Occurrences of āśraya in "Nyāyavārttikatātparyaṭīkā"
Click [+] to expand the context.
193na cārthavinaścayaḥ prāmāṇyāvadhāraṇamantareṇa prāmāṇyāvadhāraṇaṃ ca śreyohetutānumānanimittavyāptigrahaṇaṃ ca na samarthāṃ pravṛttiṃ vinā na ca samarthā pravṛttistābhyāṃ vivaneti parasparāśrayatā /
224tasmādarthasandehādanabhyāsadaśāpannāt pramāṇatā 'rthapratipattau pravṛttisamārthyasaṃbhavāt pravṛttisamārthyajñānasya cābhyāsadaśāpannasya tajjātīyatvena prāmāṇyānumānādanabhyāsadaśāpannasya tu pravṛttisāmarthyāntarajñānena prāmāṇyānumānādanāditvānnārthapratipravṛttisāmarthyayoḥ parasparāśrayatvamastīti /
405svargastu yāgavyāpārādevāpūrvābhidhānāt cetanāśrayād deśakālāvasthābhedāsāditapariṇativiśeṣāt sākṣādutpadyate /
460svatantro hyāśrayaḥ paratantreṇāśrīyate /
596puruṣa iti prakṛtakriyāpekṣam pramāyāḥ puruṣāśrayatvāditi /
755tasyāśrayo viṣaya upalabdha ucyamāno nirṇota eva vaktavyaḥ /
756sandigdhe hi tasmin hetuḥ sandigdhāśrayatayā asiddhaḥ syāt /
793tadāśrayaśca nyāyaḥ pravartate iti bhāṣyaṃ vyācaṣṭetadidaṃ prayojanaṃ nyāyasyeti /
801nyāyāśrayatvaṃ prayojanasya pratijñāya parīkṣāśrayatvasamarthanamasaṅgatamiti bhāvaḥ /
1027tathā hi yadi ghaṭo nāma na sarvatantrasiddhāntasiddhaḥ kimāśrayā avayavī vā paramāṇusamūho vā jñānākāro vā pradhānapariṇāmo vā brahmapariṇāmo vā tadvivarto veti pratitantrasiddhāntāḥ pravartante kathaṃ ca pratitantrasiddhāntāśrayo vādajalpavitaṇḍāḥ pravartante kimāśrayaśca nyāyaḥ syāt tathā yadyadhikāraṇasiddhānto na bhavet kathaṃ sādhyasāmānyavyāptaṃ sādhanasāmānyamiti sāṇanaviśeṣat sādhyaviśeṣo gamyeta tasmādasti prameyasyāpi siddhāntasya pṛthagupādanaprayojanam /
1141yata eva vādādipravṛttihetavo 'ta eva tattvavyavasthāyāścāśrayā bhavantīti /
1146viśiṣyata iti vyutpattyā tatpratipādakatvamavayavānāṃ tattvavyavasthāśrayatvamityarthaḥ //
1174na ca yadyabhaviṣyad ghaṭa iti vā yadyabhaviṣyad dhātvarthaḥ sāghya iti vā kriyātipattirasti yadāśrayāniṣṭaprasaṅgenāyuktatvamitarathā tu yuktatvam tat tarkeṇa niśvīyate /
1342tadevamānvīkṣikīmāśrayante sarvavidyā ityāhaāśrayaḥ sarvadharmāṇām sarvāsāṃ vidyānāṃ puruṣapravartanā dharmāḥ teṣāmāśrayaḥ /
1343vārtikakārastu dharmadvāreṇa vidyānāmevaśraya iti vyācaṣṭesarvavidyopakārakatvādāśrayaḥ sarvāsāṃ vidyānāmiyamupakaroti /
1485tathā hi bahinirgacchadatyacchanayanaraśmisaṃpṛktapittagataṃ pītimānamāśrayarahitam śaṅkhaṃ ca doṣācchāditasitimānamanubhavan pītagaṇasya ca tadasaṃbandhamananubhavaṃstadasaṃbandhāgraheṇa pītacīravilvādisāmānādhikaraṇyena sārūpyāt śaṅkha pīta iti viparyasyati /
