Occurrences
Aitareyabrāhmaṇa
Baudhāyanaśrautasūtra
Bhāradvājaśrautasūtra
Gopathabrāhmaṇa
Hiraṇyakeśigṛhyasūtra
Kāṭhakasaṃhitā
Maitrāyaṇīsaṃhitā
Pañcaviṃśabrāhmaṇa
Taittirīyasaṃhitā
Taittirīyāraṇyaka
Vaikhānasaśrautasūtra
Vājasaneyisaṃhitā (Mādhyandina)
Vārāhaśrautasūtra
Āpastambaśrautasūtra
Śatapathabrāhmaṇa
Śāṅkhāyanagṛhyasūtra
Ṛgveda
Ṛgvedakhilāni
Buddhacarita
Mahābhārata
Manusmṛti
Rāmāyaṇa
Amarakośa
Harivaṃśa
Harṣacarita
Kirātārjunīya
Kūrmapurāṇa
Liṅgapurāṇa
Matsyapurāṇa
Viṣṇupurāṇa
Yājñavalkyasmṛti
Abhidhānacintāmaṇi
Bhāgavatapurāṇa
Bhāratamañjarī
Garuḍapurāṇa
Kathāsaritsāgara
Kādambarīsvīkaraṇasūtramañjarī
Mṛgendraṭīkā
Rasaratnākara
Commentary on the Kādambarīsvīkaraṇasūtramañjarī
Haribhaktivilāsa
Kaṭhāraṇyaka
Kokilasaṃdeśa
Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)
Sātvatatantra
Śāṅkhāyanaśrautasūtra
Aitareyabrāhmaṇa
AB, 4, 32, 9.0 vṛṣṇe śardhāya
sumakhāya vedhasa iti mārutaṃ vṛṣaṇvad dvitīye 'hani dvitīyasyāhno rūpam //
Baudhāyanaśrautasūtra
BaudhŚS, 1, 15, 18.0 juhvā dhruvāṃ samanakti
makhasya śiro 'si saṃ jyotiṣā jyotir aṅktām iti triḥ //
BaudhŚS, 7, 10, 2.0 atha namo 'gnaye
makhaghne makhasya mā yaśo 'ryād ity āhavanīyam upatiṣṭhate //
BaudhŚS, 7, 10, 2.0 atha namo 'gnaye makhaghne
makhasya mā yaśo 'ryād ity āhavanīyam upatiṣṭhate //
Bhāradvājaśrautasūtra
BhārŚS, 1, 25, 9.1 idam ahaṃ senāyā abhītvaryai mukham apohāmīti vedena kapālebhyo 'ṅgārān apohya
makhasya śiro 'sīti dakṣiṇaṃ piṇḍam ādāya dakṣiṇe kapālayoge 'dhiśrayati gharmo 'si viśvāyur iti //
Gopathabrāhmaṇa
Hiraṇyakeśigṛhyasūtra
HirGS, 1, 6, 5.0 athainaṃ paridadāti kaṣakāya tvā paridadāmy antakāya tvā paridadāmy aghorāya tvā paridadāmi gadāya tvā paridadāmi yamāya tvā paridadāmi
makhāya tvā paridadāmi vaśinyai tvā paridadāmi pṛthivyai tvā savaiśvānarāyai paridadāmy adbhyastvā paridadāmy oṣadhībhyastvā paridadāmi vanaspatibhyastvā paridadāmi dyāvāpṛthivībhyāṃ tvā paridadāmi subhūtāya tvā paridadāmi brahmavarcasāya tvā paridadāmi viśvebhyastvā devebhyaḥ paridadāmi sarvebhyastvā bhūtebhyaḥ paridadāmi sarvābhyas tvā devatābhyaḥ paridadāmīti //
Kāṭhakasaṃhitā
Maitrāyaṇīsaṃhitā
Pañcaviṃśabrāhmaṇa
PB, 7, 5, 6.0 devā vai yaśaskāmāḥ sattram āsatāgnir indro vāyur
