Occurrences of lakṣaṇa in "Ātmasiddhi"
Click [+] to expand the context.
79nānātve satyevābhedo nāmānvayaḥ aṃśāśibhāvalakṣaṇaḥ samavāyaḥ paratantratālakṣaṇaḥ śeṣaśeṣitvarūpaḥ svasvāmibhāvaḥ bhṛtyasvāmilakṣaṇa iti ca nānāvidyā vādāḥ /
80tathā paramapuruṣārthabhūte brahmaprāptilakṣaṇamokṣe 'pi svarūpocchittilakṣaṇaḥ avidyāstamayalakṣaṇaḥ niśeṣavaiśeṣikātmaguṇocchedalakṣaṇaḥ kaivalyarūpaḥ tadbhāvasādharmyalakṣaṇaḥ tadguṇasaṅkāntilakṣaṇaḥ catthāyāpattilakṣaṇaḥ sāṃsiddhikānandādisvarūpāvirbhāvalakṣaṇaḥ tadguṇānubhavajanitaniratiśayasukhasamunmeṣopanītātyantikatatkiṅkaratvalakṣaṇa iti tathā tathā vivadante /
91yato mumukṣūṇāmātmaparamātmatattvaṃ jijñāsamānānāṃ tadviṣaye vādivivādinimittā vipratipattayaḥ santi atastatpariśuddhyarthaṃ ātmaparamātmatattvamateḥ tattadvādaprayuktāsadviruddhākāraprakārakatvarūpadoṣanirasanena yathāvasthitākārāvagāhitvalakṣaṇaśuddhiyogasaṃpādanārthamātmasiddhināmakaṃ prakaraṇaṃ viraccate satpramāṇatarkairātmaparātmatattvanirṇayaphalamiryarthaḥ /
221antaḥkaraṇeṣu tasyaiva pratibimbabhedā jīvā ityābhāsalakṣaṇatvaṃ jīvānāṃ vijñāyate /
259bimbato bhedābhāve 'pi pratibiṃbānāṃ bhedapratipattyādigocaratvalakṣaṇo 'tireko viśeṣo 'stīti bhāvaḥ /
265aṃśāṃśibhāvalakṣaṇa ityasyānvaya ityanena saṃbandhaḥ /
270aṃśāṃśibhāvalakṣaṇa ityasya siddhāntapakṣatvamapi saṃbhavati /
275etatpratisaṃbandhitvalakṣaṇaṃ ca śeṣitvādīti bodhyam /
277bhṛtyasvāmitvalakṣaṇa iti yāvat /
280brahmaprāptilakṣaṇeti svābhimatoktiḥ parābhimatānāṃ muktisvarūpāṇāṃ puruṣārthatvāyogasūcanārthā /
286tadbhāvasādharmya lakṣaṇa ityadvaitināṃ syāt /
289yadvā brahmarūpasāmyaprāpti brāhmaguṇaprāpti brahmakāntiprāptilakṣaṇamuktibhedaparaṃ padatrayam /
298karmajñānādyaṅgikā saiva parabrahmaprāptilakṣaṇamokṣasādhanam /
350svataḥ sukhī svarūpata evānukūlaprakāśalakṣaṇa sukhavān /
397svataḥ sukhī svarūpata evānukūlaprakāśalakṣaṇasukhavān /
492dantasaṃmardaiḥ pūrvāvayavino vdyuṇukaparyantasya nāśe paramāṇuṣu svatantreṣu carvaṇodbhūtamukhyāgnisaṃyogalakṣaṇapākavaśādraktarūpasyotpatteḥ kāraṇaguṇapūrvakameva piṇḍitāvayavini raktaṃ rūpamiti na vyabhicāra iti bhāva ākṣeptuḥ /
547viṣayaviṣayibhāvalakṣaṇamamukhyameva tu jñānādikarmatvam /
557vyavahārānuguṇyalakṣaṇajñānaphalavivakṣāyāṃ tu viṣayasya ghaṭāderjñānakarmatvaṃ mukhyaṃ syānnāma /
605idantvena grahaṇameva hastagehāderiva dehasyātmabhedagrahalakṣaṇaṃ tasyātmatve bādhakamityarthaḥ /
658śarīrāntarvartamānamahamākāram ahantālakṣaṇaṃ pratyagātmānamevāhaṃpratyayo viṣayīkaroti /
