Occurrences of dharmin in "Nyāyavārttikatātparyaṭīkā"

Click [+] to expand the context.
833vijñāsitadharmaṇo dharmiṇaḥ pacyamānatvena pakṣatvam na punaḥ pratyakṣāvadhṛtasādhyaviruddhadharmasya /[+]
835sādhyadharmiṇyeva pratyakṣopasthāpitasādhyadharmavati darśanena vyabhicārāt /[+]
856tataścānaikānkitvādapravṛttiranumānasyeti cetna anumānapravṛttiviṣaye sādhyadharmiṇi hetorvyabhicārānudbhāvanāt /[+]
914eve tanubhuvanādīnāṃ na karteśvaro 'śarīritvānmuktasatmavat prayojanābhāvādityādyāpīśvaradharmigrāhimūlānamānenāpahṛtaviṣayatayā nyāyābhāsaṃ veditavyam /[+]
1009dṛṣṭāntadharmiṇi dṛḍhatarapramāṇāvadhāritamityarthaḥ /[+]
1018idamiti hi dharmiviṣayaṃ siddhāntaṃ darśayati dharmo sarvatantrasiddhāntaviṣayaḥ /[+]
1072dharmiṇaḥ siṣādhāyiṣitadharmaviśiṣṭatvaṃ vāstavamityarthaḥ /[+]
1089yadāhuḥ ekesarvo 'yamanumānānumeyavyavahāro buddhyārūḍhenaiva dharmadharmibhāvena na bahiḥsadasattvamapekṣate iti //[+]
1096saṃbandhagrahaṇasamaye liṅgadarśanaṃ prathamam tadapekṣayā sādhyadharmiṇi liṅgadarśanaṃ dvitīyam tatsaṃbandhasmṛtivyaktihetubhāvāt smaryate 'nayeti smṛtiḥ saṃskāraḥ /[+]
1651parasparābhāvadharmiṇorekatra samavāye nedaṃ svābhāvikaṃ nānātvaṃ kvacidapītyadvaitaprasaṅga iti bhāvaḥ /[+]
1767na cāsya dharmidarśanamantareṇa pakṣadharmatā sidhyatīti tadupadarśanāya nāmadheyamātreṇa dharmiṇāmuddeśaḥ /[+]
1768yadyapi ca pratilakṣaṇamuddiṣṭā eva dharmiṇaḥ tathāpi śāstrābhisaṃbandhaparādapi vākyāt samadhigamyanta ityuddeśo 'pyuktaḥ /[+]
1882tathāpi dharmiṇaḥ pratyakṣagocaratvāt kṛtamanumānenetyata uktamarthasyeti /[+]
2662ata eva visphāritākṣāḥ saudāminīsaṃpātāt sakṛdālocya kañcit samānadharmavantaṃ dharmiṇaṃ samandhakāre sandigdhe tasmānmānasa evaiṣa saṃśayo na tvindriyaja ityarthaḥ /[+]
2667paśyan samānadharmāṇaṃ dharmiṇaṃ nāvadhārayati /[+]
3334tatra dharmadharmiṇorabhedavivakṣayā hetureva sāmānyamuktaḥ /[+]
3335sāmānyenāvinābhāvinā hetunā avacchinnaṃ dṛṣṭaṃ dharmirūpamanumānaṃ sāmānyato dṛṣṭamanumānam /[+]
3402pūrvamanyataradarśanena sahānyataradarśanaṃ dṛṣṭāntadharmiṇi yathāpūrvaṃ pratyakṣabhūtayoriti pramāṇamātropalakṣaṇam /[+]
3403evaṃ sādhyadharmiṇi anyataradharmadarśanena sādhanadharmadarśanenānyatarasya sādhyadharmasyānumānamanumiti darśanamiti bhavati kriyātulyatā /[+]
3408saṃbandhaṃ kecidicchanti siddhatvād dharmadharmiṇoḥ //[+]
3410atha dharmiṇi tasyaiva kimarthaṃ nānumeyatā //[+]
3415tatra prasiddhaṃ tadyuktaṃ dharmiṇaṃ gamayiṣyati //iti /[+]