1486evaṃ tvagindriyopanītaṃ guḍadravyamananubhūyamānamādhuryamanubhavan rasanāgravartinaśca pittasyāsvabhāvajātatiktasya tiktatvamanubhavan tadāśrayaṃ ca pittamananubhavannasaṃbandhāgrahasārūpyāt tiktanimbasāmānādhikaraṇyena tikto guḍa iti vapiryasyati /
1636atha saiva duḥkhamiti anāditvācca nānyonyāśrayaṃ cakrakaṃ vā bījāṅkurasantānayoriveti /
1965so 'yaṃ guṇapradhānabhāvo bhedāśrayo vyavasthāyāṃ nāsti vyavasthitānāṃ pratyekamekatvāt /
1996ye hi dravyaguṇakarmāśrayaṃ sāmānyātiriktaṃ sādṛśsayamarthānataraṃ rocayante teṣāṃ kathaṃ rūpādibhedānāmanyonyasya sādṛśyaṃ pratyakṣaṃ bhavet na hi tadindriyeṇa saṃyuktam /
2140dvyāśrayo hi saṃyogo 'lpameva saṃyoginamanurudhyate na mahāntam /
2146yadyapi gatikṣaṇānāṃ pratyekaṃ spāśrayasya deśāntaravibhāgasaṃyogopajananaṃ prati kṣipratayā na viśeṣaḥ /
2147svāśrayapratyāsattau cāviśeṣaḥ tathāpyā cāpādānavibhāgāt ā ca prāpanīyadeśaprāpterantarālavartī yāvān gatikṣaṇapracayaḥ pūrvāparībhūto gatiriha vivakṣitaḥ /
2167tadāśrayaṃ ca dravyaṃ sādhayiṣyate /
2171api ca rūpamātramagṛhyamāṇe dravye svatantraṃ gandhādivad gṛhyamāṇaṃ kathamantarā svāśrayamanumāpayet ākāśādīnāmāśrayāṇamagrahaṇāt tasmād viṣaktāvayavatejodravyāpratyakṣatvasamāropamātreṇa dūṣaṇaṃ vakṣyamāṇaṃ tvanyathāsiddhatvadūṣaṇaṃ pāramārthikaṃ draṣṭavyam /
2212taddhi svakārye janayitavye svāśrayapratyāsattim apekṣate /
2266lakṣyānurodhena tu lakṣaṇavyavasthāpane anyonyāśrayatvamagatirveti bhāvaḥ /
2993avadhāraṇena tu śaṅkāpanaye parasparāśrayaprasaṅgaḥ //
3041yo 'yu gamakarasasamānakālo rūpakṣaṇaḥ sa kiṃ tajjanakasya rūpakṣaṇasya svabhāva ata tatsvabhāvāvacchedako 'svabhāvabhūtaḥ na tāvat svabhāvaḥ ekasminnabhinne janyajanakabhāvānupapatteḥ tasya bhedāśrayāt /
3059tasya bhedāśrayatvāt /
3291nāsiddhāśrayo heturgamaka iti bhāvaḥ /
3518parasya tadāśrayasya nityaparokṣatvāditi //
3786nāpi tadāśrayo dravyam /
3787nāpi tadāśrayo dravyam /
3789yadyucyeta prādhānikatvād rūpādīnāṃ pradhānamekamāśrayaḥ tathā ca yatra rūpaṃ tatra sparśa ityata āhayatra rūpamiti /
3795yathā hyāsandikāṅgāni bhinnānyanauttarādharyavyavasthitānyapi parasparāśrayatayā na patanti evaṃ rūpasparśāvapi parasparāśrayāvityarthaḥ /
3858tatastadavagamāt tu saṃbandhavedane parasparāśrayaprasaṅgaḥ /
3939asiddhe tu yogaje pratyakṣa āśrayāsiddho heturābhāsaḥ /
