Occurrences of tvad in "Mitākṣarā"
Click [+] to expand the context.
1035brahma prajñāṃ ca medhāṃ ca tvaṃ no dhehi vanaspate //
1760yaś ca vāṅmanaḥkāyakarmabhir ātmānaṃ nivedayati tavāham iti /
2649tato vaiśvadevārthabrāhmaṇasamīpe bhūmiṃ prādakṣiṇyena yavair anvavakīrya anantaraṃ taijasādibhājane sapavitrake kuśayugmāntarhite śaṃ no devīr abhiṣṭaya ity anayarcāpaḥ kṣiptvā yavo 'si dhānyarājo vā ityādinā mantreṇa yavān tato gandhapuṣpāṇi ca kṣpitvānantaraṃ arghyapātrapavitrāntarhiteṣu brāhmaṇahasteṣu yā divyā āpaḥ pṛthivi ityādinā mantreṇa viśvedevā idaṃ vo 'rghyam ity arghyodakaṃ vinikṣipet // //
2684atha pitṝn pitāmahān prapitāmahān āvāhayiṣya iti brāhmaṇān pṛṣṭvā āvāhayeti tair anujñātaḥ uśantas tvā nidhīmahi ity anayarcā pitrādīn āvāhya āyantu naḥ pitaraḥ ityādinā mantreṇopatiṣṭheta // // //
2689tatrāyaṃ viśeṣaḥ tilān apahatā asurā rakṣāṃsi ityādinā mantreṇa brāhmaṇān parito 'pradakṣiṇam anvavakīrya rājatādiṣu pātreṣu triṣv ayugmakuśanirmitakūrcāntarhiteṣu śaṃ no devīḥ itimantreṇāpaḥ kṣiptvā tilo 'si somadaivatya ityādimantreṇa tilān gandhapuṣpāṇi ca kṣiptvā svadhārgyāḥ iti brāhmaṇānāṃ purato 'rghyapātrāṇi sthāpayitvā yā divyā iti mantrānte pitar idaṃ te 'rghyaṃ pitāmahedaṃ te 'rghyaṃ prapitāmahedaṃ te 'rghyam iti brāhmaṇānāṃ hasteṣv arghyaṃ dadyāt /
2693anantaraṃ gandhapuṣpadhūpadīpācchādanāni pitar ayaṃ te gandhaḥ pitar idaṃ te puṣpam ityādinā prayogeṇa dadyāt // // //
2746annam odanasūpapāyasaghṛtādikaṃ bhājaneṣu dattvā pṛthivī te pātraṃ ityādinā mantreṇa pātrābhimantraṇaṃ kṛtvā idaṃ viṣṇur vicakrame ity anayarcā anne dvijāṅguṣṭhaṃ niveśayet /
2833'viśvedevā idaṃ vo 'arghyaṃ nāndīmukhāḥ pitara idaṃ vo 'arghyam' iti yathāliṅgam arghyadānam /
3355sahasrākṣam anekaśaktikaṃ bahupravāham ṛṣibhir manvādibhir yud udakaṃ pāvanaṃ pavitraṃ kṛtam utpāditaṃ tenodakena tvāṃ vināyakopasṛṣṭam vināyakopasargaśāntaye abhiṣiñcāmi /
3356pāvamānyaś caitā āpas tvāṃ punantu // //
3359bhagaṃ kalyāṇaṃ te tubhyaṃ varuṇo rājā bhagaṃ sūryo bhagaṃ bṛhaspatiḥ bhagam indraś ca vāyuś ca bhagaṃ saptarṣayaś ca dadur iti // //
3362te tava keśeṣu yad daurbhāgyam akalyāṇam sīmante mūrdhani ca lalāṭe karṇayor akṣṇoś ca tat sarvam āpo devyo ghnantu upaśamayantu sarvadeti // //
3495caravaś ca pratidaivatam agnipratiṣṭhāpanānvādhānādipūrvakaṃ caturaś caturo muṣṭīn nirvapati amuṣmai tvā juṣṭaṃ nirvapāmi ityādividhinā kāryāḥ /
3542yasmād eṣāṃ grahāṇāṃ brahmaṇā pūrvaṃ varo dattaḥ pūjitāḥ santo yūyam iṣṭaprāpaṇenāniṣṭanirasanena ca pūjayitāraṃ pūjayiṣyatheti // //
3654yathoktavidhinā bhūmiṃ dattvā svatvanivṛttiṃ kṛtvā nibandhaṃ vaḥ ekasya bhāṇḍabharakasyeyanto rūpakāḥ ekasya parṇabharakasyeyanti parṇānīti vā nibandhaṃ kṛtvā lekhyaṃ kārayet /
