Occurrences of lakṣaṇa in "Yuktidīpikā"

Click [+] to expand the context.
33yathākramaṃ lakṣaṇataḥ kārtsnyenehābhidhāsyate /[+]
50āha lakṣaṇopetasūtropapattiriti vaktavyam /[+]
53na hyantareṇa lakṣaṇopetatvaṃ sūtratvam /[+]
130kimetasya jñāpane prayojanam tantrāntaropadiṣṭo 'pi karmayonīnām prāṇabhedādīnāṃ ca lakṣaṇopadeśassaṃgṛhīto bhavatīti siddhaṃ tantrāntaropadeśādavayavānupadeśaḥ /[+]
263yadyapi ekaṃ duḥkhaṃ tathāpi nimittānāmadhyātmādhibhūtādhidaivalakṣaṇānāṃ bhedādasya bhedopacāraḥ kariṣyata iti /[+]
386na tu vayaṃ guṇalakṣaṇasya duḥkhasyāpaghātaṃ brūmaḥ kintarhi vṛttirasyābhibhūyata iti /[+]
583tasmāt ko 'tra hetuḥ anyatra pramāṇamihaivaitadapramāṇaṃ bhavitumarhati hiṃsāto dharma iti anugrahopaghātalakṣaṇatvādahiṃsāhiṃsayoḥ pratyakṣasiddhiriti cet athāpi syāt ahiṃsātaścānugraho bhavatīṣṭaśarīravyāpādanalakṣaṇaḥ hiṃsātaścopaghāto bhavati abhipretaśarīravyāpādanalakṣaṇaḥ /[+]
594sāmānye hi śāstramahiṃsāmutsṛjya viśeṣe kratulakṣaṇe 'pavādaṃ śāsti /[+]
728katham evaṃ hyāha tapaḥśraddhe ye hyupavasanti araṇye śāntā vidvāṃso bhaikṣacaryā carantaḥ sūryadvāreṇa te virajasaḥ prayānti yatrāmṛtaḥ sa puruṣo 'vyayātmā / tatra tapaḥśraddhe ye hyapavasantītyenaṃ śraddhayopetaṃ yamaniyamalakṣaṇaṃ dharmamāha /[+]
830tadityanena karmavidhiniṣpāditasya svargaprāptilakṣaṇasya phalasyābhisambandhaḥ /[+]
862tatra rūpapravṛttiphalalakṣaṇaṃ vyaktam /[+]
869tatra dṛṣṭaṃ siddhituṣṭyaśaktiviparyayalakṣaṇam /[+]
908abhinnaṃ teṣāṃ tṛptilakṣaṇaṃ phalamiti /[+]
928eke punarācāryā manyante dṛṣṭameva jñānasyājñānanivṛttilakṣaṇaṃ phalaṃ tasmānna śāstreṇa vidhīyate /[+]
1067tatrāstaṅgataviśeṣāṇāṃ nivṛttapariṇāmavyāpārāṇāmaṅgāṅgibhāvamanupagacchatāmupasaṃhṛtaśaktīnāṃ sarvavikārasāmyaṃ sarvaśaktipralayaṃ nissattāsattaṃ nissadasadavyaktalakṣaṇamavasthāntaramupasaṃprāptānāṃ nāstyanyatsūkṣmataramavasthāntaram yasyedaṃ pradhānalakṣaṇamavasthāntaraṃ kāryaṃ syāt /[+]
1097evaṃ tarhi dharmādīnyaṣṭau rūpāṇi buddhervakṣyamāṇāni ahaṃkāraśca vaikārikataijasabhūtādirūpatvāt trilakṣaṇo vakṣyamāṇaḥ /[+]
1128sati vā punaravadhāraṇārthatve tuśabdasya kathamivātra śakyamavadhāraṇaṃ pratipattum yāvatā mahābhūtānāmapi śarīrādilakṣaṇaṃ kāryamupalabhyata iti /[+]
1153yathā tanmātrairārabdheṣu pṛthivyādiṣu ahaṃkārāttadyogyaṃ grāhakāntaramindriyalakṣaṇamutpadyate naivaṃ pṛthivyādivikārāṇāṃ ghaṭādīnāṃ grāhakāntaramasti /[+]
1176kiṃ ca niṣkriyatvāt śuddhatvāccaiṣāṃ vipariṇāmalakṣaṇā parispandalakṣaṇā vā kriyā vibhutvādanupapannā /[+]
