Occurrences of pratyaya in "Brahmasiddhi"
Click [+] to expand the context.
174syādetat kalpanā pratipattuḥ pratyayasya dharmo na vastu vyavasthāpayitumalam /
175na khalu pratipattuḥ pratyayamanu viparivartante vastūni /
293nanu svābhāvikamapi kiñcidvilakṣaṇapratyayopanipātānnivartatām /
308teṣāṃ ca nisargajāvidyākaluṣāṇāṃ vilakṣaṇapratyayavidyodayenopapadyate 'vidyānivṛttiḥ /
383ālambanapratyayo hi saḥ /
384samanantarapratyayaścopādānam /
385svasantatipatitasamanantarapratyayajanyaṃ ca sārvajñaṃ jñānam /
386ālambanapratyayo 'sya caramakṣaṇaḥ /
421na cedamabhidheyāpekṣam kārapratyayāntasya śabdasvarūpaparatvāt /
422avarṇādapi varṇasamudāyātparaḥ kārapratyayo dṛśyate evakāraḥ kimarthaḥ kimarthaścakāraḥ' iti /
471na vikalpapratyayo vāgrūpoparāgarahita iti vāktattvameva tathā tathā vivartata iti nyāyyam /
578pravṛttyā hyanumāyārthapratyayaṃ tatra śabdasya sāmarthyapratītiḥ tathā ca na pravṛttisambandharahiteṣvartheṣu śabdānāṃ śaktirgamyate /
628yathaiva hi pravṛttiviśeṣadarśanādviśiṣṭapravṛttipratyayastannimittapratyayo vānumīyate hetvantarābhāvācchabdānantaryācchabdasya tatra sāmarthyaṃ kalpyate tathā harṣādyupalabdheḥ harṣādinimittapratyayānumānam śabdānantaryācca śabdasya tatra sāmarthyakalpanā /
631tadevaṃ prayogapratyayābhyāmasminnarthe vākyasya sāmarthyaṃ pratipadyate /
634tatra svārthamātraparyavasāne vākyārthapratyayābhāvaḥ prayogavaiyarthyaṃ ca syāt /
636tāvatā prayogapratyayayorupapattau na viśeṣavyatiṣaṅge pramāṇamasti /
638tathā ca vināpi kāryeṇa padārthānāṃ parasparasaṃsargādviśiṣṭabhūtārthapratyayasiddhiḥ /
1127tatra puruṣapratyayadharmo 'yam /
1128na ca puruṣapratyayānuvidhāyīni vastūni svahetubhyaḥ svasvabhāvavyavasthiteḥ /
1147na cāpekṣāyāṃ puruṣapratyayaṃ vastvanuvartate vyavasthitavastupūrvakatvāditi /
1261aupādhikastarhi pratyayamātraniveśī bhedaḥ na paramārthataḥ /
1366sacchabdapratyayānuvṛttistu pācakādivadyoganibandhanā /
1375na hi yādṛśo devadattasya punardarśane ekatvapratyayastādṛśo gavāntare /
1380gomaṇḍale ca mahiṣamaṇḍalavilakṣaṇe deśabhede 'pyabhinnarūpānugatāt prathamādeva nirvikalpakātpratyayādekārthapratipattiriṣyate /
1482evaṃ ca pratyayaviracitenaivāyamarthena vyāvṛtto vyavahāro 'nuvṛttaśceti vyarthā vastubhedakalpanā kalpitasyāpi tasya vyavahāre 'nupayogāditarasya copayogāt /
1639dravyasyaiva rucakādirūpeṇa pratyayāt /
1702nanu caikatvamapyanusandhānapratyayāvaseyam /
1931tato hi tatsaṃbhinna evārthe pratyayaḥ na tvanapekṣitapūrvādhigamaḥ svātantryeṇārthe /
1932yathoktam api ca pauruṣeyādvacanād evamayaṃ puruṣo veda iti bhavati pratyayaḥ na evamarthaḥ' iti' /
1970laukikasya prasajyeta narapratyayapūrvakaḥ // //
2169na teṣvaupacārikaḥ sacchabdaḥ pratyayasyāvailakṣaṇyāt /
2172tadeva ca sattā tulyatvātpratyayasya /
2362rūpānvayaḥ pratyayasya maṇikeṣu hi yādṛśaḥ /
2505kiṃ tu viśiṣṭārthapratyayaprayuktāḥ /
2537yathā gāmānaya iti sāsnādimadānayanadarśanāttatpratyayamanumāya tatra saṃbandhagrahaṇamiti /
2548yadi pravṛttyunnīyamānapratyayaviśeṣaṇatvena vyavasthito 'numeyo vidhāyakārthaḥ saṃbandhajñānaviṣayaḥ na tarhi śabdaikapramāṇakaḥ /
