Occurrences of kāraṇa in "Yuktidīpikā"

Click [+] to expand the context.
57tadyathā kāraṇamastyavyaktam bhedānāṃ parimāṇāditi /[+]
88kāraṇamastyavyaktamiti pratijñāṃ karoti /[+]
121tadyathā kāraṇamastyavyaktam bhedānāṃ parimāṇāditi /[+]
136arthavattvaṃ kāryakāraṇabhāvaḥ /[+]
156kiṃ kāraṇam yasmāt śāntā ghorāśca mūḍhāśca /[+]
317kuto jijñāsā bhavatītyevaṃ codakena pūrvamakāri praśnastasyāśca sākṣāt kāraṇamabhighātaḥ kāraṇāntarāṇāmanabhidhānādityasyaiva nirdeśaḥ kṛtaḥ /[+]
318yattu khalvidānīṃ kāraṇakāraṇamapi pṛcchyate tadanavasthāprasaṅgabhayānnocyate /[+]
319atha nirbandhaḥ kriyate tena pūravadharmānugrahasya kuśalamūlābhyāsaparipākasya kāraṇakāraṇatvamasmābhirna pratiṣidhyata iti tadeva kiṃ na gṛhyate etena prākprasaṅgaḥ pratyuktaḥ /[+]
468yadi hi viṣayopabhogo 'tyantameva mānasaṃ duḥkhamapahanyāt kiṃ prāptaṃ yena bhūyastaṃ prati viṣayiṇo 'bhilāṣaḥ syāt kiṃ kāraṇam yasmānna hyavidyamāne tamasi devadattasya pradīpaṃ pratyapekṣā bhavati /[+]
523kasmāt na hyetadiṣṭaṃ sati kāraṇe kāryaṃ na bhavati /[+]
609kiṃ kāraṇam yasmānna vayaṃ vedasya prāmāṇyaṃ pratyācakṣmahe /[+]
616āha yadyetannābhyupagamyate kathaṃ pūrvamuktaṃ prāṇināmiṣṭaśarīravyāpādanādaviśuddhirhiṃseti ucyate kārye kāraṇopacārāt /[+]
618tasyāṃ kāraṇamupacaryoktamaviśuddhirhiṃseti /[+]
893kiṃ kāraṇam na hyanāyāseneṣṭāvāptau satyām āyāsabhūyiṣṭhe karmaṇi pravartamānaḥ kṛtī bhavatīti /[+]
929kiṃ kāraṇam dṛṣṭārthasya hi karmaṇo na śāstraṃ prayojakam /[+]
972kāni punaradhikaraṇānīti ucyate prakṛtivikāravṛttaṃ kāryakāraṇavṛttaṃ atiśayānatiśayavṛttaṃ nimittanaimittikavṛttaṃ viṣayaviṣayivṛttamiti /[+]
975kiṃcitkāraṇameva na kāryam /[+]
976kiṃcitkāraṇaṃ ca kāryaṃ ca /[+]
977kiṃcitkāryameva na kāraṇam /[+]
978kiṃcinnaiva kāraṇaṃ na cāpi kāryamiti /[+]
1024kiṃ kāraṇam arthādāpatteḥ /[+]
1031kasmāt na hi satāmātmādīnāṃ kāraṇamupapadyata iti /[+]
1033yathaiva hi satāmātmādīnāṃ kāraṇaṃ nopapannamevamasatāṃ śaśaviṣāṇādīnāmapīti nāsti kaścidviśeṣaḥ /[+]
1056ucyate kāraṇāntarapratiṣedhāt /[+]
1058ihārabhyamāṇā prakṛtiḥ kāraṇāntarairīśvarādibhirārabhyate puruṣeṇa vā guṇairvā /[+]
1059kiñcātaḥ tanna tāvatkāraṇāntarairīśvarādibhirārabhyate /[+]
1061yathā kāraṇāntarāṇi na santi tathottaratra pratiṣedhaḥ kariṣyate /[+]
1064tasminpratyākhyāte guṇānāmevāvasthāntarāpekṣaḥ kāryakāraṇabhāvaḥ /[+]
1066nivṛtaviśeṣāṇāmavibhāgātmanāvasthānaṃ kāraṇamityayaṃ siddhāntaḥ /[+]
1074kāraṇāni kāryāṇi cetyarthaḥ /[+]
1123kiṃ kāraṇam yasmāt vicitrāḥ sūtrakārāṇāmabhiprāyagatayaḥ /[+]
1146kiṃ kāraṇam /[+]
1170yathā pradhānamevamayamapi puruṣaḥ kriyamāṇaḥ kāraṇāntarairīśvarādibhirnārabhyate /[+]
1172yathā kāraṇāntarāṇi na santi tathottaratra pratiṣedhaḥ kariṣyate /[+]
1175na ca samānāṃ kāryakāraṇabhāvo dṛṣṭaḥ /[+]
1183kiṃcitkāraṇameva na kāryam /[+]
1184kiṃcitkāraṇaṃ kāryaṃ ca /[+]
1186kiṃcinnaiva kāraṇaṃ naiva kāryamiti caturvidhaṃ kāraṇavṛttaṃ pratipāditam /[+]
1389kiṃ kāraṇam anavasthānādvikaraṇasya /[+]
1444āha yadi hyadhyavasāyaḥ pramāṇaṃ kathaṃ laukikaḥ prayogo 'rthavān bhavati pratyakṣaṃ vastu iti ucyate viṣaye pratyakṣaśabdaḥ tatpramitatvāt tatkāraṇātvācca /[+]
1483āha kiṃ punaḥ kāraṇaṃ yena nimittāviśeṣe 'pi śrotrādivṛtterevātra grahaṇaṃ prāpnoti nāntaḥkaraṇasyaiva pratyakṣatvam ucyate tatra ca mukhyā śrotrādivṛttiḥ /[+]
1524kiṃ kāraṇam antaḥkaraṇasya taiḥ sannikarṣānupapatteḥ /[+]
1542tatra pūrvamiti kāraṇamucyate /[+]
