Occurrences of vastu in "Vedārthasaṃgraha"

Click [+] to expand the context.
6aśeṣacidacidvastuviśeṣiṇe śeṣaśāyine /[+]
20evaṃvidhacidacidātmakaprapañcasyodbhavasthitipralayasaṃsāranirvartanaikahetubhūtaḥ samastaheyapratyanīkānantakalyāṇatayā ca svetarasamastavastuvilakṣaṇasvarūpo 'navadhikātiśayāsaṃkhyeyakalyāṇaguṇagaṇaḥ sarvātmaparabrahmaparajyotiḥparatattvaparamātmasadādiśabdabhedair nikhilavedāntavedyo bhagavān nārāyaṇaḥ puruṣottama ity antaryāmisvarūpam /[+]
21asya ca vaibhavapratipādanaparāḥ śrutayaḥ svetarasamastacidacidvastujātāntarātmatayā nikhilaniyamanaṃ tacchaktitadaṃśatadvibhūtitadrūpataccharīratattanuprabhṛtibhiḥ śabdais tatsāmānādhikaraṇyena ca pratipādayanti // //[+]
32ekatve 'pi vastunaḥ sarvaviśeṣapratyanīkatopasthāpanena sarvapadānām arthavattvād iti // //[+]
44tasya nikhilakāraṇatayā kāraṇam eva nānāsaṃsthānaviśeṣasaṃsthitaṃ kāryam ity ucyata iti kāraṇabhūtasūkṣmacidacidvastuśarīrakabrahmavijñānena kārrabhūtam akhilaṃ jagad vijñātaṃ bhavatīti hṛdi nidhāya yenāśrutaṃ śrutaṃ bhavaty amataṃ matam avijñātaṃ vijñātaṃ syād iti putraṃ prati pṛṣṭavān pitā /[+]
45tad etatsakalasya vastujātasyaikakāraṇatvaṃ pitṛhṛdi nihitam ajānan putraḥ parasparavilakṣaṇeṣu vastuṣv anyasya jñānena tadanyavijñānasyāghaṭamānatāṃ buddhvā paricodayati kathaṃ nu bagavaḥ sa ādeśa iti // //[+]
46paricoditaḥ punas tad eva hṛdi nihitaṃ jñānānandāmalatvaikasvarūpam aparicchedyamāhātmyaṃ satyasaṃkalpatvamiśrair anavadhikātiśayāsaṃkhyeyakalyāṇaguṇagaṇair juṣṭam avikārasvarūpaṃ paraṃ brahmaiva nāmarūpavibhāgānarhasūkṣmacidacidvastuśarīraṃ svalīlāyai svasaṃkalpenānantavicitrasthiratrasasvarūpajagatsaṃsthānaṃ svāṃśenāvasthitam iti // //[+]
48ekam eva mṛddravyaṃ svaikadeśena nānāvyavahārāspadatvāya ghaṭaśarāvādinānāsaṃsthānāvasthārūpavikārāpannaṃ nānānāmadheyam api mṛttikāsaṃsthānaviśeṣatvān mṛddravyam evettham avasthitaṃ na vastvantaram iti /[+]
58anena jīvenātmaneti jīvasya brahmātmakatvaṃ pratipādya brahmātmajīvānupraveśād eva kṛtsnasyācidvastunaḥ padārthatvam evaṃbhūtasyaiva sarvasya vastuno nāmabhāktvam iti ca darśayati /[+]
61evaṃbhūtasya jīvasya śarīratayā prakārabhūtāni devamanuṣyādisaṃsthānāni vastūnīti brahmātmakāni tāni sarvāṇi /[+]
62ato devo manuṣyo rākṣasaḥ paśur mṛgaḥ pakṣī vṛkṣo latā kāṣṭhaṃ śilā tṛṇaṃ ghaṭaḥ paṭa ityādayaḥ sarve prakṛtipratyayayogenābhidhāyakatayā prasiddhāḥ śabdā loke tattadvācyatayā pratīyamānatattatsaṃsthānavastumukhena tadabhimānijīvatadantaryāmiparamātmaparyantasaṃghātasyaiva vācakā iti // //[+]