3721tavāham iti yo vadati taṃ klībaṃ napuṃsakaṃ nirhetiṃ nirāyudhaṃ parasaṃgatam anyena saha yuddhyamānaṃ vinivṛttaṃ yuddhād vinivṛttaṃ yuddhaprekṣaṇakaṃ yuddhadarśinaṃ /
3872adhīṣva putrakādhīṣva dāsyāmi tava modakān /
3873yad vānyasmai pradāsyāmi karṇam utpāṭayāmi te //
4241kiṃ kāryaṃ kā ca te pīḍā mā bhaiṣīr brūhi mānava //
4860pareṇāsaṃbandhena bhujyamānāṃ bhuvaṃ dhanaṃ vā paśyato 'bruvataḥ madīyeyaṃ bhūḥ na tvayā bhoktavyā ityapratiṣedhayataḥ tasyā bhūmer viṃśativārṣiky apratiravaṃ viṃśativarṣopabhoganimittā hānir bhavati /
5102yena puruṣeṇa bhūmyāder āgamaḥ svīkāraḥ kṛtaḥ sa puruṣaḥ kutas te kṣetrādikam ity abhiyuktas tasyāgamaṃ pratigrahādikaṃ likhitādibhir uddharet bhāvayet /
5286ye ca samudragās te viṃśakaṃ śataṃ māsi māsīty eva /
5547tavāham ity upagatā sā caturthī prakīrtitā //
5583putro 'satoḥ strīdhaninoḥ strī ca dhanaṃ ca strīdhane te vidyete yayos tau strīdhaninau tayoḥ strīdhaninor asatoḥ putra eva ṛṇabhāk bhavati /
5627pratyaye viśvāse matpratyayenāsya dhanaṃ prayaccha nāyaṃ tvāṃ vañcayiṣyate yato 'mukasya putro 'yaṃ urvarāprāyabhūr asya grāhmavaro vāstīti /
5734kṛtakāle ādhānakāla evāmuṣminkāle dīpotsavādau mayāyam ādhir moktavyo 'anyathā tavaivādhir bhaviṣyatīty evaṃ niścite kāle upaneya ātmasamīpaṃ netavyaḥ /
5855yadi vādāv evādhau datte dviguṇībhūte dravye tvayādhir moktavya iti paribhāṣayā kāraṇāntareṇa vā bhogābhāvena yadā dviguṇībhūtam ṛṇaṃ tadā ādhau bhogārthaṃ dhanini praviṣṭe tad utpanne dravye dviguṇe saty ādhir moktavyaḥ /
5920ādiśabdena suvarṇakārādihaste kaṭakādinirmāṇāya nyastasya suvarṇādeḥ pratinyāsasya ca parasparayojanāpekṣayā tvayedaṃ madīyaṃ rakṣaṇīyaṃ mayedaṃ tvadīyaṃ rakṣyate iti nyastasya grahaṇam /
6032yenārthinā pratyarthinā vā sākṣiṇāṃ yo 'rthaḥ śrāvayitavyo bhaved yūyam atrārthe sākṣiṇa iti tasminn arthini pratyarthini vā asati mṛte 'rthe cānivedite sākṣī kva kasminn arthe kasya vā kṛte sākṣyaṃ vadatv iti mṛtāntaraḥ sākṣī na bhavati /
6096brāhmaṇam anyathā bruvataḥ satyaṃ te naśyatīti śāpayet /
6097kṣatriyaṃ vāhanāyudhāni tava viphalānīti /
6098gobījakāñcanādīni tava viphalāni bhaviṣyantīti vaiśyam /
6099śūdram anyathā bruvatas tava sarvāṇi pātakāni bhaviṣyantīti śāpayet /
6124tathā janmāntaraśatair yat sukṛtaṃ kṛtaṃ tat sarvaṃ tasya bhavati yas te 'nṛtavadanena parājito bhavatīti śrāvayed iti saṃbandhaḥ /
6749he tule tvaṃ satyasya sthānam asi /
6752he mātaḥ yady ahaṃ pāpakṛd asatyavādy asmi tato maṃ tvam adho naya /
6860tvaṃ dhaṭa brahmaṇā sṛṣṭaḥ parīkṣārthaṃ durātmanām /
6861dhakārād dharmamūrtis tvaṃ ṭakārāt kuṭilaṃ naram //
