Occurrences of kāraṇa in "Mitākṣarā"

Click [+] to expand the context.
632puruṣadveṣaṇī sarvatrāhitakāraṇī /[+]
645adhivedanakāraṇābhāve adhivettāraṃ praty āha /[+]
692śukraśoṇitayoś copādānakāraṇatveṇa prābalyāt /[+]
984sarveṇabhyaḥ sarvaṇāsu jāyante ityādinā varṇaprāptau kāraṇam uktam /[+]
985idānīṃ kāraṇāntaram āha /[+]
2459devātithyarcanāder āvaśyakatvāt tadartham anātmakāraṇāt patitādyatyantakutsitavarjaṃ sarvataḥ pratigṛhṇīyāt /[+]
3322saṃsīdaty animittataḥ vinā kāraṇena dīnamanasko bhavati /[+]
3549ubhayatra kāraṇam āha /[+]
3900kecit svabhāvāt svayam eva bhavati na kāraṇam apekṣata iti /[+]
3924etāḥ svāmyādyāḥ rājyasya prakṛtayo mūlakāraṇāni /[+]
4403prapadya kāranaṃ brūyāt pratyavaskandanaṃ smṛtam //[+]
4433pakṣaikadeśe yat satyam ekadeśe ca kāraṇam /[+]
4436anuttaratve ca kāraṇaṃ tenaivoktam[+]
4440mithyākāraṇottarayoḥ saṃkare arthipratyarthinor dvayor api kriyā prāpnoti[+]
4441mithyā kriyā pūrvavāde kāraṇe prativādini /[+]
4445kāraṇaprāṅnyāyasaṃkare tu pratyarthina eva kriyādvayam[+]
4446prāṅnyāyakāraṇoktau tu pratyarthī nirdiśet kriyām /[+]
4450kāraṇoktau tu sākṣilekhyādibhir bhāvayitavyam iti virodhaḥ /[+]
4459mithyottaraṃ kāraṇaṃ ca syātām ekatra ced ubhe /[+]
4468evaṃ mithāprāṅnyāyasaṃkare kāraṇaprāṅnyāyasaṃkare ca yojanīyam /[+]
4470yatra tu mithyākāraṇottarayoḥ kṛtsnapakṣavyāpitvam yathā śṛṅgagrāhikayā kaścid vadati iyaṃ gaur madīyā amukasmin kāle naṣṭā adyāsya gṛhe dṛṣṭeti /[+]
4472idaṃ tāvat pakṣanirākaraṇasamarthatvān nānuttaram nāpi mithyaiva kāraṇopanyāsāt/ nāpi kāraṇam ekadeśasyāpy abhyupagamābhāvāt /[+]
4473tasmāt sakāraṇaṃ mithyottaram idam /[+]
4474atra ca prativādinaḥ kriyā kāraṇe prativādini iti vacanāt /[+]
4476kāraṇe prativādini ity etad api kasmāc chuddhakāraṇaviṣayaṃ na bhavati /[+]
4478sarvasyāpi kāraṇottarasya mithyāsahacaritarūpatvāc chuddhakāraṇottarasyābhāvāt /[+]
4479prasiddhakāraṇottare pratijñātārthaikadeśasyābhyupagamenaikadeśasya mithyātvam yathā satyaṃ rūpakaśataṃ gṛhītaṃ na dhārayāmi pratidattatvād iti /[+]
4481mithyākāraṇayor vāpi grāhyaṃ kāraṇam uttaram /[+]
4485prāṅnyāyakāraṇoktau tu pratyarthī nirdiśet kriyām /[+]
4487yadā tu kāraṇaprāṅnyāyasaṃkaraḥ yathā śatam anena gṛhītam ity abhiyuktaḥ prativadati satyaṃ gṛhītaṃ pratidattaṃ cety asminn evārthe prāṅnyāyenāyaṃ parājita iti /[+]
4496kāraṇottare 'pi kāraṇasyaiva sādhyatvāt kāraṇavādy evārthīti sa eva lekhayet /[+]
4501prāṅnyāyakāraṇoktau tu pratyarthī nirdiśet kriyām /[+]
4600atha pratyarthī prāṅnyāyaṃ kāraṇaṃ vā bhāvayituṃ na śaknoti tadā sa eva mithābhiyogīti rājñe dviguṇaṃ dhanaṃ dadyāt arthine ca prakṛtaṃ dhanaṃ /[+]
4658prāṅnyāyakāraṇoktau pūrvapakṣe 'dharībhūte uttaravādinaḥ sākṣiṇo bhavatīti vyākhyānam ayuktam /[+]
4661mithyā kriyā pūrvavāde kāraṇe prativādini /[+]
