Occurrences of karaṇa in "Mīmāṃsāślokavārttikakāśikā"

Click [+] to expand the context.
117tatra nityanaimittikayor akaraṇād asamyakkaraṇād vā mahāntam anarthaṃ prāpnuyuḥ iti yatnenopacaritavyā mīmāṃseti ślokadvayenāha vidyāntareṣv iti /[+]
166śāstram avatāryate 'neneti akartari ca kārake saṃjñāyām pā iti karaṇe ghañ /[+]
313ata eva ca sūtraiḥ karaṇabhūtaiś codanārtha evopetavyaḥ na punar upāyabhūtāni sūtrāṇy upekṣitavyāni /[+]
317sūtrāṇi karaṇavibhaktyā tṛtīyayaibhir iti /[+]
356pūrvasya sadanakaraṇam uttarasya puroḍāśapratiṣṭhāpanam /[+]
381yat tu pratyākhyāne kāraṇam uktam upāyabhūtāni vedārthajñāne sūtrāṇi ataḥ kim ebhir vyākhyātaiḥ upeya eva tu vedārtha ebhiḥ karaṇabhūtair vyākhyātavya iti /[+]
559sūtrānyathākaraṇam udāharati paśv iti /[+]
588kim idaṃ sūtrānyathākaraṇaṃ nāma /[+]
800idaṃ tvācāryakaraṇavidhyaupayikaṃ adhyayanavidhāvadhikārāśravaṇāt /[+]
801ācāryakaraṇavidhiprayuktyā cānuṣṭhānalābhe viśvajidādivat kalpanānupapatteḥ /[+]
802ataḥ svayam adhikāravidhuro 'pi vidhir adhikāravantam ācāryakaraṇavidhim anurudhya sidhyati /[+]
803ācāryakaraṇavidhau tvācāryakam eva kāmayamānasyādhikāraḥ /[+]
804kathaṃ punarācāryakaraṇavidhir anaṅgabhūtam evādhyayanaṃ prayoktum utsahate /[+]
810kaḥ punar ācāryakaraṇavidher adhyayanenopakāraḥ /[+]
819atrābhidhīyate yat tāvadācāryakaraṇavidhiprayuktam adhyayanam iti /[+]
820tatra na vidmaḥ ko 'yam ācāryakaraṇavidhir iti /[+]
828nanu copanayītetyācāryakaraṇe nayater ātmanepadam ityupanayanenācāryakaṃ nirvartayed iti pratyeṣyate /[+]
834ato 'ṣṭavarṣam iti nāyam ācāryakaraṇavidhiḥ /[+]
835atha matam anumāsyāmahe vayam ācāryakaraṇavidhim /[+]
855ataḥ śūnyahṛdayair vyavahṛtam evedam ācāryakaraṇavidhiprayuktam adhyayanam iti /[+]
862na ca tadaṅgāṅgibhāvādṛte sambhavatītyācāryakaraṇavidhau sahāṅgair aṅgam upanayanam /[+]
867uktaṃ ca katham ācāryakaraṇavidheḥ prayojakatvam upanayanadvārakaṃ hi tad iti[+]
878atas tāvanmātram ācāryakaraṇavidhinā prayujyatām adhyayanāṅgaṃ tu viśiṣṭamantrādyupetam anena prayuktam iti na pramāṇaṃ kramate /[+]
885astu vā viśiṣṭopanayanam ācāryakaraṇavidher aṅgam prayujyatāṃ ca tat tena /[+]
889tasmān na kathañcidācāryakaraṇavidheḥ prayojakatvam /[+]
890kasmāc cādhyayanavidhirācāryakaraṇavidhiprayuktyā sidhyati /[+]
908api ca ācāryakaraṇavidhiprayuktatve 'dhyayanasya nārthāvivakṣāyāṃ kiñcit kāraṇam upalabhyate /[+]
911astu vā ācāryakaraṇavidhyaupayikatvena vidhyantarāṇām arthāvivakṣā tathāpi na mīmāṃsānārambheṇa pūrvapakṣavarṇanā śakyā kartum /[+]
