Occurrences of vidyā in "Brahmasiddhi"
Click [+] to expand the context.
208tathā hi vidyāsvabhāvaṃ cet na kiñcinnivartavyamavāptavyaṃ vā syāt avidyāyā abhāvādvidyāyāśca bhāvāt /
210evamubhayasvabhāvatve 'pi vidyāyāḥ prāptatvādavidyāyāścocchettumaśakyatvāt /
218tattvāgrahaṇātmikayā vidyayā nivartyate /
220na ca brahmaṇo 'nyo 'sti yasya tattvāgrahaṇaṃ brahmaṇi prayatnalabhyayā vidyayā nivartyeta /
225brahmaṇa eveti cet vipratiṣedhaḥ tasya vidyāsvarūpatvāt /
254kasya punaḥ kalpanā bhedikā na tāvad brahmaṇaḥ tasya vidyātmanaḥ kalpanāśūnyatvāt /
294aikātmyavādinastvanāgantukārthasya tadabhāvātkuto nivṛttiḥ na khalvātmasvabhāva eva vidyā avidyānivartikā avidyāyāstayā saha vṛtteravirodhāt /
296na ca vidyāntaramāgantukaṃ virodhi nivartakam aikātmyavāde vyatiriktasya tasyāyogāt āgantukasya brahmasvabhāvatvānupapatteśca /
308teṣāṃ ca nisargajāvidyākaluṣāṇāṃ vilakṣaṇapratyayavidyodayenopapadyate 'vidyānivṛttiḥ /
309na hi jīveṣu nisargajā vidyāsti /
311tasyā āgantukyā vidyayā pravilayaḥ /
312avyatireke 'pi ca brahmaṇo jīvānāṃ bimbapratibimbavadvidyāvidyāvyavasthā vyākhyātā /
325vidyāṃ cāvidyāṃ ca yastadvedobhayaṃ saha /
326avidyayā mṛtyuṃ tīrtvā vidyayāmṛtamaśnute //
327etaduktaṃ bhavati vidyāvidye dve apyupāyopeyabhāvātsahite /
328nāvidyāmantareṇa vidyodayo 'sti /
330eṣo 'rthaḥ nāvidyā vidyāyāḥ sādhanam /
333tasyāṃ nivṛttāyāṃ vidyārūpopalakṣitamamṛtamaśnute svarūpāvasthānaṃ sphaṭikamaṇirivopādhyāśrayanibandhanoparāgatyāgāt /
334antareṇa prayatnāntaraṃ vidyāsvarūpe 'vatiṣṭhata iti /
335anyo 'rthaḥ nāvidyā vidyārahitāsti /
342tathā na vidyā aikātmyaśravaṇādilakṣaṇā vināvidyayā śrotṛśravaṇādivibhāgānubaddhatvāt /
343tatrāvidyayaiva vidyāpratyāsannayā vibhāgadarśanamavidyāṃ tīrtvā vidyālakṣaṇe nitye svarūpe 'vatiṣṭhate pratibimbakaluṣitamivodakaṃ tannivṛttau /
550na tāvatkarmanimittaḥ punaḥsaṃsāraḥ vidyayā prāyaścittenevākṛtabhogānāmanantānāmapi karmaṇāṃ prakṣayāt /
553athavā vidyayāvidyānivṛttau pravilīna eva kartṛkarmaphalapravibhāgaḥ /
558na hi sato hetukṛtyamasti vidyayā tūcchinnā prāgasatī pravartamānā nākasmātpravartitumarhati /
773tajjñānasya kathaṃ karmapravṛttirdṛṣṭaṃ prayojanaṃ syāt tathā hi brahmānandamekamadvayamātmānaṃ vijānataḥ kimarthaṃ kathaṃ vā pravṛttiḥ syāt āptakāmatvātsādhanādyupāyābhāvācca syādetat aupaniṣadapuruṣajñānameva karmāṅgatvena coditam yadeva vidyayā karoti śraddhayopaniṣadā tadeva vīryavattaraṃ bhavati iti /
774tathā yo vā etadakṣaraṃ gārgyaviditvāsmiṃlloke juhoti ityupakramya yāgādiphalasyāntavattādarśanena brahmavidyāyāstādarthyaṃ darśitam /
775taṃ vidyākarmaṇī samanvārabhete iti ca vidyākarmaṇoḥ sāhityaṃ darśitam /
778vidyākarmaṇośca samanvārambho bhedena vidyāvantaṃ vidyānvārabhate karmavantaṃ karmeti /
791kaḥ punarbandhahetuḥ anādyavidyā na tarhi pṛthaktadvicchedaḥ sādhyaḥ yato vidyodaya evāvidyāvyāvṛttiḥ /
792syādetat bhavatvagrahaṇalakṣaṇāvidyāvyāvṛttirvidyotpādaḥ yato bhāva evābhāvavyāvṛttiḥ /
793na ca vidyotpāda eva viparyāsajñānavyāvṛttiḥ /
801ato viparyayajñānasya nivṛttirvidyayā sādhyeti tatra jñānasya sahakāryapekṣā syāt /
806virodhinī ca vidyā viparyayajñānasya /
