Occurrences of pratyaya in "Nyāyavārttikatātparyaṭīkā"

Click [+] to expand the context.
592yasya hi vyāpāraṃ prādhānyena dhāturākhyātapratyayo vābhidhatte sa svatantraḥ kartā /[+]
605kiṃ punastattvamityādi bhāṣyaṃ vyācikhyāsustattvpratyayaprakṛtestado 'rthaṃ pṛcchatikiṃpunariti /[+]
743tad vyācaṣṭetatra saṃśayādiṣu saṃśayastāvaditi jñānamavadhāraṇaṃ pratyaya iti paryāyā iti manvānaścādayatianavadhāraṇātmaka iti /[+]
745api tu tidvaśeṣaviścayavacanaḥ kiṃsviditi dolāyamānasyobhayakoṭispṛśaḥ pratyayasyārthe 'navadhāraṇātmakasyāpi pratyātmaṃ mānasena pratyakṣeṇāvadhāryamāṇatvāditi /[+]
781sukhasyāptyā duḥkhasya hānyā viṣayeṇa viṣayiṇaṃ pratyayamupalakṣamati /[+]
788atrāpi viṣayeṇa viṣayiṇaṃ pratyayamupalakṣayati /[+]
809parīkṣitu tu liṅga pancāvayavopapannamanumeyapratyayaphalaṃ bhāvayatyeva na tvatumeyārthaparīkṣā /[+]
1032nanu varṇānāmāśutaravināśināṃ kramavatāmekakālatvābhāve samudāyābhāvāt kutastatsamudāyo vākyam kutaścaikadeśatetyāśayavānākṣipatikiṃ punarvākyam uttarampūrvapadasmṛtyapekṣo 'ntyapadapratyayaḥ smṛtyanugraheṇa pratisandhīyamāno viśeṣapratipattiheturvākyam /[+]
1037ko viśeṣapratipattiheturityata uktamantyapadapratyayaḥ /[+]
1040na ca tadaviditaṃ sattāmātreṇa cakṣurādivad viśeṣyaṃ pratipādayatītyata uktampratyaya iti /[+]
1047na caitāvatārthapratyayaḥ pūrvavarṇasmṛtīnāṃ nirobhāvāt /[+]
1048na ca pūrvavarṇānubhavanitasaṃskārasahakāriṇaḥ śravaṇādeva labdhajanmanaḥ pratyayasyaikasyādhyastatatsmṛtyanubhavarūpavaicitryasya sadasadvarṇāvagāhino viṣayabhāvamāpannā varṇā arthadhiyamādadhatīti sāmpratam saṃbandhasaṃvedanāhitasaṃskārobdodhasamayajanmanā svajanitena saṃskāreṇa saṃbandhasmṛtyutpattisamaye vināśāt padārthāvabodhakatvānupapatteḥ /[+]
1049tasmāt smṛtireva pratyayaḥ /[+]
1536uttaramatasmistaditi pratyayaḥ //[+]
1538tathā hi jñānākāratvaṃ rajatāderanubhavād vyavasthāpyet anumānād vā anubhavo 'pi rajatapratyayo vā svād bādhakapatyayo vā na tāvad rajatapratyayaḥ /[+]
1540ahamiti hi tadā syāt pratipattuḥ pratyayādavyatirekāt /[+]
1542tathā cānahaṅkārāspadamasya viṣayo jñānākāro 'pi jñānākāratā punarasya bādhakajñānapravedanīyeti cet hanta cakṣuṣī nimīlya vaitālikapakṣapātaṃ parityajyālocayatvāyuṣmān ki purovartidravyākāratāmātraṃ pratiṣedhati rajatasya āhosvit jñānākāratāmapyasyādarśayati bādhakapratyayaḥ tatra jñānākāratopadarśanavyāpāraṃ bādhakapratyayasya brūvāṇaḥ ślāghanīyaprajño devānāṃpriyaḥ /[+]
1545santu tarhi bādhakapratyayānurodhād asatprakāśanaśīlā eva mithyāpratyayāḥ /[+]
1568tanmātrasya sarvapratyayasādhāraṇyena sarve 'rthāḥ savarpratyayaviṣayā iti savarsarvajñatāpattiḥ /[+]
1574doṣasahāyā locanādayo mithyāpratyayamādadhata iti cetna doṣā hi kāraṇānāṃ sāmarthya nighnanti na punaḥ kāryāntaropajananasāmarthyamādadhati na khalu bhṛṣṭaṃ kuṭajabījaṃ nyagrodhadhānāyai kalpate kiṃ tu na karoti kuṭajadhānām /[+]
1586tadanayorguṇaguṇinorasaṃsargāgrahāt sārūpyāt pītacirabilvaphalapratyayāviśeṣeṇābhedavyavahāraḥ sāmānādhikaraṇyavyapadeśaśca bhedāgrahaprasañjitābhedavyavahārabādhānācca nedaṃ rajatamiti vivekapratyayasya bādhakattvamapyupapadyate /[+]
1588tasmād yathārthāḥ sarve 'pi bhramāḥ pratyayatvāt paṭapratyayatvayavaditi prāptam //[+]
1610nedaṃ rajatamiti ca pratyakṣabādhakapratyayādapahṛtaviṣayam pratyayatvena vibhramāṇāṃ yathārthatvānumānaṃ nodetumarhati /[+]
1951āhita utpāditaḥ pratyayo niścayo yasya saṃsargopadhānaṃ varhi prati sa tathā /[+]
2001yadi tu vaiyātyādāhuḥ nānubhūyanta eveti tadā prativaktavyaṃ kutastyo 'yamanantāsu rūpagandhādivyaktiṣu rūpamiti vā gandha iti vā vyapadeśabhedaḥ cākṣuṣatvādyupādhinibandhana iti cetna ananusaṃhitopādherūpahitapratyayāyogāt /[+]
2040tacca pratyakṣamakṣavyāpāre sati tatpratyayāt /[+]
2197svabhāvataḥ prasaradapi na svaparimāṇānuvidhāyinaṃ pratyayamādhatte kiṃ tu viṣayabhedānuvidhāyinam /[+]
2198viṣayanirūpaṇādhīnanirūpaṇā hi pratyayā nendriyanirūpaṇādhīnanirūpaṇāḥ /[+]
2199tadidamuktamviṣayabhedānuvidhāyī pratyaya iti //[+]
2204na ca khagānāmuparyupari saṃcaratāṃ dūrantikapratyayaḥ syāt /[+]
2273bhinnānāmapi jñānānāmekasamanantarapratyayopādānatvasya bhavabhdirabhyupagatatvāt /[+]
2310tasmāt tairnāmadheyaiḥ saha samānādhikaraṇasyārthasya pratyayo yata iti /[+]
2312kiṃ ca gavādiṣu ṣaḍjādiṣu ca śabdāpakarṣe 'rthapratyayāpakarṣāt tadutkarṣe tvarthapratyayotkarṣāt pratyayasya ca pratyetavyotkarṣādhīnotkarṣatvāt nāmadheyotkarṣeṇārthasyotkarṣaḥ arthasya tādatmyaṃ gamayati /[+]