1240anenaitadācaṣṭe ekameva buddhilakṣaṇaṃ sattvaṃ nimittāntarānugrahopajanitābhiḥ kāryaviśeṣaparicchinnarūpabhedābhiḥ śaktibhirupakārādbhinnamiva pratyavabhāsamānaṃ dṛṣṭādiśabdavācyaṃ bhavati /[+]
1242syānmatam kathaṃ punaḥ pramāṇalakṣaṇānāṃ śaktīnāmakavastusanniveśarūpabhedā bhavantīti ucyate sattvādivat /[+]
1243yathā sattvādīnāṃ guṇānāmekaśabdādivastusanniveśe 'pi prakāśādikāryabhedādrūpasaṃkaro na bhavati yathā vā śabdasparśarūparasagandhānāmekadravyasanniveśe 'pi grāhakāntaragamyakatvāt yathā vā kartṛkaraṇādhikaraṇasampradānāpādānakarmalakṣaṇānāṃ śaktīnāmekadravyasanniveśe 'pi kāryaviśeṣaparicchinnāni svarūpāṇi na saṃkīryante tadvadidaṃ draṣṭavyam /[+]
1267mūlalakṣaṇaṃ tu ācāryo vakṣyati svayameva prativiṣayādhyavasāyo dṛṣṭamityādi /[+]
1292śabdavyāpārāttadantarbhāva iti cet syānmatam śabdavyāpārasahito 'yaṃ prasiddhasādharmyalakṣaṇārtho gavayapratipattau na kevalaḥ tasmādasya tatrāntarbhāva iti tadapyanupapannam /[+]
1399lakṣaṇānabhidhānāttadapratipattiḥ /[+]
1401anavasthitaṃ hi dṛṣṭādīnāṃ lakṣaṇam dṛṣṭivaicitryāt /[+]
1407itthamanavasthitaṃ lakṣaṇam /[+]
1409tasmāllakṣaṇamabhidhānīyam /[+]
1416viśiṣṭāḥ pṛthivyādilakṣaṇā asmadādigamyāḥ /[+]
1417aviśiṣṭāśca tanmātralakṣaṇā yogināmūrdhvasrotasāṃ ca gamyāḥ /[+]
1433buddhyāśrayaṃ hi pramāṇamadhyavasāyākhyam puruṣāśrayaṃ phalamanugrahalakṣaṇam /[+]
1610atrāpi ca deśāntaraprāptilakṣaṇāt kāryād gatilakṣaṇasya kāraṇasyādhigamaḥ /[+]
1622āha āptavacanasya kiṃ lakṣaṇamiti ucyate[+]
1637evaṃ sati yaduktaṃ tantrāntarīyaiḥ śiṃśapādiśabdānāṃ nirvikalpamanumāne 'ntarbhāvastrilakṣaṇatvāditi tadayatnataḥ pratikṣiptaṃ bhavatīti vyākhyātāni pramāṇāni /[+]
1662tayorlakṣaṇamāmananti[+]
1672tasya punaravayavāḥ jijñāsāsaṃśayaprayojanaśakyaprāptisaṃśayavyudāsalakṣaṇāśca vyākhyāṅgam /[+]
1682atha nāstīti niścīyate tena sāmānyatodṛṣṭādanumānāttadvadanye 'pi padārthā na santīti vipralambhabhūyiṣṭhamārṣaṃ darśanamapahāyātmagrahadṛṣṭivigamāllokottarmavalambanaṃ śūnyaṃ dhyānaviṣayamupasamprāptastraidhātukakleśanirodhalakṣaṇamātyantikaṃ nirvāṇamavāpsyatīti /[+]
1693yastu tasya sādhyasahabhāvitvalakṣaṇaḥ prapañcaḥ so 'vayavāntarāṇītyuktaṃ bhavati /[+]
1699sādhyasya cakṣurādipārārthyalakṣaṇasya dṛṣṭāntasya ca śayanāderekakriyopasaṃhāraḥ /[+]
1733kiṃ ca hetulakṣaṇānupapattiśca sādhanānupadeśāt /[+]
1734yo hi sādhanasamāsavacanaṃ heturityetallakṣaṇamācaṣṭe tena prāksādhanamabhidheyaṃ syāt /[+]
1736tasmādalakṣaṇametat /[+]
1748kiñcānyat dṛṣṭāntalakṣaṇāyogaśca śabdārthalakṣaṇe 'niṣṭaprasaṅgāt /[+]
1750atra śabdo vā yena sādhyasādhane nidarśyete sa dṛṣṭāntaḥ syāt artho vā yatra nidarśyate kiñcātaḥ na tadyadi tāvacchabdaḥ parigṛhyate tata upanayalakṣaṇaṃ bādhyate /[+]