6863tvaṃ vetsi sarvajantūnāṃ pāpāni sukṛtāni ca //
6864tvam eva deva jānīṣe na vidur yāni mānavāḥ /
6868śodhyas tu tvaṃ tule ityādinā pūrvoktena mantreṇa tulām āmantrayet /
6956he agne tvaṃ sarvabhūtānāṃ jarāyujāṇḍajasvedajodbhijjānām antaḥ śarīrābhyantare carasi upabhuktānnapānādīnāṃ pācakatvena vartase /
6965asyārthaḥ lohaśuddhyarthaṃ sutaptaṃ lohapiṇḍam udake nikṣipya punaḥ saṃtāpyodake nikṣipya ṭrtīye tape saṃtāpya saṃdaṃśena gṛhītvā purata ānīte satyapuraskṛtaṃ satyaśabdayuktaṃ tvam agne sarvabhūtānām ityādimantraṃ kartā brūyād iti // prāḍvivākas tu maṇḍalabhūbhāgād dakṣiṇapradeśe laukikam agnim upasamādhāya agnaye pāvakāya svāhā ity ājyenāṣṭottaraśatavāraṃ juhuyāt
6969tvam agne vedāś catvāras tvaṃ ca yajñeṣu hūyase /
6970tvaṃ mukhaṃ sarvadevānāṃ tvaṃ mukhaṃ brahmavādinām //
6975tvam agne sarvadevānām antaś carasi sākṣavat /
6976tvam eva deva jānīṣe na vidur yāni mānavāḥ /
6982tasya kartur ity uktavataḥ tvam agne sarvabhūtānām ityādibhir mantrair abhimantraṇaṃ kṛtavato lauhaṃ lohavikāraṃ piṇḍaṃ pañcāśatpalikaṃ pañcāśatpalasaṃmitaṃ samam asrarahitam sarvataś ca samaṃ vṛttaṃ ślakṣṇaṃ tathāṣṭāṅgulāyāmam /
7054he varuṇa satyena mām abhirakṣa tvam ity anena mantreṇa kam udakam abhiśāpyābhimantrya nābhidaghnodakasthasya nābhipramāṇodakasthitasya puruṣasyorū gṛhītvā śodhyo jalaṃ praviśet jale nimajjet /
7061toya tvaṃ prāṇināṃ prāṇaḥ sṛṣṭer ādyaṃ tu nirmitam /
7063atas tvaṃ darśayātmānaṃ śubhāśubhaparikṣaṇe //
7064iti prāḍvivākenodakābhimantraṇe kṛte śodhyaḥ satyena mābhirakṣa tvaṃ varuṇa iti jalaṃ prārthayet /
7148ayam atra prayogakramaḥ uktalakṣaṇajalāśayasaṃnidhāv uktalakṣaṇaṃ toraṇaṃ vidhāya uktapramāṇe deśe lakṣyaṃ nidhāya toraṇasaṃnidhau saśaraṃ dhanuḥ saṃpūjya jalāśaye varuṇam āvāhya pūjayitvā tattīre dharmādiṃś ca devān havanāntam iṣṭvā śodhyasya śirasi pratijñāpatram ābadhya prāḍvivāko jalam abhimantrayet toya tvaṃ prāṇināṃ prāṇaḥ ityādinā mantreṇa /
7153tvaṃ viṣa brahmaṇaḥ putraḥ satyadharme vyavasthitaḥ /
7157tvaṃ viṣa ityādimantreṇa viṣam abhimantrya kartā viṣaṃ himaśailajaṃ śṛṅgabhavaṃ bhakṣayet /
7176tvaṃ viṣa brahmaṇā sṛṣṭaṃ parīkṣārthaṃ durātmanām /
7178mṛtyumūrte viṣa tvaṃ hi brahmaṇā parinirmitam /
7246āhṛtya ca toya tvaṃ prāṇināṃ prāṇaḥ ityādinā tat toyaṃ prāḍvivākaḥ saṃsnāvya śodhyena ca tat toyaṃ pātrāntare kṛtvā satyena mābhirakṣa tvaṃ varuṇa ity anenābhimantritaṃ pāyayet prasṛtitrayam /
7330paraṃ pavitram amṛtaṃ ghṛta tvaṃ yajñakarmasu /
7331daha pāvaka pāpaṃ tvaṃ himaśītaṃ śucau bhava //
7339tvam agne sarvabhūtānām iti śodhyasyāgnyabhimantraṇamantraḥ /
7976abhrātṛkāṃ pradāsyāmi tubhyaṃ kanyām alaṃkṛtām /
