Occurrences of lakṣaṇa in "Śāstradīpikā"

Click [+] to expand the context.
137prathamaṃ tāvat ko dharmaḥ kathaṃlakṣaṇakaḥ ityetadvayamanena sūtreṇa śrutyarthābhyāṃ nirūpyate yo dharmaḥ sa yodanālakṣaṇaḥ codanaiva tasya lakṣaṇaṃ pramāṇam /[+]
138codanā ca tasya lakṣaṇameveti śrutyā pramāṇavidhāvarthāccodanāgamya evāgnihotrādidharmo nātallakṣaṇaścaityavandanādiriti svarūpamapi siddhyati /[+]
139tathā yaścodanālakṣaṇaḥ sa dharma iti svarūpavidhāvarthatpramāṇasiddhirveditavyā //[+]
140kaścitvāha kāryarūpo vedārtho na siddharūpa ityetadanena sūtreṇocyate codanālakṣaṇaśabdena kāryamucyate dharmaśabdena vedārtha iti /[+]
172atha 'vedārthaḥ sa kāryarūpa eve'ti tato 'yo dharmaḥ sa codanālakṣaṇaḥ' iti vatanavyaktiḥ syāt tatrārthaśabdo 'bhyudayavācī kasya viśeṣaṇaṃ yadyupādeyasya codanālakṣaṇapadārthasya tataḥ sarvasya vedārthasya kāryatvamarthatvaṃ ca vidhīyate iti śyenādiniyogānāmapyarthatvaṃ syāt ////[+]
180atha pūrvasūtrādvedārthaparaṃ dharmapadamanuyujya codanālakṣaṇo vedārthaḥ ityekaṃ vākyam artho dharmaḥ ityaparaṃ vākyam /[+]
182apratijñātasya ca dharmasya lakṣaṇamasaṃgatam ////[+]
213nendriyajatvaṃ pratyakṣalakṣaṇamapitu kalpanāpoḍhatvamiticet sutarāṃ dharmasyāpratyakṣatvaṃ phalasādhanarūpasyāvikalpagrahaṇasaṃbhavāt /[+]
265tasmāccodanālakṣaṇa eva dharmaḥ śreyaskaraḥ ityarthaḥ /[+]
267dharmalakṣaṇavicāraḥ //[+]
273codanālakṣaṇamātrasya dharmatvaṃ mābhūdityarthaśabdena viśeṣyate ////[+]
275bhāṣye ca śyenādigrahaṇam tatsādhyahiṃsādilakṣaṇārtham /[+]
277kecittu lakṣaṇāṃ pariharantaḥ śyenādisvarūpamevārthapadasya vyāvartya manyante teṣāmeva śyenādayaḥ kartavyā vijñāyante iti vidheyatvanirākaraṇena pratiṣedhaviṣayatvasamarthanāt /[+]
288idaṃ hi sūtraṃ vedārthasya kāryatvapratipādanārthaṃ na karmasvarūpalakṣaṇārtham /[+]
291bhavatu vā vākyabhedāṅgīkāreṇa dharmalakṣaṇārthamapi sūtram /[+]
292tathāpi codanālakṣaṇāpadena kāryātmakamapūrvamuddiśya tasya dharmatvamucyata iti vo matam tatra śyenādiyāgasya kaḥ prasaṅgo yadvyāvṛttyarthamarthapadaṃ syāt /[+]
294atha śyenādyapūrvasyaiva dharmatvamarthapadena vyāvartyate tato bhāṣye śyenādiśabdena karmanāmadheyena tatsādhyamapūrvaṃ lakṣyata ityaviśiṣṭā lakṣaṇā syāt /[+]
341atha yanniṣiddhaphalaṃ na bhavati tadarthaśabdenocyate tathāsati nañarthaviṣayasyāpūrvasya dharmatvaprasaṅgaḥ codanālakṣaṇatvānniṣiddhaphalatvābhācca /[+]
346tadāhuḥ lokasiddhasya lakṣaṇaṃ parīkṣakairvaktavyaṃ na vṛddhyādivatparibhāṣaṇamityāstāṃ tāvat /[+]