2313tadidaṃ samaḥ prayojanaṃ saṃpratyaya iti samadhikaḥ pratyaya ityarthaḥ /[+]
2315asti hi purovartidravyasāmānādhikaraṇyena rajatapratyayo na caitāvatā śuktī rajatātmikā bhavatītyata āhaarthasaṃpratyayācca vyavahāraḥ /[+]
2326na so 'sti pratyayo loke yaḥ śabdānugamādṛte /[+]
2354na tvayaṃ piṇḍo ḍitthaśabda iti pratyayaḥ /[+]
2361tena vyutpannasya nirvikalpakāt parāñcaḥ pratyayāḥ śabdānupāyā api śabdapuraḥsarā jāyante /[+]
2365tasmād vyutpannasyāpi nāmadheyasmaraṇāya pūrvameṣitavyo vinaiva nāmadheyamarthapratyayaḥ /[+]
2408yadyapi sāmānyalakṣaṇenaiva vyabhicāriṇo nirastāḥ pratyayāḥ tadapekṣaṃ ca viśeṣalakṣaṇam anyathā anumānādipadeṣvapyabhicādipadamupādeyaṃ syāt tathāpi siddhe satyārambho niyamārthaḥ /[+]
2447indriyeṇālocya marīcīn uccāvacamuccalato nirvikalpakena gṛhītvā paśrcāt tatropaghātadoṣād viparyeti savikalpako 'sya pratyayo bhrānto jāyate iti /[+]
2475athaiṣāṃ pratyayānāṃ pratyakṣamabhi lāpānugatatvamaśakyāpahnavam hanta bhoḥ nārthasāmarthyajatvamiti prasaṅgaviparyayaḥ /[+]
2492tathā ca tacchabdābhidheyajātiviśiṣṭadravyāvagāhīndriyārthasannikarṣajanmā vikalpapratyayo gaurayamityevamākāro jāyata iti cet yathāhuḥ nirvikalpakabodhena dvyātmakasyāpi vastunaḥ /[+]
2526na ca yadevālocanamajījanadindriyaṃ tadeva smaraṇasahakāri vikalpapratyayamādhatte /[+]
2580tat kiṃ bhavatāṃ yatra gandhajñānānantaraṃ cākṣuṣaṃ rūpajñānaṃ jāyate tatra gandhajñānam na samanantarapratyayaḥ tatrāpi hi cakṣūrūpaviṣayaṃ na gandhaviṣayasya jñānasya sahakāri bhavitumarhati bhinnaviṣayatvādeva /[+]
2615na ca śabdapratyakṣayorvastugocaratve satyapi pratyayābhedaḥ kāraṇabhedena pārokṣyāpārokṣyabhedopapatteḥ /[+]
2627tasmāt naikopādhyanvitagrahaṇe sakalopādhyanvitapratyayaprasaṅgaḥ //[+]
2631evaṃ viśeṣyajñānamapi viśeṣaṇāviṣayaṃ kena svaviṣayamavacchindyāt tayoḥ parasparavārtānabhijñatvāt tābhyāṃ vāsanā tato mānasapratyayo viśeṣaṇaviśeṣyabhāvākara utpadyate /[+]
2659saṃpūrvo hi śīḍ bhāvapratyayānto viśeṣāpekṣe vimarśe vartate sa caikādhikaraṇau smaryamāṇau mitho viruddhau dharmāvāropayan anyatarannāvadhārayati /[+]
2727darśayiṣyati hi vārttikakāro yathā svārthiko na kaśrcidapi pratyaya ityarthaḥ /[+]
2894sā ca mithyāpratyaye 'pi tulyā vyatyaye 'pi buddhyā boddhasyopasthāpanāt /[+]
2937tadidaṃ tatpūrvakaṃ pratyakṣam taddhi svaviṣaye pratyakṣamapyanumeyārthapratyayaṃ kurvadanumānam /[+]
3126tathā sati na kiñcinmānasam pratyayamātrasya manonimittatvāt /[+]
3222svārthikaḥ pratyayaḥ //[+]
3229vivakṣitapratyayamantareṇa cānvayavyatirakayoḥ tajjātīyātajjātīyavṛttivyāvṛttyoraśakyapratītitvād vivakṣitopādānam /[+]
3345deśāntaraprāptimānādityaḥ dravyatve sati kṣayavṛddhipratyayāviṣayatve ca prāṅmukhopalabhyatve ca tadabhimukhadeśasaṃbandhād anutpannapādavihārasya parivṛtya tatpratyayaviṣayatvāt maṇyādivat tatpratyayaviṣayatvād ityucyamāne puraḥsthitena sthāṇunā vyabhicāraḥ so 'pi hi pratyabhijñāviṣayo bhavati tatraiva sthitaḥ /[+]
3349tathāpi pradīpādibhirāśutaravināśibhirvyabhicāraḥ tannivṛttyarthaṃ kṣayavṛddhipratyayāviṣayatve satīti viśeṣaṇam /[+]
3557tacceha pratyayakāraṇe ātmāni ca samavāye cāvilakṣaṇamiti /[+]
3916āpta iti prakṛtipratyayasamudāyāt prakṛti niṣkṛṣya tadarthamāhasākṣātkaraṇamiti /[+]
3918pratyayārthamāhatayeti /[+]
3956kiṃ punastat yad bhedena bhedadarśanamiti bhāsate samāghātā svābhiprāyamāhamithyāpratyaya iti /[+]
4160tat kathayati smṛtyā saha pūrvāparapratyayayorekaviṣayatvena pratisaṃndhānam yajjātīyaṃ candanavanitādi sukhahetuṃ pratītaṃ smarāmi tajjātīyamimu pratyemīti pratisandhānam /[+]
4162nanviyaṃ pūrvāparapratyayasaṃhitā smṛtirapi kāryakāraṇabhāvādevopapatsyate kṛtamekena kartretyata āhasā ca smṛtirbhavatpakṣe 'nupapannā /[+]
4173pūrvāparapratyayayoḥ smṛtyā sahaikaviṣayatvaṃ kartari kāryakāraṇabhāvanibandhanaṃ na karmaṇīti cet hanta nairātmyasākṣātkārasātmībhāve 'pyasti vijñānānāṃ kāryakāraṇabhāva iti tannibandhanaṃ pratisaṃdhānaṃ pūrvavadeva prasajyeta /[+]
4176na ca pratyayānāṃ bhedāgrahāt pratisaṃdhānamiti sāṃpratam pravṛttivijñānānāṃ rūpādiviṣayāṇāṃ bhedena pṛthagjanairapi pratiyamānatvāt ālayavijñānasya ca pravṛttivijñānātiriktasyānupalabdheḥ /[+]
4178tasmāt smṛtyā saha pūrvāparapratyayayoḥ ekaviṣayatvalakṣaṇasya pratisandhānasyānekakartṛkatvād vyatireko nirūpādhirekakartṛkatvaṃ sādhayati /[+]
4186syādetat yogicittamapi sarvajñasya cetasa ālambanapratyaya iti /[+]
4190ālambanapratyayo hi taditi /[+]
