Occurrences of div in "Bhāmati"
Click [+] to expand the context.
1460'atha yadataḥ paro divo jyotirdīpyate' iti śruterbrahmaṇo vikṛtāvikṛtadeśabhedāvagamādavikṛtadeśabrahmaprāptisvarūpāsanādividhikāryā bhaviṣyati tathā ca prāpyakarmatā brahmaṇa ityata āha na cāpyatvenāpīti /
1943tathā pṛthivyantarīkṣaṃ dyauḥ samudra ityaparaścatasraḥ kalā dvitīyaḥ pādo 'nantavānnāma /
2271idamāmananti'atha yadataḥ paro divo jyotirdīpyate niśvataḥpṛṣṭheṣu sarvataḥ pṛṣṭheṣvanuttameṣūttameṣu lokeṣvidaṃ vāva tadyadidamasminnantaḥ puruṣe jyotiḥ' iti /
2272yajjyotirato divo dyulokātparaṃ dīpyate prakāśate viśvataḥpṛṣṭheṣu viśveṣāmupari /
2293naca 'pādo 'sya sarvā bhūtāni tripādasyāmṛtaṃ divi' iti brahmapratipādakaṃ vākyāntaraṃ 'yadataḥ paro divo jyotiḥśabdaṃ brahmaṇi vyavasthāpayatīti yuktam /
2295naca vākyāntare 'dhikaraṇatvena dyauḥ śrutā diva iti maryādāśrutau śakyā pratyabhijñātum /
2322tadiha 'yadataḥ paro divo jyotiḥ' iti yacchabdasāmarthyāt dyumaryādenāpi jyotiṣā prasiddhena bhavitavyam /
2324pūrvavākye ca dyusaṃbandhitayā tripādbrahma prasiddhamiti prasiddhyapekṣāyāṃ tadeva saṃbadhyate /
2340'gāyatrī vā idaṃ sarvaṃ bhūtaṃ yadidaṃ kiñca' iti gāyatrīṃ prakṛtyedaṃ śrūyate'tripādasyāmṛtaṃ divi' iti /
2383tadetat 'tripādasyāmṛtaṃ divi' ityuktam /
2404yadādhāratvaṃ mukhyaṃ divastadā kathañcinmaryādā vyākhyeyā /
2407evaṃ ca bāhyadyubhāgātiriktaśārīrahārdadyubhāgasthasya brahmaṇo bāhyāt dyubhāgātparato 'vasthānamupapannam /
2411ata eva divaḥ paramapītyuktam // //
2931upasadya cocuḥ ātmanamevemaṃ vaiśvānaraṃ saṃpratyadhyeṣi smarati tameva no brūhītyupakramya dyusūrvāyvākāśavāripṛthivīnāmiti /
2932ayamarthaḥvaiśvānarasya bhagavato dyaurmūrdhā sutejāḥ /
2939tadevaṃ vaiśvānarāvayaveṣu dyusūryānilākāśajalāvaniṣu mūrdhacakṣuḥprāṇasaṃdehabastipādeṣvekaikakasmina vaiśvānarabuddhyā viparītatayopāsakānāṃ prācīnaśālādīnāṃ mūrdhapātāndhatvaprāṇotkramaṇadehaśīrṇatābastibhedapādaślathībhāvadūṣaṇairupāsanānāṃ nindayā mūrdhādisamastabhāvamupadiśyāmnāyate'yastvetamevaṃ prādeśamātramabhivimānam' iti /
2952naca dyumūrdhatvādikaṃ jāñarabhūtāgnidevatājīvātmanāmanyatamasyāpi saṃbhavati /
2963athavā agniśarīrāyā devatāyā aiśvaryayogāt dyumūrdhatvādaya upapadyanta iti śahkiturabhisaṃdhiḥ /
2983'yo bhānunā pṛthivīṃ dyāmutemām' iti mantravarṇo 'pi na kevalauṣṇyaprakāśavibhavamātrasya bhūtāgneramamīdṛśaṃ mahimānamāhaga api tu brahmavikāratayā tādrūpyeṇeti bhāvaḥ // //