1543yasya hi yat kāraṇaṃ sa loke tatpūrvaka ityucyate /[+]
1550tatra pūrvavat yadā kāraṇamabhyuditaṃ bhaviṣayattvaṃ kāryasya pratipadyate /[+]
1553na hi meghodayo 'vaśyaṃ vṛṣṭeḥ kāraṇaṃ bhavati vāyvādinimittapratibandhasambhavāt /[+]
1554ucyate yadi tarhi kāraṇaśaktiṃ sahakāriśaktyantarānugṛhītāmapratiyoginīṃ dṛṣṭvā kāryasya vyaktiṃ pratipadyate /[+]
1556śeṣavat yadā kāryanirvṛtiṃ dṛṣṭvā kāraṇasadbhāvaṃ pratipadyate /[+]
1602tatraivaṃ pramāṇe parikalpyamāne kāryakāraṇayostatsaṃghātānāṃ ca sukhaduḥkhamohasvabhāvopalambhāttanmātrāhaṅakārapradhānānāṃ samadhigamaḥ syāt /[+]
1609kāryāt kāraṇasyādhigamaḥ śeṣavaditi pūrvamatisṛṣṭaṃ bhavatā /[+]
1610atrāpi ca deśāntaraprāptilakṣaṇāt kāryād gatilakṣaṇasya kāraṇasyādhigamaḥ /[+]
1613yatra hi niyamataḥ kāryeṇa kāraṇamadhigamyate taccheṣavaditi ayamasmadabhisandhiḥ /[+]
1624āptā nāma rāgādiviyuktasyāgṛhyamāṇakāraṇaparārthāḥ vyāhṛtiḥ /[+]
1651evaṃ śakalādīnāṃ tajjātīyatā candanādipūrvakatvasiddheḥ kāryakāraṇasya sukhādijātīyatayā tatpūrvakatvasiddheḥ śayanādīnāṃ ca saṃghātatvātpārārthyasiddheḥ kāryakāraṇasyāpi saṃghātatvātpārārthyasiddhiriti sarvamiṣṭaṃ saṅgṛhītaṃ bhavatīti /[+]
1738yadi hi samāsagrahaṇaṃ kriyate kiṃ prāptaṃ yo 'yamādhyātmikānāṃ bhedānāṃ kāryakāraṇātmakānāṃ caikajātisamanvayo dṛṣṭa ityevamādiḥ sādhanaprapañcaḥ so 'heturityuktaṃ bhavati /[+]
1815kiṃ kāraṇam avītalakṣaṇāvirodhāt /[+]
1824āha na kāraṇāntarato 'nupalabhyamānānāmagrahaṇāt /[+]
1825yadi sāmānyatodṛṣṭādanumānātsarvaṃ parokṣamadhigamyate ityabhyupagamyate prāptamidaṃ yeṣāmapyarthānāṃ kāraṇāntarato 'nupalabdhisteṣāmapi tasmādeva grahaṇam /[+]
1839ucyate śakyaṃ tāvatkāraṇāntarato 'nupalabhyamānaṃ kiṃcitsāmānyatodṛṣṭādanumānādadhigantum /[+]
1848etaduktaṃ bhavati tasmādapi sāmānyatodṛṣṭādanumānādyanna siddhyati pratyakṣagrāhyamapi svayamadṛṣṭaṃ kāraṇāntarapratibaddhaviṣayabhāvamatyantaparokṣaṃ vā svargāpavargadevatādi dharmasāmānyarahitaṃ tadāptāgamātsādhyam /[+]
1944evamasya trividhasya pramāṇasyaindriyikaṃ kāraṇāntarato 'nupalabhyamānaṃ ca prameyaṃ vyākhyātam /[+]
1948anupalabdau kāraṇāntaratvānupalabdheḥ /[+]
1949taddhi pratyakṣāviṣayatve satyatidūrādibhiranupalabdhikāraṇairnopalabhyate /[+]
1957tasmāt kāraṇāntarābhāvato 'nupalabhyamānasyāsattvamicchataḥ pradhānasyāpi śaśaviṣāṇādīnāmapi sattvaprasaṅgaḥ /[+]
1958athaitanneṣyate kāraṇāntaraṃ tarhyanupalabdhau vaktavyamiti /[+]
1959ucyate yattāvaduktaṃ anupalabdhau kāraṇāntarānupapatteḥ pradhānasyāsattvaprasaṅga iti atrāstu /[+]
2008na hi naḥ kāraṇādarthāntarabhūtaṃ kāryamutpadyata ityabhyupagamaḥ /[+]
2023anupalabdhikāraṇasadbhāvāditi cet tatraitatsyāt asti prāgutpatteḥ kāryasyānupalabdhikāraṇaṃ tasmādasya sato 'pyagrahaṇaṃ bhavati /[+]
2027taddhi pratyakṣāviṣayatve satyatidūrādibhiranupalabdhikāraṇairnopalabhyate /[+]
2030kāraṇāntarānabhidhānāt /[+]
2031na cātidūrādivyatiriktamanupalabdhau kāraṇāntaramadhīdhve yato 'syāgrahaṇaṃ syāt /[+]
2033kiṃ cānyat kāraṇānupalabdhiprasaṅgāt /[+]
2034anupalabdhikāraṇasadbhāvātkāryasyāgrahaṇamicchataḥ kāraṇāgrahaṇaprasaṅgaḥ /[+]
2038tasmādayuktamanupalabdhikāraṇasadbhāvātsataḥ kāryasyāgrahaṇamiti /[+]
2055pariṇāmādyupapatterna doṣa iti cet syānmataṃ kāraṇasya pariṇāmavyūhasaṃśleṣavyaktipracayakṣaṇāndharmān yasmāt kartrādīni kurvanti nānarthakāni syuḥ /[+]
2098vyāpte na grahaṇamiti cet syānmatamakāryakāraṇabhūtaṃ dravyaṃ satyapi sambandhe na dravyāntaraṃ vyaśnuta ityato bhedena gṛhyate /[+]