1754sādhanatvameva sādhyāvinābhāvitvalakṣaṇaṃ dṛṣṭāntopanayayoḥ pratyāyaya te /[+]
1781yadapyuktam sādhanānupadeśāddhetulakṣaṇāyoga iti asadetat /[+]
1783yathā sādhyavatvenepsitaḥ pakṣa iti pratijñālakṣaṇamācakṣāṇo bhavānna sādhyalakṣaṇamācaṣṭe kasmāt sādhanīyaṃ sādhyamiti loke siddhatvāt evaṃ sādhanasamāsavacanaṃ hetulakṣaṇamācakṣāṇā vayaṃ na sādhanamācakṣmahe /[+]
1793yatpunaretaduktaṃ śabdārthakalpane 'niṣṭaprasaṅgād dṛṣṭāntalakṣaṇāyoga iti astu tāvacchabdo dṛṣṭāntaḥ /[+]
1794yattūktaṃ upanayalakṣaṇaṃ bādhyata iti anupapannametat /[+]
1810yathā vākyam evaṃ ca tadarthaśca mukhyau śabdārthau tayorabhinnārthatvādityabhyupagamādekamevārthamabhāgamakramaṃ ca buddhāvavasthāpya śrotragrāhyatvānityatvakṛtakatvaprameyatvādilakṣaṇānāṃ śaktīnāmapoddhārātsādhyasādhanasaṃśayarūpāpannaṃ vaktāro bhinnamācakṣate na caikārthadharmatvātsādhyasādhanasaṃśayābhidhānānāmekatvamanuṣajyate /[+]
1811tathaikasya sādhanasya sādhyadharmatatsahabhāvitvalakṣaṇānāṃ śaktīnāmabhidhānaṃ hetudṛṣṭāntādināvayavāntaraṃ naḥ syāt /[+]
1815kiṃ kāraṇam avītalakṣaṇāvirodhāt /[+]
1816avītasya hi lakṣaṇaṃ pariśeṣataḥ sādhyānugrahaḥ /[+]
1817tatrānvayadinā svarūpeṇādhigate pradhānalakṣaṇe dharmiṇi parapakṣapratiṣedhamātreṇopasaṃhāre kriyamāṇe pariśeṣalakṣaṇaṃ bādhyate /[+]
1854kasmāt āptalakṣaṇasyānavadhāritatvāt /[+]
1987taddhi mahadahaṃkārendriyaviśeṣāviśeṣalakṣaṇaṃ kāryaṃ pradhānena visadṛśaṃ sadṛśaṃ cetyupariṣṭātpravedayiṣyāmaḥ /[+]
2009kiṃ tarhi viśvātmakānāṃ sattvarajastamasāmapagataviśeṣāviśeṣāḥ sanmātralakṣaṇopacayāḥ pratinivṛttapariṇāmavyāpārāḥ paramavibhāgamupasaṃprāptāḥ sūkṣmāḥ śaktayaḥ /[+]
2089samavāyalakṣaṇā tu prāptistantupaṭayoḥ /[+]
2140arthāntarāvasthāne 'rthāntarotpattivināśadarśanādanyatvamiti cet syādetat vidyamāneṣu tantuṣu paṭo na bhavati saṃyogalakṣaṇasya kāraṇāntarasyānutpatteḥ /[+]
2360kutaḥ punastannimittākārabuddhiḥ kāraṇabhāvāditi cet syādetat asattvāviśeṣe 'pi paṭasya kāraṇaṃ samavāyyasamavāyinimittalakṣaṇamasti /[+]
2408kathaṃ sārūpyasya prakaraṇāṅgatvamiti cet traiguṇyābhidhānadvāreṇa guṇalakṣaṇopadeśāt /[+]
2425liṅgaṃ tallakṣaṇopapannam /[+]
2629prakāśastu pṛthivīdharmasya cchāyālakṣaṇasya tamasastiraskāreṇa dravyāntaraprakāśanam /[+]
2634sā ca dvividhā pariṃṇāmalakṣaṇā praspandalakṣaṇā ca /[+]
2635tatra pariṇāmalakṣaṇayā sahakāribhāvāntarānugṛhītasya dharmiṇaḥ pūrvadharmātpracyutiḥ /[+]
2636praspandalakṣaṇā prāṇādayaḥ karmendriyavṛttayaśca vacanādyāḥ /[+]
2651evaṃ kṣātraṃ rajaḥ āryadāralakṣaṇasya sattvasya dasyulakṣaṇasya ca tamasaḥ /[+]
