Texts

idaṃ samāmnāyate vāyavyaṃ śvetam ālabheta bhūtikāmo vāyur vai kṣepiṣṭhā devatā vāyum eva svena bhāgadheyenopadhāvati sa evainaṃ bhūtiṃ gamayatīti // (1) Par.?

vāyur vai kṣepiṣṭhā devatety ato yady api kriyā nāvagamyate kriyāsambaddhaṃ vā kiṃcit // (2) Par.?

tathāpi vidhyuddeśenaikavākyatvāt pramāṇam // (3) Par.?

bhūtikāma ity evam anto vidhyuddeśas tenaikavākyabhūto vāyur vai kṣepiṣṭhā devatetyevamādiḥ // (4) Par.?

katham ekavākyabhāvaḥ // (5) Par.?

padānāṃ sākāṅkṣatvād vidheḥ stuteś caikavākyatvaṃ bhavati // (6) Par.?

bhūtikāma ālabheta // (7) Par.?

kasmāt yato vāyuḥ kṣepiṣṭheti // (8) Par.?

nāyam abhisaṃbandho vivakṣito bhūtikāmenālabdhavyam iti // (9) Par.?

kathaṃ tarhy ālabheta yatas tato bhūtir iti bhinnāv imāv arthāv ubhayābhidhāne vākyaṃ bhidyeta // (10) Par.?

kimarthā stutir iti cet // (11) Par.?

kathaṃ roceta no 'nuṣṭhīyeteti // (12) Par.?

nanu prāk stutivacanād anuṣṭhānaṃ bhūtikāmāntāt siddhaṃ stutivacanam anarthakam // (13) Par.?

na hi yadā stutipadāsaṃnidhānaṃ tadā pūrveṇaiva vidhiḥ // (14) Par.?

yadā stutipadasaṃbandho na tadā bhūtikāmasyālambho vidhīyate // (15) Par.?

yathā paṭo bhavatīti paṭa utpadyata ity arthaḥ // (16) Par.?

nirākāṅkṣaṃ ca padadvayam // (17) Par.?

yadā ca tasminn eva rakta ity aparaṃ śrūyate tadā rāgasaṃbandho bhavatīty artho bhavati ca raktaṃ pratyākāṅkṣā // (18) Par.?

evaṃ yadā na stutipadāni vidhiśabdenaiva tadā prarocanā yadā stutivacanaṃ tadā stavanena // (19) Par.?

nanv evaṃ sati kiṃ stutivacanena yasmin saty avidhāyakaṃ mā bhūt tat // (20) Par.?

tadabhāve 'pi pūrvavidhinaiva prarocayiṣyata iti // (21) Par.?

satyaṃ vināpi tena sidhyet prarocanam // (22) Par.?

asti tu tat tasmin vidyamāne yo 'rtho vākyasya so 'vagamyate stutiprayojanaṃ tayoḥ // (23) Par.?

tasminn avidyamāne vidhinā prarocanam iti // (24) Par.?

nanu satsv api stutipadeṣu pūrvasya vidhisvarūpatvād vidhir abhipretaḥ syān na vivakṣyeta stutipadasaṃbandhaḥ // (25) Par.?

āha stutipadāni hy anarthakāny abhaviṣyan sākāṅkṣāṇi // (26) Par.?

bhavantv anarthakānīti cet // (27) Par.?

na gamyamāne 'rthe 'vivakṣitārthāni bhavitum arhanti // (28) Par.?

yo 'sau vidhyuddeśaḥ sa śaknoti nirapekṣo 'rthaṃ vidhātuṃ śaknoti ca stutipadānāṃ vākyaśeṣībhavituṃ pratyakṣaś ca vākyaśeṣabhāvaḥ // (29) Par.?

ato 'smād vidheḥ stutim avagacchāmaḥ // (30) Par.?

nanu nirapekṣād api vidhim avagamiṣyāmaḥ // (31) Par.?

bhavatv evaṃ naivaṃ sati kaścid virodhaḥ // (32) Par.?

kiṃ tv aśakyaḥ stutipadasaṃbandhe sati vidhyartho vivakṣitum // (33) Par.?

vākyaṃ hi saṃbandhasya vidhāyakaṃ dvau cet saṃbandhau vidadhyād bhūtikāma ālabhetālambhena caiṣa guṇo bhaviṣyatīti bhidyeta tarhy evaṃ sati vākyam // (34) Par.?

atha yad uktaṃ na kriyā gamyate na tatsambaddhaṃ vā kiṃcid iti // (35) Par.?

stutyarthena vidhīnāṃ syuḥ stutiśabdāḥ stuvantaḥ kriyāṃ prarocayamāṇā anuṣṭhātṝṇām upakariṣyanti kriyāyāḥ // (36) Par.?

evam imāni sarvāṇy eva padāni kaṃcid arthaṃ stuvanti vidadhati // (37) Par.?

ataḥ pramāṇam evaṃjātīyakāni vāyur vai kṣepiṣṭhā devateti // (38) Par.?