350anena sūtreṇa codanākhyasya nimittasya parīkṣaṇamasminpāde vakṣyamāṇam athātaḥ śeṣalakṣaṇam' atha viśeṣalakṣaṇam' itivatsukhagrahaṇārthamanukīrtyate ////[+]
355satsaṃprayogajanyatvamābhāse 'pi tulyatvādalakṣaṇamiti naiyāyikā dūṣayanti tattu lakṣaṇānabhidhānādadūṣaṣaṇam /[+]
356nahīdaṃ lakṣaṇaṃ pratyakṣasya kintvanimittatlakathanamātram /[+]
370indriyalakṣaṇam /[+]
371kiṃpunarindriyalakṣaṇaṃ cakṣurādiṣu manasi cānusyūtam /[+]
399aparokṣamiti hi svalakṣaṇamucyate tadviṣayo 'vabhāsato 'parokṣāvabhāsaḥ /[+]
400vikalpastvabhilāpasaṃyogyapratibhāsatvānna svalakṣaṇaṃ spṛśati nahyabhilāpaḥ svalakṣaṇaṃ spṛśati yadi spṛśedabhilāpamātreṇāpi vinākṣavyāpāramaparokṣāvabhāsaḥ syāt nacāsāvasti taduktam anyathaivāgnisaṃyogāddāhaṃ dagdho hi manyate //[+]
404tatraiva hi viśadasya svalakṣaṇasyāvabhāsaḥ /[+]
410tathāhi dūrācchvetaṃ svalakṣaṇaṃ paśyannanirdhāritagavāśvajātiviśeṣo heṣāviśeṣo heṣāśabdaśravaṇādaśvatvaṃ tasminneva svalakṣaṇe 'numimāno 'pi parokṣaṃ budhyate /[+]
413svalakṣaṇaṃ tu prāgapi viśadameveti sāmānyāṃśagata evāyaṃ dūrasamīpavartinaḥ parokṣāparokṣavibhāgaḥ tasmātkāraṇakṛto 'yaṃ vibhāgaḥ ////[+]
475apare tu svalakṣaṇamātragocaraṃ nirvikalpakamicchanti /[+]
535sāmānyataḥ pramāṇalakṣaṇam /[+]
537anupalabdhārthatvācca nānuvādalakṣaṇamaprāmāṇyamastīti arthe 'nupalabdhe ityanenoktam /[+]
538etacca viśeṣaṇatrayamupāgadadānena sūtrakāreṇa kāraṇadoṣabādhakajñānarahitamagṛhītagrāhijñānaṃ pramāṇamiti pramāṇalakṣaṇaṃ sūcitam /[+]
539prabhākaramatena pramāṇalakṣaṇam /[+]
540nanvevaṃ dhārāvāhikeṣuttareṣāṃ pūrvagṛhītārthaviṣayakatvādaprāmāṇyaṃ syāt tasmādanubhūtiḥ pramāṇamitipramāṇalakṣaṇam smṛtivyatiriktā ca pratītiranubhūtiḥ /[+]
570nanu yathārthatāmapi cetprāmāṇalakṣaṇam uṣṇajalajñānapramāṇaṃ syāt /[+]
587pratyakṣalakṣaṇaṃ pratyakṣakhaṇḍaḥ /[+]
588kiṃpunarābhāsaṃkīrṇaṃ pratyakṣalakṣaṇam /[+]
596nahīha yathākathañcitsaṃprayogajanyatvaṃ lakṣaṇaṃ kintu sākṣāttajjanyatvam /[+]
597yadica yathākathañcidityāśrīyeta tato viśeṣaṇe satyapyativyāptimallakṣaṇaṃ syāt ārādignimadhyakṣayato yadauṣṇyaviṣayamanumānaṃ tadapi pratyakṣaṃ syāt praṇāḍyendriyasaṃprayogajatvāt saṃprayukta viṣayatvācca astihyauṣṇyasyendriyasaṃprayogaḥ saṃyuktasamavāyalakṣaṇaḥ /[+]
598tasmādavaśyaṃ sākṣātsaṃprayogajatvaṃ lakṣaṇamityaṅgīkartavyam ataḥ śuktirajatavedane 'pi vyabhicārābhāvanarthakastatsatorvyatyayaḥ ////[+]
599satyam sākṣātsaṃprayogajatvaṃ lakṣaṇam /[+]
601satyam sākṣātsaṃprayogajatvaṃ lakṣaṇam /[+]
637arthāntarasya ca grāhyalakṣaṇaṃ nahi yujyate ////[+]