4878iti kātyāyanavacanāc ca samakṣabhoge ca hānikāraṇābhāvena hāner asaṃbhavāt /[+]
4902tac ca na smārtakālāyā bhukter hāniśaṅkākāraṇatvābhāvāt tūṣṇīṃ na sthātavyam ity etāvan mātrābhidhitsāyāṃ viṃśatigrahaṇam avivakṣitaṃ syāt /[+]
4944ādhyādiṣu paśyato 'bruvato 'pi bhūmer viṃśater ūrdhvaṃ dhanasya ca daśabhyo varṣebhya ūrdhvam apy upacayahānir na bhavati puruṣāparādhasya tathāvidhasyābhāvāt upekṣākāraṇasya tatra tatra saṃbhavāt /[+]
4952tasmād ādhyādiṣu sarvatropekṣākāraṇasaṃbhavāt samakṣabhoge nirākrośe ca na kadācid api phalahāniḥ // //[+]
5040ādau tu kāraṇaṃ dānaṃ madhye bhuktis tu sāgamā /[+]
5096ādau tu kāraṇaṃ dānaṃ madhye bhuktis tu sāgamā /[+]
5097kāraṇaṃ bhuktir evaikā saṃtatā yā cirantanī //[+]
5616yasmād dravyaparigraheṣu cet yuktyā tatra kāraṇam uktam bhartur vipravāse naimittike 'vaśyakartavye dāne 'tithibhojanabhikṣāpradānādau hi yasmān na steyam upadiśanti manvādayas tasmād bhārtyāyā api dravyasvāmitvam asty anyathā steyaṃ syāt iti /[+]
5855yadi vādāv evādhau datte dviguṇībhūte dravye tvayādhir moktavya iti paribhāṣayā kāraṇāntareṇa vā bhogābhāvena yadā dviguṇībhūtam ṛṇaṃ tadā ādhau bhogārthaṃ dhanini praviṣṭe tad utpanne dravye dviguṇe saty ādhir moktavyaḥ /[+]
6197kāraṇadoṣabādhakapratyayābhāve saty avitatha evārtha ity arthaḥ /[+]
6233prāṅnyāyakāraṇoktau tu pratyarthī nirdiśet kriyām /[+]
6254etac ca lobhādikāraṇaviśeṣāparijñāne anabhyāse ca veditavyam /[+]
6255lobhādikāraṇaviśeṣaparijñāne 'bhyāse ca manunoktam /[+]
6284brāhmaṇasyāpi lobhādikāraṇaviśeṣāparijñāne 'nabhyāse ca tatra tatrokto daṇḍa eva /[+]
6287lobhādikāraṇaviśeṣāparijñāne 'nabhyāse cālpaviṣaye kauṭasākṣye brāhmaṇasyāpi kṣatriyādivad arthadaṇḍa eva /[+]
6588ity ete śapathāḥ proktā manunā svalpakāraṇe //[+]
6890śuddhyaśuddhinirṇayakāraṇaṃ coktam /[+]
6898yadā cānupalakṣyamāṇadṛṣṭakāraṇa eva kakṣādīnāṃ chedo bhaṅgo vā bhavati tadāpy aśuddhir eva /[+]
7062śuddheś ca kāraṇaṃ proktam dravyāṇāṃ dehināṃ tathā //[+]
7098tau ca tatra niyoktavyau śarānayanakāraṇāt //[+]
7720yogaśabdenālabdhalābhakāraṇaṃ śrautasmārtāgnisādhyam iṣṭaṃ karma lakṣyate /[+]
8145pitā hared aputrasya ityādivacanāt tatra vyavasthākāraṇaṃ vaktavyam /[+]
8146nānyad vyavasthākāraṇam astīti gautamavacanāc ca piṇḍagotrarṣisaṃbandhā rikthaṃ bhajeran strī vānapatyasya bījaṃ lipseta iti /[+]
8416idānīṃ saṃsṛṣṭiny aputre svaryāte saṃsṛṣṭino bhinnodarasya sodarasya cāsaṃsṛṣṭinaḥ sadbhāve kasya dhanagrahaṇam iti vivakṣāyāṃ dvayor vibhajya grahaṇe kāraṇam āha /[+]
8419anenānvayavyatirekābhyām anyodaryasya saṃsṛṣṭitvaṃ dhanagrahaṇe kāraṇam uktaṃ bhavati /[+]
8425anenāsaṃsṛṣṭasyāpi sodarasya dhanagrahaṇe sodaratvaṃ kāraṇam uktam saṃsṛṣṭa ity uttareṇāpi saṃbadhyate /[+]
8430dvayor api dhanagrahaṇakāraṇasyaikaikasya sadbhāvāt /[+]
8586etac cāpahārakāraṇābhāve /[+]
9175svasthenārtena vā dattaṃ śrāvitaṃ dharmakāraṇāt /[+]