makhas te 'bruvan yan no yaśa ṛchāt tan naḥ sahāsad iti teṣāṃ makhaṃ yaśa ārchat tad ādāyāpākrāmat tad asya prāsahāditsanta taṃ paryayatanta svadhanuḥ pratiṣṭabhyātiṣṭhat tasya dhanurārtnir ūrdhvā patitvā śiro 'chinat sa pravargyo 'bhavad yajño vai makho yat pravargyaṃ pravṛñjanti yajñasyaiva tacchiraḥ pratidadhati //
PB, 7, 5, 6.0 devā vai yaśaskāmāḥ sattram āsatāgnir indro vāyur makhas te 'bruvan yan no yaśa ṛchāt tan naḥ sahāsad iti teṣāṃ
makhaṃ yaśa ārchat tad ādāyāpākrāmat tad asya prāsahāditsanta taṃ paryayatanta svadhanuḥ pratiṣṭabhyātiṣṭhat tasya dhanurārtnir ūrdhvā patitvā śiro 'chinat sa pravargyo 'bhavad yajño vai makho yat pravargyaṃ pravṛñjanti yajñasyaiva tacchiraḥ pratidadhati //
PB, 7, 5, 6.0 devā vai yaśaskāmāḥ sattram āsatāgnir indro vāyur makhas te 'bruvan yan no yaśa ṛchāt tan naḥ sahāsad iti teṣāṃ makhaṃ yaśa ārchat tad ādāyāpākrāmat tad asya prāsahāditsanta taṃ paryayatanta svadhanuḥ pratiṣṭabhyātiṣṭhat tasya dhanurārtnir ūrdhvā patitvā śiro 'chinat sa pravargyo 'bhavad yajño vai
makho yat pravargyaṃ pravṛñjanti yajñasyaiva tacchiraḥ pratidadhati //
Taittirīyasaṃhitā
Taittirīyāraṇyaka
Vaikhānasaśrautasūtra
VaikhŚS, 4, 10, 1.0 janayatyai tvā saṃyaumīti saṃyutya
makhasya śiro 'sīti piṇḍaṃ kṛtvā yathābhāgaṃ vyāvartethām iti vibhajati //
VaikhŚS, 4, 10, 4.0 makhasya śiro 'sīti dakṣiṇaṃ piṇḍam ādāya gharmo 'si viśvāyur iti dakṣiṇasminn adhiśrayati //
VaikhŚS, 9, 5, 1.0 dakṣiṇataḥ ṣaṭkapālāny upadhāya dhruvam asīti prathamena mantreṇānvāhāryapacane dhānābhyaḥ kapālam upadadhāti
makhasya śiro 'sīti ṣaṭkapālam adhiśritya tenaiva mantreṇa gharmāḥ stha viśvāyuva iti saṃnamya vā dhānā āvapati tāś ca vidahyamānāḥ śerate vidahyamānā bahurūpā bhavanti //
VaikhŚS, 10, 10, 11.0 srucyam āghāryodaṅṅ atikramya saṃ te prāṇa iti paśor dakṣiṇe 'rdhaśirasi juhvā samajya saṃ yajatrair aṅgānīti kakudi saṃ yajñapatir āśiṣeti bhasadi
makhasya śiro 'sīti pratipadya hotāraṃ vṛtvāśrāvya pratyāśrāvite mitrāvaruṇau praśāstārau praśāstrād iti maitrāvaruṇaṃ vṛṇīte //
VaikhŚS, 13, 1, 11.0 devī dyāvāpṛthivī iti dyāvāpṛthivī upasthāya ṛdhyāsam adyety abhriyā mṛtkhane prahṛtya
makhasya śira ity apādāya makhāya tveti hṛtvā makhasya tvā śīrṣṇa iti kṛṣṇājine nivapati //
