Occurrences of āśraya in "Nyāyabhāṣya"
Click [+] to expand the context.
67yam artham abhīpsan jihāsan vā karmārabhate tenānena sarve prāṇinaḥ sarvāṇi karmāṇi sarvāś ca vidyā vyāptāḥ tadāśrayaś ca nyāyaḥ pravartate /
88tasya pṛthagvacanaṃ ca tadāśrayāv anumānāgamau tasmin sati syātām anumānāgamau asati ca na syātām /
89tadāśrayā ca nyāyapravṛttiḥ /
111tadāśrayā ca tattvavyavasthā /
143āśrayaḥ sarvadharmāṇāṃ vidyoddeśe prakīrtitā //
355kathaṃ ceṣṭāśrayaḥ īpsitaṃ jihāsitaṃ vārtham adhikṛtyepsājihāsāprayuktasya tadupāyānuṣṭhānalakṣaṇā samīhā ceṣṭā sā yatra varttate tac charīram /
357katham indriyāśrayaḥ yasyānugraheṇānugṛhītāni upaghāte copahatāni svaviṣayeṣu sādhvasādhuṣu vartante sa eṣām āśrayaḥ tac charīram /
358katham arthāśrayaḥ /
360yasminn āyatane indriyārthasannikarṣād utpannayoḥ sukhaduḥkhayoḥ pratisaṃvedanaṃ pravartate sa eṣām āśrayaḥ tac charīram iti // //
684tau sādhanopālambhau pakṣapratipakṣāśrayau vyatiṣaktāv anubandhena pravartamānau pakṣapratipakṣāv ity ucyete /
1320saṃyukte ime iti ca dvitvasamānāśrayaprāptigrahaṇam dvau samudāyāv āśrayaḥ saṃyogasyeti cet ko 'yaṃ samudāyaḥ prāptir anekasyānekā vā prāptir ekasya samudāya iti cet prāpter agrahaṇaṃ prāptyāśritāyāḥ /
1323dvāv imau saṃyuktāv arthāv iti grahaṇe sati nānekasamūhāśrayaḥ saṃyogo gṛhyate /
1325tasmān mahatī dvitvāśrayabhūte dravye saṃyogasya sthānam iti /
1332dvayor mahator āśritasya grahaṇān nāṇvāśraya iti /
1336aṇusamavasthānaṃ viṣaya iti cet prāptāprāptasāmarthyavacanam kim aprāpte aṇusamavasthāne tadāśrayo jātiviśeṣo gṛhyate atha prāpte iti /
1337aprāpte grahaṇam iti cet vyavahitasyāṇusamavasthānasyāpy upalabdhiprasaṅgaḥ vyavahite 'ṇsamavasthāne tadāśrayo jātiviśeṣo gṛhyeta /
1378so 'yaṃ kriyādravyayoḥ sambandhaṃ gṛhṇātīti vartamānaḥ kālaḥ tadāśrayau cetarau kālau tadahāve na syātām iti // //
1530iṣṭyāśrayaṃ tāvad karmavaiguṇyaṃ samīhābhreṣaḥ kartṛvaiguṇyam avidvān prayoktā kapūyācaraṇaś ca /
1533athopajanāśrayaṃ karmavaiguṇyaṃ mithyāsamprayogaḥ kartṛvaiguṇyaṃ yonivyāpado bījopaghātaś ceti /
1571kathaṃ purākṛtipurākalpāv arthavādāv iti stutinindāvākyenābhisambandhād vidhyāśrayasya kasyacid arthasya dyotanād arthavāda iti // //
1620loke ca bhūyān upadeśāśrayo vyavahāraḥ /
1787na hy āmalakayoḥ saṃyoga āśrayaṃ vyāpnoti /
1907kampasamānāśrayasyānunādasya pāṇipraśleṣāt kampavat kāraṇoparamād abhāvaḥ /
1911yad idaṃ nākāśaguṇaḥ śabda iti pratiṣidhyate ayam anupapannaḥ pratiṣedhaḥ asparśatvāc chabdāśrayasya /
1912rūpādisamānadeśasyāgrahaṇe śabdasantānopapatter asparśavyāpidravyāśrayaḥ śabda iti jñāyate na kampasamānāśraya iti // //
2156yo guṇaviśeṣāṇāṃ sparśāntānāṃ gurutvaghanatvadravatvasaṃskārāṇām avyāpinaḥ parimāṇasyāśrayo yathāsambhavaṃ tad dravyaṃ mūrtiḥ mūrcchitāvayavatvād iti // //