2099tantupaṭayostu kāryakāraṇabhūtatvāt vyāptiḥ /[+]
2103satyarthāntarabhāve 'vayavidravyāntaravat kāryakāraṇabhāvaḥ sādhyaḥ samavāyaśca /[+]
2106vemādivat iti cet syādetat yathā satyarthāntarabhāve vemādayo 'vayavinaḥ kāraṇam evaṃ tantavo 'pi /[+]
2109karaṇaṃ vemādayaḥ paṭasya na kāraṇamityayamabhyupagamo naḥ /[+]
2140arthāntarāvasthāne 'rthāntarotpattivināśadarśanādanyatvamiti cet syādetat vidyamāneṣu tantuṣu paṭo na bhavati saṃyogalakṣaṇasya kāraṇāntarasyānutpatteḥ /[+]
2142kāraṇasāmagryā vidhamāneṣveva ca tantuṣu vināśamupayāti /[+]
2171kasmāt saṃśayakāraṇatvāt /[+]
2175yat punaretaduktaṃ kāraṇāntarānabhidhānāditi etadapyanupapannam /[+]
2177yo hi yathā kuṇḍe badarāṇyarthāntarabhūtānyāhitāni tathā kāraṇe kāryamastītyetadācaṣṭe taṃ pratyayamupālambhaḥ syāt /[+]
2178vayantu anekaśaktadharmiṇaḥ sahakāriśaktyantarānugṛhītasya pūrvasyāśśaktestirobhāvamuttarasyāścāvirbhāvamupādadhānāḥ kāraṇameva kāryamityanumanyāmahe /[+]
2182yathā vastrasyopasaṃhārapratibandhādāyāmavistārau na grahaṇaviṣayatāṃ pratipadyete sattāṃ vā na jihītaḥ kūrmasyevāṅgāni tatha tantvādīnāmapi bhāvānāṃ kāraṇābhimatā kāryābhimatā cāvasthā krameṇa vā sthiraśca bhavat tannimittastadgrahaṇāgrahaṇavikalpaḥ /[+]
2183etena kāraṇagrahaṇaṃ pratyuktam /[+]
2187kāryakāraṇapṛthaktvavādinastatkriyāguṇānāṃ pṛthaktvamanumātuṃ yuktamityatastantvavasthāne paṭakriyāguṇagrahaṇādanumānābhāva ityayamupālambhaḥ sāvakāśaḥ syāt /[+]
2188asmākantu kāraṇamātrasyaiva saṃghātādākārāntaraparigrahādvā kriyāguṇānāṃ pracitirvyaktiviśeṣo bhavatīti bruvatāmadoṣaḥ /[+]
2189vyapadeśastu kāryakāraṇaparyāyaḥ /[+]
2192dravyaguṇatvakarmatvādīnāṃ kriyāguṇakāryakāraṇabhāvo 'tha ca satyamiṣyate 'tha liṅgaparyāyaḥ /[+]
2194kiṃ kāraṇam prakaraṇāt /[+]
2214hetvabhidhānādasiddhiriti cet syādetat yathā niṣpannatvānmadhvādīnāṃ dhāraṇasamartho ghaṭo na kriyata ityayamapadiṣṭo heturasmābhiḥ evamitthaṃ kāryasyāsataḥ kāraṇaṃ nopapannamiti noktaṃ bhavatā /[+]
2218taddhi kriyamāṇaṃ sati vā sambandhe kārakaiḥ kriyate 'sati vā sambandhaścāsya bhavanpravṛttikāle vā kāraṇānāṃ syāt niṣpattikāle vā kiṃ cātaḥ tanna tāvatpravṛttikāle sambandho yuktaḥ /[+]
2246upādānamiti kāraṇaṃ tantvādyācakṣmahe /[+]
2248tasmācca nārthāntaraṃ kāryam ityataḥ kāraṇenābhisambaddhānāṃ kārakāṇāṃ kāryeṇaiva sambandho bhavatītyadoṣaḥ /[+]
2261upādānasāmānyādvemādivadarthāntaraṃ paṭastantubhya iti brūvato 'rthāntaratvasāmānyāttantuvatsarvasmātkāraṇātkāryasya sambhavaḥ syāt /[+]
2350evaṃ paṭakāraṇatvādvemādayo na paṭa iti nedānīṃ tantavopyapaṭaḥ /[+]
2353ihāsati kārye kāraṇabhāvo nāsti /[+]
2355asti ceha kāraṇabhāvastantupaṭayostasmātsatkāryam /[+]
2356kāraṇāntarātkāryotpattidarśanādanyatra tadbuddhiriti cet syānmataṃ prākkāraṇāntarātkāryāntarasyāsata utpattimupalabhya paścātkāraṇāntare kāraṇabuddhirbhavatīti /[+]
2360kutaḥ punastannimittākārabuddhiḥ kāraṇabhāvāditi cet syādetat asattvāviśeṣe 'pi paṭasya kāraṇaṃ samavāyyasamavāyinimittalakṣaṇamasti /[+]
2364asattvāviśeṣe 'pi paṭasya kāraṇamasti na śaśaviṣāṇasyetyatra heturanuktaḥ /[+]
2365puruṣavaditi cet syādetat yathā tulyatve sattve paṭasya kāraṇamasti na puruṣasya evamasattve paṭasya saṃsthānaṃ na śaśaviṣāṇasyetyetadapyayuktam /[+]
2380tasmādyuktametatkāraṇabhāvācca satkāryam /[+]
2384tatraitāvatī parikalpanā syāt yaduta tantusaṃyogo vā paṭaḥ saṃyogakāraṇaṃ vā dravyāntaram ubhayaṃ ca teṣāṃ nārthāntaram /[+]