71ataḥ sarvasya cidacidvastuno brahmaśarīratvāt sarvaprakāraṃ sarvaśabdair brahmaivābhidhīyata iti tat tvam iti sāmānādhikaraṇyena jīvaśarīratayā jīvaprakāraṃ brahmaivābhihitam // //[+]
100sarvapratyanīkākāratābodhane 'pi tattatpratyanīkākāratāyāṃ bhedasyāvarjanīyatvān na nirviśeṣavastusiddhiḥ // //[+]
110jñānasya dharmamātratvād dharmamātrasyaikasya vastutvapratipādanānupapatteś ca /[+]
112tat tvam iti dvayor api padayoḥ svārthaprahāṇena nirviśeṣavastusvarūpopasthāpanaparatve mukhyārthaparityāgaś ca // //[+]
134api cārthabhedatatsaṃsargaviśeṣabodhanakṛtapadavākyasya svarūpatālabdhapramāṇabhāvasya śabdasya nirviśeṣavastubodhanāsāmarthān na nirviśeṣavastuni śabdaḥ pramāṇam /[+]
135nirviśeṣa ityādiśabdās tu kenacid viśeṣeṇa viśiṣṭatayāvagatasya vastuno vastvantaragataviśeṣaniṣedhaparatayā bodhakāḥ /[+]
138atha syāt nāsmābhir nirviśeṣe svayaṃprakāśe vastuni śabdaḥ pramāṇam ity ucyate /[+]
141sarveṣu viśeṣeṣu nivṛtteṣu vastumātram anavacchinnaṃ svayaṃprakāśaṃ svata evāvatiṣṭhata iti /[+]
143kena śabdena tadvastu nirdiśya tadgataviśeṣā nirasyante /[+]
145so 'pi saviśeṣam eva vastvavalambate /[+]
157ekaś ced viśeṣo jñānamātre vastuni śabdenābhidhīyate sa ca brahmaviśeṣaṇaṃ bhavatīti sarvaśrutipratipāditasarvaviśeṣaṇaviśiṣṭaṃ brahma bhavati // //[+]
158ataḥ prāmāṇikānāṃ na kenāpi pramāṇena nirviśeṣavastusiddhiḥ /[+]
159nirvikalpakapratyakṣe 'pi saviśeṣam eva vastu pratīyate /[+]
161vastusaṃsthānaviśeṣarūpatvād gotvāder nirvikalpatadaśāyām api sasaṃsthānam eva vastv ittham iti pratīyate /[+]
162dvitīyādipratyayeṣu tasya saṃsthānaviśeṣasyānekavastuniṣṭhatāmātraṃ pratīyate /[+]
163saṃsthānarūpaprakārākhyasya padārthasyānekavastuniṣṭhatayānekavastuviśeṣaṇatvaṃ dvitīyādipratyayāvagamyam iti dvitīyādipratyayāḥ savikalpakā ity ucyante /[+]
167api ca nirviśeṣavastvādinā svayaṃprakāśe vastuni taduparāgaviśeṣāḥ sarvaiḥ śabdair nirasyanta iti vadatā ke te śabdā niṣedhakā iti vaktavyam /[+]
169yat tatra kāraṇatayopalakṣyate vastumātraṃ tad eva satyam anyad asatyam itīyaṃ śrutir vadatīti cen naitad upapadyate /[+]
170ekasmin vijñāte sarvaṃ vijñātaṃ bhavatīti pratijñāte 'nyajñānenānyajñānāsaṃbhavaṃ manvānasyaikam eva vastu vikārādyavasthāviśeṣeṇa pāramārthikenaiva nāmarūpam avasthitaṃ cet tatraikasmin vijñāte tasmād vilakṣaṇasaṃsthānāntaram api tad eveti tatra dṛṣṭānto 'yaṃ nidarśitaḥ /[+]
176nātra kiṃcid vastu niṣidhyata iti pūrvam evāyam arthaḥ prapañcitaḥ // //[+]
181kāryakāraṇabhāvāvasthādvayāvasthitasyaikasya vastuna ekāvasthāvasthitasya jñānenāvasthāntarāvasthitasyāpi vastvaikyena jñātatāṃ dṛṣṭāntena darśayitvā śvetaketor aprajñātaṃ sarvasya brahmakāraṇatvaṃ ca vaktuṃ sad eva somyedam ity ārabdham /[+]