2985yadetatprakṛtaṃ mūrdhādiṣu cubukānteṣu puruṣāvayaveṣu dyuprabhṛtīnpṛthivīparyantāṃstrailokyātmano vaiśvānarasyāvayavān saṃpādya puruṣavidhatvaṃ kalpitaṃ tadabhiprāyeṇedamucyate 'puruṣavidhaṃ puruṣe 'ntaḥpratiṣṭhitaṃ veda' iti /
3017dyubhvādyāyatanaṃ svaśabdāt /
3020dyubhvādyāyatanaṃ yuktaṃ nāmṛtaṃ brahma karhicit //
3031tat khalu svakāryopahitamaryādatayā puruṣaṃ yāvadagacchadbhavatīti pāravat bhavati ca dyubhvādyāyatanaṃ tatprakṛtitvāt prakṛtyāyatanatvācca vikārāmāṃ bhavati cātmātmaśabdasyasvabhāvavacanatvāt prakāśātmā pradīpa itivat /
3033yadi tvasminpramāṇābhāvena na parituṣyasi astu tarhi nāmarūpabījaśaktibhūtamavyākṛtaṃ bhūtasūkṣmaṃ dyubhvādyāyatanaṃ tasmin prāmāṇike sarvasyoktasyopapatteḥ /
3035atha tu sākṣācchutyuktaṃ dyubhvādyāyatanamādriyame tato vāyurevāstu /
3037yadi punarasya dyubhvādyāyatanasya sārvajñyaśruteratrāpi na parituṣyami bhavatu tato hiraṇyagarbha eva bhagavān sarvajñaḥ sūtrātmā dyubhvādyāyatanam /
3040tasmādayaṃ dyuparbhṛtīnāmāyatanamityevaṃ prāpte 'bhidhīyate /
3052tathā cāmṛtasyeti ca seturiti ca brahmaṇi dyubhvādyāyatane upapatsyete /
3065nātra dyubhvādyāyatanasya setunocyate yena pāravattā syāt /
3068naca prādhānyādeṣa iti sarvanāmnā dyubhvādyāyatanamātmaiva parāmṛśyate na tu tajjñānavāgvimocane iti sāṃpratam /
3074dyubhvādyāyatanaṃ prakṛtyāvidyādidoṣamuktairupasṛtyaṃ vyapadiśyate'bhijyate hṛdayagranthiḥ' ityādinā /
3075tena tat dyubhvādyāyatanaviṣayameva /
3078dyubhvādyāyatanaṃ brahmeti niścīyate /
3108yadi jīvo hiraṇyagarbho vā dyubhvādyāyatanaṃ bhavet tatastatprakṛtyā 'anaśrannanyo 'abhicākaśīti' iti paramātmābhidhānamākasmikaṃ prasajyeta /
3110naca jīvātmaiva dyubhvādyāyatanaṃ tathā sati sa evātra kathyate tatkathanāya ca brahmāpi kathyate anyathā siddhānte 'pi jīvātmakathanamākasmikaṃ syāditi vācyam /
3114tathā cetthaṃbhūtaṃ jīvaṃ kathayatānena mantravarṇena dyubhvādyāyatanaṃ brahmaiva kathitaṃ bhavati upādhyavacchinnaśca jīvaḥ pratiṣiddho bhavatīti /
3231yathā nāntarikṣe na divītyagnicayananiṣedhānuvādaḥ /
3554tasmādyadyapi 'yasmin dyauḥ pṛthivī cāntarikṣamotam' iti brahma prakṛtaṃ tathāpyabhibhavānukārasāmarthyalakṣaṇena liṅgena prakaraṇabādhayā tejodhāturavagamyate na tu brahma liṅgānupapatteḥ /
3688tatrāgniśca pṛthivī ca vāyuścāntarikṣaṃ cādityaśca dyauśca candramāśca nakṣatrāṇi ceti vasavaḥ /
3698te tu ṣaḍagniṃ pṛthivīṃ caikūkṛtyāntarikṣaṃ vāyuṃ caikīkṛtya divaṃ cādityaṃ caikīkṛtya trayo lokāstraya eva devā bhavanti /
3947bhrāmaramadhusārūpyamāhāsya śrutiḥ'tasya madhuno dyaureva tiraścīnavaṃśaḥ /
