Occurrences of liṅga in "Nyāyabhāṣya"
Click [+] to expand the context.
192anumānaṃ mitena liṅgena liṅgino 'rthasya paścān mānam anumānam /
203ubhayathā darśanam asty ātmā ity āptopadeśāt pratīyate tatrānumānam icchādveṣaprayatnasukhaduḥkhajñānāny ātmano liṅgam iti pratyakṣaṃ yuñjānasya yogasamādhijam ātmamanasoḥ saṃyogaviśeṣād ātmā pratyakṣa iti /
205vyavasthā punaḥ agnihotra juhuyāt svargakāmaḥ iti laukikasya svarge na liṅgadarśanam na pratyakṣam /
209jijñāsitam artham āptopadeśāt pratipadyamāno liṅgadarśanenāpi bubhutsate liṅgadarśanānumitaṃ ca pratyakṣato didṛkṣate upalabdhe 'rthe jijñāsā nivarttate /
260tatpūrvakam ity anena liṅgaliṅginoḥ sambandhadarśanaṃ liṅgadarśanaṃ cābhisambadhyate /
262liṅgaliṅginoḥ sambaddhayor darśanena liṅgasmṛtir abhisambadhyate /
263smṛtyā liṅgadarśanena cāpratyakṣo 'rtho 'numīyate /
274sāmānyatodṛṣṭaṃ nāma yatrāpratyakṣe liṅgaliṅginoḥ sambandhe kenacid arthena liṅgasya sāmānyād apratyakṣo liṅgī gamyate yathecchādibhir ātmā icchādayo guṇāḥ guṇāś ca dravyasaṃsthānāḥ tad tad eṣāṃ sthānaṃ sa ātmeti /
337yajjātīyasyārthasya sannikarṣāt sukham ātmopalabdhavān tajjātīyam evārthaṃ paśyann upādātum icchati seyam ādātum icchā ekasyānekārthadarśino darśanapratisandhānād bhavati liṅgam ātmanaḥ /
345bubhutsamānaḥ khalv ayaṃ vimṛśati kiṃsvid iti vimṛśaṃś ca jānīte idam iti tad idaṃ jñānaṃ bubhutsāvimarśābhyām abhinnakartṛkaṃ gṛhyamāṇam ātmaliṅgam /
391smṛtyanumānāgamasaṃśayapratibhāsvapnajñānohāḥ sukhādipratyakṣam icchādayaś ca manaso liṅgāni /
553yasyārhtasya siddhāv anye 'rthā anuṣajyante na tair vinā so 'rthaḥ sidhyati te 'rthā yadadhiṣṭhānāḥ so 'dhikaraṇasiddhāntaḥ yathā dehendriyavyatirikto jñātā darśanasparśanābhyām ekārthagrahaṇād iti atrānuṣaṅgiṇo 'rthā indriyanānātvaṃ niyataviṣayāṇīndriyāṇi svaviṣayagrahaṇaliṅgāni jñātur jñānasādhanāni gandhādiguṇavyatiriktaṃ dravyaṃ guṇādhikaraṇam aniyataviṣayāś cetanā iti pūrvārthasiddhāv ete 'rhāḥ sidhyanti na tair vinā so 'rthaḥ sambhavatīti // //
1010vyāghātaś ca yugapaj jñānānutpattir manaso liṅgam iti /
1116indriyārthasannikarṣās tv āvaraṇena liṅgenānumīyante /
1128yugapajjñānānutpattir manaso liṅgam iti ca tenaiva manasā tasyaivānumānaṃ dṛśyate jñātur jñeyasya cābhedo grahaṇasya grāhyasya cābheda iti /
1163jñānam ātmaliṅgaṃ tadguṇatvāt /
1168yugapaj jñānānutpattir manaso liṅgam ity ucyamāne sidhyaty eva manaḥsannikarṣāpekṣa indriyārthasannikarṣo jñānakāraṇam iti // //
1195yadi tāvat kvacid ātmamanasoḥ sannikarṣasya jñānakāraṇatvaṃ neṣyate tadā yugapajjñānānutpattir manaso liṅgam iti vyāhanyeta /
1237yac ca sambaddhayor liṅgaliṅginoḥ pratyakṣam yac ca liṅgamātrapratyakṣagrahaṇam naitad antareṇa anumānasya pravṛttir asti na tv etad anumānam indriyārthasannikarṣajatvāt /
1334jātiviśeṣasya pratyayānuvṛttiliṅgasyāpratyākhyānam pratyākhyāne vā pratyayavyavasthānupapattiḥ /
1355katham nāviśiṣṭo liṅgaṃ bhavitum arhati /