207tathā hi nimittasamavāyyasamavāyiprabhṛtiḥ kāraṇair avayavyākhyaṃ kāryaṃ dravyāntaram evotpadyata iti kāraṇabhūtād vastunaḥ kāryasya vastvantaratvān na tajjñānenāsya jñātatā katham api saṃbhavatīti /[+]
226atrāpy uttaratra sarvasya vaśī sarvasyeśana iti satyasaṅkalpatvasarveśvaratvapratipādanāc cetanavastuśarīra īśvara iti sarvaprakārasaṃsthitaḥ sa eka eveti tatpratyanīkābrahmātmakanānātvaṃ pratiṣiddhaṃ na bhavadabhimatam /[+]
242atrocyate svabhāvato malapratyanīkānantajñānānandaikasvarūpaṃ svābhāvikānavadhikātiśayāparimitodāraguṇasāgaraṃ nimeṣakāṣṭhākalāmuhūrtādiparārdhaparyantāparimitavyavacchedasvarūpasarvotpattisthitivināśādisarvapariṇāmanimittabhūtakālakṛtapariṇāmāspaṣṭānantamahāvibhūti svalīlāparikarasvāṃśabhūtānantabaddhamuktanānāvidhacetanatadbhogyabhūtānantavicitrapariṇāmaśakticetanetaravastujātāntaryāmitvakṛtasarvaśaktiśarīratvasarvaprakarśāvasthānāvasthitaṃ paraṃ brahmaiva vedyaṃ tatsākṣātkārakṣamabhagavaddvaipāyanaparāśaravālmīkimanuyājñavalkyagautamāpastambaprabhṛtimunigaṇapraṇītavidhyarthavādamantrasvarūpavedamūletihāsapurāṇadharmaśāstropabhṛṃhitaparamārthabhūtānādinidhanāvicchinnapāṭhasaṃpradāyargyajuḥsāmātharvarūpānantaśākhaṃ vedaṃ cābhyupagacchatām asmākaṃ kiṃ na setsyati /[+]
329sarvaśūnyavādino brahmavyatiriktavastumithyātvavādinaś ca svapakṣasādhanapramāṇapāramārthyānabyupagamenābhiyuktair vādānadhikāra eva pratipāditaḥ /[+]
385api caikasya vastuno bhinnābhinnatvaṃ viruddhatvān na saṃbhavatītyuktam /[+]
392jātyāder vastusaṃsthānatayā vastunaḥ prakāratvāt prakāraprakāriṇoś ca padārthāntaratvaṃ prakārasya pṛthaksiddhyanarhatvaṃ pṛthaganupalambhaś ca tasya ca saṃsthānasya cānekavastuṣu prakāratayāvasthitaś cetyādi pūrvam uktam // //[+]
394ayam ca jātyādiprakāro vastuno bheda ity ucyate /[+]
395tadyoga eva vastuno bhinnam iti vyavahārahetur ityarthaḥ /[+]
396sa ca vastuno bhedavyavahārahetuḥ svasya ca saṃvedanavat /[+]
397yathā saṃvedanaṃ vastuno vyavahārahetuḥ svasya vyavahārahetuś ca bhavati // //[+]
399jātyādisaṃsthānasaṃsthitasyaiva vastunaḥ pratyakṣeṇa gṛhītatvāt tasyaiva saṃsthānarūpajātyādeḥ pratiyogyapekṣayā bhedavyavahārahetutvāc ca /[+]
415tasya sṛjyasya saṃbhūtau tatsarvaṃ vai hares tanuḥ // aham ātmā guḍākeśa sarvabhūtāśayasthitaḥ // sarvasya cāhaṃ hṛdi saṃniviṣṭo mattaḥ smṛtir jñānam apohanaṃ ca // ityādivedavidagresaravālmīkiparāśaradvaipāyanavacobhiś ca parasya brahmaṇaḥ sarvasyātmatvāvagamāc cidacidātmakasya vastunas taccharīratvāvagamāc ca śarīrasya śarīriṇaṃ prati prakāratayaiva padārthatvāc śarīraśarīriṇoś ca dharmabhede 'pi tayor asaṃkarāt sarvaśarīraṃ brahmeti brahmaṇo vaibhavaṃ pratipādayadbhiḥ sāmānādhikaraṇyādibhir mukhyavṛttaiḥ sarvacetanācetanaprakāraṃ brahmaivābhidhīyate /[+]
