Occurrences of tvad in "Jātakamālā"
Click [+] to expand the context.
146dūrādapaśyansthaviro 'bhyupetastvaccakṣuṣo 'rthī kṣitipapradhāna /
149kenānuśiṣṭastvamihābhyupeto māṃ yācituṃ brāhmaṇamukhya cakṣuḥ /
152śakrasya śakrapratimānuśiṣṭyā tvāṃ yācituṃ cakṣurihātago 'smi /
155yenābhyupeto 'si manorathena tameṣa te brāhmaṇa pūrayāmi /
156ākāṅkṣamāṇāya madekamakṣi dadāmi cakṣurdvayamapyahaṃ te // //
157sa tvaṃ vibuddhanayanotpalaśobhitāsyaḥ saṃpaśyato vraja yathābhimataṃ janasya /
170atha devaprabhāvo 'yaṃ tvaccakṣuḥ kimapekṣyate // //
214śakro 'hamasmi devendrastvatsamīpamupāgataḥ /
225śakra uvāca alamalamanena te vyavasāyena /
228imāmavasthāṃ gamitasya yācakaiḥ kathaṃ nu te saṃprati teṣu mānasam /
245nṛpasya karmātiśayastavāśrayāḥ samantataḥ śuśruvire giraḥ śubhāḥ // //
247aho svasaukhyeṣu nirutsukā matirnamo 'stu te 'bhyudgatadhairyavikrama // //
248sanāthatāṃ sādhu jagadgataṃ tvayā punarvibuddhekṣaṇapaṅkajaśriyā /
251na no na vidito rājaṃstava śuddhāśayāśayaḥ /
254draṣṭumavyāhatā śaktirbhaviṣyatyanayośca te // //
291bhavati mama kutūhalākulaṃ hṛdayamidaṃ kathitena tena te // //
296na kevalaṃ tavaivātra kautūhalacalaṃ manaḥ // //
323etatsmarāmi kuśalaṃ naradeva yena tvannāthatāmupagatāsmi samaṃ pṛthivyā /
371dānaprasaṅgena ca dharmamūlaṃ ghnatā tvayārthaṃ yadakāri pāpam /
372tvāmattumabhyudgatametadasmājjvālāgrajihvaṃ narakāntakāsyam // //
373tatsādhu dānādviniyaccha buddhimevaṃ hi sadyaḥpatanaṃ na te syāt /
383tathā hyanādṛtya hitaiṣitāṃ te na me manaḥ saṅkacati pradānāt // //
384dānādadharmaṃ ca yadūcivāṃstvamarthaṃ ca dharmasya viśeṣahetum /
389vivardhitastena ca me tvayā 'yaṃ dānodyamaḥ saṃyamayiṣyatāpi // //
390ananyathā cāstu vacastavedaṃ svargaṃ ca me yācanakā vrajantu /
438suhṛnmanastāpakarīmavasthāmimāmupetastvamatipradānaiḥ /
440tattvāṃ hitāvekṣitayā bravīmi niyaccha dāne vyasanānurāgam /
475yo nāsvādaṃ vetti sukhānāṃ paraduḥkhaiḥ kastasyārthastvadgatayā syādapi lakṣmyā // //
486acintayitvā tu dhanakṣayaṃ tvayā svasaukhyahāniṃ mama ca pratāraṇām /
492yaśaḥ samudbhāvayituṃ parīkṣayā dhanaṃ tavedaṃ tu nigūḍhavānaham /
564kāntāre vipranaṣṭo 'hamityalaṃ vibhrameṇa te /
573tanme hitāvekṣitayopayujya vane 'stu te 'sminguṇavāsa vāsaḥ // //
577ityasti me brahmavidāṃ variṣṭha bhuktvaitadatraiva tavāstu vāsaḥ // //
663atra te tāpasajanapratirūpe subhāṣite /
683na ca tena nivāsakhedaduḥkhaṃ samupeyāṃ varamityahaṃ vṛṇe tvām // //
702kusumāñjalivatprītyā dadāmyatrāpi te varam // //
706śakra uvāca atipakṣapāta iva khalu te dhīraṃ prati /
716kāmaṃ saṃtoṣasātmatvātsarvatra kṛtameva te /
726dadāmi ca punastubhyaṃ varamasminsubhāṣite // //
733bodhisattva uvāca alaṃ te manyupraṇayena /
736nirīkṣya te rūpamamānuṣādbhutaṃ prasannakānti jvalitaṃ ca tejasā /
771yakṣā ūcuḥ kiṃ tvayā na śrūtapūrvā yakṣarākṣasānāṃ piśācānāṃ vā nisargaraudrā prakṛtiriti
774tebhyo nṛmedaḥpiśitāśanebhyaḥ kathaṃ bhayaṃ te 'sti na rākṣasebhyaḥ /
781athainaṃ te yakṣāḥ kutūhalaprābalyātsādaramutsāhayanta ivocuḥ tatkathaya kathaya tāvadbhada kīdṛśo 'yaṃ yuṣmākaṃ svastyayanaviśeṣa iti /
787evaṃ prakāśo nṛpatiprabhāvaḥ kathaṃ nu vaḥ śrotrapathaṃ na yātaḥ /
791tadasti vo bhāgyaśeṣaṃ yattādṛśāddeśakāntārādihāgatāḥ stha /
802kiyadahaṃ vaḥ śakṣyāmi vaktum /
805satyāṃ ca guṇabahumānodbhāvanāyāṃ taddidṛkṣayā yūyamavaśyaṃ tadguṇapratyakṣiṇo bhaviṣyatheti /
812tacchrutvā sa rājā samabhigamyainānabravīt atha kīdṛśaṃ bhojanaṃ yuṣmākamupaśete yāvattādṛśamanviṣyatāmiti /
853asaṃśayaṃ na prasahanta ete tvadvīryaguptaṃ naradeva lokam /
869atra vo 'nuneṣyāmi /