3416tatra dignāgadūṣitān kalpān anyāṃśca vikalpān dignāgasamarthitaṃ ca kalpamupanyasya dūṣayatianye punariti dharmadharmibhāvānupapatteriti /[+]
3417dharmeṇa hi dharmipratipattavyaḥ anyathā atiprasakteriti bhāvaḥ /[+]
3503sa khalvatyantāparidṛṣṭaḥ svarūpato vā sādhyeta dṛṣṭadharmiviśeṣaṇatayā vā tatra pūrvasmin kalpe nānupalabdha iti vyāghātaḥ /[+]
3507na tāvat svarūpeṇānumīyate yena nānupalabdha iti vyāhanyeta kiṃ tu dṛṣṭasya dharmiṇo viśeṣaṇatayā /[+]
3509sādhyadharmiṇyasyāsmadādibhiḥ kadācidapi pratyakṣeṇānupalambhāt /[+]
3510tajjātīyena tu dṛṣṭāntadharmiṇordṛṣṭena pratyakṣato vā mānāntarād vā sādhanadharmasya svābhāvikapratibandhagrahasaṃbhādityarthaḥ /[+]
3512tadevaṃ vibhajateicchādayaḥ khalu dharmiṇo bhavanti mānasapratyakṣadṛṣṭāḥ teṣām ātmā viśeṣaṇam /[+]
3521yadyapi cāyaṃ svarūpeṇātmā na prasiddhaḥ tathāpi dravyāṣṭakavyatirekādiśabdairadūraviprakarṣeṇa parāmṛṣṭaḥ śaknoti viśeṣṭuṃ dharmiṇi ca nyāyapravṛttyaṅgaḥ saṃśayam āpādayitumiti niravadyam //[+]
3646sarvo 'yamanumānānumeyabhāvo buddhyārūḍhena dharmadharmibhāvena na bahiḥ sadasattvamapekṣate iti /[+]
3761tathāpi yatrāvinābhūte liṅge bhavata ekasmin dharmiṇi virūddhāvyabhicāriṇī tayorapi hetutvaṃ prasajyetetyata uktamekasmāditi /[+]
3938yogaje ca pratyakṣe siddhe tatsādhakādeva pramāṇāt tasya svargādiviṣayatvamapi siddhamiti dharmigrāhakapramāṇaviruddhaṃ mīmāṃsakānām anumānaṃ nodetumapyutsahate prāgeva tad bādhitum /[+]
4507tadagraha ityatra tacchabdaḥ pradhānaparāmarśī pṛthivyādayaśca dharmitayā pradhānamiti ta eva parāmarṣṭavyāḥ /[+]
4883ekasmin dharmiṇi virodhinānārthāvamarśo vimarśaḥ kiṃ sviditi jñānam /[+]
4903tasmāt sadṛśaparimāṇadharmasya dharmiṇa upapatterityarthaḥ /[+]
4929yathā kṛtakatvaṃ sādhyadharmiṇi śabde dṛṣṭānta dharmiṇi ca ghaṭādau samānam na cāsau nityānityatvasaṃśayahetuḥ api tvanityatvasyāyogaṃ sādhyadharmiṇi vyavacchinatti /[+]
4957evamupalabdhyanupalabdhyavyavasthāto viśeṣāpekṣa iti padadvaye vidhīyamāna'nyataḥ smaryamāṇād viśeṣāt sadṛśadharmavati dharmiṇyanupalabhyamāne saṃśayaḥ syāt /[+]
4958asti hi tadā viśeṣasmṛtiḥ sādhakabādhakapramāṇābhāvaśca no khalvanupalabhyamāne samānadharme dharmiṇi tadgatā vakrakoṭarādayo vā śiraḥ pāṇyādayo vā śakyagrahā iti /[+]
5175iti sāmānyaścāsau pratyakṣaśceti dharmī tathoktaḥ /[+]
5179aviditābhiprāyaḥ śaṅkatedharmī cediti /[+]
5181bauddhānāṃ hi rāddhānte na rūpādidharmāśrayaḥ kaścidasti dharmī /[+]