9334tad idaṃ sarvadāsānāṃ sādhāraṇaṃ dāsyanivṛttikāraṇam[+]
9345tathā tavāhamityupagatayuddhaprāptapaṇajitakṛtakavaḍāvāhṛtānāṃ ca prātisvikaṃ mocanakāraṇaṃ ca tenaivoktam /[+]
9352tad evaṃ gṛhajātakrītalabdhadāyaprāptātmavikrayiṇāṃ svāmiprāṇapradānatatprasādarūpasādhāraṇakāraṇavyatirekeṇa mokṣo nāsti /[+]
9353viśeṣakāraṇānabhidhānāt /[+]
9562dyūtam ekamukhaṃ kāryaṃ taskarajñānakāraṇāt /[+]
9564rājādhyakṣādhiṣṭhitaṃ rājñā kārayitavyam ity arthaḥ taskarajñānakāraṇāt /[+]
9674tasya cāvagoraṇādikāraṇabhedena traividyam abhidhāya hīnamadhyamottamadravyarūpakarmatraividyāt punas traividyaṃ tenaivoktam /[+]
9707yadā kaścid rahasy aham anena hata iti rājñe nivedayati tadā cihnair varṇādisvarūpagatair liṅgair yuktyā kāraṇaprayojanaparyālocanātmikayā āgamena janapravādena caśabdād divyena vā kūṭacihnakṛtasaṃbhāvanābhayāt parīkṣā kāryā // //[+]
10046tad anayā vacoyuktyā vṛddhikṣayaparijñānasyānuśayakāraṇatvam avagamyate /[+]
10047yathā gaṇyaparīkṣāvidhibalāt paṇyadośāṇām anuśayakāraṇatvaṃ ataḥ paṇyadoṣatadvṛddhikṣayakāraṇatritayābhāve 'nuśayakālābhyantare 'pi yady anuśayaṃ karoti tadā paṇyaṣaḍbhāgaṃ daṇḍanīyaḥ /[+]
10048anuśayakāraṇasadbhāve 'py anuśayakālātikrameṇānuśayaṃ kurvato 'py ayam eva daṇḍaḥ /[+]
10171manuṣaṃ punar yady api sākṣāc chuddhamithyottare na saṃbhavati tathāpi kāraṇena saṃsṛṣṭbhāvarūpamithyākāraṇasādhanamukhenābhāvam api gocarayaty eva /[+]
10245jātidravyaparimāṇaparigrahaviniyogavayaḥśaktiguṇadeśakālādīnāṃ daṇḍagurulaghubhāvakāraṇānām ānantyāt pratidravyaṃ vaktumaśakteḥ sāmānyena daṇḍakalpanopāyam āha /[+]
10306ity evaṃ sarveṣām ānantyāt pratidravyaṃ vaktum aśakter jātiparimāṇādibhiḥ kāraṇair daṇḍagurulaghubhāvaḥ kalpanīyaḥ /[+]
10392yas tv anākṣāritaḥ pūrvam abhibhāṣate kāraṇāt /[+]
10832dine dine'ñjalīn pūrṇān pradadyāt pretakāraṇāt /[+]
11365garbhasrāve māsatulyā niśāḥ śuddhes tu kāraṇam //[+]
11368garbhasrāve yāvanto garbhagrahaṇamāsās tatsamasaṃkhyākā niśāḥ śuddheḥ kāraṇam /[+]
11676adattā apariṇītā yāḥ kanyās tāsu kṛtacūḍāsu vāgdānāt prāg ahorātraṃ viśeṣeṇa śuddhikāraṇam /[+]
11805tasya yo rājā svāmī viṣayādhipatiḥ sa yasminn ahany atītas tadaharmātraṃ śuddhikāraṇam /[+]
11853prajānāṃ parirakṣārtham āsanaṃ cātra kāraṇam //[+]
12114tathā mṛd api śuddhikāraṇaṃ yathā kathitam[+]
12128akāryakāriṇāṃ niṣiddhasevināṃ dānam eva mukhyaṃ śuddhikāraṇaṃ yathā vyākhyāsyati pātre dhanaṃ vā paryāptaṃ dattvā iti /[+]
12132tapo vedābhyāso vedavidāṃ śuddhikāraṇam /[+]
12136pracchannapāpānām avikhyātadoṣāṇāṃ aghamarṣaṇādisūktajapaḥ śuddhikāraṇaṃ śuddhisādhanam /[+]
12664prāktanaślokoktātmopāsanākhye dharme nāśramo daṇḍakamaṇḍalvādidhāraṇaṃ kāraṇam yasmād asau kriyamāṇo bhaved eva nātiduṣkaraḥ /[+]
12669samaḥ sarveṣu bhūteṣu na liṅgaṃ dharmakāraṇam //[+]
