Occurrences of śakti in "Bhāmati"
Click [+] to expand the context.
17jñānaśaktyavatārāya namo bhagavato hareḥ // //
193prapañcasya punaratyantāsato nirastasamastasāmarthyasya nistattvasya kuto 'nubhavaviṣayabhāvaḥ kuto vā cidātmanyāropaḥ na ca viṣayasya samastasāmarthyavirahe 'pi vijñānameva tattādṛśaṃ svapratyayasāmarthyādadṛṣṭāntasiddhasvabhāvabhedamupajātamasataḥ prakāśanam tasmādasatprakāśanaśaktirevāsyāvidyeti sāṃpratam /
194yato yeyamasatprakāśanaśaktirvijñānasya kiṃ punarasyāḥ śakyam asaditi cet kimetatkāryam āhosvidasyā jñāpyam na tāvatkāryam asatastattvānupapatteḥ /
367na ca udāsīnasya tasya kriyāśaktirbhogaśaktirvā saṃbhavati /
368yasya ca buddhyādeḥ kāryakaraṇasaṃghātasya kriyābhogaśaktī na tasya caitanyam /
369tasmāccidātmaiva kāryakaraṇasaṃghātena grathito labdhakriyābhogaśaktiḥ svayaṃprakāśo 'pi buddhyādiviṣayavicchuraṇāt kathañcidasmatpratyayaviṣayaḥ ahaṅkārāspadaṃ jīva iti ca janturiti ca kṣetrajña iti ca ākhyāyate /
748iṣṭvā ca śaktito yajñairmano mokṣe niveśayet //
934tadevamanaupādhikaṃ brahmaṇo rūpaṃ darśayitvā avidyopādhikaṃ rūpamāha sarvajñaṃ sarvaśaktisamanvitam /
935tadanena jagatkāraṇatvamasya darśitam śaktijñānabhāvābhāvānuvidhānātkāraṇatvabhāvābhāvayoḥ /
971tadevaṃ tvaṃpadārthavipratipattidvārā tatpadārthe vipratipattiṃ sūcayitvā sākṣāttatpadārthe 'pi vipratipattimāha asti tadvyatirikta īśvaraḥ sarvajñaḥ sarvaśaktiriti kecit /
975aiśvaryasiddhyarthaṃ svābhāvikamasya rūpadvayamuktam 'sarvajñaḥ sarvaśaktiḥ' iti /
1004pradhānakālagrahalokapālakriyāyadṛcchāsvabhāvābhāveṣūpaplavamāneṣu satsu sarvajñaṃ sarvaśaktisvabhāvaṃ brahma jagajjanmādikāraṇamiti kutaḥ saṃbhāvanetyata āha asya jagata iti /
1025sarvametadākasmikāparanāmni yādṛcchikatve ca svābhāvikatve cāsarvajñāsarvaśaktikartṛkatve ca na ghaṭate parimitajñānaśaktibhirgrahalokapālādibhirjñātuṃ kartuṃ cāśakyatvāt /
1147vedasya yasmāt mahato bhūtāt yoneḥ saṃbhavaḥ tasya mahato bhūtasya brahmaṇo niratiśayaṃ sarvajñatvaṃ sarvaśaktitvaṃ ca kimu vaktavyamiti yojanā /
1151tasyetyādi sarvaśaktitvaṃ cetyantaṃ nigamanam /
1154devarṣayo hi mahāpariśrameṇāpi yatrāśaktāḥ tadayamīṣatprayatnena līlayaiva karotīti niratiśayamasya sarvajñatvaṃ sarvaśaktitvaṃ coktaṃ bhavati /
1167vaiyāsikaṃ tu matamanuvartamānāḥ śrutismṛtītihāsādisiddhasṛṣṭipralayānusāreṇa anādyavidyopadhānalabdhasarvaśaktisarvajñānasyāpi paramātmano nityasya vedānāṃ yonerapi na teṣu svātantryam pūrvapūrvasargānusāreṇa tādṛśānupūrvīviracanāt yathā hi yāgādibrahmahatyādayor'thānarthahetavo brahmavivartā api na sargāntare vipariyanti /
1169yathātra sarge niyatānupūrvyaṃ vedādhyayanamabhyudayaniḥśreyasahetuḥ anyathā tadeva vāgvajratayānarthahetuḥ evaṃ sargāntareṣvapīti tadanurodhāt sarvajño 'pi sarvaśaktirapi pūrvapūrvasargānusāreṇa vedānviracayanna svatantraḥ /