4246tat siddhametatsmṛtiḥ pūrvāparapratyayābhyāmekakartṛkā tābhyāṃ sahaikaviṣayatvena pratisandhīyamānatvāt /[+]
4247yā punarnābhyāmekakartṛkā sā nābhyāṃ tathā pratisandhīyate yathā devadattasya smṛtirna yajñadattapratyayābhyām /[+]
4457svasaṃvedanena vā mānasena vā jñānena rūpāddhālambanaḥ pratyayo rūpādiviśiṣṭo yathānubhūyate evaṃ rūpādyatiriktaghaṭādiviśiṣṭo 'nubhūyata ityarthaḥ /[+]
4472yathāsaṃsthānāṃ rūpādayo 'rthā anubhūyante tathā sanniviṣṭebhyo ghaṭādipratyayā ityarthaḥ /[+]
4476śaṅkateghaṭādipratyayā iti /[+]
4477ekānekavicārāsahatvād asanta eva ghaṭādayo 'nādivikalpavāsanājanitavikalpapratyayapratibhāsinaḥ /[+]
4480bījaṃ mithyāpratyayasya samyakpratyayaviṣayo 'rthaḥ /[+]
4483pūrvapūrvamithyāpratyayajanmā mithyāpratyayapravāhaḥ kṛtamatra samyagjñāneneti taṃ pratyāhamityāpratyayāścaita iti /[+]
4522āśramaprakṛtigatā tu vibhaktiḥ prakṛtyarthasamavetāmeva bahutvasaṃkhyāmāha samānārthānāmapi prakṛtīnāṃ rūpabhedena tatparasya pratyayasya sāmarthyabhedāt /[+]
4570nanu santvamī pratyayāḥ te tu dravyamātranibandhanā bhaviṣyanti kṛtaṃ saṃkhyetyata āhaviśiṣṭāśceti /[+]
4572prayogāntaramāhatatpratyayaviṣayanimittapratyayavyatirekeṇeti /[+]
4573ghaṭapratyayasya viṣayaśca nimittaṃ ca ghaṭapratyayaśca tadvyatirekeṇeti tadviśiṣṭasaṃkhyādipratyayasya nimittāntarākāṅkṣitvāt /[+]
4575carmaṇi dvīpinaṃ hanti itivad ghaṭādiviṣayanimittavyatirekabhāja ityatrāpi pratyayagrahaṇaṃ kartavyam /[+]
4585pratyayabhedād dravyādibhyaḥ saṃkhyāyā bhedamuktvā vyapadeśādabhedādapyāhaata eveti //[+]
4648pratyayavyavasthayā yadekakartṛtvānumāna tanna syādityarthaḥ /[+]
4666atra ca ya ātmano viśeṣaguṇāste sarve indriyajanmāno yathā gandhādipratyayāḥ tathā ca vivādādhyāsitāḥ smṛtyādayaḥ /[+]
4746alamebhiriti pratyayo nirvedaḥ vaśitayā yoginaḥ svayamupalabhante svayamupanīteṣvapi viṣayeṣu audāsīnyamupekṣābuddhirvairāgyam /[+]
4834alaṃ pratyayo hi sa ityapratikūlaṃ duḥkhahānamityarthaḥ /[+]
4892pratyayo 'navadhāraṇātmakaśceti /[+]
4894pratyayaśabdasya niścayavacanatvamabhyupetya vyākhyānaṃ pratīyata iti /[+]
4895paramārthatastu pratyayaśabdo jñānaparyāyaḥ /[+]
4999ekaṃ cāneka ca tadubhayamanekaṃ tasyānekasya pratyayaheturdharmo 'nekadharmaḥ bhedābhedapratyayaheturityarthaḥ /[+]
5000vibhāgajatvaṃ vibhāgajānāṃ śabdānāmanyonyasyābhedapratyayahetuḥ taditarebhyaśca bhedapratyayahetuḥ /[+]
5001tadidamāhayato vibhāgajatvāt eṣa pratyayo bhavatīdaṃ vibhāgajaṃ śabdajātam ekam /[+]
5003tatra ya eva ekapratyayahetuḥ dharmo 'bhedaḥ sa eva anekapratyayaheturviśeṣaḥ /[+]
5004jātyabhiprāyaṃ caikavacanam sadādirhi dharmo duvyaguṇakarmaṇāmabhedapratyayahetuḥ sāmānyādibhyaśca śabdaṃ nirbhajati /[+]
5005tadidamāhayataḥ sadādereṣa pratyayo bhavatīdamekaṃ yataśca vibhāgajatvādepa pratyayo bhavatīdamanekamiti tasmāt siddhamekaṃ cānekaṃ ca /[+]
5006anekamiti tatpratyayaheturupacāreṇāneka iti /[+]
5105tasmād yadyapi sākṣānnityo 'ham ityāgamo nābhidhatte tathāpi viditasaṃgaterarthapratyayaṃ kurvannātmano nityatāmākṣipannityatāviṣayo bhavati /[+]
5116kṛtakatvaprayatnanāntarīyakatvapratyayabhedabheditvādītyarthaḥ /[+]
5322nanu yadyupapannaḥ pramāṇatayā abhyupagamaḥ siddhāntaḥ tarhi siddhāntabhedināmarthānāṃ prāmāṇikatvena viruddhadharmasamāliṅgitā bhāvāḥ prasajyerannityata āhatatpratyayāt /[+]
5323tasya pramāṇopapannakarmatvasya pratyayādabhimānādityarthaḥ /[+]
5348sā ca padānāṃ parasparamasaṃpratyāyitāpekṣitasaṃbandhayogyārthapratyayena bhavati /[+]
5353sāmānyenāvagatadharmiṇi viśeṣaṇāgnimattvādinā sandigdhe agnimattvāditattvāvadhāraṇaṃ pratyayaḥ /[+]
5355tasya pravarttikā utpādikā jijñāsā pratyayasādhanānusaraṇadvāreṇa pratyāsattiḥ saṃśayatattvajñānayorviśeṣagatā na tu svarūpagatā saṃśayānantarayā jijñāsayā saṃśayasya vyavadhānāt /[+]
5463tadanena pratyayabhedabheditvaṃ heturupalakṣito bhavati ādiśabdena ca sataḥ śabdasya[+]
5682na tāvadutpannasyotpattirdhamaḥ tadāpyutpadyata iti pratpayaprasaṅgāt /[+]
5691na caivaṃ labdhotpattini vastuni utpadyata iti pratyayaprasaṅgaḥ /[+]
5952bhāvapratyayavācyaṃ vikalpya dūṣayatiyaccedamiti /[+]
6073yathā ca sa eva sādhyo viśiṣṭaḥ pratyayabhedabheditveneti pratyayaḥ kāraṇam tadetat sādhyasādhanavattvaṃ dṛṣṭāntasya bauddharāddhānte 'vyāpakam sthālyādau dṛṣṭānte kṛtakatvānityatvarūpasādhyasādhanavattvavaikalyāt /[+]
6098vyāptismaraṇānantarotpannaliṅgaparāmarśapūrvakaśca svayamanumeyārthapratyaya iti tathaiva pare bodhyante /[+]
6296ākṣipta ākṣiptahṛdayaḥ na tu tarkapratyayasvarūpaṃ cetayata ityarthaḥ /[+]
