Occurrences of sādhana in "Mitākṣarā"

Click [+] to expand the context.
56vidyāḥ puruṣārthasādhanāni /[+]
861rāgaprayuktahiṃsārūpatvāt śyenaḥ pratiṣiddhaḥ svarūpeṇaivānarthakara iti tatrāpy anugamanaśāstreṇa maraṇasyaiva svargasādhanatayā vidhānān maraṇe yady api rāgataḥ pravṛttis tathāpi maraṇānukūle vyāpāre 'gnipraveśādāv itikartavyatārūpe vidhita eva pravṛttir iti na niṣedhasyāvakāśaḥ vāyavyaṃ śvetam ālabheta bhūtikāmaḥ itivat /[+]
1258ity ete sarveṣāṃ puruṣāṇāṃ brāhmaṇādyācaṇḍālāntaṃ dharmasādhanam // //[+]
1372adhodṛṣṭir naikṛtikaḥ svārthasādhanatatparaḥ /[+]
1639yasmād asvargyam agnīṣomīyavat svargasādhanaṃ na bhavati // //[+]
1964yaḥ prokṣitādivyatirekeṇa mayā māṃsaṃ na bhakṣitavyam iti satyasaṃkalpo bhavati sa sarvān kāmān tatsādhane pravṛtto nirvighnaṃ prāpnoti viśuddhāśayatvāt /[+]
3300dṛṣṭādṛṣṭaphalasādhanāni karmāṇy abhihitāny apy abhidhāsyante ca teṣāṃ svarūpaniṣpattiḥ phalasādhanatvaṃ cāvighnena bhavatīty avighnārthaṃ karma vidhāsyan vighnasya kārakajñāpakahetūn āha /[+]
3303vināyako vighneśvaraḥ puruṣārthasādhanānāṃ karmaṇāṃ vighnasiddhyarthaṃ svarūpaphalasādhanatvavighātasiddhaye viniyojitaḥ niyuktaḥ rudreṇa brahmaṇā cakārād viṣṇunā ca gaṇānāṃ puṣpadantaprabhṛtīnām ādhipatye svāmye // //[+]
3565puruṣārthasādhanakarmārambhādhyavasāya utsāhaḥ mahān utsāho yasyāsau mahotsāhaḥ /[+]
3865ete sāmādayaḥ paripanthyādisādhanopāyāḥ /[+]
4290prasiddham aviruddhaṃ ca niścitaṃ sādhanakṣamam /[+]
4334etat sādhanāsaṃbhavād asādhyam /[+]
4489evam uttare patre niveśite sādhyasiddheḥ sādhanāyattattvāt sādhananirdeśaṃ kaḥ kuryād ity apekṣita āha /[+]
4490tato 'rthī lekhayet sadhyaḥ pratijñātārthasādhanam //[+]
4492pratijñātaḥ sādhyaḥ sa cāsāv arthaś ceti pratijñātārthaḥ tasya sādhanaṃ sādhyate 'neneti sādhanaṃ pramāṇam /[+]
4495arthī pratijñātārthasādhanaṃ lekhayet iti vadatā yasya sādhyam asti sa pratijñātārthasādhanaṃ lekhayed ity uktaṃ ataś ca prāṅnyāyottare prāṅnyāyasyaiva sādhyatvāt pratyarthy evārthī jāta iti sa eva sādhanaṃ lekhayet /[+]
4497mithyottare tu pūrvavādy evārthī sa eva sādhanaṃ nirdiśet /[+]
4499ataś ca saṃpratipattyuttare sādhyābhāvena bhāṣottaratvādinor dvayor apy arthitvābhāvāt sādhananirdeśa eva nāstīti tāvataiva vyavahāraḥ parisamāpyata iti gamyate /[+]
4505tasya sādhanasya pramāṇasya vakṣyamāṇalikhitasākṣyādilakṣaṇasya siddhau nirvṛttau siddhiṃ sādhyasya jayalakṣaṇāṃ prāpnoti /[+]
4506ato 'smāt prakārād anyathā prakārāntareṇa sādhanāsiddhau viparītaṃ sādhyasyāsiddhiṃ parājayalakṣaṇām āpnotīti saṃbandhaḥ //[+]
4521saṃpratipattyuttare tu sādhanānirdeśād bhāṣārthasyāsādhyatvāc ca na sādhyasiddhilakṣaṇaḥ pādo 'stīti dvipāttvam eva /[+]
4612tato 'rthī lekhayet sadyaḥ pratijñātārthasādhanam iti vadatā uttarapādalekhane kālapratīkṣaṇaṃ darśitam /[+]
4646saṃdigdham artham adhamarṇenānaṅgīkṛtam eva yaḥ svatantraḥ sādhananirapekṣaḥ sādhayaty āsedhādinā sa hīno daṇḍyaś ca bhavati /[+]
