Occurrences of kāraṇa in "Vedārthasaṃgraha"

Click [+] to expand the context.
29atha syāt upakrame 'py ekavijñānena sarvavijñānamukhena kāraṇasyaiva satyatāṃ pratijñāya tasya kāraṇabhūtasyaiva brahmaṇaḥ satyatāṃ vikārajātasyāsatyatāṃ mṛddṛṣṭāntena darśayitvā satyabhūtasyaiva brahmaṇaḥ sad eva somyedam agra āsīd ekam evādvitīyam iti sajātīyavijātīyanikhilabhedanirasanena nirviśeṣataiva pratipāditā /[+]
43nikhilajagadudayavibhavavilayādikāraṇabhūtaṃ sarvajñatvasatyakāmatvasatyasaṃkalpatvaparimitodāraguṇagaṇasāgaraṃ kiṃ brahmāpi tvayā śrutam iti hārdo bhāvaḥ /[+]
44tasya nikhilakāraṇatayā kāraṇam eva nānāsaṃsthānaviśeṣasaṃsthitaṃ kāryam ity ucyata iti kāraṇabhūtasūkṣmacidacidvastuśarīrakabrahmavijñānena kārrabhūtam akhilaṃ jagad vijñātaṃ bhavatīti hṛdi nidhāya yenāśrutaṃ śrutaṃ bhavaty amataṃ matam avijñātaṃ vijñātaṃ syād iti putraṃ prati pṛṣṭavān pitā /[+]
45tad etatsakalasya vastujātasyaikakāraṇatvaṃ pitṛhṛdi nihitam ajānan putraḥ parasparavilakṣaṇeṣu vastuṣv anyasya jñānena tadanyavijñānasyāghaṭamānatāṃ buddhvā paricodayati kathaṃ nu bagavaḥ sa ādeśa iti // //[+]
47tajjñānenāsya nikhilasya jñātatāṃ bruvaṃl lokadṛṣṭaṃ kāryakāraṇayor ananyatvaṃ darśayituṃ dṛṣṭāntam āha yathā somyaikena mṛtpiṇḍena sarvaṃ mṛnmayaṃ vijñātaṃ syād vācārambhaṇaṃ vikāro nāmadheyaṃ mṛttikety eva satyam iti /[+]
50tataḥ kṛtsnasya jagato brahmaikakāraṇatām ajānan putraḥ pṛcchati bhagavāṃs tv eva me tad bravītv iti /[+]
51tataḥ sarvajñaṃ sarvaśakti brahmaiva sarvakāraṇam ity upadiśan sa hovāca sad eva somyedam agra āsīd ekam evādvitīyam iti /[+]
54tasmin kāle jagataḥ sadātmakatāṃ sad eveti pratipādya tatsṛṣṭikāle 'py aviśiṣṭam iti kṛtvaikam eveti sadāpannasya jagatas tadānīm avibhaktanāmarūpatāṃ pratipādya tatpratipādanenaiva sato jagadupādānatvaṃ pratipāditam iti svavyatiriktanimittakāraṇam advitīyapadena pratiṣiddham // //[+]
63evaṃ samastacidacidātmakaprapañcasya sadupādānatāsannimittatāsadādhāratāsanniyamyatāsaccheṣatādi sarvaṃ ca sanmūlāḥ somyemāḥ sarvāḥ prajāḥ sadāyatanāḥ satpratiṣṭhā ityādinā vistareṇa pratipādya kāryakāraṇabhāvādimukhenāitadātmyam idaṃ sarvaṃ tatsatyam iti kṛtsnasya jagato brahmātmakatvam eva satyam iti pratipādya kṛtsnasya jagataḥ sa evātmā kṛtsnaṃ jagat tasya śarīraṃ tasmāt tvaṃśabdavācyam api jīvaprakāraṃ brahmaiveti sarvasya brahmātmakatvaṃ pratijñātaṃ tat tvam asīti jīvaviśeṣa upasaṃhṛtam // //[+]