761parasya saṃhatatvamantaraiva saṅghātaprayojyaniyatabhogarūpātiśayabhāktvena taṃ prati śeṣitvalakṣaṇaṃ paratvaṃ prādhānyaṃ saṃbhavatīti parārthatvaniyamasya saṅgāta upapatteḥ sapakṣadṛṣṭamapi parasya saṃhatatvaṃ nāvinābhāvagrahopayogi /
802atha deha ātmabhedasyāpratyakṣatve 'pi tasyānātmatvamacetanatvalakṣaṇamanu mānāt setsyatītyāha asphuṭatve 'pīti /
837viśeṣaguṇalakṣaṇe ca jñānādibhinnatvaṃ na dātuṃ śakyaṃ jñānāderviśeṣaguṇatve prāmāṇike satīti ca bhāvaḥ /
848aṅgāṅgitvābhāvaḥ niyāmyaniyāmakabhāvalakṣaṇaguṇapradhānabhāvābhāvaḥ /
930svātantryalakṣaṇaṃ hi tat /
1079karaṇatvakartṛtvayorvirodhāt svātantryapāratantryalakṣaṇayoriti bhāvaḥ /
1082karaṇatvaṃ ca parecchāprayātnādhīnasvavyāpṛtīkatvalakṣaṇapāratantryaniyataṃ parasya ripsitakriyāniṣpattau prakṛṣṭopakārakatvalakṣaṇam /
1118kramikajñānabhāktvalakṣaṇātmasvabhāvabalādadṛṣṭasahakāravirahācca smṛtiyaugapadyasyeva bāhyārthajñānayaugapadyasyāpi pariharaṇasaṃbhavāt nāṇubhūtaṃ manobāhyendriyasahakāri karaṇāntaramāntaraṃ kalpanīyamiti samuditāśayaḥ /
1154dṛṣṭahetuṣveva tattallakṣaṇayogena samavāyihetutvādi vyavasthāpyam /
1156jñānāderasamavāyihetutve bādhakasyānupalabdheḥ tadbhinnatvasyāsamavāyihetulakṣaṇe niveśo 'narthakaśceti bhāvaḥ /
1199annarasāpyāyitasyaiva manasaḥ saṅkalpanādivyāpārakṣamatayānnamayatvaṃ śrūyate 'nnarasaparipoṣitatvalakṣaṇam vāyuviśeṣasya prāṇasyevāmmayatvaṃ jalarasāpyāyitatvāditi bhāvaḥ /
1444svasattāmātrataḥ prakāśamānatvāt parāyattaprakāśatvalakṣaṇajaḍatvābhāva iti bhāvaḥ /
1468jñānaviṣayatayaivārthe jñātavyavahāropapattestadanupapattilakṣaṇaṃ jñātatāyāmatiriktāyāṃ kalpakamasiddhamiti bhāvaḥ /
1474atra grahaṇamanumānādilakṣaṇam /
1519svalakṣaṇavastumātrāvagāhi nirvikalpakameva hi pramāṇam /
1520dharmadharmibhāvādikalpitabhedāvagāhi savikalpakaṃ tu bhramalakṣaṇamati hārdam /
1540grāhyagrāhakavikalpaḥjñeyajñātṛbhedaḥ jñānaviṣayatvajñānāśrayatvalakṣaṇaḥ /
1543sā ca nirbhedāpi bhrāntijñānaiḥ nīlabhedādigrāhyabhedacaitramaitrādigrāhaka bheda pratyakṣatvānumānatvādilakṣaṇajñānabhedavatīva pratīyata iti kārikārthaḥ /
1575atra pūrvottaramīmāṃsābhāgayorityanena mīmāṃsāyā viṃśatilakṣaṇyā aikaśāstrayaṃ tatpūrvottarabhāgarūpatvaṃ ca karmabrahmavicārayorabhimatam /
1585kṣaṇikakramikavijñānasamudāyalakṣaṇaṃ santānaṃ samudāyyanatiriktaṃ cetpratyabhijñānupapattireva santānāntargatasya pūrvasyānubhaviturvinaṣṭatvāt uttarasya cānanubhavitṛtvena pratisandhānāyogāditi bhāvaḥ /
1620astitvamatra svopā dānāvacchinnasthitilakṣaṇam /