5183yadi tvāha bhavatu rāddhāntavyākopo na hi śāstrāśrayo vāda iti tatrāpi doṣāntaramāhadharmadharmiṇośceti /[+]
5332na ca dharmiṇi anabhyupagate tadāśrayo 'bhyupagato bhavati /[+]
5353sāmānyenāvagatadharmiṇi viśeṣaṇāgnimattvādinā sandigdhe agnimattvāditattvāvadhāraṇaṃ pratyayaḥ /[+]
5422prajñāpanīyena dharmaiṇa dharmiṇo viśiṣṭasya parigrahavacanam iti sūtrārthaḥ na punardharmamātraparigrahavacanamiti /[+]
5444dharmī ca sisādhayiṣitadharmaviśiṣṭaḥ /[+]
5446tena siṣādhayiṣitadharmaviśiṣṭo dharmī teṣāṃ pradhānaṃ viṣayaśca /[+]
5581sādhyasyeti dharmimātre buddhirmā bhūdityata uktaṃ dharmasyeti /[+]
5582dharmasahitasya dharmiṇa ityarthaḥ /[+]
5588udāhniyata ityudāharaṇaṃ dṛṣṭāntadharmī tasmin na punaḥ sa eva /[+]
5683nāpyanutpannasya asato dharmitvāyogāditi bhāvaḥ /[+]
5724gṛhītāvinābhāvo hi hetuḥ sādhyena tasya paricchedakaḥ sa ca dṛṣṭāntadharmiṇi hetusādhyadharmayordarśane satyavinābhāvo dṛṣṭo bhavati /[+]
5968viśeṣaḥ prayatnānantarīyakatvaṃ dharmiviśeṣaṇam prayatnānantarīyakatvaṃ sāmānyaṃ ca heturityarthaḥ /[+]
5986tasyārthaḥ sādhyena dharmiṇā śabdena sādharmyaṃ dṛṣṭāntasya sthālyādeḥ kṛtakatvaṃ hetuḥ /[+]
6026na ca dharma eva dharmasya nāpi dharmāntaraṃ dharmasya kiṃ tu dharmiṇa ityarthaḥ /[+]
6029bhāṣyamsādhyasādharmyādutpattidharmakatvāditi tad vyācaṣṭetasya dharmiṇa iti /[+]
6129udāharaṇe dṛṣṭāntadharmiṇi /[+]
6133kasmāt dṛṣṭena udāharaṇe pratibandhena adṛṣṭasya sādhyadharmiṇyanumeyasya siddheḥ /[+]
6206vyāptipradarśanaviṣayo dṛṣṭāntaḥ dṛṣṭāvyāptikasya hetoḥ sādhyadharmiṇyupasaṃhāra upanaya iti mahān bheda ityarthaḥ /[+]
6324yuktaṃ vyatirekiṇi jīvaccharīre dharmiṇi prāṇādimattvasya sādhanadharmasya darśanāt na tu yadyutpattimān ātmā abhaviṣyat na saṃsārāpavargāvupapatsyetāmityatrātmani dharmiṇi sādhanadharma utpattirasti yaddarśanataḥ saṃskārodbodhe sati liṅgaliṅgisaṃbandhasmṛtirbhavedityarthaḥ /[+]
6325na kevalaṃ prasaṅgasādhanaṃ sādhyadharmiṇyasiddham api tvanyagatameva prasaṅgahetuḥ /[+]
6357ekadharmisthayorityasya vyatirekamāhayathā kriyāvaditi /[+]
6358viruddhayorityasya kālabhedena vyatirekamāhaekadharmisthayośceti /[+]
6463dharmī dharmaviśiṣṭaḥ pakṣaḥ pratipakṣo vā karma tasya viṣayaḥ /[+]
6464tasya dharmiṇo vāstavaṃ tādṛśatvamatādṛśatvaṃ vā karaṇasya tu karmaiva viṣayaḥ /[+]
6530ekasya vā śabdasya dharmino 'nekanityānityaviśeṣaṇābhisaṃbandhinaḥ puruṣābhisandhibhedāt anekaśabdābhidhānam svaparaśabdābhidhānamityarthaḥ /[+]