4287atra ceṣṭāśrayatvenendriyāśrayatvenārthāśrayatvena ca pratyekaṃ samānajātīyebhya ātmendriyādibhyo 'samānajātīyebhyaḥ pramāṇasaṃśayādibhyaḥ śarīraṃ vyavacchidyate //
4288kathaṃ ceṣṭāśrayaḥ iti bhāṣyam /
4298śarīrasya tu mūrtāntarāprayuktasyar idṛśavyāpārāśrayatvam pāṣāṇamadhyavartinaśca maṇḍūkadehasya tadvyāpārāyoge 'pi tadyāgyatvāt pāṭite pāṣāṇe tādṛśasya tadvyāpārasya darśanāditi bhāvaḥ //
4299kathamindriyāśraya iti bhāṣyaṃ vyācaṣṭekathamiti /
4300saṃyogitayā tvindriyāśrayatve ghaṭādīnāmapi śarīratvaprasaṅgaḥ teṣāmapīndriyasaṃyogitvāditi bhāvaḥ /
4303tadvṛttitvenānupapattyā arthānāmapyānyādṛśa āśrayārtho vyākhyeyaḥ /
4318evaṃ bhāṣyānusāreṇa svamatena ca pratyekaṃ ceṣṭāśrayatvādi śarīrasya lakṣaṇamiti varṇayitvā samastamevedaṃ śarīralakṣaṇamiti ye varṇayāṃbabhūvuḥ tanmataṃ nirākarotiyairapīti /
4319yadyādyaṃ padaṃ lakṣaṇaṃ ceṣṭāśraya iti tadā ghaṭena vyabhicāraḥ /
4320tadarthaṃ dvitīyapadopādānam indriyāśraya iti indriyasaṃyogītyarthaḥ /
4322ata āhaarthāśraya iti /
4323evamapi vyabhicārastadavastha eva ghaṭādīnāmapi rūpādyarthasamavāyenārthāśrayatvāt /
4324atha samavāyābhiprāyeṇāśrayatvam tathāpi na samavāya indriyāṇāṃ śarīre /
4409samavāyikāraṇaṃ svāśrayapratyāsatti vāpekṣata iti bhāvaḥ /
4962katipayavyaktyāśrayatvaṃ sahakāratvāderviśeṣasyālpaviṣayatvam /
4987yato 'nekasmāt samānāsamānajātīyādeṣa svāśrayaṃ vyāvartayati ato 'nekāpādānakavyāvṛttihetukatvāt lakṣaṇayānena ityucyate /
5041yastvaṅgulikarmānantaramaṅgulitaruvibhāgo hastataruvibhāgaḥ śarīrataruvibhagāśca daśyate tatrāṅgulitaruvibhāgamaṅgulyāśrayā kriyā karotu hastataruvibhāgaṃ tu na śaktā janayitum tasyāḥ svāśrayasamavāyāt svāśrayasamavetakāryajanane ca kriyāyāḥ sāmarthyāvadhāraṇāt /
5181bauddhānāṃ hi rāddhānte na rūpādidharmāśrayaḥ kaścidasti dharmī /
5183yadi tvāha bhavatu rāddhāntavyākopo na hi śāstrāśrayo vāda iti tatrāpi doṣāntaramāhadharmadharmiṇośceti /
5277tadevādhikaraṇam āśrayo jñāpakatvena yeṣāmarthānāṃ te tathoktāḥ /
5293saṃbandhagrahaṇāśrayāvanumānāgamau yatra ca saṃbandhagrahaḥ sa dṛṣṭānta ityarthaḥ // //
5304tena yasminnarthe jñāyamāne tadanuṣaṅgiṇo 'rthāstadantarbhāvino gamyante so 'rthaḥ sākṣādadhikriyamāṇastadanuṣaṅgiṇāṃ cādhāraḥ tadāśrayatvāt tatsiddheḥ sa pakṣo vā bhavatu heturvā anena rūpeṇa adhikaraṇasiddhāntaḥ /
5332na ca dharmiṇi anabhyupagate tadāśrayo 'bhyupagato bhavati /