1624utpattyabhāvādeva sajātīyasaṃvidbhedalakṣaṇaṃ nānātvamapi nirastamityarthaḥ /
1698svāpāṃśe 'numitilakṣaṇatve 'pi ahamarthe pratisandhānarūpatvasya prātastatrāhaṃ na āsa mityādāviva svarasasiddhasyānapodyatvāt /
1730tadvirodhādevapratiyoginā yaugapadyāvasthānāsaṃbhavalakṣaṇādvirodhādeva /
1783tatpratītitsvānumānikī prabodha evāsmaraṇaniyamānumitena svāpakālikasaṃvidananubhavaliṅgena yogyānupalabdhilakṣaṇena /
1810antaḥkaraṇasya vṛttiḥ kiṃ vyāpāralakṣaṇā uta pariṇāmalakṣaṇā /
1947kintu sarvakālasaṃbandhitvādivirodhidharmāntaralakṣaṇameva nityatvādīti bhāvaḥ /
2069bhrāntairgṛhyamāṇatvājjñātṛtvamadhyāsalakṣaṇamiti bhāvaḥ /
2077ahaṅkāro 'ntaḥkaraṇam tadeva durmocatvādgranthiḥ tanniṣṭhameva jñātṛtvaṃ jñānātmanā pariṇāmalakṣaṇaṃ vikriyātmakaṃ jaḍapariṇāmatvājjaḍaṃ cetyarthaḥ /
2110dṛśyatvaṃ cedvāhyendriyagrāhyatvaṃ tadasiddhamāntaraprayatnādhāratvalakṣaṇe pakṣe /
2183prātikūlyataḥsvabhāvavirodhalakṣaṇāduktātpratikūlabhāvata ityarthaḥ /
2191uktalakṣaṇātprātikūlyādvādhakopanipātānna mitho vyaṅgyavyañjakatvaṃ saṃvidahaṅkārayoḥ saṃbhavatīti ca tātparyāntaraṃ varṇitaṃ śrīmannigamāntagurucaraṇaistattvaṭīkāyām /
2204ananubhāvyatvādevānubhavasya tadviṣayakānubhavakaraṇasyāprasiddhyā tadanugrahalakṣaṇābhivyaktiprakāro 'pi na saṃbhavatītyarthaḥ /
2207saḥanugrahaḥ grāhakasya sahakārisampattyāpādanalakṣaṇaḥ /
2243darpaṇādistu nāyanamahaḥpratiphalanalakṣaṇadoṣaheturnābhivyañjako vadanādeḥ /
2279tasmiṃstadbalanirbhāsitatayā lakṣaṇato yuṣmadartha evāhaṃ jānāmīti sidhyannartha
2419tasminnadhiṣṭhāne bhāsamānaḥ tadadhīnaprakāśaḥ ahamartho yuṣmadarthalakṣaṇa evaparāgarthasvarūpaṃ eva tannātmetyarthaḥ/
2420tasminnityanena cidbhinnatvaṃ tadbalanirbhāsitatayeti asvaprakāśatvaṃ lakṣaṇato yuṣmadartha eveti parāktvaṃ cāhamarthasyānātmatve liṅgamuktam lakṣaṇataḥsvarūpataḥ yadvā asvayaṃprakāśatvaliṅgāt /
2478dehādau tu sā bhrāntilakṣaṇaiveti bhāvaḥ /
2481anātmanyātmavijñānaṃ śabdo vā bhrāntilakṣaṇaḥ //
2527pratyaktvānyathānupapatitalakṣaṇastarko 'pyukta ātmano 'hamarthatvavyavasthāpakaḥ /
2640tathā katama ātmā iti praśnapūrvakamidameva lakṣaṇamāmananti vājasaneyinaḥ yo 'yaṃ vijñānamayaḥ prāṇeṣu hṛdyantarjyotiḥ puruṣaḥ iti /
2644satyaṃ jñāna mityatrāpi brahmalakṣaṇanirdeśe jñānaśabdo na jñānamātravacanaḥ api tu tadvadvacanaḥ /
2708tathā dehāderavyaktāntasya kṛtsnsya triguṇātmakatayātyantaduḥkhopaśamanalakṣaṇamokṣadaśānupapatteḥ tadarthaṃ ca śāstrāṇāṃ mahādhiyāṃ ca pravṛtterasti dehādivyatirikto 'saṃhataḥ traiguṇyādyasaṃspṛṣṭaḥ puruṣa iti //