2683bhinnā lakṣaṇabhedāścenmithaḥ sattvādayo guṇāḥ /[+]
2684tarhi lakṣaṇayuktatvātṣaḍguṇāḥ prāpnuvanti te //[+]
2685yadi laghvādilakṣaṇabhedātsattvādīnāṃ nānātvaṃ mitho 'bhyupagamyate tena laghutvaprakāśatvayorapi bhedo 'sti guṇadvayaprasaṃgaḥ /[+]
2700ucyate yattāvaduktaṃ lakṣaṇabhedād guṇanānātvavādino lakṣaṇadvayayogādekaikasya guṇaṣaṭtvaprasaṃga iti tanna /[+]
2709lakṣaṇabhedānnānātvapratijñasya sarvārthānāṃ svasāmānyalakṣaṇayogātsvato 'rthāntaramiti pṛthaktvaikāntaprasaṃgaḥ /[+]
2710athaitadaniṣṭaṃ na tarhi vaktavyaṃ lakṣaṇabhedād guṇānāṃ ṣaṭtvamiti /[+]
2721evaṃ guṇalakṣaṇopadeśātsiddhaṃ traiguṇyam // //[+]
2780parimitā mahadahaṃkārendriyatanmātramahābhūtalakṣaṇabhedāḥ /[+]
2850tadyathā kumbhakārasya daṇḍādisādhanavinyāsalakṣaṇāyāśca śakteḥ sannidhānād ghaṭakaraṇe pravṛttirasti /[+]
2931āha kaḥ punarvyaktasya parasyaparasya kāryakāraṇabhāva iti ucyate guṇānāṃ tāvatsattvarajastamasāṃ prakāśapravṛttiniyamalakṣaṇairdharmairitaretaropakāreṇa yathā pravṛttirbhavati tatha prītyaprītiviṣādātmakā ityetasminsūtre vyākhyātam /[+]
3002kiṃ pradhānameva kāraṇaṃ āhosvidetānyeva vobhayamiti anvayadarśanāttadanupapattiriti cet syānmatam pradhānānvaya eva pṛthivyādiṣu sukhādilakṣaṇa upalabhyate /[+]
3028kiṃ kāraṇam vṛddhimatyastanmātralakṣaṇāḥ prakṛtayo 'smābhirabhyupagamyante /[+]
3122asti cāyaṃ mahābhūtendriyabhuvanavinyāsādilakṣaṇaḥ kāryaviśeṣaḥ /[+]
3192kāryakāraṇavattānabhyupagamādadoṣa iti cet vyāpī niravayavo 'nantaśaktiḥ sūkṣmebhyaḥ sūkṣmatamo mahadbhyo mahattamo 'dhikaraṇadharmānādirityevamanantalakṣaṇamīśvarapadārtha tadvido vyācakṣate /[+]
3235padārthatve hi sati dravyādivallakṣaṇamuktamabhaviṣyat /[+]
3312ucyate yadyapi guṇānāṃ pradhānalakṣaṇamavasthāntaramabhinnabuddhinimittatvādekamapi kāryakāle kiṃcidvaiṣamyopajanitavyapadeśyarūpābhiritaretaropakāriṇībhiḥ śaktibhiḥ smudāyatvamāpadyate /[+]
3325dvividhā hi kriyā praspandalakṣaṇā pariṇāmalakṣaṇā ca /[+]
3397kasmāt aśabdādilakṣaṇāt /[+]
3423asti cāyaṃ śarīralakṣaṇaḥ saṃghātaḥ /[+]
3563tatra yadādhyavasāyalakṣaṇaṃ sattvaṃ guṇābhāvātpradhānabhūtena tamasā tiraskṛtaśakti bhavati tadādhyavasāyapratibandhaḥ /[+]
3619etaduktaṃ bhavati janmalakṣaṇaṃ ca maraṇalakṣaṇaṃ ca kāryakāraṇasyāvasthāntaram /[+]
3624tathā karaṇānāṃ prakāśātiśayo viṣayagrahaṇalakṣaṇāśuddhyatiśayaścāṣṭāviṃśatidhāśaktiḥ tayoḥ parasparavirodhādekenātmanā yugapadupabhogo nopapadyate /[+]
3625na hi śakyamekenātmanā prakāśātiśayo viṣayagrahaṇalakṣaṇo 'śuddhyatiśayaścāśaktilakṣaṇo virodhitvādyugapadupabhoktum /[+]