1645tathā ca bhūter'the 'vadhṛtaśaktayaḥ śabdāḥ kvacitsvaniṣṭhabhūtaviṣayā dṛśyamānā mṛtvā śīrtvā vā na kathañcitkriyāniṣṭhatāṃ gamayitumucitāḥ /
1818' brahmajijñāsāṃ pratijñāya 'janmādyasya yataḥ' ityādinā 'tattu samanvayāt' ityantena sūtrasaṃdarbheṇa sarvaśaktau jagadutpattisthitivināśakāraṇe prāmāṇyaṃ vedāntānāmupapāditam /
1829tatra jñānakriyāśaktyabhāvadbrahmaṇo 'pariṇāminaḥ /
1830na sarvaśaktivijñāne pradhāne tvasti saṃbhavaḥ //
1831jñānakriyāśaktī khalu jñānakriyākāryadarśanonneyasadbhāve /
1834yadyapi ca sāmyāvasthāyāṃ pradhāne samudācaradvṛttinī kriyājñāne na staḥ tathāpyavyaktena śaktyātmanā rūpeṇa saṃbhavata eva /
1835tathā ca pradhānameva sarvajñaṃ ca sarvaśakti ca /
1903tasmādantaḥkaraṇavartinaṃ vyāpāramāropya citiśaktau kartṛtvābhimānaḥ /
1908tasmādvastuto 'navacchinnaṃ caitanyaṃ tattvānyatvābhyāmanirvacanīyāvyākṛtavyācikīrṣitanāmarūpaviṣayāvacchinnaṃ sajjñānaṃ kāryaṃ tasya kartā īśvaro jñātā sarvajñaḥ sarvaśaktiriti siddham /
1917tasmādavyākṛtādvyācikīrṣitādannātprāṇo hiraṇyagarbho brahmaṇo jñānakriyāśaktyadhiṣṭhānaṃ jagatsūtrātmā sādhāraṇe jāyate yathāvyākṛtāt vyacikīrṣitātpaṭādavāntarakāryaṃ dvitantukādi /
2020brahma jijñāsitavyamiti hi pratijñātaṃ tacca śāstraikasamadhigamyaṃ śastraṃ ca sarvajñe sarvaśaktau jagadutpattisthitipralayakāraṇaṃ brahmaṇyeva pramāṇaṃ na pradhānādāviti nyāyato vyutpāditam /
2426prajñātmatvaṃ cāsyopapadyate devatānāmapratihatajñānaśaktitvāt /
2450yatpunarbhedadarśanaṃ 'saha hyetau' iti tajjñānakriyāśaktibhedena buddhiprāṇayoḥ pratyagātmopādhibhūtayornirdeśaḥ pratyagātmānamevopalakṣayitum /
2569naca sarvajñasya sarvaśakteśca svataḥ kuto 'kasmātsaṃsāritā yo hi paratantraḥ so 'nyena bandhanāgāre praveśyeta natu svatantra iti vācyam /
2815' śrutismṛtītihāsapurāṇeṣu tāvadatrabhavataḥ sarvajñasya savaśakteḥ parameśvarasya jagadyonitvamavagamyate /
2817tathāca sarvaṃ vikārajātaṃ tadavidyāśaktipariṇāmastasya śarīrendriyasthāne vartata iti yathāyathaṃ pṛthivyādidevatādikāryakaraṇaistāneva pṛthivyādidevatādīñchaknoti niyantum /
2865atha tathāprāmāṇikatvānna tatra parituṣyati astu tarhi nāmarūpabījaśaktibhūtamavyākṛtaṃ bhūtasūkṣmaṃ pradīyate hi tena vikārājitamiti pradhānaṃ tatkhalu jaḍamanirvācyamanirvācyasya jaḍasya prapañcasyopādānaṃ yujyate sārūpyāt /
2871tena 'tadaikṣata' ityādāvupacaryatāṃ brahmaṇo jagadyonitāvidyāśaktyāśrayatvena /
2872iha tvavidyāśaktereva jagadyonitvasaṃbhave na dvārādvāribhāvo yayukta iti pradhānamevātra vākye jagadyonirucyata iti pūrvaḥ pakṣaḥ /
3033yadi tvasminpramāṇābhāvena na parituṣyasi astu tarhi nāmarūpabījaśaktibhūtamavyākṛtaṃ bhūtasūkṣmaṃ dyubhvādyāyatanaṃ tasmin prāmāṇike sarvasyoktasyopapatteḥ /
3753nahi yaiva bahnerdahanaśaktiḥ saiva tasya prakāśanaśaktiḥ /