870na khalu me yuṣmāsu pratihataviṣayaḥ praṇayamārgo visrambhavirahātpariśaṅkāgahanaduravagāho vā /
877svānyeva māṃsāni yato 'smi ditsurmāṃ caiva yācanta ime na yuṣmān // //
883tadalamanenātra vo nirbandhena /
916sthāne bhaktivaśena gacchati janastvatkīrtivācālatāṃ
917sthāne śrīḥ paribhūya paṅkajavanaṃ tvatsaṃśrayaślāghinī /
918vyaktaṃ śakrasanāthatāmapi gatā tvadvīryaguptāmimāṃ
921yuṣmadāyāsābhyanumodanāttu vayamevātra dagdhāḥ /
938kāmaṃ lokahitāyaiva tava sarvo 'yamudyamaḥ /
942ājñāmapi ca tāvannastvamanugrahapaddhatim /
944atha sa rājā prasādamṛdūkṛtahṛdayānmatvainānuvāca upakāraḥ khalvayaṃ nāyāso mametyalamatra vo 'kṣamāśaṅkayā /
947yuṣmākameva prathamaṃ kariṣye vimokṣadharmāmṛtasaṃvibhāgam // //
963aho parānugrahapeśalā matistvadarpaṇānnāthavatī bata kṣitiḥ // //
997amuṣya tava nāgasya gatilīlāvilambinaḥ /
998guṇairarthitvamāyātā dānaśauryācca te vayam // //
1016viśvaṃtareṇaiṣa gajaḥ sa datto rūpī jayaste hriyate 'nyadeśam // //
1020nopekṣaṇaṃ deva tavātra yuktaṃ purāyamānandayati dviṣaste // //
1023tadalamatra vaḥ saṃrambheṇeti /
1028tadalamatra vaḥ saṃrambheṇa /
1031ko vā vadhaṃ bandhanatāḍanaṃ vā sutasya te rocayate narendra /
1036sahyāsta eṣāṃ tu tathāpi dṛṣṭā mūloparodhānna tu pārthivānām // //
1037kimatra vā vahvabhidhāya niścayastvayaṃ śibīnāṃ tvadabhūtyamarṣiṇām /
1040prabhātāyāṃ rajanyāmabhipretaṃ vo 'nuṣṭhātā viśvantara iti /
1046rāṣṭrātpravrājayanti tvāṃ kupitāḥ śibayo nṛpa // //
1051alobhaśubhrā tvayi tuṣṭirāsīllobhākulā yācakamānaseṣu /
1052datte tvayā mānada vāraṇendre dhairyāṇi kopastvaharacchibīnām // //
1053ityatītāḥ svamaryādāṃ rabhasāḥ śibayastvayi /
1064tadyadasti dhanaṃ kiṃcidasmatto 'dhigataṃ tvayā /
1065nidhehi tadanindyākṣi yacca te paitrikaṃ dhanam // //
1074tvadaṅgaparivartinyā mṛtyurutsava eva me /
1075mṛtyorduḥkhataraṃ tatsyājjīveyaṃ yattvayā vinā // //
1084vane tvāṃ ramayiṣyanti saritkuñjāśca sodakāḥ // //
1088vaneṣu kṛtasaṃgītaṃ harṣayiṣyati te manaḥ // //
1092vibhūṣaṇānāmiva saṃninādāḥ pramodayiṣyanti vane manaste // //
1115tavaivāhamimaṃ manye prabhāvamatimānuṣam /
1146dattāvetau mayā tubhyaṃ kiṃ tu mātānayorgatā /
1152syāccaiva dānavighnaste tena vāsaṃ na rocaye // //
1160addhā dadyādyadiṣṭaṃ te dhanaṃ niṣkrayametayoḥ // //
1161yatastadviṣayaṃ sādhu tvamimau netumarhasi /
1171ambā ca tāta niṣkrāntā tvaṃ ca nau dātumicchasi /
1189durlabhaṃ hi punastāta tava tasyāśca darśanam // //
1228dārakau ca na paśyāmi tvaṃ ca māṃ nābhibhāṣase /
1232sahasaiva na te madri duḥkhamākhyātavānaham /
1243yadityalabdhaprasarastava cetasi matsaraḥ // //
1245prasaktavispaṣṭapadākṣaraṃ nabhastavaiva kīrtigrathanādarādabhūt // //
1253yāce tatastvāṃ surasannibhā yā bhāryāmimāmahaṃsi tatpradātum // //
1264asaṃśayaṃ tvadguṇaraktasaṃkathaiḥ prakīryamāṇeṣu yaśassu dikṣu te /
1269tubhyameva prayacchāmi madrīṃ bhāryāmimāmaham /
1272sārdhaṃ tābhyāmabhyupetaḥ pitā te kartā rājyaṃ tvatsanāthaṃ sanātham // //
1296nātyeti kālastava tāni nityaṃ teṣāṃ kramo dharmasukhāni yadvat // //
1298yajñābhidhāne suralokasetau pramādatandreva kathaṃ matiste // //
1299bhṛtyairivājñā bahu manyate te sākṣādiyaṃ siddhiriti kṣitīśaiḥ /
1300śreyāṃsi kīrtijvalitāni cetuṃ yajñairayaṃ te ripukāla kālaḥ // //
1301kāmaṃ sadā dīkṣita eva ca tvaṃ dānaprasaṅgānniyamādarācca /
1329tadyaṃ yamataḥ prabhṛti vo drakṣyāmi vyavadhūtapramādanidreṇa vimalena cāracakṣuṣā śīlamaryādātivartinamasmadājñāṃ paribhavantaṃ taṃ taṃ svakulapāṃsanaṃ deśakaṇṭakamahaṃ yajñapaśunimittamādāsya ityetadvo viditamastviti /
