Occurrences of pārthiva in "Nyāyavārttikatātparyaṭīkā"
Click [+] to expand the context.
2505api ca vastuniveśe jātyādīnāmupādhīnāmekasya vastunaḥ sattvaṃ ca dravyatvaṃ ca pārthivatvaṃ ca vṛkṣatvaṃ ca śiṃśapātvaṃ copādhaya iti dūrādekopādhiviśiṣṭasya grahe sarvopādhiviśiṣṭagrahaprasaṅgaḥ /
2512tathā ca sattvopakārasamartheṃ tasmin dravye gṛhyamāṇe dravyatvādyupakārasamartho 'pi sa evāsya svabhāva iti tatsvabhāvāvacchinnāḥ sattvavikalpakena paramārthasaddravyāvagāhinā sarva eva dravyatvapārthivatvavṛkṣatvaśiśapātvādayo viṣayīkṛtā iti vikalpāntarāṇāmānarthakyam /
3064tathā sati saddravyapārthivavṛkṣaśiśapādivikalpānāṃ ca paryāyatvaprasaṅgāt //
3269asti hi sādhyaṃ tasyāpi pārthivānāmapyaṇūnāmanityatvena siṣādhayiṣitatvādityata āhavyāptyeti /
4325ghrāṇasya pārthivatvena samavāyo na viruddha iti cetna tasya śarīrāvayavasamavāyitvena śarīrāsamavāyāt /
4384tacca pārthivam dravyatve sati rūpādiṣu madhye gandhasyaiva vya/jakatvāt pārthivāntaravat /
4386tadidamuktamyajjātīyamindriyaṃ pārthivaṃ pārthasīyaṃ vā bhavati tasya pṛthivyāḥ pāthaso vā yo guṇaviśeṣo gandho vā madhura eva vā rasabhedaḥ tena hi pṛthivī abādibhyaḥ āpo vā pṛthivyādibhyo vyavacchidyante iti /
4388na caive rasanā apāmiva pṛthivyā api rasabhedaṃ gṛhṇātīti pārthivī bhavati /
9380tathā 'pi pārthivāṇugatai rūpādibhiranaikāntikamata āha /
10329athaikena svabhāvena svalakṣaṇaṃ sarvasāmānyopakāri tathāpipava svabhāvābhede tadupakārādhīnasvabhāvānāṃ sāmānyānāṃ ca madhye ekasāmānyavataḥ svalakṣaṇasya ekena śabdena vikalpena vā grahaṇe sarveṣāṃ tadekopakāranibaddhasvabhāvānāṃ sāmānyānāṃ grahaṇātsad dravyapārthivavṛkṣaśiṃśapāvikalpānāṃ śabdānāṃ ca paryāyatvaprasaṅgaḥ /
11102mānuṣaṃ śarīraṃ pārthivaṃ gandhavattvāt pārthivaparamāṇuvaditi /
11114evaṃ pārthivāṇusamavetasya gandhasyaikatvenānārambhakatvāt /
11115nāpi pārthivaramāṇudvayamekaścapāthasīyaḥ paramāṇurityaṇūnāmārambhakatve gandhavattvopapattiriti sāmpratam /
11119etena pārthivāvayavānāṃ mahatāṃ pāthasīyairavayavaiḥ śarīrārambhaḥ pratyuktaḥ vijatīyānāmanārambhakatvasya dṛṣṭāntadharmiṇi viniścayāditi /
11348śarīraṃ pārthivaṃ bhūtāntarasampṛktaṃ ca tadindriyādhiṣṭhānāni śarīrāvayavabhūtāni pṛthivyādinā vyāptānītyanekāntaḥ /
11400tatra pārthivaṃ ghrāṇaṃ rūparasagandhasparśeṣu niyamena gandhasya vyañjakatvād bāhyapārthivavaditi /
11401yathā hi mṛgamadagandhavyañjakāḥ kukkuṭoccārādayaḥ pārthivā ityarthaḥ /
11451anyathā tu pārthivena ghrāṇena gandhavadrasarūpasparśā api vyajyeran aviśeṣādityarthaḥ // //
11469na ca rūpidravyasaṃtarmāccākṣuṣatvaṃprarūpathoccapi pārthivāpyayoriti vācyam /
11472atha vā pārthivāpyasaṃbandhino rasabhedasya rūpabhedasya caikānekavidhatvena pratyakṣatvādityāha bhāṣyakāraḥ /
11476pārthivāpyayorityasyodāharaṇamātrārthatvāt /
11477pārthivataijasayoritvapi vyākhyānamuktam /
11505etaduktaṃ bhavati yasmāccaturguṇatvena pārthivaṃ ghrāṇaṃ rasanādibhya āpyādibhyaḥ pradhānaṃ tasmādasyāgandhavattvaṃ nāsti yena gandhaṃ na gṛhṇīyāt /
11510na punaḥ svaguṇamevābhivyanakti ghrāṇaṃ ghrāṇasamavetasya hi gandhasyādṛṣṭavaśāttādṛśo nirmāṇabhedo yena sajātīyaṃ candanādisamavetaṃ gandhamabhivyanakti yathā mṛgamadādigandhaṃ pārthivadravyāntarasamaveto gandha iti /
11515tasya vādinaḥ sarveṣāmeva pārthivānāṃ guṇānāmupalabdhiprasaṅgaḥ
11750tasmātpārthivatve 'pi svato viśeṣāvāstheyau yato bhūmyaśmādibhyo vyāvarttante na vyāvarttante ca kāṣṭhakṣaṇāntarebhyaḥ kāṣṭhakṣaṇaḥ tasmādeva viśeṣādakṣaṇikatve 'pi kāṣṭhabhūmyaśmalohānāmupapannauttarettaro viśeṣa iti vṛthā kṣaṇikatvakalpaneti /
12685pārthivānāmaṇūnāṃ manasaśca svaguṇaprayuktaṃ taccharīramāviśati /
12716na ca paramāṇuśyāmatāpyakāraṇā pārthivarūpatvāt lohitādirūpavadityanumānena tasyāpi pākajatvābhyupagamāditi bhāvaḥ/yathā śruti vā sūtrārthaḥ /
13856yadetacchyāmaṃ rūpaṃ tadannasyetyāgamaḥ pārthivānāṃ paramāṇūnāṃ śyāmatāmanādimāha annapadena mṛdo 'bhidhānāditi bhāvaḥ /