912ācāryakaraṇavidhyarthamātranirūpaṇasyāpi mīmāṃsāgatanyāyakalāpādhīnātmalābhatvāt /[+]
918tad varaṃ svādhyāyādhyayanavidher adṛṣṭārthatvaṃ na tvācāryakaraṇavidhyarthatvenāvyavasthā /[+]
924yad api cātra rāddhāntitaṃ saty apy ācāryakaraṇavidhiprayuktatve 'dhyayanasya na tannivṛttir eva prayojanaṃ bahiraṅgatvāt /[+]
930prathamāvagatācāryakaraṇavidhyarthatve paścādbhāvinyantarāgatā kariṣyati /[+]
934ata ācāryakaraṇavidhiprayuktam adhyayanam asati prayojanasambandhe duḥsthitam eva sarvavidhīnām adhikāraparyavasāyitvāt /[+]
1341āntarālikaṃ tu karaṇavyāpāratayā pratipādayitavyam /[+]
1577saṃsāriṇo hi na tāvat kāryakaraṇasaṅghātātiriktaṃ saccidānandaṃ brahmāparokṣam īkṣante /[+]
1674yadāha yasya ca duṣṭaṃ karaṇaṃ yatra ca mithyeti bhavati pratyayaḥ sa evāsamīcīnaḥ pratyayaḥ nānyaḥ iti /[+]
1969ayaṃ cātrābhiprāyaḥ dṛṣṭavyabhicāro hi jāte 'pi vijñāne na tāvannirvicikitsaṃ vyavaharamāṇo dṛśyate yāvad guṇavad indriyādikaraṇatvaṃ saṃvādo vā na dṛṣṭaḥ /[+]
2073abhivyaktimātrakaraṇāt /[+]
2223sthānakaraṇādidoṣād vā kalādhmātāmbūkṛtaiṇīkṛtādidoṣaduṣṭaḥ śabdo lakṣyate /[+]
2400yathā vakṣyati yasya ca duṣṭaṃ karaṇaṃ yatra ca mithyeti bhavati pratyayaḥ iti // //[+]
3034niravaśeṣitāśeṣakarmāśayas tu vigalitanikhilakaraṇakalebarādiprapañcaḥ kevalībhūto viśvam eva sūkṣmātītādibhedabhinnam aparokṣam īkṣate /[+]
3178bahuṣu hi sampradāyapravartakeṣu yā tasya vedasyānyathākaraṇāśaṅkā sā nivartate /[+]
3620kathaṃ punar viliṅgo visaṅkhyaś ca dharmaśabdaḥ yajñasamānādhikaraṇatayā nirdiśyate /[+]
4693lokaprasiddhapramāṇavyavahāriṇo hi mīmāṃsakasya kiṃ tallakṣaṇakaraṇeneti bhāvaḥ /[+]
4721syān mataṃ prasiddhāny evānumānādīni pramāṇāni kim amīṣāṃ lakṣaṇakaraṇeneti /[+]
4723ato bahuṣu pramāṇeṣu yad ekalakṣaṇakaraṇaṃ tad anyaparisaṃkhyārtham eva syāt /[+]
4760yata eva yathāvasthitam idaṃ sūtraṃ na pratyakṣaṃ lakṣayituṃ kṣamate ata eva vṛttikāreṇāpi prāsaṅgikalakṣaṇakaraṇe vyatyayena paṭhitam ity āha asāmarthyaṃ ceti // //[+]
4848tatrāpi tu lokapāratantrye vṛthā lakṣaṇakaraṇam iti /[+]
4872ekalakṣaṇakaraṇe hītaralakṣaṇāsiddheḥ sarveṣāṃ lakṣaṇakaraṇam āpāditam /[+]
4877lakṣaṇakaraṇasya hi nyūnātirekādayo doṣāḥ nālakṣaṇe prasajantīti /[+]
4923iha khalu nitāntaduradhigamam ātmānam eva nirdhūtanikhilakāyakaraṇoparāgopaplavaṃ vigalitasakalamitimātṛmeyamānavibhāgodgrāhamayamaham iti viśadataram avalokayante kṛtinaḥ kecid iti vedāntavādino vadanti /[+]
5213na ca karaṇaṃ karaṇāntarāṇāṃ prakṛtir upapadyate karaṇatvāt manovat /[+]