884pratipannagārhasthyasyātmavidyayaiva kṛtakṛtyatāṃ manvānasya ṛṇāpākaraṇaṃ pratyanādṛtasya vihitākaraṇanimittasya pāpmano vidyodayapratibandhṛtvaṃ darśayati ṛṇāni trīṇyapākṛtya iti /
885idaṃ tu yuktam kāryāntaranirākāṅkṣāṇāmapi karmaṇāṃ saṃyogapṛthaktvāt tametaṃ vedānuvacanena brāhmaṇā vividiṣanti yajñena iti vidyāṅgabhāvaḥ /
887vidyāyāḥ kāryāntarābhāvāt /
889saṃskṛtasya hi vidyotpatteḥ /
891nanu dṛṣṭotpāya eva vidyotpādaḥ /
895tathā cordhvaretasāṃ cāśramiṇāṃ vināpi tairviśuddhavidyodaya iṣyate /
900eṣo 'rthaḥ yajñena dānena iti śravaṇātkarmāṇyapekṣyante vidyāyāmabhyāsalabhyāyāmapi yathāntareṇāpyaśvaṃ grāmaprāptau siddyantyāṃ śaighryāyākleśāya vāśvo 'pekṣyate /
901nanu vidyārūpaṃ brahmaiva /
902na vidyā brahmaṇo 'nyā /
922yataśca viśeṣapratyastamukhena tannirūpaṇam ato 'nyairbrahmavidyābhiyuktaiḥ sāmānyarūpaṃ brahma nirūpitam sa eva mahānaja ātmā sattālakṣaṇaḥ tathā sattaiva sarvabhedayoniḥ prakṛtiḥ parā' iti /
1122tadetadasmābhirucyamānaṃ kimiti bhavānnānumanyate vayamapyetadeva brūmaḥ na bhedo bhāvato 'sti anādyavidyāvilasitametaditi /
2876vidyāsādhyo hi mokṣaḥ śrūyate vidyayā tadārohanti vidyayāmṛtamaśnute'yastamātmānamanuvidya vijānāti sa sarvāṃśca kāmān' tathā sa yadi pitṛlokakāmo bhavati saṃkalpādevāsya pitaraḥ samuttiṣṭhanti' ityādi /
2881anantavidyāsādhyatvādvānantatvam /
2886vidyaiva cādvayā śāntā tadastamaya ucyate // //
2901tatra vidyayāmṛtamaśnute iti virodhaḥ vidyayaivocchedaprasaṅgāt /
2937vidyaiva cāvidyānivṛttiḥ yadyagrahaṇamavidyā yato bhāva evābhāvavyāvṛttiḥ /
2940tathā ca vidyābrahmaprāptyostulyakālatā śrūyate brahma veda brahmaiva bhavati iti tathā ānandaṃ brahmaṇo vidvān na bibheti' tadātmānamevāvedahaṃ brahmāsmīti /
2945kathaṃ tarhi mārgāvibhāgasargāpyayaiśvaryaśrutayaḥ tatrāhuḥ na mārgaśrutayo nirupādhiviśuddhabrahmavidyāviṣayāḥ /
2952vidyayā tadārohanti yatra kāmāḥ parāgatāḥ /
2975na tāvadanutpannādvayaviśuddhavidyasyāyaṃ mārgaḥ brahmavidaḥ śravaṇāt /
2977vidyodaye nikhilabhedocchedāditi /
3013aiśvaryaśrutiṣvapi svaguṇavidyāvipāko 'yaṃ śrūyate sa ekadhā bhavati tridhā bhavati sarvāṃśca kāmānāpnoti' sa svarāḍ bhavati' iti na tu mokṣaḥ /
3014sa hi nirupādhibrahmavidyānimitta eva /
3045sā ca vidyaiva /
3046tasmānna sādhyo mokṣaḥ na ca vidyayā anya iti puṣkalam /
3056tasmātprāyaścittairiva vidyayā bandhahetukṣayaḥ sādhyate /
3062bandhaheturavidyātmā vidyāyāṃ sāstamāgatā /
3067avidyādhyastāni hi karmāṇi tatsamucchede vidyayā samucchinnānyeva bhavanti /
3075yasya tu vidyā tatkṣayasādhanaṃ śāstrādgamyate tasya tadanusāreṇa keṣāñcitkṣayo vidyayā keṣāñcidupabhogena /
3079vidyayā tvavidyoccheda karmavipākavyavahārocchittāvaviśeṣātsarvoccheda iti sapadyeva mucyeta /
3158kimanyadupāsanamasmāt tasmādbandhahetucchedo 'pi vidyaiva na tayā sādhyaḥ /
3159evamuttarāghāśleṣe 'pi vācyam yathā puṣkarapalāśa āpo na śliṣyanta evamevaṃvidi pāpaṃ karma na śliṣyate iti kartṛkarmapravibhāgasya vidyayā pravilayāt /
3160evaṃ na vidyāyā anekaphalakalpanā bhaviṣyati vartamānāpadeśānāṃ ca phalavidhitvena na vipariṇatiriti /
3522abhedasyāgrahaṇe 'pi bhedasyāvartane 'pi bhedasyāsaṃvitterna nivartanīyamasti vidyayā /