6303tajjanmā ca pratyayastarka eva /[+]
6319bhaveditipratyayo 'vadhāraṇapratyayaścetyarthaḥ /[+]
6534codayatimameti pratyayotpattikāraṇattvaṃ svatvam akāraṇatvam asvatvamiti /[+]
6536yatheṣṭaviniyogayogyatvameva mameti pratyayakāraṇatvam nānyat /[+]
6647tasmādālayapratyayo draṣṭā /[+]
6658yadyapi pramāṇayogāyogau prameyasya ca pramātuśca sādhanāsaṃbandhe kartṛtvānupapatteḥ tathāpi prameyasya prādhānyāt tatraivābhidhānapratyayāviti prameyadharmāvucyete vyaktyavyaktī na tu pramātṛdharmāviti /[+]
6919vaibhavena tvasiddhatāvarjamudāharatiavyāpakāsamarthaviśeṣyāṇāmudāharaṇamanityaḥ śabdaḥ pratyayabhedabheditvenopalabhyamānatvāt /[+]
7671aneke paryāyavantaḥ pratyayāḥ prāganu tattāśrayasya dharmiṇaḥ punaranubhavaḥ /[+]
7678na ca samastapratisandhānapratyayamithyātve mithyāpratisaṃdhānapratyayo bhavitumarhati bījā bhāvā dityāha /[+]
7679mithyāpratyayāśceti /[+]
7983yaccedamucyate pratisandhānapratyayajeti /[+]
7986ya evopalabdhā rasapratyayoparañjitaḥ sa eva rūpapratyayoparañjita ityarthaḥ /[+]
8069yathālokapratyayaṃ tu vṛtterabhyupagame sūtraṃ kusumeṣu naikadeśena varttate kiṃ tu tadekadeśāḥ sūtraṃ ca kusumeṣu varttata iti laukiko 'nubhavaḥ /[+]
8208na hi paṭākārapratyayastantumātrālambano raṇḍākaraṇḍāvasthiteṣvapi tantuṣu prasaṅgāt /[+]
8212tasmāttantuṣvapareṣu para ityakāmenāpi mithyāpratyaya iti vaktavyaṃ tathā ca dūṣaṇamiti /[+]
8231pūrvāparapratyayaikaviṣayasya vṛkṣasya sthitiṃ sthiratāṃ bhāvayadbhirityarthaḥ /[+]
8329rūpādayo na saṃyogarūpaprāptimantaḥ guṇatvāt saṃyogavadityaprāpte rūpādiṣu niścayāttadadarśananimitto rūpādiṣu prāptibhramo dravyeṣu prāptipratyayaḥ parimārthika eveti viniścayaḥ /[+]
8336yo 'pi hi tāvad guṇakarmādi necchati so 'pi na tatpratyayamapanhute asti laukikaparīkṣakāṇābhavayavidravyaguṇakarmādipratyayaḥ so 'yamaśakyāpanhavaḥ tasya ca pratyakṣatvamupapāditaṃ pratyakṣalakṣaṇe /[+]
8366yastu manyate senā vanamiti vyapadeśāya tañjjarnitāya vā vijñānāya bahutvasaṃkhyāṃ kathaṃ citkāraṇaṃ sambhavati yastvayamaindriyakaḥ pratyayaḥ pratyekamagṛhītaikatveṣu vṛkṣeṣānutpannāṣekṣābuddherdrāgityekaghatavanāvagāhī jāyate tatra kāraṇābhāvena bahutvasyānutpādānna bahutvasaṃkhyālambana iti na parituṣyati taṃ pratyāha /[+]
8367abhedapratyayasya ceti /[+]
8383yadābhāsā hi buddhistadasyā ālambanapratyayaḥ /[+]
8385na caiṣa pratyayo vikalpaḥ spaṣṭapratibhāsatvāt /[+]
8397tasmādantarālāgrahaṇe dūrādekaghanavanapratyayavadayaṃ mithyāpratyayo rūpādiparamāṇūnāṃ sāntaratvādū anekatvācca /[+]
8419mithyāpratyayā apīti /[+]
8421pradhānābhāve tu ghaṭādau mithyāpratyayā iti /[+]
8427śabdādiṣucaikapratpayaya iti /[+]
8466na mahatpratyayaviṣayatvāditi /[+]
8469anenānanyathāsiddhirdravye mahatpratyayasya darśitā /[+]
8470tathaikādimahatpratyayā iti /[+]
8485pratyayānuvṛttiryadyapi pratyakṣā tathā 'pi vipratipannaṃ prati saiva liṅgamucyate /[+]
8560te ca dravyamapāratantryād ākāśavatte dikkālā ucyete evaṃ yaugapadyāpayaugapadyacirākṣiprapratyayā api kālaliṅgaṃ na hyete kriyāyāṃ tatkārakeṣu vā bhavitumarhanti teṣu satsvapi kādācitkatvāt /[+]
8564evaṃ bahutarānekasūryaparispandāvacchinnakālasambandhinī kriyā cirapratyayagocaraḥ /[+]
8568tathā ca yugapadādipratyayā bhaviṣyantīti /[+]
8570tathā hi nākāśādayaḥ kriyāyaugapadyādipratyayanimittīm asādhāraṇaguṇayogitvād ghaṭavat /[+]
8571evaṃ yaugapadyādipratyayā na dikkāraṇakāḥ digdeśaniyamānapekṣaṇāt /[+]
8578tasmātsuṣṭūktaṃ parādipratyayānāṃ ceti /[+]
8581kāryasya parāparādeḥ pratyayasya ca yaḥ kāraṇaviśeṣobahutarālpatarātītatapanaparispandāvacchinnakālapiṇḍasaṃyogastadapekṣaḥ kāla eko 'pi parāparādipratyayahetuḥ parāparatvalakṣaṇaguṇotpādanadvāreṇeti varttate kāraṇavyaṅgyaḥ kālaḥ tasya niṣpannatayā vyaktisādhanatvopapatteḥ /[+]
8732tathā ca sarvaḥ parokṣārthapratyayo 'numānavyāptaḥ /[+]
8740tanmahatpratyayakartṛtvāditi /[+]
8775gāmabhyājetyatra padārthānāṃ saṃsargavattvaṃ ca vākyaśravaṇasamanantaraprayojyavṛddhapravṛttyanumitapadārthasaṃsargapratyayādavagatam /[+]
8779yadi tu padāni padārthamātravaparyavasitavṛttīni na vākyārthapratyayaparāṇi syuḥ tato na padārthānāmākāṅkṣā 'stīti vākyārthapratyayo na bhavet /[+]
8874tathā hi vṛddhavacanāntaraṃ tacchrāviṇo vṛddhāntarasya pravṛttinivṛttibhayaśokaharṣādipratipattestaddhetuṃ pratyayayamanumimīte bālaḥ /[+]
8875tasya ca satsvapyanyeṣvartheṣu bhūtasya abhūtasya vā śravaṇasamanantaraṃ ca bhavato vākyaśravaṇahetutāmavagacchati tadavayavānāṃ ca padānāmāvāpodvāpabhedena tadarthapratyayopajanāpāyadarśanātteṣu teṣvartheṣu teṣāṃ teṣāṃ padānāṃpa vācakatvaṃ kalpayati /[+]