424tasyaiveśvarasya kāryatayā kāraṇatayā ca nānāsaṃsthānasaṃsthitasya saṃsthānatayā cidacidvastujātam avasthitam iti // //[+]
430ato gotvāditulyatayā cetanācetanasya dravyabhūtasya vastuna īśvaraprakāratayā sāmānādhikaraṇyena pratipādanaṃ na yujyate /[+]
435evam eva sthāvarajaṅgamātmakasya sarvasya vastuna īśvaraśarīratvena tatprakāratayaiva svarūpasadbhāva iti /[+]
439tad evaṃ kāryakāraṇabhāvādimukhena kṛtsnasya cidacidvastunaḥ parabrahmaprakāratayā tadātmakatvam uktam // //[+]
465nāmarūpavibhāgavibhaktasthūlacidacidvastuśarīraṃ brahma kāryatvaṃ brahmaṇas tathāvidhasthūlabhāva eva jagataḥ sṛṣṭir ity ucyate /[+]
471tasmāt sarvasya cidacidvastunaḥ paramātmaśarīratayā tatprakāratvāt paramātmani mukhyatayā vartante sarve vācakāḥ śabdāḥ // //[+]
496eteṣāṃ saṃsāramocanaṃ bhagavatprapattim antareṇa nopapadyata iti tadarthaḥ prathamam eṣāṃ devādibhedarahitajñānaikākāratayā sarveṣāṃ sāmyaṃ pratipādya tasyāpi svarūpasya bhagavaccheṣataikarasatayā bhagavadātmakatām api pratipādya bhagavatsvarūpaṃ ca heyapratyanīlakalyāṇaikatānatayā sakaletaravisajātīyam anavadhikātiśayāsaṃkhyeyakalyāṇaguṇagaṇāśrayaṃ svasaṃkalpapravṛttasamastacidacidvastujātatayā sarvasyātmabhūtaṃ pratipādya tadupāsana sāṅgaṃ tatprāpakaṃ pratipadayanti śāstrāṇīti // //[+]
508nirdoṣaṃ devādiprakṛtiviśeṣasaṃsargarūpadoṣarahitaṃ svarūpeṇāvasthitaṃ sarvam ātmavastu nirvāṇarūpajñānaikākāratayā samam ityarthaḥ // //[+]
519praśāsitṛtvenaika eva sanvicitracidacidvastuṣv antarātmatayā praviśya tattadrūpeṇa vicitraprakāro vicitrakarma kārayan nānārūpāṃ bhajate /[+]
521brahmavyatiriktasya kasyacid api vastuna ekasvabhāvasyaikakāryaśaktiyuktasyaikarūpasya rūpāntarayogaḥ svabhāvāntarayogaḥ śaktyantarayogaś ca na ghaṭate /[+]
522tasyaitasya parabrahmaṇaḥ sarvavastuvijātīyatayā sarvasvabhāvatvaṃ sarvaśaktiyogaś cety ekasyaiva vicitrānantarūpatā ca punar apy anantāparimitāścaryayogenaikarūpatā ca na viruddheti vastumātrasāmyād virodhacintā na yuktetyarthaḥ /[+]
525etad uktaṃ bhavati sarveṣām agnijalādīnāṃ bhāvānām ekasminn api bhāve dṛṣṭaiva śaktis tadvijātīyabhāvāntare 'pīti na cintayituṃ yuktā jalādāv adṛṣṭāpi tadvijātīyapāvake bhāsvaratvoṣṇatādiśaktir yathā dṛśyate evam eva sarvavastuvisajātīye brahmaṇi sarvasāmyaṃ nānumātuṃ yuktam iti /[+]