2239na brūmo nityasya sattvasya badho hiṃsā api tv anucchittidharmakasya sattvasya kāryāśrayasya śarīrasya svaviṣayopalabdheś ca kartṛṇām indriyāṇām upaghātaḥ pīḍā vaikalyalakṣaṇaḥ prabandhocchedo vā pramāpaṇalakṣaṇo vā vadho hiṃseti /
2240kāryaṃ tu sukhaduḥkhasaṃvedanaṃ tasyāyatanam adhiṣṭhānam āśrayaḥ śarīram kāryāśrayasya śarīrasya svaviṣayopalabdheś ca kartṛṇām indriyāṇāṃ badho hiṃsā na nityasyātmanaḥ /
2243etāvac caitat syāt sattvocchedo vā hiṃsā anucchittidharmakasya sattvasya kāryāśrayakartṛvadho vā na kalpāntaram asti /
2245atha vā kāryāśrayakartṛvadhād iti kāryāśrayo dehendriyabuddhisaṅghātaḥ nityasyātmanas tatra sukhaduḥkhapratisaṃvedanam tasyādhiṣṭhānam āśrayaḥ tadāyatanaṃ tad bhavati na tato 'nyad iti sa eva kartā /
2289smṛtyāśrayāḥ prāṇabhṛtāṃ sarve vyavahārāḥ /
2433na tv idam abādibhir asampṛktayā pṛthivyārabdhaṃ ceṣṭendriyārthāśrayabhāvena kalpate ity ataḥ pañcānāṃ bhūtānāṃ saṃyoge sati śarīraṃ bhavati /
2491tatra rūpaṃ ca dravyaṃ ca tadāśrayaḥ pratyakṣata upalabhyate /
2524sati ca prakāśānugrahe śītasparśopalabdhau ca satyāṃ tadāśrayasya dravyasya cakṣuṣā 'grahaṇaṃ rūpasyānudbhūtatvāt seyaṃ rūpānabhivyaktito rūpāśrayasya dravyasyānupalabdhir dṛṣṭā /
2658sparśanādīni tv indriyāṇi viṣayā evāśrayopasarpaṇāt pratyāsīdanti /
2662cakṣuḥ kṛṣṇasārāśrayaṃ bahirniḥsṛtaṃ viṣayavyāpi /
2947dvividho hi guṇanāśahetuḥ guṇānām āśrayābhāvo virodhī ca guṇaḥ /
3023ekakartṛkatvaṃ jñānecchāpravṛttīnāṃ samānāśrayatvaṃ ca /
3044jñasyecchādveṣanimitte pravṛttinivṛttī na svāśraye /
3046kiṃ tarhi prayojyāśraye /
3048yasya tu jñatvād bhūtānām icchādveṣanimitte ārambhanivṛttī svāśraye tasya niyamaḥ syāt yathā bhūtānāṃ guṇāntaranimittā pravṛttir guṇapratibandhāc ca nivṛttir bhūtamātre bhavati niyamena evaṃ bhūtamātre jñānecchādveṣanimitte pravṛttinivṛttī svāśraye syātām na tu bhavataḥ tasmāt prayojakāśritā jñānecchādveṣaprayatnāḥ prayojyāśraye tu pravṛttinivṛttīti siddham /
3058sa ca guṇaḥ prayatnasamānāśrayaḥ saṃskāro dharmādharmasamākhyātaḥ sarvārthaḥ puruṣārthārādhanāya prayojako bhūtānāṃ prayatnavad iti /
3107āśrayād grāmaṇyā tadadhīnaṃ saṃsmarati /
3207indriyāśrayatvaṃ śarīralakṣaṇam tvakparyantaṃ jīvamanaḥsukhaduḥkhasaṃvittyāyatanabhūtaṃ śarīram tasmān na keśādiṣu cetanotpadyate /
3251jñātuś ca puruṣasya śarīrāyatanā buddhyādayo viṣayopabhogo jihāsitahānam īpsitāvāptiś ca sarve ca śarīrāśrayā vyavahārāḥ /
3274tatra sattvasya garbhavāsānubhavanīyaṃ karma pitroś ca putraphalānubhavanīye karmaṇī mātur garbhāśraye śarīrotpattiṃ bhūtebhyaḥ prayojayantīty upapannaṃ bījānuvidhānam iti // //
3364athāgamavirodhaḥ bahu khalv idam ārṣam ṛṣīṇām upadeśajātam anuṣṭhānaparivarjanāśrayam upadeśaphalaṃ ca śarīriṇāṃ varṇāśramavibhāgeṇānuṣṭhānalakṣaṇā pravṛttiḥ parivarjanalakṣaṇā nivṛttiḥ /
3372tatra khalu yāvad dharmādharmāśrayaśarīrādi parīkṣitam sarvā sā pravṛtteḥ parīkṣety āha