8915jātibhedena cārthabhedapratyayasya saṃketabhedādapyupapatiriti /[+]
9017atra cārogyakāmaḥ pathyamaśnīyādityādityādyupadeśaśravaṇasamanantaraṃ pathyāśane pravarttamānamānaṃ prayojyavṛddhamupalabhya bālastasya pravṛttihetuṃ pratyayamanumimīte asya pravṛttiḥ pravartakapratyayapūrvikā svatantrapravṛttitvānmatpravṛttivatsacāyamanumātā vyutpitsuḥ smātmasiddhameva pravartakajñānamanuminoti nādṛṣṭapūrvaṃpa na hi svātmani pūrvasiddhe pravṛttihetau dṛṣṭe saṃbhavatyadṛṣṭakalpanā nyāyyā /[+]
9018na caiṣa śabdatadvyāpārapuruṣāśayanirupādhipravartakamātrāpūrvapratyayānātmani pravartakānavagatavān yena teṣu pravartakatvaśaṅkā 'pyavataret /[+]
9019stanyapānādiviṣayakakāryapratyayo 'sya pravartaka iti cet kiṃ punaretat kāryamiti /[+]
9109na ca vakturanyathā pratyayaḥpa śrotuścānyathā yena vipratipatteḥ śrotuḥ pratyayo bhrānta iti kalpyetetyāha /[+]
9325sarvajanīnābhāvapratyayavyavahārau na kālpanikau bhavitumarhataḥ /[+]
9335varṣābhāvapratyayastu vāyvabhrasaṃyoge 'numānamuktam /[+]
9338etaduktaṃ bhavati lakṣaṇābhāvajñānaṃ viśiṣṭe vāsasi pratyayaṃ janayatsādhakatamatvātpramāṇaṃ bhavati // //[+]
9425anitya evānityatā svārthikastalpratyaya ityarthaḥ /[+]
9428tathā hi prakṛtipratyayoḥ samabhivyāhāro na syād na khalvekārthayoḥ samabhivyāhāro dṛṣṭaḥ na hi bharati vṛkṣaḥ śiṃśapā itivadvṛkṣastaruriti prayogaḥ /[+]
9431liṅgaviśeṣavyaktyarthatvādvibhaktiprayogasya evaṃ yāvakādiṣvapi viruddhajātyantaravyavacchedaḥ pratyayārtho veditavyaḥ /[+]
9471ekadeśābhivyaktau cārthapratyayo na syāt /[+]
9473yathā nānāvarṇe pade ekavarṇābhivyaktau nārthapratyaya iti /[+]
9477nanvastvekadeśata evārthapratyaya ityata āha /[+]
9517atra copacāreṇa prayogeṇa tatkāraṇaṃ śabdabhedapratyayamupalakṣayati /[+]
9518asti hi śukasārikāmanuṣyavakraprabhaveṣu gakārādiṣu sphuṭatarā rūpabhedapratyayāḥ puṃsām /[+]
9523śukādibhedamaviduṣo 'pi ca kāṇḍapaṭādyāvṛte śukādau śabdabhedapratyayo bhavati yata etadunnayati śukodīritā mañjutamā gātheti /[+]
9603tasmādānumānikaḥ śabde digdeśapratyaya iti /[+]
9726ayaṃ tāvatpratyayaḥ puruṣāntare nibarttamāno dṛṣṭa iti /[+]
9727yadā khalvekasya puruṣasya tatpratyayo bhavati tadā 'vaśyaṃ na puruṣāntarasya tasmātpratyayāvyāvṛttirasiddhaiveti /[+]
9729satyaṃ viśeṣadarśanaṃ tatpratyayanivṛttihetuḥ tadabhāve tu viśeṣādarśanasya na śakyaṃ saṃśayahetutvaṃ nivārayitumityarthaḥ /[+]
9731gośabdo gośabda ityekākāraḥ pratyayo naikamantareṇa bhavitumarhati /[+]
9734bhrāntatve hi tato gośabdādarthapratyayo bhrāntaḥ yathā samāropitadhūmabhāvayā maśakavartyā dhūmadhvajānumānam /[+]
9735tasmādabhrānto gośabdaikatvapratyayaḥ sthāyitāmasya sūcayatītyarthaḥ /[+]
9737yuktā tu kāraṇasāmānyāttatpratyayasyāvyāvṛttiriti gośabdabuddheḥ kāraṇamālambaṃna gośabdastasya sāmānyaṃ gatvamotvaṃ gośabdatvamiti yāvat /[+]
9738tasmāttatpratyayasya vyāvṛttiryuktā gośabdo gośabda ityevaṃrūpā /[+]
9739kathamiti praśnaḥ gobuddhau gobuddhipratyayo na vyāvarttate jātyabhiprāyamekavacanaṃ gobuddhāviti /[+]
9788ghaṇṭāsabandhyeṣa śabda iti hi tāvallaukikapratyayaḥ so 'yamanyagate śabdavyañjake yathaikasyāṃ dhaṇṭāyāṃ bhavati tathā ghaṇṭāntareṣvapi tatpratyāsanneṣu bhavedaviśeṣāt /[+]
9792nāda iti vāyudharmo 'bhidhīyata iti śaṅktate vyāmohapratyaya iti /[+]
9793yathā hi vastutaḥ svacchadhavale sphaṭikamaṇau lākṣārasāvasekatiraskṛtadhavalimni lohitaḥ sphaṭika iti pratyayaḥ evamabhivyañjakavṛttistāratvādirbhrāntyāḥ śabde pratīyate ityarthaḥ /[+]
9796na hi samīcīnātpratyayāttāro 'yaṃ śabda iti pratyayasya kaścidviśeṣaheturasti bādhakapratyayo yenaiṣa mithyāpratyayaḥ syādityarthaḥ /[+]
9989āgamaḥ prakṛteḥ pratyayasya vā /[+]
9997pratyekamarthapratyayānutpādāt /[+]
10000anekakartṛkaprayoge 'pi satyapi yaugapadye arthapratyayānutpādanāt /[+]
10001nāpi kramavatpūrvavarṇānubhavabhāvitasaṃskārasahito 'ntyavarṇapratyayo 'rthapratyayaheturiti sāṃpratam /[+]
10004api ceyamantyavarṇaśrutiḥ svārthasaṃketasmṛtyapekṣā vārthapratyayamādadhīta anapekṣā vā tadapekṣatve tatkāle antyavarṇaśrutiruparatā kṣaṇikatveneti kayā saṅketasmṛtirapekṣyate antyavarṇaśrutisamaye ca saṃketasmṛtiranāgateti kimantyavarṇapratyayo 'pekṣeta /[+]
10005saṃketasmṛtyanapekṣatve agṛhītasaṃketasyāpi prathamaśrāviṇor 'thapratyayaprasaṅgaḥ /[+]
10008nāpyanya eva kaścitpūrvavarṇānubhavajanitaḥ saṃskāraḥ prokṣaṇādibhiriva vrīhyāderantyavarṇapratyayasahakārīti yuktam /[+]