5361karaṇaṃ hi pramāṇaṃ sādhakatamaṃ ca karaṇaṃ vivakṣādhīnaś ca sādhakatamabhāvaḥ /[+]
5464yadi tūcyate phalabhūtasyaiva jñānasya karaṇatvam aupacārikaṃ kathañcit kalpyate na tu pāramārthikam /[+]
5466tadaupacārikaṃ karaṇatvam āśritya tadubhayam upapādayiṣyāma iti /[+]
5467evaṃ tarhi bhinnayor eva pramāṇaphalayoḥ kathañcid viṣayaikatvaṃ kim iti na kalpyate tathā saty ubhayaṃ pāramārthikaṃ bhaviṣyatīty āha karaṇatveti /[+]
5476yadi tūcyate nedam aupacārikaṃ karaṇatvam api tarhi dvirūpam ekam eva jñānaṃ svasaṃvittyā viṣayākāreṇa ca /[+]
5862na cendriyāṇām arthasya ca smaraṇasāmarthyam ity apratyakṣaṃ savikalpakam ity ata āha karaṇaṃ ceti /[+]
5864na tv etad evam indriyāṇāṃ karaṇatvāt /[+]
5934anyathākaraṇe teṣāṃ lokabādha eveti // //[+]
6189anugrāhako hi karaṇānāṃ saṃskāraḥ na svatantraḥ karaṇam /[+]
6192karaṇasadbhāva eva tu kiṃ kāraṇaṃ bodhasvabhāvo hi puruṣaḥ /[+]
6623ayaṃ tu jñāyate 'neneti karaṇasādhana iti yuktaṃ sāmānādhikaraṇyam iti // //[+]
6848vidher ayaṃ mahimā yadatṛtīyānto 'pi yajiḥ karaṇatayā nirdiśyate /[+]
6849sa ced anyo nābhyupagamyate kathaṃ svabhāvasādhyo yajiḥ karaṇatayā nirdiśyate /[+]
6908na ca pūrvāvagataśabdārthānyathākaraṇam /[+]
6909na hi karmaṇy anuśiṣṭā dvitīyā saktuṣu tadasambhavād viparivartya karaṇam abhidhatta iti yuktam abhidhātum /[+]
6933sa cet tadadhīnasiddhiḥ duruttaram itaretarāśrayam siddho hi niyogo viṣayībhūtasya bhāvārthasya karaṇatām āha /[+]
7227pratyakṣo hy avikalakaraṇasya piṇḍāt piṇḍāntareṣu pūrvarūpāvamarśaḥ /[+]
7234na ca vyaktoditā śuktirajatajñānādiṣv iva bādhikā dhīr astītiyadi tarhi bādhakajñānam antareṇa na kāraṇadoṣamātrān mithyātvam avagamyate katham ucyate yasya ca duṣṭaṃ karaṇaṃ yatra ca mithyeti pratyaya iti bhedena /[+]
7322karma khalv iha udbhidā yajeta paśukāmaḥ iti paśubhāvanākaraṇatvenābhihitaṃ yajeta paśukāma iti /[+]
7327nanv evaṃ vrīhibhir yajetety evamādāv api bhāvanākaraṇena yajinā samabhivyāhṛtā vrīhyādiśabdāḥ karmanām adheyatāṃ pratipadyeran /[+]
7507vakṣyamāṇenetikaraṇena sambandha iti /[+]
7585yad etadvṛttikāragranthānta uktaṃ yasya ca duṣṭaṃ karaṇaṃ yatra ca mithyeti pratyayaḥ sa evāsamīcīnapratyayaḥ nānyaḥ iti tadanenākṣipyate /[+]
7758kiñ cedam api cātra vikalpanīyaṃ yo 'yaṃ dharmiṇo nirdeśakaḥ pratyayaśabdaḥ sa kiṃ bhāve kartari karaṇe vā vyutpadyate karmaṇi vā /[+]
7762evam eva kartṛkaraṇayor api vācyam /[+]
7763yadi jñānam evārthaprakāśe tajjanmani vā kartṛtvenopacaryate karaṇatvena vā vivakṣādhīnatvāt kārakāṇāṃ tathāpi tayoḥ pratyāyyena karmakārakeṇa vinānupapattiḥ /[+]