3754nāpi dahanaśakteḥ prakāśanaśaktiḥapica vyutkrameṇoccaritebhyo varṇebhyaḥ saivāsti smṛtibījaṃ vāsanetyarthapratyayaḥ prasajyeta /
3893yadyapi mahāpralayasamaye nāntaḥkaraṇādayaḥ samudācaradvṛttayaḥ santi tathāpi svakāraṇe 'nirvācyāyāmavidyāyāṃ līnāḥ sūkṣmeṇa śaktirūpeṇa karmavikṣepakāvidyāvāsanābhiḥ mahāvatiṣṭhanta eva /
4411nyāyaśca'bhedānāṃ parimāṇātsamanvayācchaktitaḥ pravṛtteśca /
4472brahmaṇastviyamavidyā śaktirmāyādiśabdavācyā na śakyā tattvenānyatvena vā nirvaktum /
4475avidyāśakteśceśvarādhīnatvaṃ tadāśrayatvāt /
4476naca dravyamātramaśaktaṃ kāryāyālamiti śakterarthavattvam /
4479yadi brahmaṇo 'vidyāśaktyā saṃsāraḥ pratīyate hanta muktānāmapi punarutpādaprasaṅgaḥ tasyāḥ pradhānavattādavasthyāt /
4480tadvināśe vā samastasaṃsārocchedaḥ tanmūlavidyāśakteḥ samucchedādityata āha muktānāṃ ca punaḥ /
4483vidyayā tasyā bījaśakterdāhāt /
4563tatra kiṃ svatantraṃ pradhānamanena mantravarṇenānūdyatāmuta pārameśvarī māyāśaktistejo 'bannavyākriyākāraṇamucyatām kiṃ tāvatprāptaṃ pradhānameveti /
4586citiśaktistvapariṇāminyapratisaṃkramāpi buddhisattvādātmano vivekabudhyamānā buddhivṛttyaiva viparyāsenāvidyayā buddhisthānsukhādīnātmanyabhimanyamānā sukhādimatīva bhavati /
4617avidyā śaktiryoniḥ sā ca pratijīvaṃ nānetyuktamato vīpsopapannā /
4719nanu satyāmavayavaprasiddhau samupāyaśaktikalpanamanupapannaṃ saṃbhavati ca pañcaviṃśatyāṃ tattveṣvavayavaprasiddhirityata āha samāsabalācceti /
5389avidyāśakterniyatatvādutpattiniyama ityarthaḥ /
5391mithyājñānavibhāgaśaktipratiniyamena muktānāṃ punarutpattiprasaṅgaḥ pratyuktaḥ kāraṇābhāve kāryābhāvasya pratiniyamāt tattvajñānena ca saśaktino mithyājñānasya samūlaghātaṃ nihatatvāditi // //
5522anekābhiḥ śaktibhiryāḥ pravṛttayo nānākāryasṛṣṭayastadyuktaṃ brahmaikaṃ nānā ceti /
5701nanu na kāryasyātiśayo niyamaheturapi tu kāraṇasya śaktibhedaḥ sa cāsatyapi kārye kāraṇasya sattvātsannevetyata āha śaktiśceti /
5796idaṃ tāvadbhavān pṛṣṭo vyācaṣṭāmkiṃ tāttvikamasya rūpamapekṣyemucyate utānādināmarūpabījasahitaṃ kālpanikaṃ sārvajñyaṃ sarvaśaktitvam /
5804ekasmādapi ca vicitraśakteḥ kāraṇādanekakāryotpādo dṛśyate /
5851vicitraśaktitvamuktaṃ brahmaṇa tatra śrutyupanyāsaparaṃ sūtram sarvopetā ca taddarśanāt // //
5854kulālādibhyastāvadbāhyakaraṇāpekṣebhyo devādīnāṃ bāhyanapekṣāṇāmāntarakaraṇāpekṣasṛṣṭhīnāṃ pramāṇena dṛṣṭo yathā viśeṣo nāpahnotuṃ śakyaḥ yathā tu jāgratsṛṣṭerbāhyakaraṇāpekṣāyāstadanapekṣāntarakaraṇamātrasādhyā dṛṣṭā svapne rathādisṛṣṭiraśakyāpahnotum evaṃ sarvaśakteḥ parasyā devatāyā āntarakaraṇānapekṣāyā jagatsarjanaṃ śrūyamāṇaṃ na sāmānyato dṛṣṭamātreṇāpahnavamarhatīti // //
5936sarvaśaktīti /
6011parasparasaṃsargastvāveśaścitiśaktau nāsti /
6013evaṃ citiśaktirapi guṇairasaṃsṛṣṭeti sāpi parimitetyanaikāntikatvaṃ parimitatvasya hetoriti /
6106śaṅkate dṛkśaktīti /