1331sarvāḥ kriyāstava hitapravaṇāḥ prajānāṃ tatrāvamānanavidhernaradeva ko 'rthaḥ /
1332brahmāpi te caritamabhyanumantumarhaḥ sādhupramāṇa paramatra bhavānpramāṇam // //
1334asmatpriyahitādanyad dṛśyate na hi te priyam // //
1377tyāgaiste śatayajvano 'pyapahṛtaḥ kīrtyāśrayo vismayaḥ // //
1476nedaṃ dāridryaduḥkhaṃ te vayamevaṃ sahemahi // //
1483yāvadadhyāpanapariśramasyānṛṇyaṃ te gacchāma iti /
1521atha tasyopādhyāyaḥ praharṣavismayākṣiptahṛdaya utthāyāsanātsampariṣvajyainamuvāca sādhu sādhu putraka sādhu sādhu mahābrāhmaṇa pratirūpametatte praśamālaṅkṛtasyāsya medhāvikasya /
1524tvayā kulaṃ samamalamabhyalaṅkṛtaṃ samudyatā nabha iva śāradendunā /
1525tavārthavatsucaritaviśrutaṃ śrutaṃ sukhodayaḥ saphalatayā śramaśca me // //
1544atha tasyāḥ pitā rājñaḥ saṃviditaṃ kārayāmāsastrīratnaṃ te deva viṣaye prādurbhūtam /
1599taccettathā deva kimetadevamasmāsu te niṣpraṇayatvamaunam // //
1617yataḥ sukāmaṃ kuru deva kāmamalaṃ madutpīḍanaśaṅkayā te // //
1619vyaktamasmadatisnehānna tvayaitadapekṣitam /
1628śraddadhīta ka etacca yathāsau tava na priyā /
1631saputradāro dāso 'haṃ svāmī tvaṃ daivataṃ ca me /
1632dāsyāmasyāṃ yato deva kaste dharmavyatikramaḥ // //
1634mama priyā kāmada kāmameṣā tenaiva ditsāmi ca tubhyamenām /
1651pratyudgamiṣyāmyurasā tu tattattvatsaukhyalabdhena manaḥsukhena // //
1652tvattaḥ paraṃ cāhavanīyamanyaṃ loke na paśyāmi mahīmahendra /
1654rājovāca kāmamasmadatisnehādanavekṣitātmahitāhitakramo madarthacaryāsamudyogastavāyam /
1655ata eva tu tvāṃ viśeṣato nopekṣitumarhāmi /
1660yatastvāṃ bravīmi
1661mā te rociṣṭa dharmasya jīvitārthe vyatikramaḥ /
1670idaṃ tvatra cintayitavyam sanaigamajānapadānāṃ vā śibīnāṃ tava mama vā ko 'smākaṃ dharmavittama iti /
1673trivargavidyātiśayārthatattvaṃ tvayi sthitaṃ deva bṛhaspatau ca // //
1686aho prajānāmatibhāgyasampadyāsāṃ tvamevaṃ naradeva goptā /
1688mahacchabdo mahārāja tvayyevāyaṃ virājate viguṇeṣu guṇoktirhi kṣeparūkṣatarākṣarā // //
1689vismayo 'nibhṛtatvaṃ vā kiṃ mamaitāvatā tvayi /
1690samudra iva ratnānāṃ guṇānāṃ yastvamākaraḥ // //
1707vaṇija ūcuḥ viditeyamasmākaṃ yuṣmaccharīrāvasthā /
1708satyapi ca vaḥ parākramāsahatve naiva vayaṃ karmaviniyogena yuṣmānāyāsayitumicchāmaḥ /
1710tvatpādapaṅkajasamāśrayasatkṛtena maṅgalyatāmupagatā rajasā tviyaṃ nauḥ /
1799ayaṃ prabhāvātiśayasya tasya tavābhyupeto viniyogakālaḥ // //
1800ārtānanāthāñcharaṇāgatānnastvaṃ trātumāvarjaya dhīra cetaḥ /
1802nopekṣituṃ yuktamayaṃ janaste vipadyamānaḥ salilaughamadhye /
1803nājñāṃ tavātyeti mahāsamudrastadvāryatāmapraśamo 'yamasya // //
1821evamidaṃ yānapātraṃ nirghātabharīkrāntaṃ na ca pārśvāni dāsyati maṅgalasammatāścaite vālukāpāṣāṇā niyataṃ lābhasiddhaye vo bhaviṣyantīti /
1873tavaiva khalveṣa mahānubhāva matsyendra satyātiśayaprabhāvaḥ /
1877cintāṃ kṛthā mā tadataḥ paraṃ tvaṃ satāṃ hi kṛtyodvahane 'smi dhuryaḥ /
1878deśo 'pyayaṃ tvadguṇasaṃśrayeṇa bhūyaśca naivaṃ bhavitārtivaśyaḥ // //
1913vyarthābhidhānacaraṇo 'smyavirūḍhapakṣastvatsambhramācca pitarāvapi me praḍīnau /
1914tvadyogyamasti na ca kiñcidihātitheyamasmānnivartitumatastava yuktamagne // //
1948kisalayaracanāsamutkaṭaṃ ghaṭamimamicchati kaḥ krayeṇa vaḥ // //
1951tadvaktumarhasi yathā vidito 'si loke saṃbhāvanā hi guṇatastvayi no vicitrā // //
1954na ced bhayaṃ te paralokaduḥkhādihaiva tīvravyasanāgamādvā // //
1972krayārhā seyaṃ vaḥ śubhavirahitā kumbhanihitā // //
2009tāvattvayā svabhihitaṃ hitakāmyayā metatkarmaṇā vidhivadarcayituṃ yatiṣye // //
2011dadāmi te grāmavarāṃśca pañca dāsīśataṃ pañca gavāṃ śatāni /