5556yat kṛtakaṃ tat sarvamanityaṃ yathā ghaṭaḥ kṛtakaśca śabdaḥ iti vacanamarthasāmarthyenaivāpekṣitaśabdānityatvaniścāyakamityavadhānamatreti cetna parasparāśrayatvaprasaṅgāt /
6228upapatteḥ svatantrāyā āśrayāsiddhatayā svato niścayāyogāt /
6381tadā nirṇayasyāniyamāt pakṣapratipakṣau ca tadabhāvaśceti tadubhayam tadāśrayaḥ nirṇayaḥ prāptoti /
6615siddhirjñānaṃ tasya pakṣo viṣayaḥ āśrayāstu prāśnikā ityarthaḥ /
6902evamaprasiddhāśrayaviśeṣaṇaviśeṣyā ubhayānyatarapakṣāprasiddhyā aṣṭāviṃśakaṃ śatam /
6908ubhayāprasiddhāśrayaviśeṣyam udāharatiyathā agnimān deśo dhūmavattvāt /
6910anyatarāsiddhāśrayodāharaṇamāhaasti cātmā icchādiguṇatvāditi /
6911āśrayāsiddhaviśeṣaṇādayo 'pyuhanīyāḥ /
6941apare cāśrayāsiddhavyadhikaraṇaviśeṣaṇaviśeṣyasandigdhaviśeṣaṇaviśeṣyāsamarthaviśeṣaṇaviśeṣyabhedena dvānavataṃ śatam /
6946punaśca sa evānyathāsiddha āśrayāsiddhavyadhikaraṇaviśeṣaṇaviśeṣyasandigdhāsamarthaviśeṣaṇaviśeṣyabhedāt catuḥṣaṣṭitrayamiti dvānavataśatayugmeva śatatrayaṃ caturaśītam /
6948viruddhaviśeṣaṇaviśeṣyā api hi vyadhikaraṇaviśeṣaṇaviśeṣyasandigdhāsamarthaviśeṣaṇaviśeṣyabhedāccāśrayāsiddhavyadhi
7054virodhasya dvyāśrayatvāt siddhāntena virudhyate ityabhisaṃghāya siddhāntaṃ vyāhantītyuktamityarthaḥ /
7143tadanena svarūpāsiddhaikadeśāsiddhāśrayāsiddhānyathāsiddhānāṃ saṃgrahaḥ teṣāmasiddhatvena sādhyāviśiṣṭatvāt /
7157atra bhāṣyakāreṇa svarūpāsiddhāśrayāsiddhānyathāsiddhānāṃ sādhāraṇamudāharaṇamuktamdravyaṃ chāyā gatimattvāditi /
7160āśrayāsiddhatāmavatārayituṃ gatimattaṃ chāyāyāḥ pañcāvayavena vākyena sādhyatigatimattvamiti /
7161āśrayāsiddhatāmāhanāśrayāsiddhatvāditi /
7162satyā eva chāyāyā deśāntare darśanād yo 'syā gatimattvamanubhinoti taṃ pratyāśrayāsiddhaṃ deśāntare darśanam tadāśrayasyāsiddhatvāt /
7180yastu manyate mā bhūt chāyā satī bhavatu bhābhāvaḥ tathāpi nāśrayāsiddhatā deśāntaradarśanasya bhābhāvāśrayatvādeveti taṃ pratyabhyupetyānyathāsiddhatayā sādhyasamatvamāpādayatiabhyupetyeti /
7184svarūpato 'pi dvedhā svata āśrayāsiddhyā ca /
7189tanubhuvanādīnāṃ na kartā īśvaro 'śarīratvādityāśrayāsiddhaḥ /
7193āśrayasya chāyāyā api sattvenāsiddhiḥ sūcitā //
7545nānumānaṃ dharmipratiṣedhe prabhavati āśrayāsiddhatvāddhetorityarthaḥ /
7671aneke paryāyavantaḥ pratyayāḥ prāganu tattāśrayasya dharmiṇaḥ punaranubhavaḥ /
7779yadi hi jñātaṃ karaṇaṃ bhavettadā'tmāśrayadoṣaprasaṅgaḥ /
7858tadāśrayaśca dravyajātīyaḥ samavāyikāraṇatvādākāśavat /
8080āśrayāsiddhyā tasyānupapatteriti /