3668na ca sattvādīnāṃ prakāśapravṛttiniyamalakṣaṇairdharmairitaretaropakāreṇa pravartamānānāṃ svena caitanyalakṣaṇena dharmeṇāṅgabhāvaṃ pratipadyate nāpyaṅgibhāvam /[+]
3750sādhyatvācca yathā hyaṇuḥ śyāmatāṃ parityajya rūpaviśeṣameva raktalakṣaṇamupādatte na rūpavattāṃ tyajati evamātmāpi bāhyanimittasāmarthyātsukhāntaraṃ duḥkhād duḥkhāntaramupādadīta /[+]
3752tathā ākāśaṃ śabdalakṣaṇaṃ kasyāṃcidavasthāyāmaśabdakaṃ bhavatītyasmānprati sādhyo 'yamarthaḥ /[+]
3852puruṣasya hi guṇānāṃ ca saṃyogaḥ parikalpyamāno 'nyatarakarmajo vā parikalpyate yathā sthāṇuśyenayoḥ ubhayakarmajo yathā meṣayoḥ saṃyogajo vā dvyaṅgulākāśayoḥ svābhāviko vā yathāgnyuṣṇayoḥ śaktinimitto vā yathā cakṣurūpayoḥ yogyatālakṣaṇo vā yathā matsyodakayoriti tanna tāvadanyatarakarmaja ubhyakarmajaśca saṃyoga eṣāmupapadyate /[+]
3859yogyatālakṣaṇaḥ śaktimātrarūpatvādasaṃvedyo 'tastadasiddhiḥ /[+]
3864tasmādayuktaṃ puruṣasya guṇānāṃ ca yogyatālakṣaṇaḥ sambandhaḥ /[+]
3905yadāsya buddhistamaso 'ṅgitvādye guṇāḥ kāryarūpāpannāḥ śiraḥpāṇyādaya ādhyātmikā bāhyāśca gavādayaḥ kāraṇarūpāpannāścālocanakriyāsaṃkalpābhimānādhyavasāyalakṣaṇāḥ so 'hamityaviśiṣṭapratyayopasaṃhāraṃ karoti tadā pravartata eva /[+]
4055dravyāntarotpatteradoṣa iti cetsyānmatam udakasyānanasaṃyogāddravyāntarameva pratibimbalakṣaṇamutpadyate na tu mukhaṃ bhidyate iti asadetat /[+]
4088āha kasya guṇasya prakarṣe buddheḥ kiṃ lakṣaṇaṃ rūpāntaramupajāyate ityucyate[+]
4101jñānaṃ dvividhaṃ śabdādyupalabdhilakṣaṇaṃ guṇapuruṣāntaropalabdhilakṣaṇaṃ ca /[+]
4102tatra śabdādyupalabdhilakṣaṇaṃ pratyakṣānumānāgamarūpam /[+]
4103guṇapuruṣāntaropalabdhilakṣaṇaṃ ca dvividhaṃ apūrvamabhyāsajaṃ ca /[+]
4108tasya tu yatamānavyatirekaikendriyavaśīkāralakṣaṇāścatasro 'vasthā bhavanti /[+]
4109tatrendriyāṇāṃ viṣayābhilāṣalakṣaṇakaṣāyapācanaṃ prati yaḥ prayatna utsāhaḥ sā yatamānasaṃjñā /[+]
4114nivṛttasarvendriyaviṣayecchasya yaterekameva manolakṣaṇamindriyaṃ tadā paripakvaṃ bhavati /[+]
4120aiśvaryamapratighātalakṣaṇam yatpunaraṣṭavidhaṃ aṇimā mahimā laghimā garimā prāptiḥ prākāmyamīśitvaṃ vaśitvaṃ yatrakāmāvasāyitvamiti /[+]
4130yathā ca jñānaṃ dvividhaṃ śabdādyupalabdhilakṣaṇaṃ guṇapuruṣāntaropalabdhilakṣaṇaṃ caivamajñānamapi viparyayeṇa vācyam /[+]
4139āha yadyevaṃ tasmādidameva tāvaducyatāṃ kimasyāhaṅkārasya lakṣaṇamiti ucyate[+]
4150tathā ca śāstramāha etasmāddhi mahata ātmana ime traya ātmānaḥ sṛjyante vaikārikataijasabhūtādayo 'haṃkāralakṣaṇāḥ /[+]
4151ahamityevaiṣāṃ sāmānyalakṣaṇaṃ bhavati /[+]
4152guṇapravṛttau ca punarviśeṣalakṣaṇamiti /[+]
4155dvividha indriyalakṣanastanmātralakṣaṇaśca /[+]