2044śrīmanti hitvā bhavanānyatastvaṃ kasmādaraṇyeṣu matiṃ karoṣi // //
2048imāmavasthāṃ hi tavekṣamāṇā dviṣo 'pi bāṣpāpihitekṣaṇāḥ syuḥ // //
2049tadehi pitryaṃ bhavanaṃ tavedaṃ śrutārthasāraṃ bhavatāpi nūnam /
2050saṃpādayethā nivasaṃstvamatra dharmaṃ ca satputramanorathaṃ ca // //
2055idaṃ snehodgatatvātte kāmamalpātyayaṃ vacaḥ /
2109evaṃ hi vaḥ syādyaśasaḥ samṛddhirdharmasya cārthasya sukhāspadasya /
2152samagratāmetu ca putrapautrairbisāni te brāhmaṇa yo hyahārṣīt // //
2155kāmeṣu tīvrāṃ sa karotvapekṣāṃ bisānyahārṣīddvijamukhya yaste // //
2158vayo 'pyapaśyanramatāṃ sa gehe bisāni yaste sakṛdapyahārṣīt // //
2161kṛtsnāṃ mahīṃ pātu sa rājavṛttyā lobhādahārṣīttava yo bisāni // //
2164satkāramāpnotu tathā ca rājñastavāpi yo nāma bisānyahārṣīt // //
2167arcantu taṃ jānapadāḥ sametya biseṣu lubdho na guṇeṣu yaste // //
2170avītarāgo maraṇaṃ sa caitu lobhaṃ biseṣvapyajayanna yaste // //
2179satkāralabdhāṃ mudamudvahantī bisānyapaśyattava yā na dharmam // //
2183ālokasandhiṃ divasaiḥ karotu yastvayyapi praskhalito bisārtham // //
2186tīkṣṇāṅkaśākarṣaṇajā rujaśca yaste muniśreṣṭha bisānyahārṣīt // //
2189vaikakṣyabaddhaśca vased gṛheṣu laulyādahārṣīttava yo bisāni // //
2206mayā vinihitānyasmātparīkṣārthaṃ bisāni vaḥ // //
2208viśuddhiḥ sthiracāritre tadetāni bisāni te // //
2235kṛtābhyāgamanasatkārā ca saṃkathāprastāvāgataṃ svāṃ duhitaraṃ bodhisattvabhāryāṃ rahasi kuśalaparipraśnapūrvakaṃ paryapṛcchatkaccittvāṃ tāta bhartā nāvamanyate /
2276mayi sthite bandhusuhṛdviśiṣṭe tvaṃ kena duḥkhena vanaṃ prayāsi /
2279māṃ yācamānamiti bandhujanaṃ ca hitvā kiṃ vā tvamanyadabhivīkṣya vanaṃ prayāsi // //
2281pīḍā kutastvadbhujasaṃśritānāṃ dhanodayāvekṣaṇadīnatā vā /
2300snehena bhaktijñatayā ca kāmaṃ yukto vidhirbhṛtyajane tavāyam /
2313vanād gṛhaṃ śreya idaṃ tvamīṣāṃ svastheṣu citteṣu kathaṃ nu ruḍham /
2330nānuvrajantyadya vanāya te māṃ kiṃsvitsa evāsmi ta eva ceme // //
2357atha bodhisattvastapovanānugamanavyavasāyamasya vidtvā tapovanādhyāsanāyogyatāṃ ca strīsaukumāryasyāvocadenāṃ bhadre darśitastvayāyamasmadanurāgasvabhāvaḥ /
2368kimityevaṃ prapadyeya duḥkha tava ca vipriyam // //
2369yattu naiva samarthāsmi vartituṃ rahitā tvayā /
2370ityājñātikramamimaṃ tvaṃ mama kṣantumarhasi // //
2387asyāṃ hi te kaścidaparādhyamāno niyatasmānapyupakrośabhājanīkuryāt /
2389evaṃ vivikteṣu tapaḥkṛśaṃ tvāṃ dharmeṇa sārdhaṃ paribhūya kaścit /
2390imāṃ prasahyāpaharedyadā te śokātparaṃ kiṃ bata tatra kuryāḥ // //
2409śaṅke tavādyāpi tadeva citte nivartyamānāsmi na yannivṛttā /
2410tavāpriyeṇāpi mayepsitaṃ yadātmapriyaṃhā tadidaṃ kathaṃ me // //
2414amarṣaroṣābhinipātitākṣaraṃ taduccakairgarjitamūrjitaṃ tvayā /
2423reṇuḥ samudyanniva toyadena kaścopanītaḥ praśamaṃ tvayātra // //
2453anurūpaḥ śamasyāsya tavāyaṃ vacanakramaḥ /
2454bahunā tu kimuktena vañcitāstvadadarśinaḥ // //
2557sāhāyyasyāvakāśo hi kastavetthaṃgate mayi // //
2560sukheṣu ca tvāṃ samupāsya nityamāpadgataṃ mānada kena jahyām // //
2563naiṣa dharmo mahārāja tyajeyaṃ tvāṃ yadāpadi /
2564yā gatistava sā mahyaṃ rocate vihagādhipa // //
2568paśyasyevaṃ kamarthaṃ vā tvaṃ mamātmana eva vā /
2576tava mānada bhaktyā ca nābhikāṅkṣāmi jīvitam // //
2580tadarcitastvayā dharmo bhaktirmayi ca darśitā /
2583tattvayā matisaṃpanna bhavetparamasaṃbhṛtam // //
2592avaddhastvaṃ punaḥ svasthaḥ sajjapatrarathī balī /
2597ayaṃ pāśena mahatā saṃyataścaraṇe tvayā /
2601tvaṃ punarna tyajasyenaṃ ko nvayaṃ bhavato dvija // //
2609naiva te duḥkhamicchāmi na ca baddho bhavān mayā /