8017dattātmā tu putro yo mātāpitṛvihīnas tābhyāṃ tyakto vā tavāhaṃ putro bhavāmīti svayaṃdattatvam upagataḥ /
9299tavāham ity upagataḥ pravrajyāvasitaḥ kṛtaḥ //
9309paṇe jito yady asmin vivāde parājito 'haṃ tadā tvaddāso bhavāmīti paribhāṣya jitaḥ /
9310tavāham ity upagataḥ tavāhaṃ dāsa iti svayaṃ saṃpratipannaḥ /
9312kṛtaḥ etāvat kālaṃ tvaddāsa ity abhyupagamitaḥ /
9345tathā tavāhamityupagatayuddhaprāptapaṇajitakṛtakavaḍāvāhṛtānāṃ ca prātisvikaṃ mocanakāraṇaṃ ca tenaivoktam /
9347tavāham ity upagato yuddhaprāptaḥ paṇe jitaḥ /
9375antevāsī guror gṛhe kṛtakālaṃ varṣacatuṣṭayam āyurvedādiśilpaśikṣārthaṃ tvad gṛhe vasāmi iti yāvad aṅgīkṛtaṃ tāvat kālaṃ vaset yady api varṣacatuṣṭayād arvāg eva labdhāpekṣitaśilpavidyaḥ /
9600yatra vikṛtākṛtir eva darśanīyas tvam asīty ucyate tad anyathāstotram /
9612tvadīyāṃ bhaginīṃ mātaraṃ vā abhigantāsmi iti śapantaṃ anyāṃ vā tvajjāyām abhigantety evaṃ śapantaṃ rājā pañcaviṃśatikaṃ paṇānāṃ pañcādhikā viṃśatir yasmin daṇḍe sa tathoktas taṃ damaṃ dāpayet // //
9650bāhvādīnāṃ pratyekaṃ vināśe vācike vācā pratipādite tava bāhū chinadmi ity evaṃrūpe śatyaḥ śataparimito daṇḍo veditavyaḥ /
9654yaḥ punar jvarādinā kṣīṇaśaktis tvadbāhvādyaṅgabhaṅgaṃ karomi ity evaṃ śapaty asau daśa paṇān daṇḍanīyaḥ /
9659upapātakasaṃyukte punar goghnastvam asīty evamādirūpe kṣepe prathamasāhasaṃ daṇḍanīyaḥ // //
9868yaḥ punaḥ ahaṃ tubhyaṃ dhanaṃ dāsyāmi tvaṃ kuru ity evam uktvā sāhasaṃ kārayati sa caturguṇaṃ daṇḍaṃ dāpyo 'nubandhātiśayāt // //
9937kaṅkole tvagākhyaṃ lavaṅgam iti /
10153dyūtapaṇyāṅganāmadyapānādivyasaneṣv atiprasaktās tathā kutastyo 'si tvam iti cauragrāhibhiḥ pṛṣṭo yadi śuṣkamukho bhinnasvaro vā bhavati tarhy asāv api grāhyaḥ /
10264viduṣo 'tikrame daṇḍabhūyastvam iti /
10699yaś ca jyotiḥśāstravit gurvādihitecchuvyatirikto rājño dviṣṭam aniṣṭaṃ saṃvatsarānte tava rājyacyutir bhaviṣyatīty evamādirūpam ādeśaṃ karoti /
12142vidyāśabdena caupaniṣadaṃ asthūlam anaṇv ahrasvam asaṅgo hy ayam ātmā ityādi tvaṃpadārthanirūpaṇaviṣayavākyajanyaṃ jñānam ucyate /
12145kṣetrasya tapovidyāviśuddhasya tvaṃpadārthabhūtasya tat tvam asi ādivākyajanyāt sākṣātkārarūpād īṣvarajñānāt paramā viśuddhir muktilakṣaṇā /
12320tathā ca pratigrahottarakālaṃ yad apahṛtaṃ tad dharmato yathāvṛttam ākhyeyam yadi nāstikena svāminā tvayedaṃ kiṃ nāmāpahṛtam ity adhiyujyate /
12341asau sutavinyastapatnīkaḥ tvayeyaṃ bharaṇīyā ity eva sute vinyastā niḥkṣiptā patnī yena sa tathoktaḥ /
12412yady evaṃ kriyamāṇam api kathaṃcid atiricyate tarhi tadatiriktam āśvayuje māsi tvajet // //
12536eṣa vo 'bhihito dharmo brāhmaṇasya caturvidhaḥ /