8103tadāśrayo ghaṭa iti cet /
8104nanu ghaṭa ityapi ca rūpasagandhasparśā evārthakriyākāriṇastathā vyapaddiśyante te ca guṇatvena niravayavā evana tu tadāśrayo 'sti itthaṃ nāma /
8105atha parasiddhaṃ dravyaṃ rūpādyāśrayaṃ pakṣīkṛta parasiddhenaiva tasya sattvenānavayavatvaṃ sādhayati so 'yamasiddhaṃ siddhane sādhayan mahānaiyāyikatvamātmano darśayati /
8143evamanayorāśrayaikatvanānātve api yathādarśanaṃ vyavasthāpanīye yathā tasyaiva śvaivasya yadā prāsāde sadbhāvastadaivābhāvaḥ kāka iti /
8190kutaściddhetostasya dharmiṇo 'bhyanujñānamaṅgīkāramarhati sarvasyaiva hetorāśrayāsiddheriti bhāvaḥ /
8477ayamabhisaṃdhiḥ na sāmānyaṃ nāma vastusad yasyāśrayo vastubhūto 'nusriyate /
8788anākṣepe ca satyekavākyatetyanyonyāśrayāpatteḥ /
8795anyonyāśrayāpatteḥ /
8799tathā ca phalopajanane satyagnimattā tadvattāyāṃ tu karmaṇi phalopajananamityanyonyāśrayāpattiḥ /
8812evaṃ vyavasthite abhyuccayamātratayā bhāṣyavārtikakārābhyāmāptoktatvāśrayatvānāśrayatve śabdānumānabhedahetutayopanyaste iti mantavyam /
8845sāmānyasyāśrayopalabdhirvyaktihetuḥ na punaḥ śabdasyāśrayopalabdhirasti yataḥ śabdo vyajyeta /
8846pratyuta śabdenaivāśrayo vyañjanīyaḥ syāt /
9185anityatve hi puruṣāṇāṃ vicitrācisaṃdhitvena bhramaśaṅkā na ca śakyāpākarttuṃ tasmādapauruṣeyatvameva puruṣāśrayāndoṣānapākurvadvedaprāmāṇyavasthāpakamiti bhāvaḥ /
9528tīvramandatvādayo dharmāḥ paraṃ bhidyante na tu tadāśrayaḥ śabdaḥ na hyanyasya bhenenānyo bhettumarhati atiprasaṅgāt /
9587bhedo 'pi na syādabhedāśrayatvādbhedasyetyarthaḥ /
9618yatra yatrāśrayopalabdhistatra tatra yadvastūpalabdhiyogyaṃ sadupalabhyate tadvyāpakaṃ tena balākāvyāpakamapi śauklyaṃ mandamandāloke balākāyāmupalabhyamānāyāmapi nopalabhyate yogyatābhāvāt /
9624samuditasthānā hi sattādayo gotvādayaśca vyāpakā ekasamudāthyupalambhe 'pyupalabdheḥ saṃyogādayastu samuditasthānā avyāpakāḥ na hyete samudāyinyekasminnirūpyante api tu samuditeṣveva ekāśrayāṇāṃ rūpādīnāṃ vyāpakānāmavyāpakānāṃ ca śabdabuddhyādīnāmāśrayopalabdhātupalabdhyanupalabdhī vyāptyavyāptī iti yojanā /
9764tacca na āśrayasyānityatvāt /
9765karmatvāśrayaḥ karma tasyānityatvādityarthaḥ /
9767tannāśrayānityatvāditi grahaṇakavākyaṃ vibhajate /
9829kampasamānāśrayasyeti /
9832dravyapraśleṣāsamānādhikaraṇasyaivava saṃskārasyocchedaḥ syād na vyadhikaraṇasya śabdasya vyadhikaraṇasya tūcchedābhyupagame 'tiprasaṅgaḥ syāt tasmāt kampasaṃtānasaṃskārasamānāśrayaḥ śabdo 'bhyupagantavyaḥ /
