅkurībhūtami va bījam /
2824kaṣṭaṃ hi mātuḥ kukṣau mūtrapurīṣavātapittaśleṣmādipūrṇe tadanuliptasya garbhasyolbāśucipaṭāvṛtasya lohitareto 'śucibījasya māturaśitapītarasānupraveśena vivardhamānasya niruddhaśaktibalavīryatejaḥprajñāceṣṭasya śayanam /
3028ataste 'parityaktadehabījabhūtābhiradbhirmūrchitā ivākāśādikrameṇemāmavaruhya karmanimittajātisthāvaradehaiḥ saṃśliṣyante pratibaddhakaraṇatayānudbhūtavijñānā eva /
3031dehabījabhūtāpsambandhāparityāgenaiva sarvāsvavasthāsu vartanta iti jalūkāvaccetanāvattvaṃ na virudhyate /
3351yadapi bījopamarde 'ṅkuro jāyamāno dṛṣṭo 'bhāvadeveti tadapyabhyupagamaviruddhaṃ teṣām /
3353ye tāvadbījāvayavā bījasaṃsthānaviśiṣṭāste 'ṅkure 'pyanuvartanta eva na teṣāmupamarde 'ṅkurajanmani /
3354yatpunarbījākārasaṃsthānaṃ tadbījāvayavavyatirekeṇa vastubhūtaṃ na vaināśikairabhyupagamyate yadaṅkurajanmanyupamṛdyeta /
3356atha saṃvṛtyābhyupagataṃ bījasaṃsthānarūpamupamṛdyata iti cet /
3359atha bhāvastathāpi nābhāvādaṅkurotpattirbījāvayavebhyo hyaṅkurotpattiḥ /
3363yathā vaināśikānāṃ bījasaṃsthānarūpo 'vayavī nāsti tathāvayavā apīti teṣāmapyupamardānupapattiḥ /
3364bījāvayavānāmapi sūkṣmāvayavāstadavayavānāmapyanye sūkṣmatarāvayavā ityevaṃ prasaṅgasyānivṛtteḥ sarvatropamardānupapattiḥ /
3471tasmātteṣāṃ bhūtānāṃ pakṣipaśusthāvarādīnāṃ trīṇyeva nātiriktāni bījāni kāraṇāni bhavanti /
3475tena pakṣī pakṣiṇāṃ bījaṃ sarpaḥ sarpāṇāṃ tathānyadapyaṇḍājjātaṃ tajjātīyānāṃ bījamityarthaḥ /
3476nanvaṇḍājjātamaṇḍajamucyate 'to 'ṇḍameva bījamiti yuktaṃ kathamaṇḍajaṃ bījamucyate /
3477satyamevaṃ syādyadi tvadicchātantrā śrutiḥ syātstavatantrā tu śrutiryata āhāṇḍajādyeva bījaṃ nāṇḍādīti /
3479ato 'ṇḍajādīnyeva bījānyaṇḍajādīnām /
3481udbhijjamudbhinattītyudbhitsthāvaraṃ tato jātamudbhijjaṃ dhānā vodbhittato jāyata ityudbhijjaṃ sthāvarabījaṃ sthāvarāṇāṃ bījamityarthaḥ /
3483evaṃ hyavadhāraṇaṃ trīṇyeva bījānītyupapannaṃ bhavati // //
3513saivaṃ tisro devatā anupraviśya svātmāvasthe bījabhūte avyākṛte nāmarūpe vyākaravāṇītīkṣitvā tāsāṃ ca tisṛṇāṃ devatānāmekaikāṃ trivṛtaṃ trivṛtaṃ karavāṇi /
3820tamāha pitā kimatra paśyasītyukta āhāṇvyo 'ṇutarā ivemā dhānā bījāni paśyāmi bhagava iti /
3824taṃ putraṃ hovāca vaṭadhānāyāṃ bhinnāyāṃ yaṃ vaṭabījāṇimānaṃ he saumyaitaṃ na nibhālayase na paśyasi /
3825tathāpyetasya vai kila somyaiṣa mahānnyagrodho bījasyāṇimnaḥ sūkṣmasyādṛśyamānasya kāryabhūtaḥ sthūlaśākhāskandhaphalapalāśavāṃstiṣṭhatyutpannaḥ sannuttiṣṭhatīti vocchabdo 'dhyāhāryo 'taḥ śraddhatsva somya sata evāṇimnaḥ sthūlaṃ nāmarūpādimatkāryaṃ jagadutpannamiti /
3849sattejobannādiśuṅgakāramaṃ vaṭabījāṇimavadvidyamānamevendriyairnopalabhase na nibhālayase /
4349tṛṣṇā ca duḥkhabījaṃ /
4350na hi duḥkhabījaṃ sukhaṃ dṛṣṭaṃ jvarādi loke /
4353tṛṣṇādiduḥkhabījatvāsaṃbhavādbhūmnaḥ // //
4730tasmānmānasānāṃ bāhyānāṃ ca viṣayāṇāmitaretarakāryakāraṇamiṣyata eva bījāṅkuravat /
4774svarūpapracyavanaṃ tvātmano jāgratsvapnāvasthāṃ prati gamanaṃ bāhyaviṣayapratibodho 'vidyākāmakarmabījasya brahmavidyāhutāśādāhanimittamityavocāma ṣaṣṭha eva tadihāpi pratyetavyam /
5161sa cākāśo nāmarūpayoḥ svātmasthayorjagadbījabhūtayoḥ salilasyeva phenasthānīyayornirvahitā nirvoḍhā vyākartā /