650yadi cārthāntaraṃ nīlaṃ tato 'sya kiṃ lakṣaṇaṃ vedyatvam /[+]
651yadyarthatvalakṣaṇaṃ syāt sarvaṃ sarvasya vedyaṃ syāt vyavasthāhetutvabhāvāt /[+]
656athāsādhāraṇatvena viṣayākāreṇa sādṛśyaṃ viṣayalakṣaṇam jñānatvaṃ hi sarvajñānasādhāraṇaṃ nīlādyākārastu keṣāñcidevāsādharaṇastena tadākāreṇa sādṛśyaṃ viṣayatvam /[+]
669tadyathā vahnisvalakṣaṇaṃ dhūmasvalakṣaṇataddarśanatadvikalpapraṇāḍyā vahnijñānaṃ janayadanumeyam /[+]
677tasmātsākāre vijñāne siddhamarthasya sattvaṃ grāhyalakṣaṇaṃ ceti sautrāntikāḥ //[+]
678atra vadāmaḥ syādidaṃ grāhyalakṣaṇaṃ yadyarthasyākārasamarpakatve hetutve vā pramāṇaṃ syāt natu tadasti samanantarapratyayaviśeṣādeva vicitrākārodayasaṃbhavāt /[+]
680evañcejjāgratpratyayānāmapi tathaivāstu kimarthagrahaṇena ato na hetutvaṃ grāhyalakṣaṇam ////[+]
688arthasaṃbaddhaśabdaprayogo hi lakṣaṇaṃ na śabdamātraprayogaḥ pratyāyyapratyāyakatvameva hi śabdārthayoḥ saṃbandho 'to yadarthaviṣayaṃ jñānaṃ yaḥ śabdo janayati sa tasya vācyaḥ ato jñānaviṣayanirūpaṇapūrvakaṃ śabdaviṣayanirūpaṇaṃ tadadhīne tu tasmin duruttaramitaretarāśrayamāpadyeta ////[+]
691tato netrajanyasya nīlajñānasya sparśo viṣayaḥ syāt asti ca sparśasyāpi rūpasyaiva saṃyuktasamavāyalakṣaṇaḥ saṃbandho netreṇa /[+]
693tasmāt jñānātmakatvameva nīlāderviṣayalakṣaṇamiti siddhaṃ tādātmyam ////[+]
710saṃvedyatvagrāhyalakṣaṇayogasahopalambhaniyamādiliṅganimittakena tvanumānenaiva tadavagantavyaṃ tadapi tvanumānamātmāṃśagrāhi cet na jñānāntarasya svātmaparyavasāyitāṃ grahītumalam ////[+]
712na hi tadaitadvaktuṃ śakyam nānātmanaḥ saṃvedanaṃ grāhyalakṣaṇaṃ sahopalambhaniyamo vā saṃbhavatīti /[+]
732tathā grāhyalakṣaṇamapi bāhyasyaiva kiñcideṣṭavyam /[+]
735tallakṣaṇaṃ cetareṣāmuktadoṣatvāt jñānajanyaphalabhāgitvamevāśriyatavyam /[+]
740athavā jñānakriyādvārako yaḥ kartṛbhūtasyātmanaḥ karmamabhūtasya cārthasya parasparaṃ saṃbandho vyāptṛvyāpyatvalakṣaṇaḥ sa mānasapratyakṣāvagato vijñānaṃ klapayati nahyāgantukakāraṇamantareṇātmanor'thaṃ prati vyāptṛtvatvamutpattumarhati /[+]
765vyavahārādīnāṃ hi viṣayalakṣaṇatvaṃ prāgeva dūṣitam /[+]
823pratyakṣasya satsaṃprayogajanyatvalakṣaṇena lokasiddhenāvyabhicāramuktvā idānīmanumānāderavyabhicārārthe lokasiddhameva lakṣaṇamāha anumānaṃ jñātasaṃbandhasyaikadeśadarśanīdekadeśāntare 'saṃnikṛṣṭerthe buddhiḥ śā bhā /[+]
831nahyagrahītagrahaṇaṃ pramāṇalakṣaṇam /[+]
832anubhūtirhi tallakṣaṇam /[+]
969tattu dvividhamiti dṛṣṭasvalakṣaṇaviṣayamevānumānamiti manvānānnirākartumadṛṣṭasvalakṣaṇaviṣayamapyanumānaṃ kriyādiviṣayamastīti darśayituṃ dvaividhyābhidhānam /[+]