2398yathā tantrāntarīyāṇāṃ sadanityaṃ dravyavatkāryaṃ kāraṇaṃ sāmānyaviśeṣavaditi dravyaguṇakarmaṇāmaviśeṣasāmānyamuktvā dravyāṇi dravyāntaramārabhante guṇāśca guṇāntaramityevamādiḥ viśeṣo 'bhidhīyate /[+]
2409tatsiddhau cāvivekyādīnāṃ vyaktasiddheḥ kāraṇaguṇātmakatvācca kāryasya pradhāne traiguṇyādipratipatteḥ kāryakāraṇabhāvāsandehācca pradhānāstitvaprasiddhyapadeśāttatsiddhau ca bhogyasya bhoktrapekṣatvāt puruṣasiddheradhigatabhoktṛbhogyasya tatsaṃyogasya ca sukhapratipādyatvāttādarthyācca tattvabhūtabhāvasargāṇām /[+]
2415tatra hetuḥ kāraṇamityanarthāntaram /[+]
2469kāraṇānāṃ tu yaḥ parasparaṃ saṃsargāt saṃsthānaviśeṣaparigrahastasya virodhiśaktyantarāvirbhavādvyaktistirodhīyata ityetad vināśaśabdena vivakṣitam /[+]
2505śabdānāṃ vācyavaktṛbhedabhinnānāṃ kāraṇaniyamo dṛṣṭaḥ /[+]
2508abhivyaktikāraṇadeśācca pṛthak śrūyate śabdaḥ /[+]
2535ucyate na kāraṇopapatteḥ /[+]
2544kāraṇāvasthānāt na doṣa iti cet syānmatam asti kāraṇaṃ pūrvotpanno bhāva uttarasyotpattau /[+]
2549sāmprataṃ tu naṃṣṭrī santatiḥ kāraṇavaśādeva tiṣṭhatīti so 'yaṃ pūrvahetutyāgaḥ /[+]
2573kutaḥ kāraṇābhāvāt /[+]
2574syādetadevaṃ yadi tadānīṃ sadṛśotpattau kāraṇaṃ syāt /[+]
2577pūrvotpannasya kāraṇabhāvāttatsiddhiriti cenna upādānāt tanniṣpattiprasiddheḥ /[+]
2595kāryotpattikāle kāraṇanivṛtteḥ /[+]
2596yadā na kāraṇamasti na tadā kāryamutpadyate dvayorghaṭayoryugapadupalabdhiprasaṅgāt /[+]
2597yadā tu kāryamutpadyate tadā kāraṇaṃ niruddhamiti nirbījaḥ pradurbhāvaḥ prāpnoti /[+]
2599anutpanne hetusāmarthyādadoṣa iti cet syāttadanutpanne kārye kāraṇena prayojanam /[+]
2601asti cānutpanne kārye kāraṇam /[+]
2607yugapatkāryakāraṇayorutpattinirodhau tulānatonnatavaditi cet syādetadyathā nāmonnāmau tulāntaryā yaugapadyena bhavata evamutpattivināśau kāryakāraṇayoriti /[+]
2609kasmāt kāryakāraṇabhāvādarśanāt /[+]
2610kimidamudake nimajjadbhiḥ phenamavalambyate tulyā tasya hyekasyāvanatiravasthā tad dvitīyasyonnataye heturbhavati bhavataḥ kāraṇavināśaḥ kāryotpattiśca yaugapadyena bhavataḥ /[+]
2615uktamatrottaraṃ kāraṇābhāve 'nutpattiprasaṅgāediti /[+]
2734iha kāraṇaguṇātmakaṃ kāryaṃ dṛṣṭaṃ paṭādi /[+]
2736tasmātkāraṇamapyasya tathājātīyakamiti śakyamanumātum /[+]
2740āha kāryadharmasya kāraṇopalabdhau hetumadādiprasaṃgaḥ aviśeṣāt /[+]
2741yadi kārye dṛṣṭasya dharmasya kāraṇe sadbhāvo 'bhyupagamyate prāptau hetumadādīnāmapi dharmāṇāṃ kāryadṛṣṭatvātpradhāne prasaṃgaḥ /[+]
2742atha kāryopalabdhau tulyāyāṃ hetumadādayo neṣyante na tarhītareṣāmapi kāraṇāvasthitirastīti /[+]
2744kāraṇaguṇātmakatvātkāryasyetyanena liṅgena hetumadādayo 'pi kāraṇe prasajyante /[+]
2745teṣāṃ tu kāryakāraṇarūpavirodhitvādapavādo vijñāyate /[+]
2746katham yadi tāvaddhetumadādayo vyakte dṛṣṭatvātpradhāne vyañjante kṛtakatvātkāryameva tanna kāraṇamiti prāptam /[+]
2748ahetumadādayaḥ pradhāne 'bhyupagamādvyakterapi prāpyante tādṛśāḥ kāraṇāsambhavātkāryameva tanna bhavatīti prāptam /[+]
2750tasmātkāryakāraṇabhāvābhyupagamāddhetumadādyapavādaḥ itareṣāṃ ca kāraṇasadbhāvaḥ siddhaḥ /[+]
2751yaduktaṃ kāraṇaguṇātmakatvātkāryasyāvyaktamapi siddhamiti tadayuktam /[+]
2752kasmāt vyaktāvyaktayoḥ kāryakāraṇabhāvāprasiddheḥ /[+]
2753siddhe hi vyaktāvyaktayoḥ kāraṇatve etadevaṃ syāt /[+]
2756viśeṣānabhidhānādubhayasāmyamiti cet syānmatam yathā bhavānāha vyaktāvyaktayoḥ kāryakāraṇabhāvo 'prasiddhaḥ evaṃ vayaṃ vakṣyāmaḥ tayoḥ kāryakāraṇabhāvāprasiddhirapyasiddhā /[+]