6886arthaḥ śabda iti śabdo dharmī /[+]
7218dharmaviśiṣṭo hi dharmī hetorapadiśyamānasyārthaḥ /[+]
7220sa hi dharmiṇi balabalā pramāṇena tadviparotadharmanirṇayaṃ kurvatā saṃśayakālamatipātitaḥ /[+]
7544na ca dharmiṇāṃ pratiṣedhe kaścinnyāya iti /[+]
7545nānumānaṃ dharmipratiṣedhe prabhavati āśrayāsiddhatvāddhetorityarthaḥ /[+]
7615ayaṃ śabdo dharmī vīṇāṅgulisaṃyogajaśabdapūrva iti sādhyo dharmaḥ tannimittāsādhāraṇadharmavattvāt[+]
7671aneke paryāyavantaḥ pratyayāḥ prāganu tattāśrayasya dharmiṇaḥ punaranubhavaḥ /[+]
7962yadyucyeta mā bhūdvṛkṣarūpadharmigrahaḥ pūrvamarvāgbhāgaṃ dharmiṇaṃ vṛkṣaviśeṣamanumāya pratisandhāsyatītyata āha /[+]
8003sāmānyatodṛṣṭe dharmiviṣayakamapi pratyakṣaṃ nāstīti bhrānataḥ pṛcchati /[+]
8079sa eva hi dharmo vikalpyate yo vikalpyamāno dharmiṇe na bādhate yathā śabdo nityo 'nityo veti yo hyadhikaraṇaṃ dharmiṇameva bādhate nāsau dharmavikalponyāyyaḥ /[+]
8106na hi svayamapratītau sādhyadharmiṇau parapratyāyanāya kalpete /[+]
8190kutaściddhetostasya dharmiṇo 'bhyanujñānamaṅgīkāramarhati sarvasyaiva hetorāśrayāsiddheriti bhāvaḥ /[+]
8192satyeva dharmiṇi tasyāvayavebhyo 'bhedo dharmaḥpa sādhya ityarthaḥ /[+]
8985dharmiviśeṣaṇatvenopayuktānāmapi paścānniṣkṛṣyābhidhānaṃ na doṣāvahamiti bhāvaḥ /[+]
9532atrocyate na vayaṃ dharmabhedamātreṇa dharmiṇo bhedamācakṣmahe kiṃ tu dharmabhedamātraprathā uta dharmibhedo 'pi prathata iti nirūpyatām asti hi gaurgauriti prathānugame 'pi śuṅkakapilakapotikāsu goṣu dharmibhedāvagāhinī prathā /[+]
9533asti ca dharmamātrabhedāvagāhinī prathā dharmiṇamabhinnamākalayantī yathā śālaprānthuḥ vṛthulaviśālavakṣāḥ pralambabhujo nīlotpaladalaśyāmaḥ siṃhāsyo navāmbhodadhvanirgambhīramadhuraghoṣaścakorekṣaṇaḥ kṣatriyayuveti /[+]
9567tīvratvadharmānvayavyatirekānuvidhāyipravṛttistīvraśabado na śabdaṃ dharmiṇamabhidhātumarhatīti yathoktamātrasyākṣepa ityarthaḥ /[+]
9847tadiha dharmabhedasthāne 'stu saṃskārabhedaḥ kṛtamatraikena dharmiṇā /[+]
9930na tvihekāro yakārānugata ikārayakārānugato vā 'nyaḥ kaściddharmī dṛśyate ya ittvaṃ parityajya yattvamāpadyate varṇatvaṃ tvanugatamapi na dharmi[+]
9932na ca nivartamāna īkāro yakārasya dharmo bhavitumarhati dharmadharmiṇoḥ samānakālatvādityarthaḥ // //[+]
9961vikāradharmitva iti /[+]
10316catuṣṭayī ceyaṃ vikalpānāṃ sadasaddharmisaddharmāvagāhināṃ jātiḥ /[+]
10578samānadharmaṇo dharmiṇo darśanātsaṃśayo na punaradarśanādityarthaḥ /[+]