2727api ca citisannidhānādhīnāṃ buddhisiddhimabhidadhānaḥ kathamiva tadajaḍimānaṃ pratijānīyāt naca citisvāntayorbimbapratibimbādhārābhimatayoranyatarasminnapyavidyamānasya viṣayaviśeṣoparaktajñātṛtvalakṣaṇadharmabhedasya pratibimbe sambhavaḥ /
2754saṃvidanurodhitvaṃ nīlādeḥ saṃvidā sahaivopalabhyamānatvalakṣaṇam /
2799tena cābhedānumāne pratyakṣe bhedagrahaṇāṃśobhramalakṣaṇa iti niścīyate /
2861tacca svādhīnaprakāśatvarūpaṃ svayaṃprakāśatvaṃ svanirūpitaviṣayatāvattvatādātmyobhayasaṃbandhena kiñcidviśiṣṭatvalakṣaṇamiti bhāvaḥ /
2987sādhyānvitasvabhāvatvamsādhanasya sādhyanirūpitavyatirekavyāptimattvaṃ sādhyābhāvavyāpakābhāvapratiyogitvalakṣaṇam /
2989vyatirekiṇoḥ sādhyasādhanayoradhikaraṇapekṣayā tadabhāvādhikaraṇānāmānantyāt kalayāṃ'śena kkacidapi sādhyābhāvavati hetorvṛttau vyatirekasāhacaryaniyamalakṣaṇavyatirekavyāpterasambhavādityarthaḥ /
2994sādhyasyā sādhananīmittatvasādhananiyatasvabhāvatvādyanyathānupapattilakṣaṇatarkabalācchaṅkānivāraṇaṃ ca sādhyasādhanayoḥ sahacāradarśanamūlahetuhetumadbhāvādyavadhāraṇamantarā na ghaṭata iti kevalavyatirekyasiddhiriti ca hārdam /
2996arthāntarasya guṇādeḥ prasiddhāvapi tadvṛttiguṇatvalakṣaṇaṃ sādhyamaprasiddhameva /
3027asaṃhatasyāpyātmanaścetanatvādeva bhoktṛtvasyopapatteḥ bhoktatvalakṣaṇe paratve prādhānye saṅghātatvasyāprayojakatvamiti bhāvaḥ /
3064nanu saṅghātatvasya bhoktṛtvalakṣaṇe paratve 'hetutvānna saṅghātaparārthatvena saṅghātatvasya vyāptigraha ityatrāha na ceti /
3079nanvanupakāryatve 'pyātmana etairupakṛto 'hamityupakṛtatvabhramalakṣaṇa evopakāro dehādibhiḥ sādhya iti tatparatvamupapadyata iti cettatrāha api ceti /
3089chāyāyāḥ kāntilakṣaṇāyā ujjavalarūpavaddharmabhūtāyā nīrūpe caitanye 'sambhavānnīrūpe cāntaḥkaraṇe tatpratiphalanalakṣaṇasaṅkrānterayogādityarthaḥ /
3106jñāturahamarthasyātmana evetarānapekṣaprakāśatvalakṣaṇamajaḍatvaṃ sambhavatīti jñātrātmasamarthanāvasare proktam /
3121nanvantaḥkaraṇa eva viṣayākārapariṇāmalakṣaṇajñānavṛtterupagamādanyatarasminnapyavṛtti tvamasiddham /
3123nirvikārāyā api citiśakteḥ sannidhānabalādevāntaḥkaraṇasya pratyakṣādipramāṇajñānabhrāntyādilakṣaṇā vṛttibhedāḥ samudayante /
3163hitāhitapravartananivartanaikaparasya śāstrasyopari tattvaparatvasyāpi parikalpanaṃ mahābhāranikṣepalakṣaṇameva /
3166dehādivilakṣaṇaścātmā pratyakṣeṇaiva sphuṭamadhigamyata iti nātra purovāditālakṣaṇaṃ prāmāṇyaṃ śāstrasya sambhavatīti śrotriyopari pratyavasthānaṃ mīmāṃsakasya /