2549athānumānaṃ śabdapūrvakamiti tathocyate śābdo 'pi pratyayo 'numānapūrvaka ityanumānaikagocaraḥ syāt /
2571na cānumeyatvam tatpratyayasya pravṛttyānumānāt /
2572tatsiddhistu tatpratyayasāmarthyenaiva /
2573sa ca pratyayaḥ śabdottha ityananyapramāṇatā /
2582pratyayastu tasya kāryaḥ /
2585sa idaṃ praṣṭavyaḥ kiṃ pratyayamātre sāmarthyaṃ gṛhyate atha viśiṣṭe pravṛttihetupratyaye yadi pratyayamātre yatkiñcittataḥ pratīyeta /
2586atha viśiṣṭe laukikavyatiriktapravṛttihetupratyaye pravṛttipariśeṣābhyāṃ tasyānumitatvātprāptaṃ pramāṇāntaragocaratvam /
2591dvitīye 'pi kalpe viśiṣṭapratyayānumānānumitatvāt /
2592athānumānasya pratyaya eva prāmāṇyam /
2595viśeṣaṇapramitistvanumitātpratyayāt yathā puruṣavacanādviśiṣṭārthapramāṇe 'numite 'rthasiddhistata eva pramāṇāt /
2600na vikalpaḥ pravṛttihetupratyayasyāpi tathā prasaṅgāt /
2667tadāpi pravṛttipramitastadhetupratyayo na tamantareṇetyāptavacanārthavadanumeyatā na vyāvartate /
2668athānumānahrtoḥ pratyayasya śabdasādhanatvācchabdapramāṇakatvam /
2723kathaṃ nopāsanīyaḥ yadā niyogaparatayaiva padānāṃ svārtheṣu saṃsargajñānam pravartakavacanāntarapravṛttidarśanena hi taddhetupratyayamanumāya tatra tasya sāmarthyaṃ gamyate /
2725sannidhāpitāgnivyatiriktapākyopakaraṇamagnyarthinaṃ prati yadocyate caitragṛhe kṛśānuḥ iti tadā tatastenānayanaṃ dṛṣṭvā gamyate ihānenāgnisattā pratītā sā cāsmādvākyāt na ca śakyaṃ vaktum tata ānaya gaccha vā tatra' iti vākyātpratyayaḥ /
2726agnisattāmātrapratyayena vākyātpravṛttisiddherna vākyasya niyojane 'pi sāmarthyaṃ śakyate kalpayitum /
2727arthāntarānvaye ca prayogapratyayopapattau na viśeṣānvaye pramāṇam /
2854syādetat kartavyam iti pratyayātpravartate /
2856tacca na nākasmātkartavyapratyayotpādaḥ /
3204anāśvāsācca rajatapratyayo rajate smṛtiḥ /
3240atha matam anyadeśeṣu vastuṣu saviśeṣapratyakṣāvagateṣu rajatādvivekagrahaṇādapravṛttiḥ śuktikāśakale tu rajatasādhāraṇaśuklabhāsvararūpamātrapratīterviśeṣātpratyayācca smṛtiviparivartino rajatādvivekagrahaṇātpravṛttiḥ /
3606abhyāsena pratyayasya prakarṣasyābhivīkṣaṇāt /
3608yadapi matam sa kratuṃ kurvīta prajñāṃ kurvīta' nididhyāsitavyaḥ' iti yatrāpi svarūpaniṣṭhataiva lakṣyate tattvamasi' iti tatrāpi sadasmi iti ceto dhārayet'iti vivakṣitatvācchravaṇādanyadanucintanaṃ dhyānaṃ pratyayapravāho vidhīyate karmavadevāmṛtatvaphalam /
3610atha tu vākyāntarāttattvaniṣṭhādadhigate tadviṣayapratyayapravāhavidhānamiṣyate /
3632tadantargatāḥ draṣṭavyaḥ śrotavyo nididhyāsitavyaḥ iti na pṛthagvidhayaḥ kṛtyapratyayayoge 'pi /
3633kṛtyapratyayasyārthāntare 'pi smaraṇādarhādau stutyarthāḥ yathopāṃśuyājavākyāntargatāḥ viṣṇurupāṃśu yaṣṭavyaḥ ityevamādayaḥ /
3654na tāvadbrahmāntaryāmyādipadaṃ pramāṇam saṃbandhajñānāpekṣayā pūrvasiddhe pratyayahetutvena /
3670sarvapratyayavedye vā brahmarūpe vyavasthite /
3674athavā na loke 'tyantamaprasiddhaṃ brahma sarvapratyayavedyatvāt brahmaṇo vyatirekeṇa pratyetavyasyābhāvāt viśeṣapratyayānāṃ ca sāmānyarūpānugamāt bhedopasaṃhārāvaśiṣṭaṃ ca satyaṃ brahma iti pratipādanāt vācārambhaṇaṃ vikāro nāmadheyaṃ mṛttiketyeva satyam iti dṛṣṭāntāt /