10584api cāyamātmaśabdābhidheyo dharmī sarvatantrasiddhaḥ kevalamasya śarīreṇaṃ saha bhedābhede vādināṃ vivāda ityāha /[+]
10588vādyevāsau na bhavati yo dharmiṇi vipratipadyate na hi dharmiṇi vipratipadyamānasyāsti kiṃ citpramāṇaṃ sarvasya tasyāśrayāsiddherapramāṇatvāt /[+]
10596śabdārthastrividho dharmī bhāvābhāvobhayāśrayaḥ // bhāvāśrayo yathā nīlamiti abhāvāśrayo yathā śaśaviṣāṇamiti ubhayāśrayo yathā 'mūrtamiti /[+]
10710na hi tāttvikyanupalabdhiḥ paramārthasadāśrayā kalpitasattvasya dharmiṇo dharmo bhavitumarhatītyarthaḥ /[+]
10831trividho 'pyayaṃ dharmalakṣaṇāvasthāpariṇāmo nityāt dharmiṇo na bhidyate iti pariṇāmānityatvaṃ dharminityatvena virudhyate /[+]
10832avirodhāya vā dharmiṇo 'nityatvābhyupagame vaināśikapakṣoktadoṣaprasaṅga ityarthaḥ /[+]
10840dharmaśca dharmiṇo bhinno na tu dharmisvabhāvaḥ /[+]
10842evaṃ bhedāviśeṣe 'pi ātmanaḥ puṇyapāpayoreva dharmadharmibhāvo nātmākāśayoḥ puṇyākāśayorveti leśamātramannoktaṃ vistarastu kṣaṇabhaṅbhaṅge bhaviṣyatīti /[+]
10853dharmotpādamantareṇāvinaśyato dharmotpādamantareṇāvinaśyato dharmisvarūpasya vikriyāyāmityarthaḥ /[+]
11039yadi dharmopajananamātraṃ vikāraḥ sa ākāśādiṣvapītyanekāntaḥ dharmmadharmiṇośca bhedānna dharmopajananāpāyau dharmiṇi yujyete iti nānityatvānumānaṃ vikārāt /[+]
11119etena pārthivāvayavānāṃ mahatāṃ pāthasīyairavayavaiḥ śarīrārambhaḥ pratyuktaḥ vijatīyānāmanārambhakatvasya dṛṣṭāntadharmiṇi viniścayāditi /[+]
11560atha sāṃkhyābhimatamahattattvaviṣayaḥ tasya sattva eva vipratipattiriti kutastadgatadharmavicāraḥ sati dharmiṇi dharmāścintyante na sandigdhasattvā iti bhāvaḥ /[+]
11966na ca sādhyadharmiṇi dṛśyamāne śabdādau vyāptisādhanādeva sādhyasiddherasādhanāṅgaṃ hetuvacanam /[+]
12040dharmaśca dharmiṇo vastuto bhidyate /[+]
12106dharmiṇamāśritya tatsamānadharmā dṛṭānto bhavati sphaṭikotpādavināśau ca dharmiṇau tatsamānadharmatayā kṣīradadhivināśotpādayordṛṣṭāntatvena bhavitavyam /[+]
12107na punaḥ sphaṭikotpādavināśau dharmiṇau gṛhyete /[+]
12500dharmigrahaṇahetorbhedāt /[+]
12501avyaktaśca yo dharmigrahaṇe hetuḥ sāmānyamātravantaṃ dharmiṇaṃ gṛhṇāti tadvaśādavyaktagrahaṇaṃ yastu sāmānyaviśeṣavantaṃ tadvaśādvyaktagrahaṇamityarthaḥ /[+]
12502dharmiṇaṃ tvanāśritya sve viṣaye grahaṇānāṃ tadasambhavāt vyaktatvādityarthaḥ /[+]
12503dharmiṇamanāśrityetyavidvān śaṅkate /[+]
12505dharmigrahaṇamāśritya nirākaroti /[+]
13045na hi taddṛṣṭāntadharmiṇi dṛṣṭam /[+]