10010sa eva tāvadadṛṣṭacaraḥ kalpanīyastasya cānekatvamiti so 'yaṃ varṇebhyor 'thapratyayo bhavannanupapadyamānastadatiriktaṃ sphoṭānubhavamāyatate /[+]
10029nāpyanumānasyārthapratyayaliṅgajanmanaḥ parasparāśrayaprasaṅgāt /[+]
10030na tāvatsattāmātreṇa padātmār 'thapratyayamādhatte mā dhānnityatvena nityamenam /[+]
10032tacca svajñānamarthapratyayāt tathā ca satyarthapratyaye padapratyayaḥ padapratyaye ca satyarthapratyaya iti vyaktamanyonyāśrayatvam /[+]
10037kramabhedānuvidhāyitvātpadabhedasya arthapratyayakārakatvaṃ ca na varṇamātrāṇāmapi tu kramanyūnātiriktatvādyupahitānām /[+]
10039tasmād dṛṣṭebhya eva varṇebhyo dṛṣṭaprakārānupātibhyor 'thapratyayotpattirupapadyamānā nādṛṣṭaṃ sphoṭātmānaṃ dṛśyamānavarṇabhedāpahnavena kalpayitumarhatīti siddham /[+]
10043vārttikam arthapratyayastarhi na prāpnotīti /[+]
10046antyavarṇapratyayāditi /[+]
10047varṇeṣu pratyayo varṇapratyayaḥ /[+]
10048antyaścāsau varṇapratyayaśceti antyavarṇapratyayaḥ sakalavarṇāvagāhinī smṛtiḥ /[+]
10050yadyevamagṛhītasaṃketānāmapyasāvastīti teṣāmarthapratyayaprasaṅgaḥ syādityata āha /[+]
10051pūrvavarṇapratisandhānapratyayāpekṣāditi /[+]
10052saṃketagrahaṇasamayaḥ pūrvaḥ tadbhāvino varṇāḥ pūrve teṣāṃ pratisaṃdhānaṃ yāvatāṃ yajjātīyānāṃ gṛhītaḥ saṃketastādṛśāstāvantastajjātīyā evaitaityevamākāraṃ tadeva pratyayastadapekṣāt /[+]
10053na cāsāvagṛhītasaṃketānāmastīti sannapyantyavarṇapratyayo nārthasya pratyāyaka ityarthaḥ /[+]
10070asti hi tatrāpi kālāvadhipūrvāparībhūtakarmakṣaṇapracayapratyayo 'nyathā odanamiti karmasambandho na syād ata uktaṃ kriyāpradhānamiti /[+]
10127samānādhikaraṇe tu paśvādāvupādhau pratyayāntaśabdavācyatvameva /[+]
10136samānaśabdaḥ samānādhikaraṇaśabdo ya upādhirasau pratyayāntaśabdavācya[+]
10172gośabdoccāraṇānantaraṃ viditasaṃgaterekapade vyaktyā kṛtijātinirbhāsaḥ pratyaya udayamāsādayati na punaryathā gaṅgāyāṃ ghoṣaḥ prativasatītyatra gaurvāhīkaṃ ityatra vā gaṅgātvagotvāvagamottarakālaṃ vākyārthe tatsambandhānupapattestadavinābhāvena vā lakṣyamāṇaguṇayogena vā tīraṃ vāhīko vā 'vagamyate tathehāvagatiḥ /[+]
10173prayogaprācuryādatyantābhyāsenātiśīghratayā sannapi pratyayakramo na lakṣyate /[+]
10175na asati bādhake balavati pratyayābhedaprathāyāmanyathākaraṇāyogāt /[+]
10190pratītasya gamakatve duruttaramātmāśrayatvaṃ na hi jātipratyayādanyo vyaktipratyaya ityuktam /[+]
10205astu tarhyaipacārika eva tadvati pratyaya ityata āha tadvati ceti /[+]
10284na hi svāmipratyayo bhavati bhṛtye /[+]
10286nātra kramo na yugapatpratyaya iti /[+]
10287bhedādhiṣṭhāne kramayaugapadye naikasmin viśiṣṭadravyapratyaye sambhavati iti /[+]
10290paramārthasvacchadhavale hi sphaṭike nīlīdravyopadhānānnīlāpratyayo bhavatu bhrāntaḥ tasya paramārthato nīlaguṇāsamavāyāt /[+]
10291sattāsamavāyastu dravyādīnāṃ pāramārthika iti na dravyādiṣu saditi pratyayasya mithyātvamityarthaḥ /[+]
10422samanantarapratyayādavikalpādutpattestadvyāpārapāramparyādatadgocaro 'pi tadgocara ivābhāsata iti cet /[+]
10458praiṣyapratyayapūrvikā praiṣasya praiṣaviṣaye pravṛttiḥ saṃpratipattiḥ aṅgavyatiriktasya cāṅginaḥ senāvanabahutvasaṃkhyādīnāṃ bhavadbhirabhyupagamādityarthaḥ /[+]
10471adhyāsānupapatterarthapratyayo na yukta iti /[+]
10472apoharūpor 'thapratyayo na yukta ityarthaḥ /[+]
10537prasūta iti prasavaḥ samānabuddherbhinneṣu pasotrī yā jātiḥ sā 'vaśyaṃ samānapratyayaṃ prasūte na punaryā samānapratyayaṃ prasūte sā jātiḥ /[+]
10541gavādiṣvanuvṛttapratyaya iti /[+]
10543gorgotvānuvṛttipratyayā iti /[+]
10544pūrvamanuvṛttapratyayamātraṃpakṣīkṛtam iha tu gorgotvānuvṛttipratyaya ityapaunaruktyam /[+]
10547anyatra yathāliṅgaṃ pratyaya iti /[+]
10695mamapratyayeti /[+]
10729ātmaśabdasādhyatvenaivāsaṃbhinnedaṃpratyayo 'haṃpratyayo vyākhyātaḥ /[+]
10800ekanimittānāṃ pratyayānāṃ pratisaṃdhānāditi /[+]
10848nāsati vināśapratyaye vināśe 'sti kiṃ citpramāṇam /[+]
10920vinaṣṭe 'pyekasminnadhiṣṭhāne yo 'vinaṣṭo 'vaśiṣyate tena pratyayamātraṃ kāraṇasyeva bhavati /[+]
11071ekaviṣayaḥ smṛtipravāho vijātīyapratyayāsaṃbhinnaścintanaṃ taccānubhavaśca paścādbhavatītyanucintanaṃ na ca tatsmṛtimantareṇa bhavati na hi tatra pravāhaḥ pravāhiṇaṃ vināsti tadevānucintanaṃ pūrvānubhūtaviṣayaprārthanārthaḥ saṅkalpaḥ prārthanā saṅkalpaḥ sa ca pūrvānubhūtaviṣaya ityarthaḥ /[+]
11545tathā ca śabdaguṇaṃ parāparapratyayakāraṇaṃ cākāśameveti nāmni vivādaḥ /[+]
11613na cā 'yugapatpratyayotpattau pramāṇamasti yena pramāṇena pratiṣiddhamapi pratyayāyaugapadyaṃ pratipadyate /[+]