3379buddhisamānāśrayatvād ātmaguṇāḥ pravṛttihetutvāt punarbhavapratisandhānasāmarthyāc ca saṃsārahetavaḥ saṃsārasyānāditvād anādinā prabandhena pravartante mithyājñānanivṛttis tattvajñānāt tannivṛttau rāgadveṣaprabandhocchyede 'pavarga iti /
3640kim idānīm apekṣya hrasvam iti gṛhyate atha dīrghāpekṣākṛtaṃ hrasvam dīrgham anāpekṣikam evam itaretarāśrayayor ekābhāve anyatarābhāvād ubhayābhāva iti apekṣāvyavasthānupapannā /
3717mūlasekādi parikarma phalaṃ cobhayaṃ vṛkṣāśrayam karma ceha śarīre phalaṃ cāmutra ity āśrayavyatirekād ahetur iti // //
3720prītir ātmapratyakṣatvād ātmāśrayā tadāśrayam eva karma dharmasaṃjñitam dharmasyātmaguṇatvāt tasmād āśrayavyatirekānupapattir iti // //
3995vṛttiḥ katham iti cet ekasyānekatrāśrayāśritasambandhalakṣaṇā prāptiḥ /
3996āśrayāśritabhāvaḥ katham iti cet yasya yato 'nyatrātmalābhānupapattiḥ sa āśrayaḥ /
3998nityeṣu katham iti cet anityeṣu darśanāt siddham nityeṣu dravyeṣu katham āśrayāśrayibhāva iti cet anityeṣu dravyaguṇeṣu darśanād āśrayāśritabhāvasya nityeṣu siddhir iti /
4016sañcayaḥ khalv anekasya saṃyogaḥ sa ca gṛhyamāṇāśrayo gṛhyate nātīndriyāśrayaḥ bhavati hīdam anena saṃyuktam iti /
4024upalabhyāśrayaś cāyaṃ vṛttipratiṣedhaḥ sa āśrayaṃ vyāghnan ātmaghātāya kalpata iti // //
4052yatra kvacid utpannāḥ śabdā vibhavanty ākāśe tadāśrayā bhavanti manobhiḥ paramāṇubhis tatkāryaiś ca saṃyogā vibhavanty ākāśe nāsaṃyuktam ākāśena kiñcin mūrtadravyam upalabhyate tasmān nāsarvagatam iti // //
4076yat punar etat saṃyogopapatteś ceti sparśavattvād vyavadhānam āśrayasya cāvyāptyā bhāgabhaktiḥ /
4078sparśavattvāc ca vyavadhāne saty aṇusaṃyogo nāśrayaṃ vyāpnotīti bhāgabhaktir bhavati bhāgavānn ivāyam iti /
4102yatrāśrayāśritabhāvo nāsti tatra pṛthaggrahaṇam iti /
4141yasya svapnāntajāgaritāntayor aviśeṣas tasya svapnaviṣayābhimānavad iti sādhanam anarthakaṃ tadāśrayapratyākhyānāt /
4142atasmiṃs tad iti ca vyavasāyaḥ pradhānāśrayaḥ /
4143apuruṣe sthāṇau puruṣa iti vyavasāyaḥ sa pradhānāśrayaḥ na khalu puruṣe 'nupalabdhe puruṣa ity apuruṣe vyavasāyo bhavati evaṃ svapnaviṣayasya vyavasāyo hastinam adrākṣaṃ parvatam adrākṣam iti pradhānāśrayo bhavitum arhati // //
4198karmavaśān niṣpanne śarīre ceṣṭendriyārthāśraye nimittabhāvād avaśyambhāvī buddhīnām utpādaḥ /
4202tasya buddhinimittāśrayasya śarīrendriyasya dharmādharmābhāvād abhāvo 'pavarge /
4274hetvābhāsāśrayā khalv iyam avyavastheti //
4559nigrahasthānāni khalu parājayavastūny aparādhādhikaraṇāni prāyeṇa pratijñādyavayavāśrayāṇi tattvavādinam atattvavādinaṃ cābhisaṃplavante /
4569sa khalv ayaṃ sādhakasya dṛṣṭāntasya nityatvaṃ prasañjayan nigamanāntam eva pakṣaṃ jahāti pakṣaṃ jahatpratijñāṃ jahātīty ucyate pratijñāśrayatvāt pakṣasyeti // //
4652apratyuccārayan kimāśrayaṃ parapakṣapratiṣedhaṃ brūyāt // //