Occurrences of lakṣaṇa in "Tattvacintāmaṇi"

Click [+] to expand the context.
50etena lakṣaṇādyanurodhāttātparyyagraho vākyarthadhīhetuḥ tātparyañca padārthasaṃsargaviśeṣapratītyuddheśyakatvaṃ tathāca tadgrāhakānumānādeva tātparyajñānāvacchedakatayā saṃsargasiddhirityapāstam /[+]
123ata eva yaṣṭīḥ praveśayetyaca lakṣaṇā nānārthe vinigamanā ca tayostātparyagrahamūlakatvāt /[+]
124yadi ca yatra vāstavaṃ tātparyaṃ taṃ śābdobodhayati tadā lakṣaṇānāṃ mukhyārthānvayānupapattyupayogo na syāt /[+]
182lakṣaṇā ca na tātparyānupapattyā kintvanvayānupapattyaiva prakaraṇādbhojanaprajanakatvenāvagatapraveśanasya yaṣṭyanvayānupapatteḥ /[+]
184anye tu nānārthe lakṣaṇāyāñca niyatopasthityarthaṃ padārthe tātparyagrahāpekṣā tena vinā tadabhāvāt na vākyārthe tadajñāne 'pi prakaraṇādinā saindhavapadaṃ turagaparaṃ kākapadaṃ upaghātakaparamiti hi pratiyanti /[+]
290lakṣaṇānāṃ vyabhicārāt tavāpyākṣiptena kartrānvayabodhācca /[+]
324lākṣaṇikasyānanubhāvakatve 'pi lakṣaṇīyaparatvāt kāvyādeḥ svarūpākhyānamātraparatvenāpi paryavasānāñca /[+]
328tajjananayogyatvamiti cet tarhyekatroccāraṇe nānārthe nānārthaparatvaṃ lakṣaṇāyāñca mukhyārthaparatvaṃ syāt yogyatāyāḥ sattvāt /[+]
805atha sāmānyalakṣaṇapratyāsattyā vṛṣṭyāditvena sukhāditvena ca siddhāsiddhavṛṣṭyāditatphalaviṣayakaṃ jñānamutpannaṃ tena siddhaṃ virodhinaṃ tyaktva asiddhaviṣayecchotpadyate yadi ca sāmānyalakṣaṇā nāsti tadā yena rūpeṇeṣṭasādhanatvagrahaḥ tena rūpeṇa jñāte siddhe vecchotpadyate anvayavyatirekābhyāṃ tādṛśajñānasya tādṛśecchājanakatvāvadhāraṇāt sukhecchāyāmapyekaṃ iti cet tarhi mamāpi pākatvācchedena kṛtisādhyatājñānādanāgate cikīrṣā tacca jñānaṃ sakalapākaviṣayaṃ sannikṛṣṭapākaviṣayaṃ vetyanyadetat /[+]
877ata eva śrutasvargaphalakatve 'pi bahuvittavyayāsasādhye jyotiṣṭomādau phalabhūmā kalpane anyathālpāyāsāsadhyādeva svargasiddhisambhave tatrāpravṛttau ananuṣṭhānalakṣaṇamaprāmāṇyaṃ tadvidheḥ syāt /[+]
883na cāsurāvidyādivat paryudāsalakṣaṇayā virodhyaniṣṭasādhanatvabodhanaṃ naño 'samastatvāt kriyāsaṅgatatvena pratiṣadhavācakatvavyutpatteśceti cet na viśeṣyavati viśiṣṭaniṣedhasya saviśeṣaṇe hīti nyāyena viśeṣaṇaniṣedhaparyavamāyitayā kalañjabhakṣaṇamiṣṭotpattināntarīyakaduḥkhātiriktaduḥkhasādhanamiti na kalañjaṃ bhakṣayedityanena bodhanāt /[+]
1069vastutastu cetane deve mānameva nāsti yatra ca viṣṇuprītikāmādivādo 'sti tatra viṣṇureva prītiḥ na tu viṣṇoḥ ṣaṣṭhyarthalakṣaṇādoṣāt viṣṇuśabdasya prītiviśeṣavācakatvaṃ veda eva kalpyate /[+]