2610sa tvaṃ gaccha yathākāmaṃ paśya bandhūṃśca nandaya // //
2615viddhi niṣkraya ityasya na te 'haṃ lābhahānaye // //
2616tadaṅga samavekṣasva gṛddhirbhavatu te mayi /
2618tāvāneva ca lābhaste kṛtā syānmama cārthanā /
2624svāmyarthaṃtyajatā prāṇān yastvayātra pradarśitaḥ // //
2625tadeṣa te vimucāmi rājanamanumānayan /
2626ko hi prāṇāpriyatare tavāsmin vipriyaṃ carat // //
2629yathā suhṛnnandana nandito 'smi tvayādya haṃsādhipatervimokṣāt /
2631tanmā tavāyaṃ viphalaḥ śramo bhūdādāya māṃ haṃsagaṇādhipaṃ ca /
2634dāsyatyasaṃbhāvitavistarāṇi dhānāni te prītivivardhanāni // //
2635atha naiṣādastasya nirbandhāt paśyatu tāvadatyadbhutamidaṃ haṃsayutaṃ sa rājeti kṛtvā te haṃsamukhyau kācenādaya svasthāvabaddhau rājñe darśayāmāsa /
2640tava hastamanuprāptau kathaṃ kathaya vistaram // //
2653tvadabhiṃgama iti nyayojayanmāṃ viphalaguruḥ kila mā mama śramo bhūt // //
2657sahādhipatināgataḥ svayamayaṃ ca te 'ntaḥpuram // //
2660dyutikāntiniketane śarīre kuśalaṃ te kuśalārha kaccidasmin /
2661api dharmaśarīramavraṇaṃ te vipulairucchvasitīva vākpradānaiḥ // //
2668api dharmasukhārthanirvirodhāstava ceṣṭā naravira sajjaneṣṭāḥ /
2673tvayi pāśavaśaṃ prāpte praharṣaddhatacāpalaḥ /
2688atīva prīṇitaścāsmi yuṣmatsaṃdarśanotsavāt // //
2692imaṃ svamāvāsamupāgatau yuvāṃ visṛjyatāṃ tanmayi yantraṇāvratam /
2702mahendrakalpena saha tvayā saṃbhāṣaṇotsavaḥ /
2714yatkṛtyaṃ parame mitre kṛtamasmāsu tattvayā /
2717saṃmānavidhinānena yastvayāsmāsu darśitaḥ // //
2718prayojanaṃ nāma kiyatkimeva vā madāśrayaṃ mānada yattvamīkṣase /
2719priyātithitva guṇavatsalasya te pravṛttamabhyāsaguṇāditi dhruvam // //
2720na citrametattvayi vā jitātmani prajāhitārthaṃ dhṛtapārthivavrate /
2721tapaḥsamādhānapare munāviva svabhāvavṛttyā hi guṇāstvayi sthitāḥ // //
2734praśādhi dharmeṇa vasuṃdharāmataḥ karotu rakṣāṃ tridaśādhipaśca te /
2735tvadantikātsaṃśritabhāvanādapi svayūthyaduḥkhaṃ tu vikarṣatīva mām // //
2766tathā hi dharmātmako nāma bhūtvā devamekāntena kāruṇyapravṛttau hrīdainye ca samanuśāsti arthakāmoparodhiṣu ca kṣatradharmabāhyeṣvāsannāpanayeṣu dharmasamādāneṣu dayānuvṛttyā ca nāma te kṛtyapakṣamāśvāsanavidhinopagṛṇīte priyasaṃstavaścānyarājadūtaiḥ /
2776asmanakasmādapahāya kasmādgantavya eva praṇatā matiste /
2777vyalīkaśaṅkājanakaṃ nu kiṃcid dṛṣṭaṃ pramādaskhalitaṃ tvayā naḥ // //
2783ākāraguptyajñatayā tvidānīṃ tvadbhāvasūcāṃ bhaṣitaiḥ karoti // //
2784tvattaḥ śrutaṃ kiṃcidanena nūnaṃ madantare bhaktivipattirukṣam /
2785ato 'nuvṛttaṃ dhruvamityanena tvatprītihetoranujīvivṛttam // //
2787tvadāśrayā kacidabhūtkathaiṣā saṃprastutā naḥ sadasi pragalbhaiḥ /
2855svābhāvikaṃ jagaditi pravikathase tvaṃ tattvaṃ ca tadyadi vikutsayasi kimasmān /
2858tadahetuvādamidamutsṛja vā vada vātra yattava na yuktamiva // //
2874īśvaraḥ sarvasya hi te kāraṇamabhimataḥ /
2877tava keyamamaitracittatā paradoṣān mayi yanniṣiñcasi // //
2879bṛhadityavaghuṣyate kathaṃ jagataḥ kāraṇamīśvarastvayā // //
2882sa svayaṃ svayaṃbhūste yatkaroti tatkarma // //
2883tvatkṛtātha yadījyā na tvasau tadakartā /
2894yadi kāraṇamīśvara eva vibhurjagato nikhilasya tavābhimataḥ /
2897sarvaṃ hi te pūrvakarmakṛtamityabhimānaḥ /
2898tena ca tvāṃ bravīmi
2919ucchedavādavātsalyaṃ syādevamapi te yadi /
2924atastvāṃ bravīmi
2931adṛṣṭamevātha tavaitadiṣṭaṃ śāstre kila spaṣṭapathopadiṣṭam /
2955tvayi ca carati dharma bhūyasāyaṃ nṛlokaḥ sucaritasumukhaḥ syātsvargamārgapratiṣṭhaḥ /
2956jagadidamanupālyaṃ caivamabhyudyamaste vinayaruciramārgaṃ dharmamasmādbhajasva // //