13047atha dṛṣṭāntadharmiṇyadṛṣṭamapīndriyasādhanatvaṃ pakṣadharmatābalātsidhyati /[+]
13064dharmiṇo darśanānarhvatayā bhagavatastadvirodhānupapatteḥ /[+]
13155sādhyadharmirūpaṃ pṛcchati kiṃ punariti /[+]
13175anityatvaṃ nāma dharmaḥ so 'sati dharmiṇi na bhavatīti /[+]
13214trividhaḥ khalvayaṃ dharmiṇaḥ pariṇāmodharmalakṣaṇāvasthārūpaḥ tadyathāsuvarṇaṃ dharmi tasya pariṇāmo vardhamānarucakādiḥ dharmasya tu lakṣaṇapariṇāmo 'nāgatādi /[+]
13216navapurāṇāvasthāśca varttamānalakṣaṇāśrayā lakṣaṇapariṇāmāḥ so 'yaṃ trividhaḥ pariṇāmo dharmiṇaḥ dharmalakṣaṇāvasthāśca dharmiṇo bhinnāścābhinnāśca /[+]
13218nanu yadyupajanāpāyadharmakatvaṃ dharmiṇāṃ hantotpatteḥ prākteṣā masatvādvināśāccorddhamasatvātkathaṃ sarvanityatvasiddhirityata āha yaccopajāyate tatprāgapyupajanādasti /[+]
13219dharmirūpeṇeti śeṣaḥ /[+]
13221atrāpipa dharmirūpeṇeti śeṣaḥ /[+]
13226tasmādupajanāpāyavyavasthāyai bhedaṃ dharmalakṣaṇāvasthānāṃ dharmiṇa icchatā teṣāmatityatvamabhyupetavyaṃ sāṃkhyavatsakāryābhyupagamena tu nityatvavyavasthāpane vārttikakāra āha /[+]
13367na ca prakāśātmano ghaṭādaya evodayavyayadharmiṇaḥ parasparavyāvṛttāḥ santviti sāṃpratam /[+]
13538kva tarhyanumānamityata āha dharmiṇyavipratipatteranumānamastīti yojanā /[+]
13541yadi dharmiṇyavipratipattiḥ kva tarhi vivādaḥ /[+]
13543dharmyadhikaraṇān satkāryavādināmeva vādānvibhajate tānpratīti /[+]
14045yastu manyate avayavānāṃ dharmamātramavayavī na tvavayavebhyo 'tyantaṃ bhinno 'bhinno vā bhinnatve gavāśvavadvarmadharmibhāvānupapatteḥ /[+]
14046abhede 'pi dharmirūpavattadanupapatteśca /[+]
14050nāpyātyantike 'bhede dharmadharmibhāvaḥ tasmādyathātyantikabhede 'pi keṣāñcideva kāryakāraṇabhāvaḥ tathā keṣāṃ cideva dharmadharmibhāva ityeṣitavyam /[+]
14379na khalvasti sambhavo 'sannanutpannarūpo dharmī dharmo 'syāvinaśyan pratyutpannarūpa iti /[+]
14779yasya dharmiṇaḥ sādhyadharmeṇa svābhāvikasaṃbandhaḥ sādhako dharma upapadyataupapanno bhavati sa dharmastasya sādhyadharmasya sādhanaṃ sādhyadharthmaṇyupasaṃhviyate /[+]
14863tatsamānadharmaṇo dharmiṇaḥ kriyāvattvopapatteḥ /[+]
15143dharmasya sarvadā bhāvāddharmiṇo 'pi sarvadā bhāvaḥ na hyasti saṃbhavaḥ sāmānyasamavāyātiriktadharmā nityā dharmī cānitya iti // //[+]
15154anātyantikasattāsamavāyo hyanityatā na cāsau samavāyātpṛgragdharmo na ca samavāyo 'pi dharmo 'nāśritatvātpāratantryeṇa tu nirūpaṇātkathaṃ ciddharmītyucyata iti /[+]