3209sukhaprayuktaviṣayīkāracaitanyaṃ rāgaḥ tadvirodhaprayuktaviṣayīkāraṃ tadeva dveṣaḥ bhūtaduḥkhajñānena cetaścalanaṃ śokaḥ āgāmitajjñānena cetaścalanaṃ bhayamityādi lakṣaṇagranthādevāvagantavyamityalaṃ pravistareṇa /
3282kāryasya viro dhitvaṃ nāśakatvalakṣaṇaṃ ceddvikṣaṇāvasthāyitvaṃ syājjñānasya /
3283sahānavasthānalakṣaṇaṃ cedekakṣaṇamātravṛttitvam/
3284atra tu sahānavasthānalakṣaṇa eva virodho vivakṣitaḥ /
3305sukhatvaprayuktaṃ viṣayīkaraṇamupādeyatāprakāśanaṃ yataḥ tajjñānameva rāgaḥ sukhagocaropādeyatābuddhilakṣaṇa iti yāvat /
3314ekasyaikadaivaikakriyāyāṃ kartṛkarmabhāvāsambhavalakṣaṇo virodho 'tra vivakṣitaḥ /
3351atiśayaḥsvātmane prakāśamānatvalakṣaṇo 'nubhūyamānaḥ /
3354nanvatiśaighryāt kṣaṇabhedāgrahanibandhano vartamānatvāṃśe bhramalakṣaṇo jānāmīti pratyaya iti śaṅkāyāṃ tanmate dūṣaṇāntaramapi saṃsphorayati jñāneti /
3407sukhamahamasvāpsamityādipratisandhānasya svāpe ātmaprakāśamantarānupapadyamānatvalakṣaṇayuktiyuktamapi svapo ātmanaḥ prakāśamānatvaṃ nānubhavamātraśaraṇānāṃ hṛdyaṃ bhavatītyarthaḥ /
3466dharmādharmāvarūddhampuṇyapāpalakṣaṇādṛṣṭanibandhanopakaraṇatvāvasthāviśiṣṭam /
3536atītādiviṣayajñāne 'pi viṣayeṇa saṃbandho jñānasya viṣayaviṣayibhāvalakṣaṇo vilakṣaṇaḥ svarūpasaṃbandhaviśeṣo 'styeveti hārdam /
3594atrāyaṃ niṣkarṣaḥ svaviṣayakajñānāntarānapekṣaprakāśatvalakṣaṇaṃ svayaṃprakāśatvaṃ jñānātmanoḥ samānam /
3595svetarasakalanirapekṣaprakāśatvalakṣaṇaṃ tu tadātmasvarūpasyaiveti /
3602buddhisukhaduḥkhādiniḥśeṣavaiśeṣikātmaguṇātyantikoparamalakṣaṇo hi mokṣaḥkaṇabhakṣākṣacaraṇamate /
3608na ca kāryakāraṇabhāvavadvyavasthitvam tatra janimato janayituśca parasparāpekṣāniyamalakṣaṇasaṃbandhaḥ /
3734paraṃ tu kāryatvaṃ kāraṇanirūpitaṃ kāryaniṣṭhaṃ svapūrvavartikāraṇāpekṣatvalakṣaṇaṃ svaprākkālāvacchedena kāryavyāpakakāraṇakatvaparyasāyi kāraṇatvaṃ ca kāryanirūpitaṃ kāraṇaniṣṭhaṃ svottarabhāvikāryāpekṣatvalakṣaṇaṃ kāryaniyataprākkālavartitvaparyavasāyi bhinnabhinnameva tatra praviṣṭam /
3737ciccetyayorapi parasparāpekṣāniyamalakṣaṇā eva saṃbandho 'stviti śaṅkate ihāpīti /
3790jīvanasyāpyuttarottarakālasattālakṣaṇasya na kriyārūpatvamiti na tadvyāpārajanyatvamapi sādhyam /
3877svāpādikālikātmānubhavaḥ svabhāvalakṣaṇa eva natu dharmabhūtajñānāvasthāviśeṣalakṣaṇa iti yāvat /
3890tathā ca kleśakarmavipākāśayānāmātyantikanivṛttilakṣaṇamokṣasyāsiddhiprasaṅgaḥ ityarthaḥ /