75tatra ca tatpadaṃ jagatkāraṇabhūtaṃ sakalakalyāṇaguṇagaṇākaraṃ nirvadyaṃ nirvikāram ācaṣṭe /[+]
78brahmaṇo niravadyaṃ nirvikāraṃ sakalakalyāṇaguṇagaṇākaratvaṃ jagatkāraṇatvaṃ cābādhitam // //[+]
127evam atrāpi jagatkāraṇabūtasyaiva parasya brahmaṇo jīvāntaryāmitayā jīvātmatvam aviruddham iti pratipāditam /[+]
132upakrame hi tad aikṣata bahu syām ityādinā satyasaṃkalpatvaṃ jagadekakāraṇatvam apy uktam /[+]
181kāryakāraṇabhāvāvasthādvayāvasthitasyaikasya vastuna ekāvasthāvasthitasya jñānenāvasthāntarāvasthitasyāpi vastvaikyena jñātatāṃ dṛṣṭāntena darśayitvā śvetaketor aprajñātaṃ sarvasya brahmakāraṇatvaṃ ca vaktuṃ sad eva somyedam ity ārabdham /[+]
187anyatropādānakāraṇasya svavyatiriktādhiṣṭhātrapekṣādarśane 'pi sarvavilakṣaṇatvād asya sarvajñasya brahmaṇaḥ sarvaśaktiyogo na viruddha ity advitīyapadam adhiṣṭhātrantaraṃ nivārayati /[+]
189kāścana śrutayaḥ prathamam upādānakāraṇatvaṃ pratipādya nimittakāraṇam api tad eveti pratipādayanti /[+]
191anyāś ca śrutayo brahmaṇo nimittakāraṇatvam anujñāyāsyaivopādānatādi katham iti paricodya sarvaśaktiyuktatvād upādānakāraṇaṃ taditarāśeṣopakaraṇaṃ ca brahmaiveti pariharanti kiṃsvid vanaṃ ka u sa vṛkṣa āsīd yato dyāvāpṛthivī niṣṭakṣurmaṇīṣiṇo manasā pṛcchated utdyad adhyatiṣṭhad bhuvanāni dhārayan /[+]
196praty uta jagadbrahmaṇoḥ kāryakāraṇabhāvajñāpanāyāgra iti kālaviśeṣasadbhāvaḥ /[+]
198yato vāstavakāryakāraṇabhāvādivijñāne pravṛttam ata evāsad evedam agra āsīd ityārabhyāsatkāryavādaniṣedhaś ca kriyate kutas tu khalu somyaivaṃ syād iti /[+]
205ekam eva kāraṇabhūtaṃ dravyam avasthāntarayogena kāryam ity ucyata ity ekavijñānena sarvavijñānaṃ pratipipādayiṣitam /[+]
207tathā hi nimittasamavāyyasamavāyiprabhṛtiḥ kāraṇair avayavyākhyaṃ kāryaṃ dravyāntaram evotpadyata iti kāraṇabhūtād vastunaḥ kāryasya vastvantaratvān na tajjñānenāsya jñātatā katham api saṃbhavatīti /[+]
209kāraṇagatāvasthāntarayogasya dravyāntarotpattivādinaḥ saṃpratipannasyaivaikatvanāmāntarāder upapādakatvād dravyāntarādarśanāc ceti kāraṇam evāvasthāntarāpannaṃ kāryam ity ucyata ity uktam // //[+]
211tathā hy ekaṃ cidrūpaṃ satyam evāvidyāc chāditaṃ jagadrūpeṇa vivartata ity avidyāśrayatvāya mūlakāraṇaṃ satyam ity abhyupagantavyam ity asatkāryavādanirāsaḥ /[+]
252maitreya bhagavacchabdaḥ sarvakāraṇakāraṇe // jñānaśaktibalāiśvaryavīryatejāṃsy aśeṣataḥ /[+]
311tathā hi duṣṭakāraṇajātam api rajjusarpajñānaṃ na duṣṭakāraṇajanyena rajjur iyaṃ na sarpa iti jñānena bādhyate /[+]