4165abhedavivakṣāyāṃ hi kṛtvā kāryakāraṇalakṣaṇamevamasmābhirupadiṣṭaṃ dvividhaḥ sarga iti /[+]
4172asya tu ṣoḍaśakasya vikārasya saṃjñālakṣaṇaprayojanānyuttaratra vakṣyati /[+]
4185mahadādilakṣaṇānāṃ hi guṇānāmanekarūpastattvārambha iti hi na saṃjñāntaramārabhyate /[+]
4222bhūtādilakṣaṇasya tu tamasaḥ saṃsargād bhidyamānaṃ taijasena ca rajasā kriyātmakenānugṛhītamekādaśendriyabhāvamapekṣate /[+]
4223tathā bhūtādilakṣaṇaṃ tamo 'haṅkārāttanmātrabhāvena pravartamānaṃ pravṛttyarthaṃ taijasamākāṃkṣati vaikārikaṃ bhedatvena /[+]
4241tasmācchrotrādilakṣaṇaṃ sākṣād bāhyaviṣayaprakāśanasamarthaṃ kāraṇāntaramapekṣate /[+]
4252yathā śarīrāsambhavino viṣayavyavasāyalakṣaṇasya śaktiviśeṣasyopalambhādarthāntaraṃ buddhiranumīyate evamadhiṣṭhānāsambhavino viṣayagrahaṇalakṣaṇasya śaktiviśeṣasyopalambhādarthāntaramindriyamiti /[+]
4261bhūtādilakṣaṇasya tamasaḥ sāmarthyāt tanmātrāṇi parasya pṛthivyādīnāmekarūpatvāt /[+]
4271tadyathā bhautikairvadanādibhirantaḥkaraṇasya grahaṇadhāraṇasmṛtilakṣaṇo 'nugrahaḥ kriyate upaghātaścopalādibhiḥ /[+]
4293tatra saṃkalpakamiti lakṣaṇamācakṣmahe /[+]
4296etanmanaso lakṣaṇam /[+]
4336āha yadyevaṃ tasmāducyatāṃ tasya karaṇasya kasminnarthe vṛttiḥ kiṃ lakṣaṇaṃ veti ucyate yaduktaṃ tasya kasminnarthe vṛttirityatra brūmaḥ[+]
4338rūpādiṣu śabdasparśarūparasagandheṣu svabhedabhinneṣu pañcānāṃ śrotratvakcakṣurjihvāghrāṇānāṃ śravaṇasparśanadarśanarasanaghrāṇalakṣaṇo vyāpāro vṛttirityucyate /[+]
4367antaḥkaraṇasadbhāvādayuktamiti cet syānmatam asti kāraṇāntaraṃ buddhilakṣaṇaṃ yadindriyeṇa pradīpavatprakāśitamarthaṃ gṛhṇāti /[+]
4385saṃskārāttu ghaṭādīnāṃ vyavadhānarūpaṃ pārthivaṃ chāyālakṣaṇaṃ vyañjakatvāya kalpate cakṣuṣo 'nugrahāya /[+]
4389bhūtebhya ityanena svaviṣayopalabdhilakṣaṇaṃ hīndriyāṇāṃ bhūtaprakṛtitve sati nirvahati nānyathā /[+]
4395evaṃ bhautikānīndriyāṇi svasvaviṣayamadhigantumutsahanta iti tallakṣaṇatvameṣāṃ sidhyatīti ato bhūtebhya ityuktam /[+]
4404vākpāṇipādapāyūpasthānāṃ tu vacanādānaviharaṇotsargānandalakṣaṇā yathākramaṃ vṛttayaḥ pratyavagantavyāḥ /[+]
4406tasmādya evārthapratyāyanasamartho varṇasamudāyaḥ padavākyaślokagranthalakṣaṇaḥ sa vāgindriyasyārtho nānyaḥ /[+]
4416tataśca ya evāsādhāraṇaprītinayanābhiniṣpattilakṣaṇaḥ sa indriyārtho nānyaḥ // //[+]
4439svalakṣaṇameva svālakṣaṇyam /[+]
4441yathā buddhyahaṃkāramanasāṃ hi saukṣmyānna śakyaṃ svarūpamabhidhātumityato vṛttireva lakṣaṇabhāvenopadiśyate /[+]
4442śrotrādīnāmapi ca saukṣmyāllakṣaṇamapadeṣṭumaśakyamiti vṛttirevocyate na lakṣaṇam /[+]
4443tadeva caiṣā lakṣaṇaṃ bhavati /[+]
4446buddhyahaṃkāramanasāṃ ca lakṣaṇamadhyavasāyādyuktam /[+]