534antaḥ praviṣṭaḥ śāstā janānāṃ sarvātmā eṣa ta ātmāntaryāmy amṛtaḥ yasya pṛthivī śarīraṃ yasyāpaḥ śarīraṃ yasya tejaḥ śarīram ityādi yasyāvyaktaṃ śarīraṃ yasyākṣaraṃ śarīraṃ yasya mṛtyuḥ śarīraṃ yasyātmā śarīram iti brahmavyatiriktasya sarvasya vastuno brahmaṇaś ca śarīrātmabhāvaṃ darśayanti kāścaneti // //[+]
538nānātvaniṣedhavādāś caikasya brahmaṇaḥ śarīratayā prakārabhūtaṃ sarvaṃ cetanācetanaṃ vastv iti sarvasyātmatayā sarvaprakāraṃ brahmaivāvasthitam iti surakṣitāḥ /[+]
545ekam eva brahma nānābhūtacidacidvastuprakāraṃ nānātvenāvasthitam iti bhedābhedau /[+]
546acidvastunaś cidvastunaś ceśvarasya ca svarūpasvabhāvavailakṣaṇyād asaṃkarāc ca bhedaḥ samarthitaḥ // //[+]
558bhoktā bhogyaṃ preritāraṃ ca matveti bhogyarūpasya vastuno 'cetanatvaṃ paramārthatvaṃ satataṃ vikārāspadatvam ityādayaḥ svabhāvāḥ bhoktur jīvātmanaś cāmalāparicchinnajñānānandasvabhāvasyaivānādikarmarūpāvidyākṛtanānāvidhajñānasaṃkocavikāsau bhogyabhūtācidvastusaṃsargaś ca paramātmopāsanān mokṣaś cetyādayaḥ svabhāvāḥ evaṃbhūtabhoktṛbhogyayor antaryāmirūpeṇāvasthānaṃ svarūpeṇa cāparimitaguṇaughāśrayatvenāvasthānam iti parasya brahmas trividhāvasthānaṃ jñātavyam ityarthaḥ // //[+]
616vedāvalambinām api yathāvasthitavastuviparyayas tāḍṛśāṃ bāhyasāmyaṃ manunaivoktam yo vedabāhyāḥ smṛtayo yāś ca kāś ca kudṛṣṭayaḥ /[+]
713svaśarīrabhūtasya sarvasya cidacidvastuna ātmatvena sarvagaḥ paramātmeti sarve śabdāḥ sarvaśarīraṃ paramātmānam evābhidadhatīty uktam /[+]
716ātmety eva tu gṛhṇīyāt sarvasya tanniṣpatter ityādināhaṃgrahaṇopāsanaṃ vākyakāreṇa kāryāvasthaḥ kāraṇāvasthaś ca sthūlasūkṣmacidacidvastuśarīraḥ paramātmaiveti sarvasya tanniṣpatter ity uktam /[+]
762upasaṃhriyate cānte saṃhartā ca svatyaṃprabhuḥ // iti ca sraṣṭṛtvenāvasthitaṃ brahmaṇaṃ sṛjyaṃ ca saṃhartāraṃ saṃhāryaṃ ca yugapan nirdiśya sarvasya viṣṇutādātmyopadeśāt sṛjyasaṃhāryabhūtād vastunaḥ sraṣṭṛsaṃhartror janārdanavibhūtitvena viśeṣo dṛśyate /[+]
790na pariniṣpanne vastuni śabdaḥ pramāṇam iti /[+]
793siddhavastuṣu śabdasya bodhakatvaśaktigrahaṇam atyantasukaram /[+]
798ataḥ pariṣpannaḥ vastuni śabdasyabodhakatvaśaktyavadhāraṇāt sarvāṇi vedāntavākyāni sakalajagatkāraṇaṃ sarvakalyāṇaguṇākaramuktalakṣaṇaṃ brahma bodhayanty eva // //[+]
876evam īśvaragatātiśayādhānecchayopādeyatvam eva cetanācetanātmakasya nityasyānityasya ca sarvasya vastunaḥ svarūpam iti sarvam īśvaraśeṣatvam eva sarvasya ceśvaraḥ śeṣīti sarvasya vaśī sarvasyeśānaḥ patiṃ viśvasyetyādyuktam /[+]