2763kāryasya kāraṇapūrvakatvādvyaktasya ca kāryatvādavyaktasadbhāve pratipattiriti cet syādetat /[+]
2764kāryaṃ kāraṇapūrvakaṃ dṛṣṭam /[+]
2765ghaṭādikāryaṃ cedavyaktaṃ pramitatvāttasmādidamapi kāraṇapūrvakaṃ bhavitumarhati /[+]
2766yacca tasya kāraṇaṃ tadavyaktamiti /[+]
2773sataśca kāraṇāt /[+]
2775kāryaṃ cedavyaktamataḥ saṃśayaḥ kimindradhanurvadakasmādasya prādurbhāvo 'tha māyādivadasato 'tha kāraṇātsato ghaṭavaditi ucyate nākasmikamasatpūrvaṃ vyaktam /[+]
2781tasmātsatkāraṇapūrvakāḥ /[+]
2782yadeṣāṃ kāraṇaṃ tadavyaktam /[+]
2817sukhādibhiḥ śabdādayo 'nugamyanta ityetadaprasiddham kena kāraṇena pratipattavyamiti ucyate tadbuddhinimittatvāt /[+]
2824na hyayaṃ niyamaḥ kāraṇasadṛśameva kāryamutpadyate /[+]
2838na caitadudāharaṇaṃ prasiddhaṃ agnyādayaḥ svakāraṇajātiṃ nānuvidadhatīta /[+]
2872kāraṇaṃ śaktiḥ kāryaṃ pravṛttiḥ /[+]
2919kāraṇaṃ ca kāryaṃ ca kāraṇakārye tayorvibhāgaḥ kāryakāraṇavibhāgaḥ /[+]
2920idaṃ kāraṇamidaṃ kāryamiti buddhyā dvidhāvasthāpanaṃ vibhāgo yaḥ sa kāraṇakāryavibhāgaḥ /[+]
2923asti cāyaṃ vyaktasya kāraṇakāryavibhāgastasmādidamapyavasthitabhāpūrvakaṃ yo 'sāvavasthito bhāvastadavyaktam /[+]
2925na hi śayanādīnāṃ kāraṇakāryavibhāgaḥ kaścidupalabhyate /[+]
2927ucyate na kāryakāraṇayorupakārakopakāryaparyāyatvātkāraṇaṃ kāryamiti nirvatyanirvartakabhāvo 'bhipretaḥ /[+]
2931āha kaḥ punarvyaktasya parasyaparasya kāryakāraṇabhāva iti ucyate guṇānāṃ tāvatsattvarajastamasāṃ prakāśapravṛttiniyamalakṣaṇairdharmairitaretaropakāreṇa yathā pravṛttirbhavati tatha prītyaprītiviṣādātmakā ityetasminsūtre vyākhyātam /[+]
2957tena yaduktaṃ kāraṇakāryavibhāgādbhedānāmavyaktamasti etadayuktam /[+]
2974ihāsmākaṃ kāryakāraṇayorarthānabhyupagamādguṇānāmavasthāntaramevāvasthāntarānapekṣaṃ kāryakāraṇaśabdavācyatāṃ labhate /[+]
2985tasmādyuktametat kāraṇakāryavibhāgādastyavyaktamiti /[+]
2996evametaiḥ pañcabhirvītairvyaktasya kāraṇamastyavyaktamiti siddham /[+]
2998kāraṇāntarapratiṣedhāvacanāt /[+]
2999yathā bhavānāha pradhānaṃ jagadutpattisamarthaṃ kāraṇamasti /[+]
3000evaṃ tantrāntarīyāḥ paramāṇupuruṣeśvarakarmadaivasvabhāvakālayadṛcchābhāvānkāraṇatvenābhidadhati teṣāṃ ca pratiṣedho nocyata iti /[+]
3002kiṃ pradhānameva kāraṇaṃ āhosvidetānyeva vobhayamiti anvayadarśanāttadanupapattiriti cet syānmatam pradhānānvaya eva pṛthivyādiṣu sukhādilakṣaṇa upalabhyate /[+]
3015kāraṇāntarapūrvakatve 'pi khalu vyaktasya śaktyāḥ parimāṇādayaḥ pūrvameva kalpayitum /[+]
3016tasmādayuktamanvayādibhyaḥ kāraṇamastyavyaktamiti /[+]
3028kiṃ kāraṇam vṛddhimatyastanmātralakṣaṇāḥ prakṛtayo 'smābhirabhyupagamyante /[+]
3036kiṃ kāraṇam kṛtakatvāt /[+]
3037akṛtakena hi jagatkāraṇena yuktaṃ bhavituṃ kṛtakāśca paramāṇavaḥ /[+]
3038tasmātsatyapi sadbhāve na teṣāṃ jagatkāraṇamiṣyate iti ucyate tasyaiva kāraṇatvaprasaṃgāt /[+]
3039yaddhi tatparamāṇūnāṃ kāraṇaṃ tadeva jagatkāraṇatvena yuktaṃ kalpayituṃ syāt na tanniṣādimatāḥ paramāṇavaḥ /[+]
3085kiṃ kāraṇam /[+]
3111kṛtakatvāccaiṣāmanityatāpyanapātinīti kṛtvāntarālapralayamahāpralayeṣu pradhvaṃsātparamāṇūnāṃ kāraṇābhāvātkāryābhāva iti svaśāstrasiddhādanumānājjagaducchittidoṣaprasaṃgaḥ /[+]
3114tasmānna jagatkāraṇaṃ paramāṇavaḥ /[+]
3118caitanyāviśeṣādīśvarasyāpi sa eva vidhiḥ kāraṇatvapratiṣedhe boddhavyaḥ /[+]
3131tasmādastīśvaraḥ kāraṇam /[+]