9833tadanenākāśāśrayatvaṃ śabdasya pratiṣiddhaṃ tadetadvārttikakāro vyācaṣṭe /
9838ghaṇṭādyāśrayaḥ śabdo na śrotraṃ prāpnoti /
10024itarathā sarveṣu kārakaśabdeṣu durvāramitaretarāśrayatvaṃ kāryopahitamaryādatvātkārakāṇāṃ tadanupātitvācca tacchabdānāṃ tasmādvyapadeśamātrānurodhena naikaikavarṇamātrāvabhāsinīṣu śrotrajāsu buddhiṣu tadāhitavāsanālabdhajanmāyāṃ cānu bhūtavarṇasaṃkalanātmikāyāṃ smatibuddhāvaprathamāno varṇavibhāgopamardena na śakyaḥ padātmā pratyakṣa iti vaktuṃ nāpi nirbhāgasya sphuṭāsphuṭatve vā bhāgaviparyāsova vā yujyate no khalu sarvathā 'dṛśyamāno nāma sphuṭaḥ nāpi samāropaviṣayaḥ /
10029nāpyanumānasyārthapratyayaliṅgajanmanaḥ parasparāśrayaprasaṅgāt /
10032tacca svajñānamarthapratyayāt tathā ca satyarthapratyaye padapratyayaḥ padapratyaye ca satyarthapratyaya iti vyaktamanyonyāśrayatvam /
10190pratītasya gamakatve duruttaramātmāśrayatvaṃ na hi jātipratyayādanyo vyaktipratyaya ityuktam /
10194gavāśvasya tu nāśrayāśrayibhāva iti bhāvaḥ /
10387sā hi svarūpato nityā 'pi deśakālavikīrṇānantavyaktyāśrayatayā bhāvābhāvasādhāraṇī bhavatyastināstisambandhayogyā /
10447agauśca goniṣedhātmeti gosiddhimapekṣata iti duruttaramitaretarāśrayatvaṃ taddharmatve vā gotvamevāstu bhāvikaṃ taddharmo vidhirūpaḥ kṛtamalīkenāvidhirūpeṇa /
10519āśraya iti /
10520tacchabdādhyāhārād guṇaviśeṣāśrayo dravyamityarthaḥ /
10522guṇa iti ca viśeṣa iti cā'śraya iti ceti padāni /
10523atha vā guṇaviśeṣāṇāmāśraya iti ceti padāni /
10524atha vā guṇaviśeṣāṇāmāśraya iti guṇā rūpādayaḥ viśeṣāḥ karmāṇi guṇebhya ityarthāt /
10525teṣāmāśrayaścetidvandva eva teṣāmityarthādgamyate /
10588vādyevāsau na bhavati yo dharmiṇi vipratipadyate na hi dharmiṇi vipratipadyamānasyāsti kiṃ citpramāṇaṃ sarvasya tasyāśrayāsiddherapramāṇatvāt /
10596śabdārthastrividho dharmī bhāvābhāvobhayāśrayaḥ // bhāvāśrayo yathā nīlamiti abhāvāśrayo yathā śaśaviṣāṇamiti ubhayāśrayo yathā 'mūrtamiti /
10707nāpalabdhistucchā kiṃ tu tattvāntaraṃ sat sā tu kalpitāśrayatayā nāśrayāsiddhetyarthaḥ /
10710na hi tāttvikyanupalabdhiḥ paramārthasadāśrayā kalpitasattvasya dharmiṇo dharmo bhavitumarhatītyarthaḥ /
10716asatyasattvakalpanāyā ayogāt tathā ca bhāvāśrayānupalabdhistātvikī sidhyatyeva /
10968syādetad nāyaṃ viśeṣapratiṣedho na cakṣuṣi vijñānaṃ na rūpa iti kiṃ tu ye cakṣurādyāśrayaṃ vijñānaṃ manyante tanmataṃ pratiṣidhyate /
11125na ca bibhāgaḥ tasya sadvitīyavastvāśrayatvāt /