2973tasmāddharmaṃ tvaṃ puraskṛtya nityaṃ śreyaḥprāptau yuktacetāḥ prajānām /
3021yadbandhukṛtyaṃ tava kiṃcidatra kartāsmi tatsarvamalaṃ bhayena // //
3025yāvadabhyuddharāmi tvāṃ svadehātsārameva ca // //
3038atha sa mithyāvinayapragalbhaḥ svapitu bhavān yathākāmaṃ sukhaprabodhāya sthito 'haṃ tvatsaṃrakṣaṇāyetyasmai pratiśuśrāva /
3058mānuṣeṇa satā bhadra tvayedaṃ kṛtamīdṛśam /
3060madabhidrohasaṃrabdhaṃ tvaṃ nāmāpatitaṃ param /
3063tvayāpaviddhā sā duramatiduṣkarakāriṇā // //
3071kā nu khalvarthanispattirevamākāṅkṣitā tvayā // //
3073gato 'smi pāpe tava yannimittatāṃ na cāhamenastadapohituṃ prabhuḥ // //
3075yāvadbahupratibhayādgahanāditastvāṃ grāmāntapaddhatimanupratipādayāmi // //
3076ekākinaṃ kṣāmaśarīrakaṃ tvāṃ mārganabhijñaṃ hi vane bhramantam /
3077kaścitsamāsādya purā karoti tvatpīḍaṇādvyarthapariśramaṃ mām // //
3087kastvaṃ pretaḥ piśāco vā mūrtaḥ pāṣmātha pūtanaḥ /
3144kaccinna te vikṣatamatra gātraṃ kaccidrujaste tanutāṃ gacchanti // //
3145nāmānuṣaścāsmi manuṣyavarya mṛgo 'pyahaṃ tvadviṣayāntavāsī /
3158iti kalyāṇahṛdaye tvayi praskhalanādyathā // //
3162madgātrasaṃsparśamimaṃ muhūrtaṃ kāryānurodhāttvamanukṣamasva /
3163yāvatkaromi svahitābhipattyā prītiprasādābhimukhaṃ mukhaṃ te // //
3172tadarhasi draṣṭumidaṃ puraṃ me satyāṃ rucau tatra ca te 'stu vāsaḥ // //
3181cikīrṣite te yadi matpriyaṃ tu vyādhavrataṃ vīra vimuñca tasmāt /
3184ityātmanaḥ syādanabhīpsitaṃ yanna tatpareṣvācarituṃ kṣamaṃ te // //
3186pāpaṃ dviṣatpakṣamivoddharasva nopekṣituṃ vyādhiriva kṣamaṃ te // //
3223nālaṃ kartumidaṃ karma madarthe yatkṛtaṃ tvayā // //
3224tvadīyāstadime prāṇāstvadarthe yadi nāma me /
3231yatastvāṃ bravīmi kṛtamidamanusmaratā bhavatā nāyamarthaḥ kasmaicinnivedyaḥ īdṛśenāsmi sattvaviśeṣeṇottārita iti /
3282asāvatra mṛgo 'stīti ko nu te māṃ nyavedayat // //
3291tvadidaṃ samupaśrutya sākampamiva me manaḥ // //
3301atha sa rājā taṃ puruṣaṃ tīkṣṇayā dṛṣṭyā nirbhartsanarūkṣamavekṣyovāca satyamare re purā tvamanenaivamāpanno 'bhyuddhṛta iti atha sa puruṣaḥ samāpatitabhayaviṣādasvedavaivarṇyadainyo hrīmandaṃ satyamityavocat /
3302atha sa rājā dhik tvāmityenamavabhartysayan dhanuṣi śaraṃ saṃdhāyābravīt mā tāvadbhoḥ
3312kiruṣva tenainamavandhyasāhasaṃ sthitaṃ tvadājñāpravaṇaṃ hi me śiraḥ // //
3315guṇato mānuṣastvaṃ hi vayamākṛtimānuṣāḥ // //
3316yenānukampyastu tavaiṣa jālmo hetuśca naḥ sajjanadarśanasya /
3317dadāmi tenepsitamarthamasmai rājye tavāsmiṃśca yatheṣṭacāram // //
3319tadājñāpaya yāvadiha saṃgamanaprayojanena tavopayogaṃ gacchāma iti /
3322niścayastava dharme tu yathā taṃ vaktumarhasi // //
3361atha bodhisattvo dīrghadarśitvāttadvānarayūthaṃ samanuśaśāsa asyāṃ nyogrodhaśākhāyāmaphalāyāmakṛtāyāṃ na vaḥ kena cidanyataḥ phalamupabhoktavyamiti /
3408samuddhṛtā ye kapayastvayeme ko nu tvameṣāṃ tava vā ka ete // //
3451taddarśito 'yaṃ guṇadoṣayoste mayā prabhāvaḥ prathitaprabhāva /
3455evaṃ hi dharmārthayaśaḥsamṛddhiḥ syātte sukhāyeha paratra caiva /
3456prajānukampārjitayā tvamasmādrājarṣilakṣmyā nararāja rāja // //
3576dūḥkhaṃ tu me yaducitābhigatesu vṛttirvācāpi na tvayi mayā kriyate yathārham // //
3586tapovane tvadbhujavīryarakṣite pareṇa yannāma kṛtaṃ na marṣayeḥ /
3588striyo 'bhiyātā yadi te mamāśramaṃ yadṛcchayāntaḥpuraraikṣibhiḥ saha /
3590athāpyayaṃ syādaparādha eva me kṣamā tu śobheta tathāpi te nṛpa /
3601iti te matkṛte mā bhūdyaśo vācyavijarjaram // //
3605kṣamāmityavadaṃ tubhyaṃ śreyobhigamanakṣamām // //