1359yas tu sadṛśād viśiṣṭāc chabdād viśisṭamayūravāśitaṃ gṛhṇāti tasya viśiṣṭo 'rtho gṛhyamāṇo liṅgam yathā sarpādīnām iti /
1454yathānupalabhyamāno liṅgī mitena liṅgena paścān mīyata iti anumānam /
1464sambaddhayoś ca śabdārthayoḥ sambandhaprasiddhau śabdopalabdher arthagrahaṇaṃ yathā sambaddhayor liṅgaliṅinoḥ sambandhapratītau liṅgopalabdhau liṅgigrahaṇam iti //
1844yena sampradīyate yasmai ca tayor antarāle 'vasthānam asya kena liṅgenopalabhyate /
1848adhyayanaṃ liṅgam asati sampradāne 'dhyāpanaṃ na syād iti // //
1901kāṃsyapātrādiṣu pāṇisaṃśleṣo liṅgaṃ saṃskārasantānasyeti /
2159yayā jātir jātiliṅgāni ca prakhyāyante tām ākṛtiṃ vidyāt /
2162niyatāvayavavyūhāḥ khalu sattvāvayavā jātiliṅgam śirasā pādena gām anuminvanti /
2261ekasminn upahate coddhṛte vā cakṣuṣi dvitīyam avatiṣṭhate cakṣuḥviṣayagrahaṇaliṅgam tasmād ekasya vyavadhānānupapattiḥ // //
2290ātmaliṅgam udāharaṇamātram indriyāntaravikāra iti /
2332tac ca jñānāyaugapadyaliṅgam /
2333yac ca sukhādyupalabdhau karaṇaṃ tac ca jñānāyaugaoadyaliṅgaṃ tasyendriyam indriyaṃ prati sannidher asannidheḥ ca na yugapaj jñānāny utpadyanta iti /
2344jātaḥ khalv ayaṃ kumārako 'smin janmany agṛhīteṣu harṣabhayaśokahetuṣu harṣabhayaśokān pratipadyate liṅgānumeyān /
2367jātamātrasya vatsasya pravṛttiliṅgaḥ stanyābhilāṣo gṛhyate /
2383kriyāliṅgaḥ kriyāhetuḥ kriyāniyamaliṅgaś ca kriyāhetuniyamaḥ tenānyatra pravṛttyabhāvaḥ bālasyāpi niyatam upasarpaṇakriyopalabhyate /
2384na ca stanyābhilāṣaliṅgam anyad āhārābhyāsakṛtāt smaraṇāubandhāt /
2388ayasaḥ khalv api nānyatra pravṛttir bhavati na jātv ayo loṣṭam upasarpati kiṃkṛito 'sya niyama iti yadi kāraṇaniyamāt sa ca kriyāniyamaliṅgaḥ /
2477raśmyarthasannikarṣaś cāvaraṇaliṅgaḥ /
2484sannikarṣapratiṣedhārthenāvaraṇena liṅgenānumīyamānasya raśmer yā pratyakṣato 'nupalabdhir nāsāv abhāvaṃ pratipādayati yathā candramasaḥ parabhāgasya prthivyāś cādhobhāgasya // //
2652buddhaya eva lakṣaṇāni viṣayagrahaṇaliṅgatvāt indriyāṇām tad etat indriyārthapañcatvāt ity etasmin sūtre kṛtabhāṣyam iti /
2655adhiṣṭhānāny api khalu pañcendriyāṇām sarvaśarīrādhiṣṭhānaṃ sparśanaṃ sparśagrahaṇaliṅgam kṛṣṇasārādhiṣṭhānaṃ cakṣuḥ bahirniḥsṛtaṃ rūpagrahaṇaliṅgam nāsādhiṣṭhānaṃ ghrāṇam jihvādhiṣṭhānaṃ rasanam karṇacchidrādhiṣṭhānaṃ śrotram gandharasarūpasparśaśabdagrahaṇaliṅgatvād iti /
2717tasya kāryaṃ liṅgaṃ kāraṇabhāvād dhi kāryabhāva iti /
2722nātra liṅgam anumāpakaṃ gṛhyata iti yenaitad evaṃ pratipadyemahi /
2777pramāṇasiddhaṃ cedaṃ śāstare 'py uktam indriyārthasannikarṣotpannam' yugapaj jñānānutpattir manaso liṅgam ityevamādi /
2823gatyabhāvāc ca pratiṣiddhaṃ vibhuno 'ntaḥkaraṇasyāyugapadgrahaṇaṃ na liṅgāntareṇānumīyate iti /
2877kṣīravināśaliṅgaṃ kṣīravināśakāraṇaṃ dadhyutpattiliṅgaṃ dadhyutpattikāraṇaṃ ca gṛhyate 'to nānupalabdhiḥ viparyayas tu sphaṭikādiṣu dravyeṣu aparāparotpattau vyaktīnāṃ na liṅgam astīty anutpattir eveti // //