4447tadeva vṛttitvenācakṣāṇaḥ śrotrādīnāmeva cābhidadhānaṃ lakṣaṇaṃ cāpyācakṣāṇo vṛttivṛttimatorananyatvaṃ jñāpayati /[+]
4448anyathā tu yathādhyavasāyādi lakṣaṇamevaṃ rūpādiṣu pañcānāmalocanamātraṃ lakṣaṇamityucyate na tu vṛttiriti /[+]
4449śrotrādivad buddhyādīnāmapi vyavasāyādayo vṛttirityucyate na tu lakṣaṇam /[+]
4498kiṃ punareṣāṃ prāṇādīnāṃ lakṣaṇamiti ucyate dvividhāḥ prāṇādayaḥ /[+]
4523yastvayaṃ prāṇāpānasamānānāṃ sthānānyatikramya rasaṃ dhātūṃścādāya mūrdhānamārohati tataśca pratihato nivṛttaḥ sthānakaraṇānupradānaviśeṣādvarṇapadavākyaślokagranthalakṣaṇasya śabdasyābhivyaktinimittaṃ bhavati ayamantarvṛttirvāyurudāna ityucyate /[+]
4567pracyuto mahato yastu na prāpto jñānalakṣaṇam /[+]
4569tāsāṃ lakṣaṇaviṣayasatattvaguṇasamanvayā bhavanti /[+]
4570tatra lakṣaṇaṃ tāvat vyavasāyādapracyavanaṃ dhṛtiḥ /[+]
4580tanniṣṭhastatpratijñaśca dhṛteretaddhi lakṣaṇam //[+]
4582dānaṃ parigrahaḥ śaucaṃ śraddhāyāṃ lakṣaṇaṃ smṛtam //[+]
4600lakṣaṇaviṣayasatattvaṃ traiguṇyasamanvayaṃ ca pañcānām /[+]
4685iha karaṇāntareṇa cakṣuṣāmradāḍimādirūpopalabdhau satyāṃ karaṇāntarasya jihvālakṣaṇasyautsukyaṃ pravṛttiścopalabdhā /[+]
4755yadi yathā vārṣagaṇā āhuḥ liṅgamātre mahānasaṃvedyaḥ kāryakāraṇarūpeṇa viśiṣṭāviśiṣṭalakṣaṇena tathā syāttattvāntaram /[+]
4757āha satyam pradhānalakṣaṇānāṃ guṇānāṃ vaiṣamyamātrarūpatve 'pi tattvāntaramasau bhaviṣyatīti /[+]
4816buddhyahaṃkāramanolakṣaṇasya hi trayasyopāttaviṣayā buddhīndriyakarmendriyavṛttayaḥ samparkādviṣayarūpapratyavabhāsanimittatāmupagacchantyo viṣayākhyatāṃ labhante /[+]
4825tatra kiṃ tathaiva pratipattavyamathendriyāṇāṃ viṣayaviśeṣo 'stīti atha coktaṃ kāryaṃ ca tasya daśadhā viśeṣalakṣaṇamaviśeṣalakṣaṇaṃ ca /[+]
4837pāṇipādapāyūpasthāstu ādānaviharaṇotsargānandalakṣaṇaiḥ karmabhiḥ śabdasparśarasarūpagandhasamudāyarūpā mūrtīrvikurvantīti /[+]
4916kṛtsnaṃ puruṣasyārthamiti viśeṣāviśeṣalakṣaṇaṃ kāryaṃ āhāryadhāryaprakāśyatayā yathāsambhavaṃ prakāśya svavṛttyanuguṇaṃ kṛtvā viṣayavyāpāreṇānubhūya buddhāvādhatte atadviṣayatāmāpādayatītyarthaḥ /[+]
4931āha evamapi śabdādilakṣaṇo viṣayaḥ prakṛtaḥ sa ca buddhyā sarvaḥ pratipādyate /[+]
4932tatra viṣayāntaramapyasti pradhānapuruṣāntaralakṣaṇam /[+]
4974tataśca yadanyeṣāmācāryāṇāmabhipretam ekalakṣaṇebhyastanmātrebhyaḥ parasparānupraveśādekottarā viśeṣāḥ sṛjyanta iti tatpratiṣiddhaṃ bhavati /[+]
5057teṣāṃ kośopahṛtāḥ kośāḥ lomarudhiramāṃsāsthisnāyuśukralakṣaṇaḥ /[+]
5063prabhūtāstūdbhijjāḥ svedajāśca tadetaistrividhairdaivamānavatairyagyonalakṣaṇastrividho bhūtasarga ārabhyate /[+]