3915yathā jāgare sadānubhūyamānasyāpi karacaraṇādilakṣaṇasya śarīrasyāgantukaviśeṣasphuraṇavelāyāmeva viśeṣataḥ pratipattyānyadānanubhūyamānateva yathā vāntarasya jāgaraṇe śarīradhāraṇaprayatnasya sadānuvartamānasyāpi buddhipūrvahastādyutkṣepaṇakāla eva sphuṭāvabhāsenānyadānanubhūyamānateva tathā prakṛte 'pīti bhāvaḥ /
3961sarvasaṃvidāmarthāvyabhicāraḥyathārthakhyātitvalakṣaṇonyāyatattvasāstrīyādhikaraṇasiddha ityarthaḥ /
4014api tu tannimittaścetanetarasarvapadārthasādhāraṇo dharmaḥ yadvaśāt prakāśata iti prakhyopākhyepratāyete sarvapadārtheṣvaviśeṣeṇa āśrayāśrayitvalakṣaṇaśca saṃbandhastena saha sarvabhāvānām /
4046jñānasya prakāśo jñānāntarānapekṣo 'pyātmasambandhāpekṣa iti jñāne 'nanyādhīnaprakāśatvalakṣaṇaṃ sādhyaṃ nāsti tena sapakṣe jñāne sati pakṣamātravṛtti jñātṛtvaṃ bhavatyasādhāraṇamiti śaṅkānavakāśaḥ /
4184saṅkhyāntaraviruddhatvaṃ ca saṅkhyāntaraparyāptyavacchedakāvacchinnaparyāptikavṛttikatvābhāvalakṣaṇamiti /
4250evaṃ cāvibhudravyatvalakṣaṇamūrtatvasya jñāne satvādamūrtatvamasiddhamiti bhāvaḥ /
4267vastutaḥ siddhānte dhvaṃsaprāgabhāgabhāvalakṣaṇāvasthāntareṇa tayorapi jñānakāle sattvājjñānasannikarṣa upapadyata evetyāha api ceti /
4322gavādipadaśaktestadvyaktilakṣaṇaviśeṣeṇa sambandhe tattatpadādvyaktyantarabodho na syāt /
4342guṇatvaṃ cāyutasiddhaprakāratvalakṣaṇaṃ dravyādravyasādhāraṇamatra vācyam śabdagandhayoradravyayorālokaprabhayośca dravyayorguṇatvenopādānāt /
4401jñānādūratva prayukto vyavahārakṣamatālakṣaṇo vā paraḥ prakāśaḥ /
4426jñātṛjñeyayoḥsvavyavahārānuguṇajñānakatvalakṣaṇaḥ prakāśaḥ /
4427jñānasya tu svavyavahārānuguṇajñānatvalakṣaṇaḥ sa iti triṣvanugataḥ prakāśapadārtho nāstyanugatavyavahāraniyāmaka ityarthaḥ /
4477cetanādhṛtiriti kṣetralakṣaṇamaikapadyena /
4543jñānaviśeṣātirikte ca sukhaduḥkhe karaṇapāṭavāpāṭavalakṣaṇe /
4567karacaraṇādimattvādilakṣaṇānāmavyāptyādidoṣāditi hṛdaye nidhāya pṛthivyādīnāṃ paramātmaśarīratvaparaśrautavacanānyupādatte ata eveti /
4592sarvakālavartamānatālakṣaṇanityatvarūpasādhyasyevāvināśitvarūpahetorapyasiddhirityarthaḥ /
4612viṣayaviśeṣa saṃbandhaprakāraḥindriyādidvārakaprasṛtibhedādhīnacaitanyārthasaṃbandhav iśeṣalakṣaṇaḥ tena prāpto dṛṣṭyādivyapadeśo yayeti samāsaḥ /
4632svābhāvikākārāvirbhāvalakṣaṇāyāṃ muktau jñānānuvṛttyā jñānasyātmasvabhāvānubandhitvaṃ prasidhyatīti bhāvaḥ /
4691ātmano nirantarānucintanalakṣaṇe yoge bhāvanāprakarṣaparyante niṣpanne sati cāparokṣajñānamyogajadharmānugṛhītaviśuddhamanojanyātmatattvasākṣātkāraḥ udayatejāyata ityarthaḥ /
4711kālasaṃbandhaḥ kṣaṇikatvalakṣaṇa evetyamīṣāmāśayaḥ /