3608atha sa rājā sūnṛtānyapi tānyanādṛtya tasya munervacanakusumāni sāsūyaṃ tamṛṣivaramuvāca drakṣyāma idānīṃ te kṣāntyanurāgamityuktvā nivāraṇārthamiṣadabhiprasāritamabhyucchritapratanudīrghāṅgaliṃ tasya munerdakṣiṇaṃ pāṇiṃ niśitenāsinā kamalamiva nāladeśād vyayojayat /
3613evaṃ cācchidyamānasya nāśameṣyati te tanuḥ /
3627śāpānalasyendhanatāṃ sa eva prayātu te mā puramasya kṣākṣīḥ // //
3646kimakṣamāyāṃ praṇayaṃ kariṣye tadbhaiṣṭa mā svasti ca vo 'stu yāt // //
3670brāhmaṃ lokaṃ ye 'bhigatā bhūmipa teṣāṃ devarṣīṇāmanyatamaṃ māṃ tvamavehi // //
3671ityukte sa rājā svāgatādipriyavacanapuraḥsaraṃ pādyārghyasatkāramasmai samupahṛtya savismayamenamabhivīkṣamāṇa uvāca āścaryarūpaḥ khalu te maharṣe ṛddhiprabhāvaḥ /
3673śatahradonmeṣasamṛddhadīpte pracakṣva tatkena taveyamṛddhiḥ // //
3682pratyakṣarūpaḥ paraloka eṣa mā te 'tra saṃdehajaḍā matirbhūt // //
3703lokaḥ paro yadi na bālavibhīṣikaiṣā grāhyaṃ mayaitaditi vā yadi manyase tvam /
3704teneha naḥ pradiśa niṣkaśatāni pañca tatte sahasramahamanyabhave pradāsye // //
3711tvayi tvasaddarśanaduṣṭaceṣṭite dhanaprayogasya gatirna vidyate // //
3712kudṛṣṭidoṣaprabhavairhi dāruṇairnipātitaṃ tvāṃ narake svakarmabhiḥ /
3762vidāryamāṇa bhṛśamārtinādinaṃ paratra kastvārhati yācituṃ dhanam // //
3764śvavāyasairvyāhṛtamāṃsaśoṇitaṃ paratra kastvā dhanayācñayā tudet // //
3771tadatra me sādhugatirgatirbhavān parāyaṇaṃ tvaṃ śaraṇaṃ ca me mune // //
3772yathaiva me dṛṣṭitamastvayoddhṛtaṃ divākareṇeva samudyatā tamaḥ /
3773tathaiva mārgaṃ tvamṛṣe pracakṣva me bhajeya yenāhamito na durgatim // //
3779manasyasaddarśanasaṃstute 'stu te rucisthiraṃ sajjanasaṃmataṃ matam /
3781tvayā hi saddarśanasādhunādhunā narendra vṛttena yiyāsatā satā /
3782yadaiva citte guṇarūkṣatā kṣatā tadaiva te mārgakṛtāspadaṃ padam // //
3787tvamatra sanmānasasārathī rathī sva eva deho guṇasūratho rathaḥ /
3823atha bodhisattvo bhītānavetyaitān mā bhaiṣṭa bhaiṣṭa na vo bhayamasti matta iti samucchritena snigdhābhitāmrapṛthupuṣkareṇa kareṇa samāśvāsayannabhigamya karuṇāyamāṇaḥ papraccha ke 'trabhavantaḥ kena cemāṃ daśāmanuprāptāḥ stha
3825śokaklamārtāḥ ke yūyamiha cābhigatāḥ kutaḥ // //
3831nistīrṇāmāpadaṃ cemāṃ vidmastvaddarśanotsavāt /
3837nimajjatāṃ mṛtyumukhe tu yeṣāṃ mūrtastvamāśvāsa ivābhyupetaḥ // //
3856tvaṃ no bandhurabandhūnāṃ tvaṃ gatiḥ śaraṇaṃ ca naḥ /
3910suhṛttvamasmāsu batedamīdṛśaṃ suhṛtsu vā bandhuṣu vāsya kīdṛśam // //
3949vidvattayā tvāsuratīva tasya priyāṇi dharmyāṇi subhāṣitāni /
3990nirāvaraṇapraharaṇamekākinaṃ prakṛtisaumyadarśanamabhivīkṣya ca bodhisattvamahamapi tvāmeva mṛgayāmītyuktvā niviśaṅka sahasā saṃrambhadrutataramabhisṛtyainaṃ skandhamāropya pradudrāva /
4006atha cāsmadvaśaṃ prāpya tvamapyaśrūṇi muñcasi // //
4021prāpyaivamānṛṇyamahaṃ divjasya gantāsmi bhūyo 'nṛṇatāṃ tavāpi /
4026idaṃ tvayā hyādṛtamucyamānaṃ śraddheyatāṃ naiva kathaṃcideti /
4029kiṃ nāma tatkāraṇamasti yena tvaṃ matsamīpaṃ punarabhyupeyāḥ // //
4038śraddheyatāṃ naiti śubhaṃ tathā ca kiṃ vīkṣya śaṅkā tava mayyapīti // //
4039tvatto bhayaṃ yadi ca nāma mamābhaviṣyat saṅgaḥ sukheṣu karuṇāvikalaṃ mano vā /
4040vikhyātaraudracaritaṃ nanu vīramānī tvāmudyatapraharaṇāvaraṇo 'bhyupaiṣyam // //
4041tvatsaṃstavastvayamabhīpsita eva me syāt tasya dvijasya saphalaśramatāṃ vidhāya /
4047drakṣyāmaste satyapratijñatāṃ dhārmikatāṃ ca /
4048gatvā kṛtvā ca tasya tvaṃ dvijasya yadabhīpsitam /
4049śīghramāyāhi yāvatte citāṃ sajjīkaromyaham // //
4053mahājanaḥ khalu te bhartavyaḥ kośasaṃpadapekṣiṇī ca rājaśrīḥ /
4054ataśca tvāṃ bravīmi
4061vyaktaṃ na te vācyapathaṃ vrajeya tanniṣkrayaṃ rājyamapi prayacchan // //