5361pratyayasarga iti pratyayaḥ padārtho lakṣaṇamiti paryāyāḥ pratyayānāṃ sargaḥ pratyayasargaḥ padārthasargo lakṣaṇasarga ityarthaḥ /[+]
5398tathā śravaṇasparśanarasanaghrāṇavacanādānaviharaṇotsargānandasaṃkalpābhimānādhyavasāyalakṣaṇāsu karaṇavṛttiṣvahaṃ śrotā draṣṭā cetyevamādirādyakālapravṛtto grahaḥ sarvasmādavaro moha ityucyate /[+]
5423vistareṇa tu padārthaśatasahasramānantyaṃ vā lakṣaṇānām /[+]
5431mātṛpitṛbhrātṛsvasṛpatnīputraduhitṛgurumitropakārilakṣaṇe daśavidhe kuṭumbe yo 'yaṃ mametyabhiniveśaḥ /[+]
5440evamete pañca viparyayabhedāḥ svalakṣaṇato viṣayaviśeṣā lakṣitāḥ /[+]
5446evamaśaktyādiṣvapi lakṣaṇāntareṣu yojyam /[+]
5475śāstre tu bāhyādhyātmikānāṃ sukhaduḥkhamohānāṃ prāptiṣvapagameṣu vācāvyavasthyalakṣaṇā upāyanavatvānnava tuṣṭayo bhavanti // //[+]
5488sa khalvayaṃ yogī pradhānalakṣaṇāṃ bhūmimavajitya tanmahimnā ca tadaśūnyaṃ dṛṣṭvā vyatiriktasya padārthāntarasyābhāvaṃ manyamānastāmeva bhūmiṃ kaivalyamiti gṛhṇāti /[+]
5495āha tuṣṭyavidyayorabhedaḥ lakṣaṇaikatvāt /[+]
5583na hi mahadahaṅkāratanmātralakṣaṇāḥ prakṛtaya upādānakālabhāgyabhāvena prasiddhāḥ /[+]
5656āha arjanarakṣaṇalakṣaṇayorapi tuṣṭyoḥ paropaghātadoṣāḥ apadiṣṭo 'syāmapi ca /[+]
5692pūrvo viparyayāśaktituṣṭilakṣaṇaḥ aṃkuśa ivāṃkuśaḥ nivartanasāmānyāt /[+]
5708eteṣāṃ mārge 'vasthāpanātparāṃ siddhikaivalyalakṣaṇāmacireṇa prāpnoti /[+]
5721tatastadvyatiriktaṃ śabdādyupalabdhiguṇalakṣaṇaṃ guṇapuruṣāntaropalabdhilakṣaṇaṃ cārthamuddiśya sattvādayo mahadahaṅkāratanmātrendriyabhūtatvenāvasthāya paramarṣihiraṇyagarbhādīnāṃ śarīramutpādayanti /[+]
5729guṇasamanantaraṃ tu adhikāralakṣaṇaḥ /[+]
5730tasmād dvidhā sargaḥ adhikāralakṣaṇo bhāvākhyaśca /[+]
5735tatra yathedaṃ śarīramavibhaktaṃ dharmārthakāmamokṣalakṣaṇāsu kriyāsu vibhaktaṃ bhavedityataḥ pāṇyādivikalpo 'sya bhavati evaṃ sattvasargo 'pyavibhakto dharmārthakāmamokṣalakṣaṇāsu kriyāsu samartho bhavediti // //[+]
5799taccedaṃ duḥkhaṃ pradhānamahadahaṃkāratanmātrendriyabhūtaviśeṣalakṣaṇasya tattvaparvaṇaścaitanyāsambhavātpuruṣa eva caitanyaśaktiyogādupalabhyate /[+]
5888mano 'haṃkārayośca buddhau svapravṛttyupasaṃhāro buddheśca śāntaghoramūḍhatvaṃ vyavasāyakartṛtvaṃ ca sattarajastamasāṃ ca prakāśapravṛttiniyamalakṣaṇairdharmaiḥ parasparopakāritvam /[+]
5985tasmādye bhautikāḥ śiraḥpāṇyādayo ye cāhaṃkārikāḥ śravaṇādayo vacanādayaḥ saṃkalpābhimānādhyavasāyāśca te lakṣaṇaviparyayāt nāhaṃ nāṣṭau prakṛtayaḥ /[+]
6018dharmādharmau kṛtārthau kāraṇe buddhilakṣaṇe layaṃ gacchataḥ /[+]
6027etaccāvasthānaṃ bauddhairnirupadhiśeṣanirvāṇalakṣaṇamapavargo vyākhyātaḥ /[+]