4647yaś ca svayaṃ saṃpratipannaṃ sādhanena vā sādhitaṃ yācyamāno niṣpatet palāyate yaś cābhiyukto rājñā cāhūtaḥ sadasi na kiṃcid vadati so 'pi hīno daṇḍyaś ca smṛta iti saṃbadhyate /[+]
4659asyārthasya tato 'rthī lekhayet sadyaḥ pratijñātārthasādhanam ity anenaivoktatvāt punaruktiprasaṅgāt /[+]
4712likhitasarvārthasādhanatayopanyastaiḥ sākṣibhir ekadeśābhidhāne 'dhikābhidhāne vā kṛtsnam eva sādhyaṃ na sidhyatiti tasyārthaḥ /[+]
4714sāhasādau tu sakalasādhyasādhanatayoddiṣṭaiḥ sākṣibhir ekadeśe 'pi sādhite kṛtsnasādhyasiddhir bhavaty eva /[+]
4786tato 'rthī lekhayet sadyaḥ pratijñātārthasādhanam ity utkam /[+]
4787kiṃ tatsādhanam ity apekṣita āha /[+]
4809yatrāpi pradhānaikadeśasādhanaṃ mānuṣaṃ saṃbhavati tatrāpi na daivam āśrayaṇīyam /[+]
4830tasyās tu sādhanaṃ lekhyaṃ na divyaṃ na ca sākṣiṇaḥ //[+]
4838sākṣiṇaḥ sādhanaṃ proktaṃ na divyaṃ na ca lekhyakam //[+]
5383apratipannārthasādhane tu daṇḍavibhāgo darśitaḥ nihnave bhāvito dadyāt ityādinā // //[+]
6561tato'rthī lekhayet sadyaḥ pratijñātārthasādhanaṃ iti bhāvapratijñāvādina eva kriyeti vyavasthā darśitā /[+]
6840ājyena haviṣā caiva samidbhir homasādhanaiḥ //[+]
7426atrocyate laukikam eva svatvaṃ laukikārthakriyāsādhanatvāt vrīhyādivat /[+]
7427āhavanīyādīnāṃ hi śāstragamyānāṃ na laukikakriyāsādhanatvam asti //[+]
7428nanu āhavanīyādīnām api pākādisādhanatvam asty eva /[+]
7430na hi tatrāhavanīyādirūpeṇa pākādisādhanatvam /[+]
7432iha tu suvarṇādirūpeṇa na krayādisādhanatvam api tu svatvenaiva /[+]
7438svatvasyālaukikatvād iti pūrvapakṣāsaṃbhavam āśaṅkya dravyārjanasya pratigrahādinā svatvasādhanatvaṃ lokasiddham iti pūrvapakṣaḥ samarthito guruṇā /[+]
8740sāmantāḥ sādhanaṃ pūrvaṃ nirdoṣāḥ syur guṇānvitāḥ /[+]
9514ādyagrahaṇāc ca turaṅgādikrīḍāsādhanaṃ karituraṅgarathādikaṃ gṛhyate /[+]
9708evaṃ niścite sādhanaviśeṣeṇa daṇḍaviśeṣam āha /[+]
10171manuṣaṃ punar yady api sākṣāc chuddhamithyottare na saṃbhavati tathāpi kāraṇena saṃsṛṣṭbhāvarūpamithyākāraṇasādhanamukhenābhāvam api gocarayaty eva /[+]
10324upakaraṇaṃ cauryasādhanam /[+]
10913pretavahanasādhanaṃ khaṭvādi kaṭaśabdenocyate /[+]
12118mano 'pi vācaḥ śuddhisādhanaṃ yathāmnāyi manasā vā iṣitā vāg vadati ityādi /[+]
12136pracchannapāpānām avikhyātadoṣāṇāṃ aghamarṣaṇādisūktajapaḥ śuddhikāraṇaṃ śuddhisādhanam /[+]
12250yady āvaśyakāḥ pākayajñādidharmāḥ svasādhanavrīhyādidhānyābhāve na niṣpadyante tarhi dhānyena tilā vikrayaṃ neyāḥ /[+]
12375phālagrahaṇaṃ karṣaṇasādhanopalakṣaṇam /[+]
12423dantā evolūkhalaṃ nistūṣīkaraṇasādhanaṃ dantolūkhalaṃ tad yasyāsti sa dantolūkhalikaḥ /[+]
12628teṣāṃ salilaṃ govālāvagharṣaṇaṃ ca śuddhisādhanam /[+]
12661ata eva śrutau ātmā vāre draṣṭavyaḥ iti sākṣātkārarūpaṃ darśanam anūdya tatsādhanatvena śrotavyo mantavyo nididhyāsitavyaḥ iti śravaṇamanananididhyāsanāni vihitāni // //[+]
12845etaiś ca gandhādibhir bodhyatvena vyavasthitaiḥ svasvagocarasaṃvitsādhanatayānumeyāni ghrāṇādīni pañcendriyāṇi bhavanti // //[+]