11455saṃsargasya dvyāśrayatve 'pi na dvaye sajānatvaṃ yathā 'gnidhūmayoḥ saṃbandho nyathā'gneḥ sa hi vyāpako dhūme dhūmadhvajasya bhāva eva nābhāvaḥ /
11720sparśastadāśraya iti ca vyāghāta iti /
11790tadvirodhyāśrayavināśānuvidhānena vinaśyatīti /
11793āśrayanāśeceti sarvasādhāraṇam /
11794āśrayagrahaṇaṃ copalakṣaṇaṃ tenāsamavāyikāraṇanimittakāraṇavināśenāpi yathāsambhavamunnetavyamiti /
12307antaḥkaraṇavṛttīnāṃ ca guṇāntarāṇāṃ nityāpratyakṣatvādātmāśritā evecchādayo nāntaḥ karaṇāśrayā iti // //
12326ayameva cecchādveṣayorviśeṣo yadbhūtāśrayatvamanayorvyāvartya taditarāśrayatvavyavasthitiḥ /
12328jñasyecchādveṣanimitte pravṛttinivṛttīspandāspandau na svāśrayenecchādveṣayorāśraye kintarhi prayojye paraśvādāvāśraye tatra prayujyamāneṣveva bhūteṣu pravṛttinivṛttī syātāṃ na sarveṣu prayojakeṣvapi śararādiṣviti /
12333yasya tu cārvākasya darśane jñatvādbhūtānāmicchādveṣanimitte ārambhanivṛttī svāśraye śarīrādau tasya cārvākasya /
12334yathā bhūtānāṃ gurutvādiguṇāntaranimittā pravṛttiḥ patanādilakṣaṇātasyaiva gurutvāderguṇāntarasya pratibandha ādhāradravyasaṃyogena tasmānnivṛttirapatanādikā sā bhūtamātre bhavantī niyamena vyāptā na tu śarīropagṛhīteṣveva bhūteṣu evaṃ bhūtamātre jñānecchādveṣanimitte pravṛttinivṛttī svāśraye syātām /
12338sārvatrike tṛktaniyamarūpāvadhāraṇābhāvādaniyamaśabda iti vivakṣābhedāśrayādavirodha iti /
12341na ca vaiyātyāt kāyasamudāyāśrayameva caitanyaṃ nāvayavāśrapayamiti śakyamāsthātuṃ tricaturāvayavacchede 'pi caitanyopalambhāt /
12352so 'yaṃ prayogaḥ trasasthāvaraśarīreṣu pravṛttiḥ svāśrayavyatiriktāśrayaguṇanimittā pravṛttiviśeṣatvāt paraśvādigatapravṛttiviśeṣavaditi /
12535śarīrāvayavatvaṃ keśanakhādīnāṃ heturasiddhaḥ indriyāśrayatvaṃ śarīralakṣaṇaṃ tadyatra śarīraṃ samavetaṃ tenendriyāśrayeṇāvaśyaṃ bhavitavyam /
12627anāditvācca bījāṅkuravadanyonyāśrayo na kṣatimāvahatītyarthaḥ // //
12666didṛkṣā hi buddhyāśrayā nāsatyāṃ buddhāvasti prakṛtipariṇāmaśca buddhistathā ca satyāṃ didṛkṣāyāṃ buddhiḥ buddhau satyāṃ didṛkṣeti parasparāśrayaprasaṅgaḥ /
12737yāvaddharmādharmāśrayamiti /
12746ādigrahaṇenātmasamavetā pravṛttirna tu pṛthivyādyāśrayeti darśayati // //
12753kāryarūpapravṛttitulyatāmāha buddhisamānāśrayatvāditi /
12755tasmādbuddhisamānāśrayatvādātmaguṇāḥ ātmaguṇatvācca kāryapravṛttitulyatayā pravṛttiparīkṣayaiva ttāvaddoṣāḥ parīkṣitā ityarthaḥ /