418tathā hi tat tvam iti sāmānādhikaraṇye tad ityanena jagatkāraṇaṃ sarvakalyāṇaguṇagaṇākaraṃ niravadyaṃ brahmocyate /[+]
424tasyaiveśvarasya kāryatayā kāraṇatayā ca nānāsaṃsthānasaṃsthitasya saṃsthānatayā cidacidvastujātam avasthitam iti // //[+]
438ataḥ prakṛtipuruṣamahadahaṃkāratanmātrabhūtendriyatadārabdhacaturdaśabhuvanātmakabrahmāṇḍatadantarvartidevatiryaṅmanuṣyasthāvarādisarvaprakārasaṃsthānasaṃsthitaṃ kāryam api sarvaṃ brahmaiveti kāraṇabhūtabrahmavijñānād eva sarvaṃ vijñātaṃ bhavatīty ekavijñānena sarvavijñānam upapannataram /[+]
439tad evaṃ kāryakāraṇabhāvādimukhena kṛtsnasya cidacidvastunaḥ parabrahmaprakāratayā tadātmakatvam uktam // //[+]
441prakṛtiś ca pratijñādṛṣṭāntānuparodhād ity ekavijñānena sarvavijñānapratijñānamṛttatkāryadṛṣṭāntābhyāṃ paramapuruṣasya jagadupādānakāraṇatvaṃ ca pratipāditam /[+]
442upādānakāraṇatvaṃ ca pariṇāmāspadatvam eva /[+]
444atrocyate sajīvasya prapañcasyāviśeṣeṇa kāraṇatvam uktam /[+]
463tathā ca sati kāraṇāvastha īśvara eveti tadupādānakajagatkāryāvastho 'pi sa eveti kāryakāraṇayor ananyatvaṃ sarvaśrutyavirodhaś ca bhavati /[+]
464tad evaṃ nāmarūpavibhāgānarhasūkṣmadaśāpannaprakṛtipuruṣaśarīraṃ brahma kāraṇāvasthaṃ jagatas tadāpattir eva ca pralayaḥ /[+]
466yathoktaṃ bhagavatā parāśareṇa pradhānapuṃsor ajayoḥ kāraṇaṃ kāryabhūtayoḥ /[+]
483kāryāṇāṃ kāraṇāṃ pūrvaṃ vacasāṃ vācyam uttamam /[+]
564tathāpy antarguṇām eva devatāṃ bhajate devatāsvarūpānubandhitvāt sakalakalyāṇaguṇagaṇasya kenacid paradevatāsādhāraṇena nikhilajagatkāraṇatvādinā guṇenopāsyamānāpi devatā vastutaḥ svarūpānubandhi sarvakalyāṇaguṇagaṇaviśiṣṭaivopāsyate /[+]
642yad api ced evaṃ viruddhavad dṛśyate prāṇaṃ manasi saha kāraṇair nādānte paramātmani saṃpratiṣṭhāya dhyāyītavyaṃ pradhyāyītavyaṃ sarvam idaṃ brahmaviṣṇurudrās te sarve saṃprasūyante na kāraṇaṃ kāraṇaṃ tu dhyāyaḥ sarvāiśvaryasaṃpannaḥ sarveśvaraḥ śaṃbhur ākāśamadhye dhyeyaḥ yasmāt paraṃ nāparam asti kiṃcid yasmān nāṇīyo na jyāyo 'sti kaścit vṛkṣa iva stabdho divi tiṣṭhaty ekas tenedaṃ pūrṇaṃ puruṣeṇa sarvam tato yaduttarataraṃ tadarūpam anāmayaṃ ya etadvidur amṛtās te bhavanti athetare duḥkham evāpiyanti sarvānanaśirogrīvaḥ sarvabhūtaguhāśayaḥ /[+]
646vedāḥ sāṅgā hariṃ prāhur jagajjanmādikāraṇaṃ // janmādyasya yataḥ yato vā imāni bhūtāni jāyante yena jātāni jīvanti yat prayanty abhisaṃviśanti tad vijijñānasva tad brahmeti jagajjanmādikāraṇaṃ brahmety avagamyate /[+]