7772kartṛkaraṇapakṣe tv ayam aparo doṣaḥ yaddharmadharmivacanayoḥ śabdayor api nirālambanatvaṃ pratijñāyeta /[+]
7773pratīte hi kartā karaṇaṃ vā pratyayaḥ /[+]
7774yathā ca kartṛkaraṇatve vivakṣāvaśād jñāne bhavataḥ tathā śabda iti /[+]
7776śabdānāṃ karaṇatvaṃ vā kartṛtvaṃ vā nirūpitam /[+]
7912kiñca yat tat pūrvam uktaṃ kartṛtve karaṇatve vā pratyayatve śabdo 'pi pratyayaśabdavācya iti tad yadi tathaiva pratyayaśabdo 'py atra pratītikartṛkaraṇatvātmanā pratyayatvenopādīyate tatsaṃvittyālambanatvaṃ caitrādīnāṃ vāryate caitrādayaḥ pratyayaśabdasaṃvittyālambanā na bhavantīti /[+]
8131kathaṃ hi tatrāvartamānena jñānam utpādayituṃ śakyam asataḥ karaṇatvāyogāt /[+]
8290athāsiddham api vyāpārānantaradarśanādibhiḥ sādhyata ity ucyate svāsiddhe 'pi tathākaraṇe ko doṣaḥ ata āha yo 'pītidvayena /[+]
9448indriyāṇikaraṇam /[+]
9679yat tu na kāryakaraṇasaṅghātātirekiṇaṃ pratipadyāmahe iti /[+]
9706evaṃ hy uparatakaraṇagrāmasya mokṣo maraṇam eva śabdāntareṇānujñāto bhavet /[+]
9782na hīdaṃ nīlam iti jñāne karaṇānām indriyāṇāṃ grāhakasyātmano jñānasya vākāra upalabhyate nīlamātraprakāśād iti na pūrvavadātmavadabhinnatve 'pi nīlajñāne tadbuddher grāhyatvam /[+]
9785dṛṣṭāntārthaṃ karaṇagrāhakayor upādānam /[+]
9786yathedaṃ nīlam ity atra karaṇam indriyaṃ grāhakaḥ puruṣo na jñāyate evaṃ jñānam api /[+]
9788na ca kartṛkaraṇakriyam iti // //[+]
10166atha tu jñaptir jñānaṃ jñāyate 'neneti vā bhāvakaraṇayor vyutpādyate tato dhīr eva jñānam ity ubhayajñānatopapattir iti // //[+]
12308svataḥ pramāṇena cāvadhāraṇātmanā jñānenetarābhāsīkaraṇāt /[+]
13544na hīha lakṣaṇakaraṇam eva svarūpeṇa vivakṣitam /[+]
14247na ca sāmānyam eva sādṛśyaṃ tad dhi tadbuddhau karaṇaṃ tadvadbuddhivedyaṃ ca sādṛśyaṃ tatsādṛśye ca gotvādāv api tathātvaprasaṅgaḥavayavasāmānyāni sādṛśyam iti ced /[+]
14688vihitākaraṇe 'pi tatkāle 'nyakriyā pratyavāyahetur nākā/karaṇam /[+]
14701na hi vihitākaraṇakāraṇakaḥ pratyavāyaḥ saty api vihitakaraṇe dṛṣṭaḥ /[+]
14854yadi tu sarvagrāmanagarasaritkāntārādideśāḥ prāptā bhaveyuḥ evaṃ caitrasya teṣv abhāvaś śakyāvagamaḥ na cedaṃ śakyakaraṇam ity abhiprāyeṇāha gatvā gatveti // //[+]
15064karaṇasādhanaś ca pramāṇaśabda iti /[+]
15329kāryakaraṇād abhāve vastutvavādaḥ na mukhyatayā /[+]
15750cetanapravartanātmako hi vidhir antareṇa paralokaphalopabhoktāramanupapadyamānaḥ kalpayed api kāyakaraṇasaṅghātātiriktam ātmānam tasya ca svargalokagamanam upacaryetāpi śarīre tasya vā pratyakṣatvam ātmani bhāktam ity evamādikalpanāniṣedhārthaṃ vidhiśabdanirākaraṇam iti // //[+]