3135kiṃca prākpradhānapravṛtterbuddhyasambhavātkāraṇāntarapratiṣedhāt pradhānādayaṃ buddhipūrvakaṃ kāryaviśeṣaṃ kurvīta /[+]
3170atha matam svābhāvikī dharmādharmayoḥ svakāraṇādutpattiḥ yaduktaṃ sarvamīśvarabuddhipūrvakaṃ vyaktamiti tu tasya vyāghātaḥ /[+]
3171tasmādīśvaro na kāraṇam /[+]
3174yo 'yaṃ cetanācetanayorgośakaṭayorabhisambandhaḥ sa kena cetanena kṛtaḥ yadi caitreṇa tasya kāryakāraṇasaṃghātatvādācetanyam /[+]
3179cetanācetanayorabhisambandhasya cetanakṛtatvaṃ bruvataḥ prāptamīśvarakāryakāraṇayorabhisambandhasya cetanakṛtatvam /[+]
3181atha mā bhūdayaṃ doṣa iti svābhāvika īśvarasya kāryakāraṇayorabhisambandha iṣyate na tarhyaikāntiko hetuḥ /[+]
3182tayorācetanyādadoṣa iti cet syātpunaretat īśvarasya yatkāryakāraṇaṃ tadapi cetanamīśvaro 'pi tasmātsambandhena pratyudāharaṇamupapadyata iti /[+]
3186evamīśvarakāryakāraṇayorapi na syāt /[+]
3192kāryakāraṇavattānabhyupagamādadoṣa iti cet vyāpī niravayavo 'nantaśaktiḥ sūkṣmebhyaḥ sūkṣmatamo mahadbhyo mahattamo 'dhikaraṇadharmānādirityevamanantalakṣaṇamīśvarapadārtha tadvido vyācakṣate /[+]
3193tasya kutaḥ kāryakāraṇamavalambyedamādhyāropitamiti etadapyanupapannam /[+]
3210kurvāṇaḥ khalvapyayamabhisambandhaṃ śarīramātreṇa vā śarīriṇaḥ kuryāt śarīrakāraṇena vā kiṃ cātaḥ tanna tāvaccharīramātreṇa karoti /[+]
3212na śarīrakāraṇena vibhutvāt /[+]
3230kāraṇāntaraprayogasamarthasya ca karma nirdiṣṭaṃ syāt /[+]
3243saṃjñāmātraṃ tu yathā bhavadbhiḥ sarvakāraṇānāṃ sṛṣṭyupasaṃhārapravṛttiheturekaḥ svatantra iṣyate /[+]
3257katham yathā kṛtakatvānna jagatkāraṇamaṇavaḥ evaṃ karmāpi na śarīranimittaṃ tasmāttadapyakāraṇam /[+]
3258itaretaranimittatvādadoṣa iti cet syānmatam yathāntareṇa śarīraṃ karma notpadyamānaṃ dṛṣṭamevamantareṇa karma śarīrasyāpi kāraṇāntaramaśakyaṃ kalpayitumiti parasparanimittatvānnāsya parivartasya pūrvakoṭiḥ prajñāyate /[+]
3259tasmānnāstyanayoḥ kāraṇāntaramiti /[+]
3278tasmādyuktametatkṛtakatvānna karma jagatkāraṇamiti /[+]
3283kasmāt kāraṇaparispandasyaiva tadabhidhānasanniveśāt /[+]
3295evaṃ yadi kriyābhyo 'nyaḥ kāla iṣyate kāraṇaparispandasya jagatkāraṇatvamathānyatsādhyam /[+]
3296yadṛcchāpi na kāraṇaṃ karmavat kāryakāraṇabhāvāt /[+]
3297kāryakāraṇabhūtaṃ hīdaṃ vyaktamiti prāgvyākhyātam /[+]
3298sa ca kāryakāraṇabhāvaḥ prekṣāpūrvakṛtānāṃ śayanādīnāmupalabdhau yādṛcchikeṣu cānupalabdhau na tasyā liṅgamiti śakyaṃ vaktum /[+]
3307tasmādyuktametat bhedānāṃ parimāṇādibhyaḥ kāraṇamastyavyaktamiti // //[+]
3340kathaṃ punaretavagamyate pālāśaṃ svarūpādapracyutaṃ dharmāntarasya parityāgamupādānaṃ ca karoti na punaranyathā cānyathā copapadyata iti ucyate kṣaṇabhaṅgapratiṣedhāt prāgeva kṣaṇabhaṅganirdiṣṭaṃ vinaṣṭānāṃ bhāvānāṃ punarutpattau nāsti kāraṇam /[+]
3376kāraṇaviśeṣāt /[+]
3389puruṣa idānīṃ kāryakāraṇavyatirikto 'stītyetatpratipādyam /[+]
3401kāryakāraṇānupapatteḥ /[+]
3429yadi ca tairatideśaḥ kāryakāraṇasaṃghātasya kriyate prāptamasya tadvatsaṃghātārthatvam /[+]
3442tathā kāryakāraṇatvātsaṃghātaśca /[+]
3449evaṃ śayanādayo devadattārthāḥ kāryakāraṇasaṃghātaśca devadattaśabdavācyastatra bhedānāmeva bhedārthatvātpuruṣārthasiddhiḥ /[+]
3454satyaṃ kāryakāraṇasaṃghātasya pārārthyam /[+]
3475yathāpuruṣārthaḥ siddhyati tathā guṇā kāryakāraṇabhāvena vyūhyanta ityatastatpāratantryādeṣāmadhiṣṭhitatvamupapadyate puruṣasya cādhiṣṭhitṛtvam /[+]