6107puruṣo hi dṛkśaktiḥ /
6110pradhānaṃ ca sargaśaktiḥ /
6111sā ca sarjanīyamantareṇānarthikā syāditi yatpradhānena śabdādi sṛjyate tadeva dṛkśakterdṛśyaṃ bhavatīti tadubhayārthavatvāya sarjanamiti śaṅkārthaḥ /
6112nirākaroti sargaśaktyanucchedavaditi /
6113yathā hi pradhānasya sargaśaktirekaṃ puruṣaṃ prati caritārthāpi puruṣāntaraṃ prati pravartate 'nucchedāt /
6114evaṃ dṛkśaktirapi taṃ puruṣaṃ pratyarthavattvāyānucchedātsarvadā pravartetetyanirmokṣaprasaṅgaḥ /
6118mā bhūtpuruṣārthasya śaktyarthavattvasya vā pravartakatvam puruṣa eva dṛkśaktisampannaḥ paṅguriva pravṛttiśaktisaṃpannaṃ pradhānamandhamiva pravartayiṣyatīti śaṅkā /
6134anyathānumitau ca jñaśaktiviyogāt /
6178śaṅkate tapyatāpakaśaktyornityatve 'pīti /
6864tathāhi svarūpaṃ vijñānasyāsatyākārayuktaṃ prameyaṃ prameyaprakāśanaṃ pramāṇaphalaṃ tatprakāśanaśaktiḥ pramāṇam /
6874aśaktivyāvṛttiparikalpitātmānātmaprakāśanaśaktyaṃśaṃ pramāṇam /
6945nanvekasaṃtatipatitānāmālayavijñānānāṃ tatpravṛttivijñānajananaśaktirvāsanā tasyāśca svakāryopajanaṃ pratyābhimukhyaṃ paripākastasya ca pratyayaḥ svasaṃtānavartī pūrvakṣaṇaḥ saṃtānāntarāpekṣānabhyupagamāt tathāca sarve 'pyālayasaṃtānapatitāḥ paripākahetavo bhaveyuḥ /
6947kṣaṇabhedācchaktibhedastasya ca kādācitkatvātkāryakādācitkatvamiti cet /
6963evaṃ tarhi kṣaṇānāmapi svakāraṇabhedanibandhaḥ śaktibhedo bhaviṣyati /
6966nanūktaṃ na kṣaṇabhedābhedābhyāṃ śaktibhedābhedau bhinnānāmapi kṣaṇānāmekasāmarthyopalabdheḥ /
7189gotrikamavyākṛtaṃ tato 'pyādyaṃ śaktirūpeṇāvasthitam /
7271dṛkśaktiḥ puruṣaḥ pratyayānupaśyaḥ /
7678nityacaitanyaśrutayaśca śaktyabhiprāyeṇa vyākhyeyāḥ /
7679asti hi jñānotpādanaśaktirnijā jīvānāṃ na tu vyomna ivendriyādisaṃnikarṣe 'pyeṣā jñānaṃ na bhavatīti /
7831tadeteṣāṃ prāṇānāmindriyāṇāṃ vijñānena buddhyā vijñānaṃ grahaṇaśaktimādāyopādāyetyupādāne svātantryaṃ nākartuḥ saṃbhavati // //
7852śaktiviparyayāt /
7854saṃprati kārakaśaktiviparyaya ityapunaruktam /
7879naca nityodāsīnasya kūṭasthasya nityasyāsakṛcchutasya saṃbhavati tasya ca kadācidapyasaṃsarge kathaṃ tacchaktiyogo nirviṣayāyāḥ śakteraṃsabhavāt tathāca yadi tatsidhyarthaṃ tadviṣaḥ kriyāveśo 'byupeyate tathā sati tatsvabhāvasya svabhāvocchedābhāvādbhāvanāśaprasaṅgaḥ naca muktasyāsti kriyāyoga iti /
7884śaktaśakyāśrayā śaktiḥ svasattayāvaśyaṃ śakyamākṣipati /
8786yadi cirasthāyitvaṃ yogyatā na sā pratyakṣagocaraḥ śakteratīndriyatvāt /
10706uktaṃ hi deśakālādirūpāṇāṃ bhedādbhinnāsu śaktiṣu /
10753naca madaśaktyā vyabhicāraḥ /
10755apica madaśaktiḥ pratimadirāvayavaṃ mātrayāvatiṣṭhate tadvaddehe 'pi caitanyaṃ tadavayaveṣvapi mātrayā bhavet /
12235kartṛtvabhoktṛtvayornimittasaṃbandhasya ca śaktidvāreṇa nityatvādbhaviṣyati kadācideṣāṃ samudācāro yataḥ sukhaduḥkhe bhojyete iti saṃbhāvanātaḥ kutaḥ kaivalyaniścaya ityarthaḥ /