1102nanu sāmānyalakṣaṇā pratyāsattyā sarvā eva vyaktayo vyāptigrahe śaktigrahe ca viṣayībhavanti kathamanyathā parvatīyadhūmavyāptyagrahe tasmādanumitiriti cet na yena rūpeṇa vyāptigrahastena rūpeṇa vyāpyatvena vā pakṣadharmatāgraho 'numitau kāraṇamastu kiṃ tathā /[+]
1114yato na brūmaḥ kriyātiriktakāryatvena śaktiḥ kintvayogyatayā kriyāyāṃ nirastāyāṃ dharmiṇi śaktikalpanasamaye yat kriyātiriktaṃ tatra śaktiḥ na tu śaktigrahe kriyāpraveśaḥ na hi yatprayuktānupapattyā yatkalpanaṃ tadeva tasya viṣayaḥ evañca kāryatvenāpi tadatiriktakārye eva śaktikalpanānnitya niṣedhayorapi tadevopāsanādyanvayayogyaṃ liṅgābhidhīyate na tu kāryatvamātraṃ dharmiṇi bādhakābhāvāt lakṣaṇāprasaṅgācca /[+]
1122na ca laukikānāmapūrve tātparyaṃ sambhavati pūrvaṃ pramāṇāntareṇāpratīte kriyāsādhāraṇaśaktāvapi loke lakṣaṇaiva pacetetyatra hi pākakāryatāvagamyate tatra kāryatve liṅgastātparyaṃ lāghavāt /[+]
1124tadāhuḥ tātparyāddhi vṛttirna tu vṛttestātparyamiti tṛtīyāyāḥ karaṇatvaikatvāt kāryaṃ kāryatvañca na svatantraṃ śakyaṃ kintu viśiṣṭaṃ viśiṣṭācca viśeṣaṇamanyadeveti kāryatve lakṣaṇā /[+]
1125na ca kāryatvaviśiṣṭadharmyupasthitāvapi dharmyaṃśamapahāya kriyāyāṃ kāryatvānvayo 'stu kiṃ lakṣaṇayeti vācyam /[+]
1126na hītaradharmigatatvenopasthitasya dharmyantarākāṅkāsti ataḥ svatantrakāryatvopasthitaye dharmyantarākāṅkṣāsti ataḥ svatantrakāryatvopasthitaye lakṣaṇā yathā puroḍāśakapālena tuṣānupapacatītyatra puroḍāśarthitayā tadanvitatvenopasthitasya kapālasya nopavāpākāṅkṣeti svatantrakapālopasthitaye 'dhiṣṭhānalakṣaṇā /[+]
1148nanu yena rūpeṇa śaktigrahaḥ tena rūpeṇa kāryatvaśaktāliṅg padāllakṣaṇayā kāryopasthitau yogyatādivaśādapūrvalābho 'stu kāryasmaraṇaṃ hi anvitābhidhānopayogi na tvapūrvasmaraṇaṃ tacca padena padārthena veti na kaścidviśeṣaḥ kāryañca śakyakāryatvasambandhitayāvagatameveti cet na liṅgo lākṣaṇikatvenāpūrvānanubhāvakatvāt /[+]
1151lakṣaṇāyāñca tīropalakṣitānvayaśālisvārthānubhāvakatvīmitarapadasya tīrasya tu saṃskārādupasthitirasannihitenānvitābhidhānābhāvāt /[+]
1153kiñca yajipadena svargakāmakāryaviṣayo yāga ityunubhavobhavet lakṣaṇāyāmitarapadasya lakṣaṇīyaviśeṣaṇasvārthaviśeṣyakānubhavajanakatvāt /[+]
1162sāmānyabhānasya kiñcidviśeṣabhānaniyatatvāt viśeṣābhāne kathaṃ tadbhāsata iti na vastugatyā paramparāsādhanaṃ viśeṣo bhāsata evaya paramparāsādhanatvantu prakāro na bhāsate tatprakārabhāne hi paramparāghaṭakajñānasya hetutvāt yathā ghaṭena jalamāharetyatra yogyatayā chidretaraghaṭe ghaṭatvena bhāsate na tu chidretaratvena tathā sati lakṣaṇāyāṃ yugapad vṛttidvayavirodhena ghaṭānanvayaprasaṅgāt ubhayasādhāraṇarūpeṇānupasthiteśca nājahatsvārthā /[+]