3491vilakṣaṇakāryotpattidarśanāttatsiddhiriti cet syānmataṃ nāyaṃ niyamaḥ yaduta yajjātīyaṃ kāraṇaṃ tajjātīyakena kāryeṇa bhavitavyam /[+]
3606ayamapi cātmā kāryakāraṇasambandhītyataḥ saṃśayaḥ kiṃ śrotrādivadanekaḥ ākāśavadeko veti kiṃ cānyat /[+]
3619etaduktaṃ bhavati janmalakṣaṇaṃ ca maraṇalakṣaṇaṃ ca kāryakāraṇasyāvasthāntaram /[+]
3665draṣṭṛtvamityanenodāsīnasya kāryakāraṇapiṇḍavyūhasamakālaṃ caitanyaśaktisadbhāvātsukhaduḥkhamohasvabhāvānāṃ guṇaceṣṭānāmanivṛttārthānāṃ sannidhānamātrādupalabdhimātraṃ pratijānāti /[+]
3768kiṃ kāraṇam viṣayāṇāṃ hyatulyabalatvāt nyūnātiśayopapatteśca paraspareṇa bādhānugrahāvutpannau /[+]
3792evaṃ niṣkriyaḥ puruṣaḥ niṣkriyatvācca pradhānātkāryakāraṇaṃ na kurute /[+]
3802īśvarakāraṇapratiṣedhe 'bhihitaṃ prāk pradhānavipariṇāmādbuddhimato buddhirnāsti /[+]
3848kiṃ kāraṇam yasmādavikāryarūpasyākāśasya sannidhānamātrānmeghapayorajodhūmaprabhṛtibhirabhinnadeśatvādatyantaśuddhasyāpi malinamiva rūpamupalakṣyate na ca vikāryatvam evamanātmano 'pi syāt /[+]
3866mokṣakāraṇaniyamānupapatteḥ /[+]
3867saṃyogakāraṇapratidvandvaṃ kaivalyakāraṇam /[+]
3868yadi ca yādṛcchiko guṇapuruṣasaṃyogaḥ syāttasyājñānānnivṛttirnāstīti tadarthasyābhyutthānasyānarthakyaṃ prāptaṃ viśeṣānupapatteśca kāraṇāntaraṃ kalpayitum /[+]
3894darśananimitto darśanahetuḥ darśanakāraṇa ityarthaḥ /[+]
3895etaduktaṃ bhavati sannidhānāviśeṣe sati ātmana ākāśādeśca yasmāddṛkchaktiyuktaḥ puruṣaḥ tasmātkāryakāraṇatāmāpannena pradhānena saha bhoktṛtvena saṃbadhyate nācaitanyādākāśādaya iti /[+]
3900kiṃ kāraṇam tasyāmapyavasthāyāṃ śakyaṃ vaktuṃ dṛṣṭā prakṛtiriti /[+]
3905yadāsya buddhistamaso 'ṅgitvādye guṇāḥ kāryarūpāpannāḥ śiraḥpāṇyādaya ādhyātmikā bāhyāśca gavādayaḥ kāraṇarūpāpannāścālocanakriyāsaṃkalpābhimānādhyavasāyalakṣaṇāḥ so 'hamityaviśiṣṭapratyayopasaṃhāraṃ karoti tadā pravartata eva /[+]
3906yadā tvanye guṇāḥ prakṛtibhūtā vikārabhūtāḥ kāryabhūtāḥ kāraṇabhūtā acetanāḥ parārthā anyo 'haṃ na prakṛtirna vikṛtirna kāryaṃ na kāraṇaṃ nācetanaḥ svārtha iti bhinnapratyayopasaṃhāraṃ karoti tadā nivartate /[+]
3911prāgapi kāryakāraṇasambandhātpuruṣe caitvanyamavasthitam /[+]
3936evaṃ kāraṇāntarapratiṣedhātprakṛteḥ puruṣārtho 'yaṃ vyaktabhāvena vipariṇāma iti sthitam /[+]
3956kāraṇānāṃ mahatī svabhāvātivṛttiḥ pradhānāt svalpā ca svata iti vārṣagaṇyaḥ /[+]
3986na ca nityasya kāraṇāpekṣopapadyate /[+]
4026tataśca kāryakāraṇayoraviveka ityasya virodhaḥ /[+]
4040svakāraṇapariniṣpannāyā hi buddhervyāpāro 'rthagrahaṇasaṃjñaka indriyādisannidhānāpekṣo na buddhiḥ /[+]
4056kasmāt ubhayoḥ kāraṇatvena kalpanānupapatteḥ /[+]
4135kiṃ kāraṇaṃ yasmādaśuddhireva prakāśamalamatipravṛttaṃ nivartayituṃ prakarṣāpannānyābhūtā ca pravartayitum /[+]
4159dṛśyate ca khalu loke kāryakāraṇamupacaryamāṇam /[+]
4165abhedavivakṣāyāṃ hi kṛtvā kāryakāraṇalakṣaṇamevamasmābhirupadiṣṭaṃ dvividhaḥ sarga iti /[+]
4241tasmācchrotrādilakṣaṇaṃ sākṣād bāhyaviṣayaprakāśanasamarthaṃ kāraṇāntaramapekṣate /[+]
4300kiṃ kāraṇam aniyataviṣayatvāt /[+]
4331kiṃ kāraṇam prakaraṇaśeṣabhūtatvāt /[+]
4363ucyate na kāraṇāntaraprasaṃgāt /[+]
4367antaḥkaraṇasadbhāvādayuktamiti cet syānmatam asti kāraṇāntaraṃ buddhilakṣaṇaṃ yadindriyeṇa pradīpavatprakāśitamarthaṃ gṛhṇāti /[+]
4390tāni punarindriyakāraṇāni pṛthivyaptejovāyurākāśamiti bhūtāni /[+]
4393bhūtakāraṇatvaṃ tvanyeṣu caturṣu tathaiva /[+]
4419kiṃ kāraṇam evaṃ hi sargakramo 'nugato bhavati /[+]