2904kṣīradadhnor vināśotpattī paśyatā tatkāraṇam anumeyaṃ kāryaliṅgaṃ hi kāraṇam iti // //
2923yugapaj jñeyānupalabdhir antaḥkaraṇasya liṅgam tatra yugapaj jṇeyānupalabdhyā yad anumīyate antaḥkaraṇam na tasya guṇo jñānam /
2975yadā cireṇa tadā susmūrṣayā manasi dhāryamāṇe cintāprabandhe sati kasyacid arthasya liṅgabhūtasya cintanam ārādhitaṃ smṛtihetur bhavati /
2998yathā khalv ātmamanasoḥ sannikarṣaḥ saṃskāraś ca smṛtihetur evaṃ praṇidhānaṃ liṅgādijñānāni tāni ca na yugapadbhavanti tatkṛtā smṛtīnāṃ yugapad anutpattir iti /
3029ārambhanivṛttiliṅgāv icchādveṣāv iti yasyārambhanivṛttī tasyecchādveṣau tasya jñānam iti prāptaṃ pārthivāpy ataijasavāyavīyānāṃ śarīrāṇām ārambhanivṛttidarśanād icchādveṣajñānair yoga iti caitanyam // //
3035ayaṃ tarhy anyo 'rthaḥ talliṅgatvād icchādveṣayoḥ pārthivādyeṣv apratiṣedhaḥ /
3036pṛthivyādīnāṃ bhūtānām ārambhas tāvat trasasthāvaraśarīreṣu tadavayavavyūhaliṅgaḥ pravṛttiviśeṣaḥ loṣṭādiṣu ca liṅgābhāvāt pravṛttiviśeṣābhāvo nivṛttiḥ /
3037ārambhanivṛttiliṅgāv icchādveṣāv iti pārthivādyeṣv aṇuṣu taddarśanād icchādveṣayogas tadyogāj jñānayoga iti siddhaṃ bhūtacaitanyam iti /
3039kumbhādimṛdavayavānāṃ vyūhaliṅgaḥ pravṛttiviśeṣa ārambhaḥ sikatādiṣu pravṛttiviśeṣābhāvo nivṛttiḥ /
3041tasmāt talliṅgatvād icchādveṣayor ity ahetur iti // //
3057tadavayavavyūhaliṅgaḥ pravṛttiviśeṣo bhūtānām anyaguṇanimitta iti /
3061kriyāmātraṃ kriyoparamamātraṃ cārambhanivṛttī ity abhipretyoktam talliṅgatvād icchādveṣayoḥ pārthivādyeṣv apratiṣedhaḥ /
3063tasmād ayuktam talliṅgatvād icchādveṣayoḥ pārthivādyeṣv apratiṣedha iti //
3067icchādveṣaprayatnasukhaduḥkhajñānāny ātmano liṅgam ity ataḥ prabhṛti yathoktaṃ saṅgṛhyate tena bhūtendriyamanasāṃ caitanyapratiṣedhaḥ /
3097susmūrṣayā manaso dhāraṇaṃ praṇidhānaṃ susmūrṣitaliṅgacintanaṃ cārthasmṛtikāraṇam /
3102liṅgaṃ punaḥ saṃyogi samavāyy ekārthasamavāyi virodhi ceti /
3140tad idam aliṅgam /
3201tatra yathā pratiśarīraṃ cetanabahutve sukhaduḥkhajñānānāṃ vyavasthā liṅgam evam ekaśarīre 'pi syāt na tu bhavati tasmān na śarīraguṇaś cetaneti // //
3226asti khalu vai jñānāyaugapadyam ekaikasyendriyasya yathāviṣayam karaṇasyaikapratyayanirvṛttau sāmarthyāt na tadekatve manaso liṅgam /
3227yat tu khalv idam indriyāntarāṇāṃ viṣayāntareṣu jñānāyaugapadyam iti tal liṅgam /
3232ayaṃ khalv adhyāpako 'dhīte vrajati kamaṇḍaluṃ dhārayati panthānaṃ paśyati śṛṇoty āraṇyajān śabdān bibhyad vyālaliṅgāni bubhutsate smarati ca gantavyaṃ sthānīyam iti /
3492na tāvad asya buddhiṃ vinā kaścid dharmo liṅgabhūtaḥ śakya upapādayitum /
3494buddhyādibhiś cātmaliṅgair nirupākhyam īśvaraṃ pratyakṣānumānāgamaviṣayātītaṃ kaḥ śakta upapādayitum /
3800gārhasthyaliṅgaṃ ca mantrabrāhmaṇaṃ karma abhivadati /
3801yac ca mantrabrāhmaṇaṃ karma abhivadati tat patnīsambandhādinā gārhasthyaliṅgenopapannam tasmād gṛhastho 'yaṃ jāyamāno 'bhidhīyate iti /