11614tasmādvibhunyantaḥkaraṇe 'vaśyaṃbhāvi pratyayayaugapadyaṃ na caitaddṛṣṭaṃ tasmādantaḥkaraṇamaṇvityarthaḥ /[+]
11616na ca yugapatpratyayotpattāviti /[+]
11634tasmātsphaṭikasya yathaikasyāpi tāpicchajapākarṇikārādikusumopadhānabhedādbheda aupādhika evamantaḥkaraṇamaṇerapi svacchasyendriyapraṇāḍikayā tattadarthoparaktasyaupādhikaṃ nānātvaṃ vṛttiriti ca pratyaya iti jñānamiti cākhyāyataityarthaḥ /[+]
11644syādetat pratyayanānātvābhimāno bhaviṣyati heturekatve vṛttīnām ekatvaṃ vṛttīnāṃ nānātvābhimānaviṣayatvāt sphaṭikavaditi tasmānna hetvabhāva iti ata āha /[+]
11645ekānekaviṣayatvācca pratyayanānātvābhimānasya ekānekaviṣayādhigatiḥ kathamiti /[+]
11649yadyarthopadhānabhedātprayayeṣu bhedo nājānata stata ekasminnarthe na pratyayabhedaḥ pratyayopadhānabhedābhāvādityarthaḥ /[+]
11654ito 'pi pratyayabheda ityāha /[+]
11655yasya ca pratyayābheda iti /[+]
11656pramāṇasya bhedaḥ pratyayalakṣaṇakāryabhedonneyo nāsati pratyayabhede bhavitumarhati /[+]
11660tasmātpratyayabhedopahitasāmānyā viṣayāstritve vyavatiṣṭhamānāḥpa pramāṇamapi tritve vyavasthāpayanti /[+]
11661sāmagrītrayānvayavyatirekānuvidhāyinaśca pratyayāstrayo bhavanti /[+]
11665pramāṇābhede sāmagrītrayābhede tadunavidhāyināṃ pratyayānāmabhedāt /[+]
11666na hi pratyayabhedāmantareṇa sāmagrībhedaḥ śakyo vijñātuṃ tasmātpratyayasāmagrayabhede 'pi viṣayabhedānadhigaterna viṣayabhedastritvādhigamo vā pratyayabhedamantareṇeti /[+]
11668pratyayapratyetavayayorabhedādupapannaḥ pratyayabheda ityarthaḥ /[+]
11671api ca pratyayābhede prakāravattvābhāvād yathādhyavasyati buddhistathā cetayate puruṣa iti vyāghātaḥ /[+]
11673antaḥkāraṇasya buddheḥ pratyayānāmabhede buddhistaṃ pratyayamupalabhate iti virodha iti // //[+]
11685paṭasya kuṅkumādidravyasaṃyoge satyante 'ruṇimalakṣaṇo viśeṣo dṛśyate na cāsyāruṇimā pratikṣaṇabhāvītyata uktaṃ bāhyapratyayābhedesatīti /[+]
11686abhinno hi śarīropacayahetuḥ pratidinamupayujyamāno 'nnapānapracathoyathā pākajotpattāvauṣṇyāpekṣo vahnisaṃyogo bāhyaḥ pratyayaḥ kāraṇaṃ paṭe ttu rāgotpattau kuṅkumadravyasaṃyogaḥ sāṃpratiko viśiṣṭa ityarthaḥ // //[+]
11894tathā hi sa sarvajñasya vijñānasyālambanapratyayo bhavenna vā /[+]
11896ālambanapratyayaścet kathaṃ nārthakriyāṃ karotīti /[+]
11900pramāṇagrāhyatā 'pi pramāṇaviṣayatā pramāṇaṃ pratyālambanapratyayatvameva taccārthakriyākāritvānnānyaditi siddhamarthakriyākāritvameva sattvamiti /[+]
11964parasparasamavadhānaṃ copasarpaṇapratyayebhyaḥ kṣityādīnāmiti /[+]
11983nanūktaṃ naite prekṣāvantaḥ kiṃ tu svapratyayādhīnaniyatasaṃnidhayo na vyavadherīśata iti /[+]
12034tasmādyadyasti sarvajñastataḥ svarūpeṇaiva sanbhāvaḥ tajjñānasyālambanapratyayo bhaviṣyati /[+]
12035atha tu nāsti tathāpi tadrūpo janitvā āpātato 'kiñcitkaro 'pi paścātkutaścinnimittādāsādya sahakāripratyayān tāsu tāsvarthakriyāsūpayokṣyate /[+]
12065athoḥ pasarpaṇapratyayavaśātpraghanodarādanyatrāpi kāryamutpādayanti /[+]
12066nūnapasarpaṇapratyayaḥ pradīpe kaṃ cidupakāramādhatte na vā na tāvadādhatte kṣaṇasyābhedyatvenopakṛtānupakṛtatvāsambhavāt /[+]
12080ayugapatkālāḥ pratyayā ekaviṣayā ityucyamāne ghaṭapaṭādipratyayāḥ pradīpādipratyayāśca kramavanta ekaviṣayāḥ prasajyerannityata āha /[+]
12082samānaśabdavācyatvādityanekāntaḥ bhavanti hi samānaśabdavācyāḥ pratyayāḥ akṣo 'kṣa iti na ca samānaviṣayāḥ devanādīnāṃ tadvipayāṇāṃ bhedādata āha /[+]
12083tatpratyayasāmānādhikaraṇye satīti /[+]
12084tathā 'pi pradīpapratyayairevānekānta ityata āha /[+]
12123śabdaśca pratyaye karaṇam /[+]
12191yadā tu mana eva nāsti tadendriyārthasannikarṣasyātmanaśca śarīrādbahirapi bhāvādvidehapratyayotpādaprasaṅga iti /[+]
12269atha vā karaṇāntarāṇi yugapatkāryāṇi kurvantu pratyayakaraṇantu krameṇaiva pratyayānkarotītyatra na vyabhicāraḥ taduktaṃ pratyayaparyāya iti /[+]
12272na jñāturvikaraṇadharmaṇo dehanānātve pratyayayaugapadyāditi /[+]
12345na ca bahūnāmekābhiprāyaniyamo dṛṣṭaḥ kākatālīyanyāyena syādekābhiprāyatvaṃ na punarasya niyamo dṛṣṭacara iti prasiddhatvād dūṣaṇametadupekṣya pratyayavyavasthānumānaṃ na bhavediti dūṣaṇamuktam /[+]
12346ekasmin śarīre pratyayānāṃ parasparapratisandhānaṃ paśyāmo na śarīrāntara iti vyavasthā /[+]
12348kvacitpāṭhaḥ pratyayavyavasthānānumānaṃ syāditi sa sugama eva /[+]
12369atra ca hetuśabdenecchādisūtraṃ susaṃgṛhītaṃ bhāvapratyayena hetutvaviṣayā parīkṣopalakṣitā /[+]
12419tena ādarapratyayāvapi saṃgṛhītau bhavataḥ /[+]