12707satyam ātmā sakalajagatprapañcāvirbhāve 'vidyāsamāveśavaśāt samavāyyasamavāyinimittam ity evaṃ svayam eva trividham api kāraṇaṃ na punaḥ kāryakoṭiniviṣṭaḥ /[+]
12719na caitāvatā prakṛteḥ kāraṇatā yasmād ātmaiva vaśī svatantraḥ na prakṛtir nāma svatantraṃ tattvāntaraṃ tādṛgvidhatve pramāṇābhāvāt /[+]
12721yataḥ śaktimatkārakaṃ na śaktiḥ tasmād ātmaiva jagatas trividham api kāraṇam /[+]
12735ṛtuvelāyāṃ strīpuṃsayor yoge śukraṃ ca śoṇitaṃ ca śukraśonitaṃ tasmin parasparasaṃyukte viśuddhe vātapittaśleṣmaduṣṭagranthipūyakṣīṇamūtrapurīṣagandharetāṃsy abījāni iti smṛtyantaroktadoṣarahite sthitvā pañcadhātūn pṛthivyādipañcamahābhūtāni śarīrārambhakatayā svayaṃ ṣaṣṭaś ciddhātur ātmā prabhuḥ śarīrārambhakāraṇādṛṣṭakarmayogitayā samartho yugapad ādatte yogāyatanatvena svīkaroti /[+]
12956ṛggāthādyāś catasro gītikā ity etad aparāntakādigītajātam adhyāropitātmabhāvaṃ mokṣasādhanatvān mokṣasaṃjñitaṃ mantavyam tadabhyāsasyaikāgratāpādanadvāreṇātmaikagratāpattikāraṇatvāt // // //[+]
13082yathā hi kulālo mṛccakracīvarādikaṃ kāraṇajātam upādāya karakaśarāvādikaṃ nānāvidhakāryajātaṃ racayati /[+]
13131na kevalaṃ karmaiva kubjavāmanatvādinimittaṃ kiṃ tu kālakarmaṇi svakāraṇapitṛbījadoṣo mātṛdoṣaś ceti sarvam etat sahakārikāraṇam /[+]
13132etena dṛṣṭādṛṣṭasvarūpeṇa kāraṇakalāpena garbhasyāṅgahīnatvādivikāro janmana ārabhyāniyatakālo dṛṣṭaḥ // //[+]
13160yataḥ kāraṇaguṇaproktakrameṇa kāryadravye vaiśeṣikaguṇārambho dṛṣṭaḥ /[+]
13161na ca tatkāraṇabhūtapārthivaparamāṇvādiṣu caitanyādisamavāyaḥ saṃbhavati tadārabdhastambhakumbhādibhautikeṣv anupalambhāt /[+]
13285svavāñchāvaśenārthānāṃ kāraṇanirapekṣatayā sṛṣṭir ity etad yogasya siddher lakṣaṇaṃ liṅgam /[+]
13383tena cotpannamātreṇa svakāraṇāpūrvanāśo janyate manthanajanitāśuśukṣaṇinevāraṇikṣayaḥ /[+]
13525yad vyāpārasamanantaraṃ kālāntare vā kāraṇāntaranirapekṣaḥ prāṇaviyogo bhavati saḥ /[+]
13580nanu yadi vyavahitasyāpi kāraṇatvaṃ tarhi mātāpitror api hantṛpuruṣotpādanadvāreṇa hananakartṛtvaprasaṅgaḥ /[+]
13582na hi pūrvabhāvitvamātreṇa kāraṇatvam kāraṇatayāpi tathābhāvitvopapatteḥ /[+]
13583yat khalu svarūpātiriktakāryotpattyanuguṇavyāpārayogi bhavati tad dhi kāraṇam /[+]
13584yadi rathantarasāmā somaḥ syād aindravāyavāgrān grahān gṛhṇīyād iti rathantarasāmateva krator aindravāyavāgratāyāṃ kāraṇaṃ /[+]
13585na hi tatra somayāgaḥ svarūpeṇa kāraṇaṃ vyabhicārāt /[+]
13586na ca pitros tādṛgvidhakāraṇalakṣaṇayogitvam iti nātiprasaṅgaḥ /[+]
13589ataḥ kūpakartur api kāraṇakāraṇatvam eva na punar hiṃsāhetutvam iti mātāpitṛtulyataiva /[+]
13734aghaṃ sa kevalaṃ bhuṅkte yaḥ pacaty ātmakāraṇāt /[+]
13891nirguṇaḥ sāhasāt krodhād gṛhakṣetrādikāraṇāt //[+]
17506apiśabdāt puruṣasya yāni patananimittāni mahāpātakātipātakānupapātakāny abhyastāni copapātakādīni tāny api strīṇāṃ dhruvaṃ niścitaṃ patanakāraṇāni bhavanti /[+]