1187ata eva jyotiṣṭomādau śrutasvargaphalakatve 'pi gurūpāyatvenānanuṣṭhānalakṣaṇāpramāṇyāpattyā phalabhūmā kalpyate iṣṭotpattyanāntarīyakaśramajanakatvaṃ vā pratibandhakaṃ /[+]
1209astu vā liṅgaḥ kārye lakṣaṇā yathā hi mañcāḥ krośantītyādau puruṣaviśeṣaḥ prāgananubhūto 'pyanubhūyate itarapadāllākṣaṇikasyānubhāvakatvāt tathāpūrvamapi astu ca svargakāmakāryaviṣayo yāga iti śābdānubhavānantaramarthādyāgaviṣayakaṃ kāryamiti jñānaṃ anupapattiprabhavaṃ /[+]
1230kṣaratītyatra bādhakaṃ vinā na lakṣaṇeti cet na upasthitatvena vihitakriyāyāmeva dharmapadaśaktigrahasya bādhakatvāt /[+]
1231na caitasya mukhyatvārthaṃ padārthāntare śaktiḥ lakṣaṇocchedāpatteḥ vihitakriyākartṛtvajñānena dhārmikapadaprayogācca /[+]
1321na ca tatra lakṣaṇā bādhakābhāvāt /[+]
1322śaktiklapanābhiyā hyanyatra lakṣaṇānumatā iha tu laghīyasyā ubhayasādharaṇāpadārthamātraśaktyā mukhyasyaivocitatvāt /[+]
1336tathācopajīvyaprathamabhāvikāryānvitavyutpattyanurodhena vidhyaśrutāvapi kāryadhyāhāraḥ kvacillakṣaṇā kvacidasaṃsargāgraha iti siddhārthe 'nvayapratītidarśanāduttarakālamanvitamātre śaktireva kalpyatāṃ prācīnakāryānvitajñānaṃ bādhyatāmityapyata eva nirastam /[+]
1337pūrvakalpanātaḥ kalpanāntaraprasaṅgāt uttarakālabhāvisiddhārthaprayogasya lakṣaṇādibhirapyupapatteḥ ananyathāsiddhatvābhāvena prācīnajñānābādhakatvāt upajīvyavyāghātācca /[+]
1391sukhatvāvāntarajāteśca sukhamātrasādhāraṇatvāt prayogopādhernirākartavyatvāt loke ca lakṣaṇā /[+]
1392nanu duḥkhāsambhinnasukhasya śakyatve candanādau svargapadaprayogolakṣaṇayāpi na syāt sātiśayasukhasya śakyatve tatsambandhitayā candanādau lakṣaṇā bhavati tasmāt duḥkhāsambhinnatvādinopalakṣitā sukhatvāvāntarajātireva vācyā ekajātisattve 'pi vilakṣaṇahetusādhyasvargeṣṭhakajātau mānābhāvāt /[+]
1435syādetat anvayatātparyakatayā tatpratipādakaṃ padamityavivādaṃ tātparyanirvāhikā ca vṛttiḥ sā ceha na gauṇī na vā lakṣaṇeti śaktisiddhiḥ /[+]
1436athānvaye lakṣaṇaiva svārthasambandhini tātparyāt padārthopasthityanantaraṃ tadanvayopapatteśca /[+]
1443kiñca śakyasambandhitayā anvaye lakṣaṇārtha padārthe śaktikalpanaṃ tadvaraṃ lāghavādanvaye 'pi śaktirastu kiṃ vṛttidvayakalpanā evaṃ sthite prayoge 'pi anvayaḥ padaśakyaḥ vṛttyatyantaraṃ vinā padapratipādyatvāt padārthavaditi /[+]
1445vṛttiṃ vināpi tātparyanirvāhāt kiṃ vṛttyā padānāmuktakrameṇānvayabodhajanakatvasambhavādanyathā śaktyā tātparyanirvāhodṛṣṭa iti lakṣaṇocchedaḥ /[+]
1448ata eva dhūmo 'stītyatra dhūmapadasya vahnibodhaparatve 'pi vahnau na lakṣaṇā śaktyā dhūmopasthitau anumānadvārā tatpratītisambhavāt /[+]