13006yo 'sau sakalajīvātmakatayā prapañcātmakatayā ca sahasrātmā bahurūpas tathā sakalajagaddhetutayā ādidevo mayā yuṣmākam udāhṛtaḥ tasya vadanabhujasakthicaraṇajātā yathākramam agrajanmādayaś catvāro varṇāḥ /
13204mānasāditriprakārakarmaṇāṃ vipākād īśvaro 'pi sann ātmā yathātmānaṃ sṛjati tathā yuṣmākaṃ kathitaḥ /
13547upadeṣṭā punas tvaṃ śatrum itthaṃ vyāpādayeti marmodghāṭanādyupadeśapuraḥsaraṃ prerayan kathyate /
13553na ca sādhu tvayādhyavasitam iti pravṛttam evānumanyata iti śaṅkanīyam /
14597kṛṣṇalaḥ pañca te māṣas te suvarṇas tu ṣoḍaśa //
15642utkarṣahetor adhīyānasya kiṃ paṭhasi nāśitaṃ tvayety evaṃ paryanuyogo 'nuyogapradānam /
16296manovratapatībhir iti manojyotir ityādimanoliṅgābhis tvam agne vratapā asi ityādivrataliṅgābhir ity arthaḥ /
16491utkarṣahetor adhīyānasya kiṃ paṭhasi nāśitaṃ tvayety evaṃ paryanuyogadānaṃ vā viplāvanam ucyate /
17126manunāpi ta eva kiṃcidadhikāḥ pratipāditāḥ /
17262guruṃ janakādikaṃ tvaṃkṛtya tvam evam āttha tvayaivaṃ kṛtam ity ekavacanāntayuṣmacchabdoccāraṇena nirbhartsya vipraṃ vā jyāyāṃsaṃ samaṃ kanīyāṃsaṃ vā sakrodhaṃ huṃ tūṣṇīm āsva huṃ mā bahuvādīḥ ity evam ākṣipya jalpavitaṇḍābhyāṃ jayaphalābhyāṃ vipraṃ nirjitya kaṇṭhe vāsasā mṛdusparśenāpi badhvā kṣipraṃ pādapraṇipātādinā prasādya krodhaṃ tyājayitvā dinam upavaset /
17650mahitrīṇām avostvetonvindraṃstavāmety eteṣām anyatamasya japa uktaḥ sa trirātropavāsakūṣmāṇḍahomāśaktasya veditavyaḥ /
17662brāhmaṇasvarṇahārī punas trirātropoṣitaḥ jalamadhyastho namas te rudra manyava iti śatarudriyajapayuktaḥ śudhyatīti /
17860yathāha yavānāṃ prasṛtim añjaliṃ vā śrapyamāṇaṃ śṛtaṃ vābhimantrayet 'yavo 'si dhānyarājas tvaṃ vāruṇo madhusaṃyutaḥ /
18144'āpyāyasva saṃ te payāṃsi navo nava' iti caitābhis tarpaṇam ājyahomo haviṣaś cāśumantraṇam upasthānaṃ ca candramasaḥ 'yad devā devaheḍanam' iti catasṛbhir ājyaṃ juhuyād 'devakṛtasya' iti cānte samidbhis tribhiḥ 'oṃ bhūḥ bhuvaḥ svaḥ mahaḥ janaḥ tapaḥ satyaṃ yaśaḥ śrīr ūrg iṭ ojaḥ tejaḥ puruṣaḥ dharmaḥ śivaḥ' ity etair grāsānumantraṇaṃ pratimantraṃ manasā namaḥ svāheti vā sarvān etair eva grāsān bhuñjīta /
18180caturthīprabhṛticatuḥstanena trirātraṃ tristanena trirātraṃ dvistanena trirātraṃ ekastanena trirātram evam ekastanaprabhṛti punaś catuḥstanāntaṃ yā te soma caturthī tanūs tayā naḥ pāhi tasyai namaḥ svājñā yā te soma pañcamī ṣaṣṭhī ity evaṃ yāgārthās tithihomā evaṃ stutvā enobhyaḥ pūtaś candramasaḥ samānatāṃ salokatāṃ sāyujyaṃ ca gacchati iti caturviṃśatidinātmakaṃ somāyanam uktaṃ tadaśaktaviṣayam // //
18228yat punar āpyāyasva saṃ te payāṃsi ityādibhiḥ piṇḍakaraṇāt pūrvaṃ haviṣo 'bhimantraṇam uktaṃ tad bhinnakāyatvāt samuccīyate /