15849asyārthaḥ ekasyām abhidhānakriyāyāṃ śabdaḥ karaṇaṃ kartā vā vivakṣātaḥ kārakapravṛtteḥ /[+]
15851ato yad/anayoḥ karmakaraṇatvaṃ karmakartṛtvaṃ vā /[+]
15871tathā hi yat tāvad uktam abhidhānakriyāyāṃ hi iti anenābhidhānakriyāsambandha eva karmakaraṇādirūpeṇobhayor upavarṇitaḥ na parasparasambandhaḥ /[+]
15881abhidhānakriyāyāṃ hi iti ca karmatvakaraṇatve sambandha ity uktam /[+]
15889yo vā karaṇakarmatvaniyamo 'bhidhayaikayā //[+]
15907tad atra pratyāsatter abhedopacāreṇa śaktiḥ sambandhaḥ niyamaḥ sambandhaḥ kartṛtvaṃ karaṇatvaṃ vā sambandha ity evamādayaḥ samullāpāḥ /[+]
16042yadi hy anugrāhakāpekṣā svaśāktiṃ vihanyāt sarvam eva laukikaṃ vaidikaṃ karaṇaṃ karaṇatāṃ jahyāta /[+]
16043apekṣate hi sarvam eva karaṇam itikartavyatājanitam anugraham iti // //[+]
16044kiñ ca astu tāvad itikartavyatāpekṣā karaṇabhāvaṃ na vihantīti pratyuta tayāpi naiva karaṇatvaṃ nāsti pratikaraṇasvarūpaṃ tadapekṣāniyamādity āha pratyātmeti /[+]
16045nanv evam ubhayasamavadhānam evāntareṇa kāryāniṣpatteḥ kathaṃ karaṇetikartavyatāvibhāgo darśayitavyaḥ ata āha bāhyāntareti nāntena /[+]
16046yatkāryasiddhau sannihitaṃ tatkaraṇam itarad bāhyam itikartavyateti bāhyam api kvacid vivakṣātaḥ kārakapravṛtteḥ karaṇatayā vivakṣyata ity āha kvacit syād veti // //[+]
16049jñānotpattāv antaraṅgam api cakṣur na karaṇatayā manyate kin tu kutaścit tāratamyaviśeṣād bāhyam eva pradīpaṃ karaṇatayā vivakṣatīti // //[+]
16050sa cāyaṃ vivakṣānibandhaḥ karaṇabhāvaḥ kādācitkaḥ /[+]
16051nityavṛttau nityaṃ tu kāryasiddhau āntarasya cakṣuṣaḥ karaṇatvam avagamyata ity āha nityavṛttāv iti /[+]
16053nanv astu vijñānakāryāsattiviśeṣaṇāt pradīpādyapekṣayā cakṣuṣaḥ karaṇabhāvaḥ ātmamanassaṃyogas tu jñānotpattāv atyantam āsannaḥ ataḥ kathaṃ tadapekṣayā cakṣuṣaḥ karaṇatvaṃ bhaviṣyatīty ata āha śarīreti /[+]
16054ayam abhiprāyaḥ nāsattiviśeṣa eva karaṇatve kāraṇam api tarhi bāhyapradīpādyapekṣayāsattiḥ ābhyantarātmamanassaṃyogāpekṣayā tv asādhāraṇyam ātmamanassaṃyogo hi rasādijñānasādhāraṇo nāvyabhicāritayā rūpadarśanakāraṇam iti śakyate 'vagantum /[+]
16056tad evaṃ dṛṣṭānte vivakṣāsannikarṣaviśeṣakṛtakaraṇetikartavyatāvibhāgaṃ darśayitvā prakṛte yojayati tathaiveti /[+]
16062atra ca yathā cakṣur iti bhāṣye cakṣuṣaḥ karaṇabhāvo darśitaḥ /[+]
16063kathaṃ punas tulye 'pi cakṣuḥpradīpayor jñānakāraṇatve cakṣuṣaḥ karaṇatvam ity atropapattim āha prakāśa iti /[+]