1451vākyasya mā gacchetyatra tātparye 'pi na lakṣaṇā gamanasya priyāmaraṇahetutvaṃ hi vākyārthaḥ tena gamanaṃ mayā na kartavyaṃ priyāmaraṇahetutvādityanumānādeva gamane akartavyatābodhanena tātparyanirvāhāt /[+]
1453yatra hi mukhyayā sākṣāt paramparayā vā na tātparyanirvāhaḥ tatra lakṣaṇā /[+]
1502tatra prayojakatvena kḷptā śaktirevāstu jātyāśrayatvasya tathātvakalpane gauravāditi cet na anyalabhyasyāpadārthatvādanyathā anvayo 'pi śakyaḥ syāt lakṣaṇādyucchedaśca /[+]
1520vyakteḥ śakyatve 'pi jñātaśaktiśabdajanitajñānaviṣayatvalakṣaṇaṃ vācyatvaṃ nāsti /[+]
1525anyalabhye śakterakalpanāt anyathā tavānvaye 'pi śaktirlakṣaṇādyucchedaśca /[+]
1534na caivamaśakyaparatve lakṣaṇā yathā hyanyata eva jñānānna śaktistathā lakṣaṇāpi na tat kimaśakye 'pi mukhyaḥ prayogaḥḥ satyaṃ śaktyā sākṣādupasthita eva tasya mukhyatvātsvaśaktyeti tvadhikam /[+]
1538ata eva brīhīnavahantītyatra vyaktau na lakṣaṇā tatsādhyopasthiterjātiśaktita eva siddheḥ /[+]
1580vayantu brūmaḥ vyakterapadārthatve vibhaktyarthasaṅkhyākarmatvādervyaktāvananvayaḥ syāt suvibhaktīnāṃ prakṛtyarthānvitasvārthabodhakatvasya vyutpattisiddhatvāt prakṛtitātparyaviṣaye tadanvayavyutpattau lakṣaṇocchedo gauravañca /[+]
1582ata eva na vyakterākṣepaḥ kintu lakṣaṇayā gopadādgauriti vyaktidhīriti maṇḍanaḥ /[+]
1585svārthādanyena rūpeṇa jñāte bhavati lakṣaṇā tīratvena jñāte gaṅgāpadasyeva /[+]
1587nāpi gotvasambandhini gotvaviśiṣṭe lakṣaṇā gotve hi na sākṣādānayanādyanvaya iti vyaktyavacchedakatayā tasyānvaye 'mukhyatvam /[+]
1588lakṣaṇayāpi gotvāvacchinnaiva vyaktiḥ kriyānvayinī pratīyate na kevalā vyaktiriti gotvaviśiṣṭasya lakṣyatve yugapadvṛttidvayavirodhaḥ gotve 'pi vā lakṣaṇā /[+]
1589api ca jātimātre na śaktirna vā vyaktau lakṣaṇā jātau mukhyaprayogābhāvāt tayostanmūlakatvāt prayogo hi vyavahārahetujñānarthaḥ /[+]
1593jātiviśeṣavadavayavasaṃyogarūpākṛtirapi padaśakyā gopadāt jātyākṛtisadṛśākṛtau lakṣaṇā piṣṭakasaṃyogaviśeṣasyāśakyatvāt /[+]
1594jātyākṛtivyaktīnāṃ pratyekamātraparatve lakṣaṇaiva pratyekasya jātyākṛtiviśiṣṭānyatvāt yathā gurūṇāṃ kāryaśaktāyā liṅgo loke kāryatvaparatve /[+]
1612athaivaṃ saṃskārādeva tīrādismṛtisambhave gauṇalākṣaṇikocchedaḥ tīradyanubhavārthaṃ hi na tatkalpanaṃ tadanubhavasyetarapadādeva siddheḥ tayorananubhāvakatvāt tasmānniyatā smṛtiḥ vattisādhyeti tayoḥ kalpanāt tathā ca niyatapadmasmṛtyarthaṃ paṅkajapade 'pi vṛttitvena śaktikalpanamāvaśyakaṃ lakṣaṇādyabhāvāditi cet na gaṅgāyāmityādau vṛttiṃ vinā tīrāderapadārthatve vibhaktyarthānvayastatra na syāt vibhaktīnāṃ prakṛtyarthagatasvārthānvayabodhakatvavyutpatteḥ /[+]