4079śaktaḥ kathaṃ nāma na pūjayamājñāṃ kathaṃ vā tava laṅghayeyam // //
4082athainaṃ pitā snehātsamutpatitasaṃbhramaḥ sādaramuvāca tavaiva khalu tāta hitāvekṣiṇā mayaivamabhihitam /
4083tadalamatra te manyuvaśamanubhavitum /
4085athāpi pratijñātaṃ tvayā tatsamīpopagamanam ataḥ satyānurakṣī tatsaṃpādayitumicchasi tadapi te nāhamanujñāsyāmi /
4087tatparihāraśrameṇa tava ko 'rthaḥ arthakāmābhyāṃ ca virodhidṛṣṭaṃ dharmasaṃśrayamanayamiti vyasanamiti ca rājñāṃ pracakṣate nītikuśalāḥ /
4089athāpyayaśasyaṃ mārṣa dharmavirodhi ceti pratijñāvisaṃvādanamanucitatvānna vyavasyati te matiḥ evamapīdaṃ tvadvimokṣaṇārthaṃ samudyaktaṃ sajjameva no hastyaśvarathapattikāyaṃ saṃpannamanuraktaṃ kṛtāstraśūrapuruṣamanekasamaranīrājitaṃ mahanmahaughabhīmaṃ balam /
4110prāptastadasmyayamaśāna yathepsitaṃ māṃ yajñāya vā mama paśuvratamādiśa tvam // //
4112nātyeti kālo mama khādituṃ tvāṃ dhūmākulā tāvadiyaṃ citāpi /
4114bodhisattva uvāca kastavārtha itthaṃgatasya subhāṣitaśravanena
4117rakṣovikṛtavṛttasya saṃtyaktāryapathasya te /
4127yanmatsamīpaṃ punarāgatastvaṃ na nītimārge kuśalo 'si tasmāt // //
4148saṃtyajyase tvaṃ tu na dhairyalakṣmyā manye na te mṛtyubhayaṃ narendra // //
4189subhāṣitānyarcayatā sādho sarvātmanā tvayā /
4200citrābhidhānātiśayojjvalārthā gāthāstvadetā madhurā niśamya /
4201ānanditastatpratipūjanārthaṃ varānahaṃ te caturo dadāmi // //
4203athainaṃ bodhisattvaḥ savismayabahumāna uvāca kastvaṃ varapradānasya
4204yasyāsti nātmanayapi te prabhutvamakāryasaṃrāgaparājitasya /
4205sa tvaṃ varaṃ dāsyasi kaṃ parasmai śubhapravṛterapavṛttabhāvaḥ // //
4206ahaṃ ca dehīti varaṃ vadeyaṃ manaśca ditsāthiśilaṃ tava syāt /
4210visrabdhaṃ tad vṛṇīṣva tvaṃ yadyādicchasi bhūmipa // //
4216avaiṣi kiṃ na tvamidaṃ yathāhamīśo virantuṃ na manuṣyamāṃsāt // //
4217bodhisattva uvāca hanta tavaitatsaṃvṛttam /
4218nanūktaṃ mayā kastvaṃ varapradānasyeti api ca bhoḥ
4224ahiṃsakatvaṃ ca kuto māṃsārthaṃ te ghnato narān /
4233nīcata sā kathaṃ nāma tvāmapyabhibhavediti // //
4234tadalaṃ te pāpmānamevānubhrāmitum /
4246guṇakusumarajobhiḥ puṇyagandhiḥ samantājjagadidamavakīrṇaṃ kāraṇe tvadyaśobhiḥ /
4247iti vicarati pāpe mṛtyudūtogravṛttau tvamiva hi ka ivānyaḥ sānukampo mayi syāt // //
4248śastā guruśca mama daivatameva ca tvaṃ mūrdhnā vacāṃsyahamamūni tavārcayāmi /
4305kṛtāṃ tatrābhyanujñāṃ ca tvayānugrahapaddhatim // //
4310tvadapriyeṇātmavināśahetuḥ kenāyamityākalitaḥ kṛtāntaḥ /
4315ityabhisnehasumukhe vyalīkaṃ nāma kiṃ tvayi /
4361rājovāca atha vane tava ka āśvāsaḥ evamapratikriye mṛtyubhaye sati dharmaparigrahe ca /
4362kiṃ tvā vane na samupaiṣyati mṛtyuśatrurdharme sthitāḥ kimṛṣayo na vane vinaṣṭāḥ /
4413vegāviddhaṃ tvadviṣāṇāgravajraṃ vajraṃ bhindyādvajravadvā nagendrān /
4416svabhāvasaujaskanirīkṣitorjitaṃ durāsadaṃ kesariṇo 'pi te bhavet // //
4434yakṣa uvāca tena hi na tvamasyāḥ kacācitprabādhanāyā mokṣyase
4466samabhigamya cainaṃ karuṇayā paricodyamānaḥ papraccha kimidaṃ mṛgarāja bāḍhaṃ khalvakalyaśarīraṃ tvāṃ paśyāmī /
4468kṛtaṃ tavāsvāsthyamidaṃ śrameṇa vyādheṣuṇā vā rujayā kayācit // //
4469tad brūhi vācyaṃ mayi cedidaṃ te yadeva vā kṛtyamihocyatāṃ tat /
4476atha bodhisattvaḥ paṭuvijñānatvādvicintya śalyoddharaṇopāyaṃ tadvacanaviṣkambhapramāṇaṃ kāṣṭhamādāya taṃ siṃhamuvāca yā te śaktistayā samyak tāvatsvamukhaṃ nirvyādehīti /
4497arthisaṃmānamicchāmi tvadyaśaḥpuṇyasādhanam // //
4507śaktastvamasya nayane vadanābhighātād visphūrjitaḥ pramathituṃ balaśālino 'pi /
4527ṛte jaṭāvalkaladhāraṇaśramādbhavānṛṣistvaṃ viditāyatiryatiḥ /