4427tathā kāryakāraṇavyūhasamakālaṃ māhātmyaśarīro 'smīti pratibuddhyate /[+]
4432satyametat kāryakāraṇavyūhaniṣpattisamakālamasmītyeṣā māhātmī saṃvit pratyupadhīyate /[+]
4437kiṃ kāraṇam yasmāt[+]
4472ucyate na kārye kāraṇopacārāt /[+]
4552saṃvidahaṃkāragataṃ kāryaṃ kāraṇaṃ pūrayati yasmāt /[+]
4643kiṃ kāraṇam yasmādasmākaṃ[+]
4667kiṃ kāraṇam yasmāt[+]
4698parasparākūtaṃ pratipatteḥ kāraṇamiti kṛtvā tācchabdyaṃ labhate /[+]
4755yadi yathā vārṣagaṇā āhuḥ liṅgamātre mahānasaṃvedyaḥ kāryakāraṇarūpeṇa viśiṣṭāviśiṣṭalakṣaṇena tathā syāttattvāntaram /[+]
4927tataścāmiśraniścayakāraṇatvādayamapyāmiśrarūpaḥ syāt /[+]
4937kiṃ kāraṇam /[+]
4940yato yasmātkāraṇāt sā buddhireva hi kāṣṭhāpannena tamasābhibhūtatvāddharmādīnāṃ sattvadharmāṇāṃ prakṛtibhūtānvikārabhūtānparatantrānupakāryānupakārakānacetanānsaṃsargadharmiṇaśca guṇānātmatvenādhyavasya puruṣāyopaharati /[+]
5138kiṃ kāraṇam satatopalabdhiprasaṃgāt /[+]
5218utpannakāryakāraṇasya tu sāṃsiddhikamābhiṣyandikaṃ ca bhavati /[+]
5220ābhiṣyandikaṃ ca saṃsiddhakāryakaraṇasya kāraṇāntareṇotpadyate /[+]
5240na hyasya kāryakāraṇavyūhasamakālajñānotpattau kaścitpratibandho 'sti /[+]
5242tasmādasya sahaiva kāryakāraṇābhyāṃ jñānamabhiniṣpadyate pradīpaprakāśādityataḥ sāṃsiddhikam /[+]
5312anyā prakṛtistriguṇā kāraṇabhūtā kāryabhūtā kāryakāraṇabhūtā akāryakāraṇabhūtā acetanā paratantrā ceti /[+]
5313anyaḥ puruṣo nirguṇo na kāryaṃ na kāraṇaṃ na kāryakāraṇaṃ tadviparītaḥ cetanaḥ svatantraśceti tato 'pi prakṛtau layaḥ tataścānirmokṣaprasaṃga iti /[+]
5344ucyate na mūlakāraṇatvāt /[+]
5348tathetarāṇi paramarṣyādāvadṛṣṭatvād vicitraṃ kāryamekasmātkāraṇādayuktamiti vairāgyādīnyasādhāraṇāni pṛthak kalpyante sādhāraṇaṃ tvajñānamato na kaściddoṣaḥ /[+]
5514tasmāttadeva kāraṇatvena parikalpayituṃ nyāyyam /[+]
5515upādānaikadeśa eva ca kāryakāraṇavidhātmā bhoktetyetasmād darśanātsaṅgadveṣanivṛttiṃ labhate sā dvitīyā tuṣṭiḥ salilamityabhidhīyate /[+]
5527tasmādasāveva kāraṇam /[+]
5541tasmādasti kāraṇāntaraṃ yadapekṣya bhāvānāmutpattiranutpattiśca /[+]
5548tasmāttatsaṃkāra eva kāraṇam /[+]
5569tasmātkāraṇacaitanyapratijñaḥ kālātmaka iti /[+]
5579athavā bāhya evāyaṃ kālaḥ karmakāraṇaṃ nirdiśyate /[+]
5618tadevaiṣāṃ vināśitvād bhavatyaratikāraṇam //[+]
5731yeṣāṃ tu dharmādharmaśarīrayoḥ paryāyeṇa hetuhetumadbhāvasteṣāṃ kāraṇamastyavyaktamityatra prativihitam /[+]
5884kāryakāraṇabhāvena /[+]
5912parimitaśarīrakāraṇatvābhyupagamādanyaparikalpanānarthakyam /[+]
5958apravartayitāraṃ prati kāryakāraṇānāṃ pravṛttirayukteti cet syānmatam apravartayitā kṛṣṇādīnāṃ bhikṣurato na teṣāmapi taṃ prati pravṛttiḥ /[+]
5980evaṃ sarvapuruṣāṇāṃ kāryakāraṇasambandhenautsukyavatāṃ nirākāṃkṣīkaraṇārthaṃ pravṛttā prakṛtiḥ kathamekasya puruṣasyautsukyanivṛttau kṛtārthā syāt tasmānnaikasya puruṣasyātmānaṃ prakāśya prakṛternivṛttiryukteti /[+]
5984 kāryakāraṇakriyāsākṣī puruṣaḥ /[+]
6004ya śarīrāntaropārjitā dharmādayo na tāvatkāraṇam /[+]
6018dharmādharmau kṛtārthau kāraṇe buddhilakṣaṇe layaṃ gacchataḥ /[+]
6057kiṃ kāraṇam aviśeṣāditi /[+]
6074ādhyātmikādhidaivikādhibhautikairduḥkhaiḥ pīḍyamānamāsurimupalabhya svātmani ca jñānasāmarthyātsati kāryakāraṇasamprayoge duḥkhānāmapravṛttiṃ parijñāya śiṣyaguṇāṃśca kathaṃ nāma yathā mama sukhaduḥkheṣu jñānopanipātātsāmyamevamāsurerapi syāttaddvāreṇānyeṣāmapi puruṣāṇāmevamanukampayā bhagavānparamarṣiḥ śāstramākhyātavān /[+]