12848hastau prasiddhau pāyur gudaṃ upasthaṃ ratisaṃpādyasukhasādhanaṃ jihvā prasiddhā pādau ca etāni hastādīni pañca karmendriyāṇy ādānanirhārānandavyāhāravihārādikarmasādhanāni jānīyāt /[+]
12956ṛggāthādyāś catasro gītikā ity etad aparāntakādigītajātam adhyāropitātmabhāvaṃ mokṣasādhanatvān mokṣasaṃjñitaṃ mantavyam tadabhyāsasyaikāgratāpādanadvāreṇātmaikagratāpattikāraṇatvāt // // //[+]
13022yady apīśvaraḥ svarūpeṇa satyajñānānandalakṣaṇaḥ tathāpy avidyāsamāveśavaśān moharāgādibhāvair abhibhūyamāno nānāhīnayonijananasādhanaṃ mānasāditrividhaṃ karmanicayam ācarati /[+]
13059yady apy ātmā antaḥkaraṇādijñānasādhanasaṃpannas tathāpi janmāntarānubhūtārthāvabodhe na samartho 'vipakvakaraṇo rāgādimalākrāntacitto yasmāt /[+]
13085yathā vā kośakārakaḥ kīṭaviśeṣo nijalālayārabdham ātmabandhanaṃ kośākhyam ārabhate tathātmāpi pṛthivyādīni sādhanāni parasparasāpekṣāṇi tathā karaṇāny api śrotrādīny upādāya asmin saṃsāre tāsu tāsu surādiyoniṣu svayam evātmānaṃ nijakarmabandhabaddhaṃ śarīritayā sṛjati // //[+]
13292satpratigrahādinyāyenopārjitadhano 'tithipūjātatparaḥ nityanaimittikaśrāddhānuṣṭhānanirataḥ satyavadanaśīlaḥ sann ātmatattvadhyānanirato gṛhastho 'pi hi yasmān muktim avāpnoti tasmān na kevalam aihikapārivrājyaparigraha eva muktisādhanam // //[+]
13363atha vā yatphalasādhanaṃ dravyam apaharati tatsādhanavikalo yathā paṅgutām aśvahāraka iti /[+]
14026na ca pradhānavirodhaḥ yato brāhmaṇatrāṇāvadhikasyaiva vratānuṣṭhānasya phalasādhanatvaṃ vidhīyata iti na virodhaḥ // //[+]
14062atra ca lomaprabhṛti tanuṃ juhuyād iti lomādīnāṃ homadravyatvāvagamāl lomabhyaḥ svāheti saty api caturthīnirdeśe lomādīnāṃ na devatātvaṃ kalpyate dravyaprakāśanenaiva mantrāṇāṃ homasādhanatvopapatteḥ /[+]
15313iti tat pūrvoktagosahasraśatādidānatraivārṣikādivrataviṣayeṣv eva kāṣṭhādisādhanaviśeṣajanitavadhanimittasāntapanādipūrvakatvapratipādanaparaṃ na tu nirapekṣaṃ laghutvād vratasya /[+]
15652tatreyaṃ vyavasthā ṛtukāle kāmato jātimātrabrāhmaṇīgamane vārṣikaṃ prākṛtaṃ brahmacaryaṃ tasminn eva kāle karmasādhanatvādiguṇaśālinyā brāhmaṇyā gamane dve varṣe prākṛtaṃ brahmacaryam tādṛśyā eva śrotriyabhāryāyā gamane trīṇi varṣāṇi prākṛtaṃ brahmacaryam yad vā śrotriyapatnyāṃ guṇavatyāṃ brāhmaṇyāṃ traivārṣikam tādṛgvidhāyām eva kṣatriyāyāṃ dvaivārṣikam tādṛśyām eva vaiśyāyāṃ vārṣikam iti vyavasthā /[+]
15767pūtā bhavati iti vacanād rājavīthiparivrājanam eva daṇḍarūpaṃ prāyaścittāntaranirapekṣaṃ śuddhisādhanam iti darśayati //[+]
15944yat tu hārītena ṣaḍvarṣāṇi rājanye prākrṭaṃ brahmacaryaṃ trīṇi vaiśye sārdhaṃ śūdra iti pratipādyoktaṃ kṣatriyavad brāhmaṇīṣu vaiśyavat kṣatriyāyāṃ śūdravad vaiśyāyāṃ śūdrāṃ hatvā navamāsān it yuktaṃ tad api karmasādhanatvādiguṇayoginīnāṃ kāmato vyāpādane draṣṭavyam /[+]
16035udumbarādau phale madhūkādau ca kusume cirasthitabhaktasaktvādyanne ca rase guḍādau ca yāni sattvāni prāṇino jāyante teṣāṃ ghāte ghṛtaprāśanaṃ śuddhisādhanam /[+]
17742dvijo retoviṇmūtraprāśanaṃ kṛtvā somalatārasam oṅkāreṇābhimantritaṃ śuddhisādhanaṃ pibet /[+]