12528pratyayavyavasthāprasaṅgāt /[+]
13282vārttikakāro vyācaṣṭe asatpratyayabhāvapratiṣedhābhyāṃ bhāvaśabdasāmānādhikaraṇyāt /[+]
13283pramāṇādayaḥ khalvamī parasparānātmakatayā asaditi pratyayasya nañaśca gocarā ityanubhūyante atastadvācināṃ śabdānāṃ tatsāmānādhikaraṇyaṃ tataḥ pramāṇādayo 'santaḥ anutpannapradhvastapaṭavat /[+]
13292prayogaśca sarvebhāvaśabdā asadviṣayāḥ asatpratyayapratiṣedhābhyāṃ sāmānādhikaraṇyāt /[+]
13299nāmati tatpratyayena bhavitumiti /[+]
13311yadvā asanniti pratyayasya gavyaśvātmaneti viśeṣaṇāt /[+]
13317praśnapūrvakamasatpratyayapratiṣedhasāmānādhikaraṇyaṃ bhāvasyopapādayati /[+]
13319asacchabdaḥ khalva bhāvaviśeṣaṇaṃ sadevābhidhatte śuklaguṇaviśiṣṭe paṭe varttate tathā cāsatpratyayābhidhānayorupapannaṃ bhāvavācinā padevana sāmānādhikaraṇyamityarthaḥ /[+]
13418tasmātsarvajanasaṃvedanasiddho 'yaṃ bhedapratyayo na kāraṇamukhanirīkṣaṇena yukto nirākartum /[+]
13419api tu spaṣṭadṛṣṭātkāryādbhedapratyayalakṣaṇāttādṛśaṃ tatkāraṇaṃ kalpanīyaṃ yādṛśena tatkāraṇena prapañcapratyayo 'pratyūhamutpadyeta /[+]
13570viśeṣaṇopādānānna bhinnadeśotpattirvibhāgaḥ kasmād utpanne utpannamiti bhinnadeśatayā bhinnamiti viśeṣaṇaṃ hi svānuriktaṃ pratyayaṃ viśeṣye janayati na tvanyānuraktam /[+]
13571na khalu nīlaṃ viśeṣaṇamutpale raktapratyayaṃ janayatvabhrāntasyetyarthaḥ /[+]
13582yeṣāṃ sāmānyagrahapuraḥ saraṃ viśeṣajñānaṃ tanmate na sāmānyaṃ vyanakti taduttarakālaṃ ca svapratyayaṃ janayatītyuktam /[+]
13650tadyatheṣīkātūlasamparkādapyakṣipātra dūyate na gātrāvayavāntarāṇi tathā mṛducittatayā vivekino dūyante avivekinastu praṇayakalahakupitakuraṅgaśābalocanāṅganālaktakarasārdrapodapallavapātamapi śirasi rahasi sukhamabhimanyamānā dhanapulakakañcukāñcitatanavaḥ sāndrānandāśruplutanayanā nirvṛṇvantīti tān pratyayamupadeśor 'thavānityarthaḥ /[+]
14115citrapratyayastatreti /[+]
14174yathā dūrādvanaspatau hastipratyayapravāho vanaspatitattvapratipatterddetuḥ /[+]
14263na hīha kuṇḍe badaramiha paṭe śuklatvamiti vā ādhāryādhārapratyayo viśiṣyate /[+]
14340yathā hi na svapne santi viṣayā atha ca pratibhānti kalpanāmatreṇa tathā ca sāṃvṛtenāparamārthasatā pramāṇaprameyabhāvena bāhyārthaśūnyatā sidhyati paramārthasatī pratyayānāṃ dṛṣṭā mithyāpratyayānāmapi tattvapratipattihetutetyāveditaṃ purastādityarthaḥ /[+]
14344nanu svapnapratyayānāmastvevandharmakatvaṃ ye punarabhī jāgratyatprayāḥ stambha iti vā kumbha iti vā kimāyātaṃ teṣāmatyantavailakṣaṇyādityata[+]
14347jāgratpratyayā apyevaṃvidhāḥ sahasraśo dṛśyante na caite stambhakumbhādipratyayāstato vilakṣaṇā ityarthaḥ // //[+]
14356etaduktaṃ bhavati svapnajñānasyāyāthārthyamicchatā vādhakapantareṇa tadanupapatterjāgratpratyayo 'sya bādhako vaktavyaḥ na cāsāvasamīcīnastadbādhitumutsahata iti samīcīnatvaṃ jāgratpratyayasyābhyupagantavyam /[+]
14359pratyayatvameva svapnodāharaṇasahitaṃ pramāṇaprameyābhimānabhithyātve heturityarthaḥ /[+]
14393api ca nīlajñānātsamanantarapratyayādutpannaṃ jñānaṃ na tathā nīlārthasarūpaṃ yathā nīlajñānasarūpamiti samanantarapratyayatatsārūpyābhyāṃ viṣayaḥ syānana caitadasti tasmānna sārūpyasamutpattī api viṣayalakṣaṇam /[+]
14406yathā satyapi sopāne vicchinnagamanaracanapratibhāsāḥ pratyayāḥ santānāntarāpekṣāstathā ca satyapyālayasaṃtāne ṣaḍapi pravṛttipratyayā iti svabhāvahetuḥ /[+]
14407vāsanāparipākapratyayakādācitkatvāt kadā cidutpāda iti cet /[+]
14408nanvekasantānapatitānāmālayajñānānāṃ tattatpravṛttivijñānajananaśaktirvāsanā tasyāśca kāryajananaṃ pratyābhimukhyaṃ paripākaḥ tasya ca pratyayaḥ svasantānavarttī pūrvakṣaṇo hetuḥ santānāntarāpekṣānabhyupagamāt /[+]
14493avāhyanimittakatvaṃ svapnapratyayasyābhyupetyāha /[+]
14498abhyupetya tvabāhyanimittatvaṃ svapnapratyayānāmetaduktam /[+]
14500ye caite svapna pratyayā iti /[+]
14502apiśabdaḥ saṃbhāvanāyāṃ mama pakṣe saṃbhāvyata etat yatsarva eva pratyayā mithyā bhavantītyarthaḥ /[+]
14508svapnamāyāgandharvanagaramṛgatṛṣṇādivijñāneṣvanuvartamāneṣu viṣayenrdiyamanodoṣananimittatvamastu ye punaramī pratīnāṃ sarveṣāmanuvṛttimantaḥ pūyapūrṇanadīpratyayā na te bāhyaviṣayā doṣavattvādbhavitumarhanti /[+]
15507yadvākyaṃ pariṣadā prativādinā ca na vijñāyate samānasaṃketena vādinā trirabhihitaṃ yāvadbhirvāraiḥ pariṣatprativādinorarthapratyayo bhavati sa ca prāyeṇa tribhiriti trirabhihitamityuktam /[+]
15551padeṣveva samayapūrvakaḥ pratyayo na vākyeṣu abhinavakaviracitatatsamayānapekṣādeva vākyādarthapratīteḥ /[+]