13216navapurāṇāvasthāśca varttamānalakṣaṇāśrayā lakṣaṇapariṇāmāḥ so 'yaṃ trividhaḥ pariṇāmo dharmiṇaḥ dharmalakṣaṇāvasthāśca dharmiṇo bhinnāścābhinnāśca /
13484naiṣa puruṣasaṃskāraḥ snānādijanya iva boddhavyo 'pi tu puruṣadharmatāmātreṇa saṃskāra ityucyate paramārthatastvayaṃ dharmaḥ puruṣāśrayo 'pi karmaṇā phale janayitavye tasyāvāntaravyāpāra iti /
13533deśayati athāsatkārye kiṃ pramāṇaṃ na hyanumānamasminnarthe pramāṇaṃ bhavitumarhati āśrayāsiddheḥ /
13536yathā 'smākamāśrayāsiddhidoṣādasattve kāryasya nānumānam /
13537evaṃ bhāve 'pi kāryasya sattve nānumānamāśrayāsiddhereva /
13539tathā satyāśrayo 'syasiddhyatītyarthaḥ /
13586āśrayavyatirekādvṛkṣaphalotpattivadityahetuḥ
13588mūlasekaphalotpādayorekavṛkṣāśrayatvam /
13589karmaṇastu homāderāśrayaḥ śarīram /
13590na cāmuṣmikasya svargādeḥ śarīramāśrayaḥ tasminnaṣṭe 'sya bhāvāt /
13591tasmādāśrayavyatirekātsvargādervṛkṣaphalotpattivadityayaṃ dṛṣṭāntaḥ svargaphalatve homasyāheturityarthaḥ // //
13594prīterātmāśrayatvādapratiṣedhaḥ sū
13596astu svargādyātmāśrayaṃ tathā 'pyavyāpako hetuḥ putrādiphalebhyo nivṛtteriti deśayati /
13810saṃprati smṛtyādayo 'pi cāturāśrayamyasyopadeśakāḥ santītyāha cāturāśramyavidhānācceti /
14078te 'mī vivādādhyāsitā nīlapītādayo vyāpanīyā āśrayavṛttayo rūpajātīyatvāt śuklapaṭagatarūpavaditiupapanna upahāso yathā acitrāstantavaḥ paṭaṃ citramārabhanta iti /
14132āśrayavyāghātādayukta ityāha /
14247madhyasya hi paramāṇorupayardhaḥ pārśvavartibhiḥ paramāṇubhirye saṃyogāstatra madhyasya pūrveṇa paramāṇunā yaḥ saṃyogo nāsau madhyapaścimaparamāṇvāśritaḥ evaṃ madhyamaparamāṇusaṃyogo naiva madhyamapūrvaparamāṇvāśraya iti /
14271paramārthatastu kuṇḍabadarasaṃyogasya kuṇḍabadare āśrayaḥ tadavayavakuṇḍabadarasaṃyogasya kuṇḍabadarāvayavā iti siddhaṃ saṃyogānāmapi bhinnadeśatvamityāha /
14318tadāśrayatvādapṛthaggrahaṇam sū //
14532evaṃ sati mithyājñānasya pradhānāśrayatve mithyopalabdhervināśastattvajñānādbādhakāt svapnaviṣayābhimānapraṇāśavat pratiṣedho na sāmānyasyāpīti śeṣaḥ /
15269nanu vākye nyūnatādayo doṣā na puruṣāśrayā ityata āha /
15287nanvāśrayārtho 'pyayuktaḥ puruṣāśrayatvādityata āha /
15630apratyuccārayan kimāśrayaṃ pratiṣedhaṃ brūyāditi /
15648uttaravādaparasyottaramāśrayābhāve na yuktamiti tadāśrayamātramanuvaditavyaṃ tadantareṇāśakyābhidhānatvāduttarasyeti /
15762vikāro hyanena pakṣīkṛta ekaprakṛtitvena tatra vikārāṇāmanirūpaṇāt tadabhāve na pratijñārtho na ca hetvarthaḥ āśrayāsiddhatvāt /