952tasyaitasya parasya brahmaṇo nārāyaṇasyāparicchedyajñānānandāmalatvasvarūpavajjñānaśaktibalāiśvaryavīryatejaḥprabhṛtyanavadhikātiśayāsaṃkhyeyakalyāṇaguṇavatsvasaṃkalpapravartyasvetarasamastacidacidvastujātavatsvābhimatasvānurūpaikarūpadivyarūpataducitaniratiśayakalyāṇavividhānaṃtabhūṣaṇasvaśaktisadṛśāparimitānantāścaryanānāvidhāyudhasvābhimatānurūpasvarūpaguṇavibhavāiśvaryaśīlādyanavadhikamahimamahisīsvānurūpakalyāṇajñānakriyādyaparimeyaguṇānantaparijanaparicchedasvocitanikhilabhogyabhogopakaraṇādyanantamahāvibhavāvāṅmanasagocarasvarūpasvabhāvadivyasthānādinityatāniravadyatāgocarāś ca sahasraśaḥ śrutayaḥ santi /[+]
984kiṃ punaḥ siddhavastuny eva tātparye vyutpattisiddha iti sarvam upapannam /[+]
1011anena triguṇātmakāt kṣetrajñasya bhogyabhūtād vastunaḥ parastād viṣṇor vāsasthānam iti gamyate /[+]
1027anyasya līlopakaraṇasyāpi vastunaḥ pramāṇasaṃbandhayogyatve saty api vikārāspadatvenāsthiratvād tadviparītaṃ sthiratvam eṣāṃ satyapadenocyate /[+]
1043sa ca nikhilajagadudayavibhavalayalīlo nirastasamastaheyaḥ samastakalyāṇaguṇagaṇanidhiḥ svetarasamastavastuvilakṣaṇaḥ paramātmā paraṃ brahma nārāyaṇa ity avagamyate /[+]
1081evam itihāsapurāṇadharmaśāstropabṛṃhitasāṅgavedavedyaḥ parabrahmabhūto nārāyaṇo nikhilaheyapratyanīkaḥ sakaletaravilakṣaṇo 'paricchinnajñānānandaikasvarūpaḥ svābhāvikānavadhikātiśayāsaṃkhyeyakalyāṇaguṇagaṇākaraḥ svasaṃkalpānuvidhāyisvarūpasthitipravṛttibhedacidacidvastujāto 'paricchedyasvarūpasvabhāvānantamahāvibhūtir nānāvidhānantacetanācetanātmakaprapañcalīlopakaraṇa iti pratipāditam /[+]
1088satyasaṃkalapaṃ paraṃ brahma svayam eva bahuprakāraṃ syām iti saṃkalpyācitsamaṣṭirūpamahābhūtasūkṣmavastu bhoktṛvargasamūhaṃ ca svasmin pralīnaṃ svayam eva vibhajya tasmād bhūtasūkṣmād vāstuno mahābhūtāni sṛṣṭvā teṣu ca bhoktṛvargātmatayā praveśya taiścid adhiṣṭhitair mahābhūtair anyonyasaṃsṛṣṭaiḥ kṛtsnaṃ jagad vidhāya svayam api sarvasyātmatayā praviśya paramātmatvenāvasthitaṃ sarvaśarīraṃ bahuprakāram avatiṣṭhate /[+]
1089yad idaṃ mahābhūtasūkṣmaṃ vastu tad eva prakṛtiśabdenābhidhīyate /[+]
1105evaṃvidhasukhasvarūpajñānasya viśeṣakatvaṃ brahmavyatiriktasya vastunaḥ sātiśayam asthiraṃ ca /[+]
1136brahmavyatiriktasya kṛtsnasya vastunaḥ svarūpeṇa sukhatvābhāvaḥ karmakṛtatvena cāsthiratvaṃ bhagavatā parāśareṇoktam narakasvargasaṃjñe vai pāpapuṇye dvijottama /[+]
1137vastv ekam eva duḥkhāya sukhāyerṣyāgamāya ca /[+]
1138kopāya ca yatas tasmād vastu vastvātmakaṃ kutaḥ // sukhaduḥkhādyekāntarūpiṇo vastuno vastutvaṃ kutaḥ /[+]
1142iti sukhaduḥkhātmakatvaṃ sarvasya vastunaḥ karmakṛtaṃ na vastusvarūpakṛtam /[+]