970nahi kriyā svalakṣaṇaṃ pratyakṣeṇa kadācidgṛhyate pūrvottaradeśasaṃyogavibhāgamātrasya pratyakṣeṇa grahaṇam yābhyāmevāgantukābhyāmāgantukaṃ kāraṇamanumīyate tacca kriyetyucyate ////[+]
1035idaṃ ca asyedaṃ kāraṇaṃ saṃbadhyekārthasamavāyivirodhi ceti laiṅgikamityunumānalakṣaṇamabhidhāya etenaiva śābdaṃ vyākhyātam iti kāśyapīyāḥ pratyakṣānumānaṃ ca dve eva pramāṇe iti bruvāṇaḥ saugatāścānumānādabhinnamiti manyante /[+]
1198natvevamasmābhirucyate kintu prakṛtau pradhānena sahaikavākyatayāvagatasyāsya yāvanparikaro tādṛgatidiśyate prakṛtau haviṣṭvāt tallakṣaṇārtho avaghātasya ca teṣu dṛṣṭaṃ prayojanaṃ tuṣavimocanaṃ saṃbhavatīti taddvāreṇāsya pradhānaikavākyatā /[+]
1221kathaṃ punaḥ pramāṇābhāvaḥ pramāṇalakṣaṇaṃ viparītatvāt /[+]
1223tadabhāvaśca ṣaṣṭhasya lakṣaṇamiti nānupapattiḥ /[+]
1317lokaprasiddhasvataḥprāmāṇyadarśanena pratyakṣādīnāṃ tadantargatasyāpi ca śāstrasya svataḥprāmāṇyāt codanālakṣaṇor'tho dharmaḥ iti pratijñāter'the sādhite saṃprati animittaṃ vidyamānopalambhanatvāt ityanena citrādicodanānāmaihikaphalānāṃ pratyakṣādibhirasaṃvādena visaṃvādena ca prāmāṇyamākṣipyate pūrvoktastu nanvatathābhūtaṃ ityākṣepaḥ paralokaphalasvargakāmādicodanāviṣaya iti viṣayabhedādapaunaruktyam ////[+]
1371yaccendriyaliṅgādivatsaṃnikarṣavyāptyādisaṃbandhānapekṣamarthapratipādanam idamevābhidhānamityucyate tadeva ca saṃjñāsaṃjñitvaṃ tenocyate saṃjñāsaṃjñilakṣaṇaḥ saṃbandha iti ////[+]
1469tatra saugatāḥ svalakṣaṇameva paramārthaṃ manyamānā nākṛtisadbhāvaṃ manyante /[+]
1497nacājanakasya viṣayatvaṃ saṃbhavati tallakṣaṇatvādviṣayatvasya /[+]
1500arthaśūnyā api vikalpā vicitrārthakriyāsamarthasvalakṣaṇābhimānino jāyamānāstatra vyavahārārthinaṃ pravartayantaḥ paramparayā tatprabhavatayā tatprāpayanto maṇimiva maṇiprabhāviṣayamaṇibuddhirvyavahārāvisaṃvādino bhavantīti na lokayātrāsthiteḥ kaścidvirodhaḥ tasmānnāsti jātiḥ ////[+]
1504kathamasatyekarūpe sāmānye 'tyantavilakṣaṇāni svalakṣaṇānyavilakṣaṇarūpaṃ vikalpaṃ janayanti /[+]
1611na ca hetulakṣaṇaṃ grāhyatvam /[+]
1612jñānajanyaphalabhāgitvalakṣaṇaṃ hi taditi śūnyavāde varṇitam /[+]
1614yattu svalakṣaṇaireva svānubhavadvāreṇa gavādivikalpodayasaṃbhavādaprāmāṇikī jātivikalpaneti tadapyasāram /[+]
1617kathañcātyantavilakṣaṇāni svalakṣaṇānyekarūpaṃ vijñānaṃ janayanti tadatadrūpiṇo bhāvāstadatadrūpahetujāḥ iti sthiteḥ /[+]
1619nanu hetavo vilakṣaṇaḥ kathamekavidhasāmarthyayuktāni svalakṣaṇāni janayanti /[+]