648sad eva somyedam agra āsīd ekam evādvitīyam iti jagadupādānatājagannimittatājagadantaryāmitādimukhena paramakāraṇaṃ sacchabdena praitpāditaṃ brahmety avagatam /[+]
652tathā ca śākhāntara eko ha vai nārāyaṇa āsīn na brahma neśāno neme dyāvapṛthivī na nakṣatrāṇīti sadbrahmātmādiparamakāraṇavādibhiḥ śabdair nārāyaṇa evābhidhīyata iti niścīyate // //[+]
661ataḥ prāṇaṃ manasi saha karaṇair ityādi vākyaṃ sarvakāraṇe paramātmani karaṇaprāṇādi sarvaṃ vikārajātam upasaṃhṛtya tam eva paramātmānaṃ sarvasyeśānaṃ dhyāyīteti parabrahmabhūtanārāyaṇasyaiva dhyānaṃ vidadhāti // //[+]
663ata eva sarvāiśvaryasaṃpannaḥ sarveśvaraḥ śaṃbhurākāśamadhye dhyeya iti nārāyaṇasyaiva paramakāraṇasya śaṃbhuśabdavācyasya dhyānaṃ vidhīyate /[+]
664kaś ca dhyeya ityārabhya kāraṇaṃ tu dhyeya iti kāryasyādhyeyatāpūrvakakāraṇaikadhyeyatāparatvād vākyasya /[+]
665tasyaiva nārāyaṇasya paramakāraṇatā śaṃbhuśabdavācyatā ca paramakāraṇapratipādanaikapare nārāyaṇānuvāka eva pratipanneti tadvirodhyarthāntaraparikalpanaṃ kāraṇasyaiva dhyeyatvena vidhivākye na yujyate // //[+]
695yat punar idam āśaṅkitam atha yad idam asmin brahmapure daharaṃ puṇḍarīkaṃ veśma daharo 'sminn antarākāśas tasmin yad antas tad anveṣṭavyaṃ tad vā va vijijñāsitavyam ity atrākāśaśabdena jagadupādānakāraṇaṃ pratipādya tadantarvartinaḥ kasyacit tattvaviśeṣasyānveṣṭavyatā pratipādyate /[+]
705yaḥ punaḥ kāraṇasyaiva dhyeyatāpratipādanapare vākye viṣṇor ananyaparavākyapratipāditaparatattvabhūtasya kāryamadhye niveśaḥ sa svakāryabhūtatattvasaṃkhyāpūraṇaṃ kurvataḥ svalīlayā jagadupakārāya svecchāvatāra ity avagantavyaḥ /[+]
716ātmety eva tu gṛhṇīyāt sarvasya tanniṣpatter ityādināhaṃgrahaṇopāsanaṃ vākyakāreṇa kāryāvasthaḥ kāraṇāvasthaś ca sthūlasūkṣmacidacidvastuśarīraḥ paramātmaiveti sarvasya tanniṣpatter ity uktam /[+]
734prācyodīcyadākṣiṇātyapāścātyasarvaśiṣṭaiḥ sarvadharmasarvatattvavyavasthāyām idam eva paryāptam ity avigānaparigṛhītaṃ vaiṣṇavaṃ ca purāṇaṃ janmādy asya yata iti jagajjanmādikāraṇaṃ brahmety avagamyate /[+]
735tajjanmādikāraṇaṃ kim iti praśnapūrvakaṃ viṣṇoḥ sakāśād bhūtam ityādinā brahmasvarūpaviśeṣapratipādanaikaparatayā pravṛttam iti sarvasaṃmatam /[+]
739sarvavedavedānteṣu sarvaiḥ śabdaiḥ paramakāraṇatayāyam eva gīyata ityarthaḥ /[+]
798ataḥ pariṣpannaḥ vastuni śabdasyabodhakatvaśaktyavadhāraṇāt sarvāṇi vedāntavākyāni sakalajagatkāraṇaṃ sarvakalyāṇaguṇākaramuktalakṣaṇaṃ brahma bodhayanty eva // //[+]