3982yatheśanam'indro diva indra īśe pṛthivyā indro apāmindra itparvatānām /
4185bho bho bhallākṣa jānaśruterasya pautrāyaṇasya dyuniśaṃ dyuloka āyataṃ jyotistinmā prasāṅkṣīrmaitattvā dhākṣīditi /
6209tasmānna bahūnāṃ paramāṇūnāṃ dravyaṃ prati samavāyikāraṇatvam api tu dvāveva paramāṇū dyvaṇukamārabhete /
8382dyuparjanya iti /
8383iha hi kāyārambhaṇāmagnihotrāpūrvapariṇāmalakṣaṇaṃ śraddhāditvena pañcadhā pravibhajya dyuprabhṛtiṣvagniṣu hetavyatvenopāsanamuttaramārgapratipattisādhanaṃ vivakṣantyāha śrutiḥ'asau vāva loko gautamāgniḥ' ityādi /
8384atra sāyaṃprātaragnihotrāhuto hute paya ādisādhane śraddhāpūrvamāhavanīyāgnisamiddhūmārciraṅgāravisphuliṅgabhāvite kartrādikārakabhāvite cāntarikṣaṃ krameṇotkrāmya dyulokaṃ praviśantyau sūkṣmabhūte dravadravyapayaḥprabhṛtyapsaṃbandhādapśabdavācye śraddhāhetukatvācca śraddhāśabdavācye /
8386asau vāva dyuloko gautamāgniḥ /
8387yathāgnihotrādhikaraṇamāhavanīya evaṃ śraddhaśabdavācyāgnihotrāhutipariṇāmāvasthārūpāḥ sūkṣmā yā āpaḥ śraddhābhāvitāstadadhikaraṇaṃ dyulokaḥ /
8389tena hīddho 'sau dyuloko dīpyate 'taḥ samindhanātsamit tasyādityasya raśmayo dhūmā indhanādivādityādraśmīnāṃ samutthānāt /
8405etaduktaṃ bhavatiśraddhākhyā āpo dyulokamāhutitvena praviśya candrākāreṇa pariṇatāḥ satyo dvitīye paryāye parjanyāgnau hutā vṛṣṭitvena pariṇamanta iti /
9186athāparāḥ pṛthivyantarikṣaṃ dyauḥ samudra iti catasraḥ kalā eṣa dvitīyaḥ pādo 'nantatavānnāma /
9805'brahmajyeṣṭhā vīryā saṃbhṛtāni brahmāgne jyeṣṭhaṃ divamātatāna /
9808yadyapi tāsu tāsu śāṇḍilyādividyāsvāyatanabhedaparigraheṇādhyatmikāyatanatvaṃ saṃbhṛtyādīnāṃ guṇānāmādhidaikatvamityāyatanabhedaḥ pratibhāti tathāpi jyāyān diva ityādinā saṃdarbheṇādhidaivikavibhūtipratyabhijñānātṣoḍaśakalādyāsu ca vidyāsvāyatanāśravaṇādantato brahmāśrayatayā sāmyena pratyabhijñāsaṃbhavāt saṃbṛtyādīnāṃ guṇānāṃ śāṇḍilyādividyāsu ṣoḍaśakalādividyāsu copasaṃhāra iti pūrvaḥ pakṣaḥ /
9815tasmātsaṃbhṛtiśca dyuvyāptiśca tadidaṃ saṃbhṛtidyuvyāptyapi cātaḥ pratyabhijñānābhāvānna śāṇḍilyādividyāsūpasaṃhriyata iti siddham // //
10822tatra divameva bhagavo rājanniti hovāceti pratyakamupāsanaśruteḥ pratyekaṃ ca phalavattvāmnānātsamastopāsane ca phalavattvaśruterubhayathāpyupāsanam /
11700yogādhdyairva vā divi bhuvyantarīkṣe bahūni śarīrendriyāṇi nirmāya phalānayupabhujyarddhena yogasāmarthyena yogī karmāṇi kṣapayitvā mokṣī saṃpatsyate /
12451tathā pādo 'sya viśvā bhūtānīti vikāravarti rūpaṃ tripādasyāmṛtaṃ divīti nirvikāramāha rūpam // //