VaikhŚS, 13, 1, 11.0 devī dyāvāpṛthivī iti dyāvāpṛthivī upasthāya ṛdhyāsam adyety abhriyā mṛtkhane prahṛtya makhasya śira ity apādāya
makhāya tveti hṛtvā makhasya tvā śīrṣṇa iti kṛṣṇājine nivapati //
VaikhŚS, 13, 1, 11.0 devī dyāvāpṛthivī iti dyāvāpṛthivī upasthāya ṛdhyāsam adyety abhriyā mṛtkhane prahṛtya makhasya śira ity apādāya makhāya tveti hṛtvā
makhasya tvā śīrṣṇa iti kṛṣṇājine nivapati //
VaikhŚS, 13, 3, 8.0 tā mṛdaḥ saṃprakṣudya
makhasya śiro 'sīti piṇḍaṃ kṛtvāṅguṣṭhābhyāṃ yathārthābhyām aṅgulībhyāṃ ca yajñasya pade stha iti nigṛhya tat tridhāvacchidya trīn piṇḍān kṛtvā gāyatro 'sīti prathamaṃ kartre prayacchati traiṣṭubho 'sīti dvitīyaṃ jāgato 'sīti tṛtīyaṃ ca //
VaikhŚS, 13, 3, 10.0 makhasya rāsnāsīty upabilaṃ rāsnāṃ kṛtvāditis te bilaṃ gṛhṇātv iti veṇuparvaṇā bilaṃ karoti //
VaikhŚS, 13, 8, 2.0 adhvaryuḥ prasūto madantībhir yamāya tvā
makhāya tveti sarvān pravargyasaṃbhārāṃs tris triḥ prokṣati yathā parān saṃbhārān abhiprāpnuyāt //
Vājasaneyisaṃhitā (Mādhyandina)
Vārāhaśrautasūtra
VārŚS, 1, 3, 1, 17.1 makhasya śiro 'sīti piṇḍam abhimantrya pūṣā vāṃ viśvavedā vibhajatu yathābhāgaṃ vyāvartethām iti samau karoti //
VārŚS, 2, 1, 1, 36.1 makhasya śiro 'sīti piṇḍam abhimantrya vasavas tvā kṛṇvantv iti tryuddhiṃ caturaśrāṃ karoti //
Āpastambaśrautasūtra
ĀpŚS, 1, 24, 5.1 sruveṇa praṇītābhya ādāya vedenopayamya sam āpo adbhir agmateti piṣṭeṣv ānīyādbhiḥ pari prajātā iti taptābhir anupariplāvya janayatyai tvā saṃyaumīti saṃyutya
makhasya śiro 'sīti piṇḍaṃ kṛtvā yathābhāgaṃ vyāvartethām iti vibhajya samau piṇḍau kṛtvā yathādevatam abhimṛśatīdam agner ity āgneyam /
ĀpŚS, 16, 4, 4.0 makhasya śiro 'sīti piṇḍaṃ kṛtvā yajñasya pade stha iti kṛṣṇājinaṃ puṣkaraparṇaṃ cābhimṛśati mṛdi vāṅguṣṭhābhyāṃ nigṛhṇāti //
Śatapathabrāhmaṇa
ŚBM, 6, 5, 2, 1.2 yāvantaṃ nidhaye 'laṃ manyate
makhasya śiro 'sīti yajño vai makhas tasyaitacchira āhavanīyo vai yajñasya śira āhavanīyam u vā etaṃ ceṣyanbhavati tasmādāha makhasya śiro 'sīti //
ŚBM, 6, 5, 2, 1.2 yāvantaṃ nidhaye 'laṃ manyate makhasya śiro 'sīti yajño vai
makhas tasyaitacchira āhavanīyo vai yajñasya śira āhavanīyam u vā etaṃ ceṣyanbhavati tasmādāha makhasya śiro 'sīti //
ŚBM, 6, 5, 2, 1.2 yāvantaṃ nidhaye 'laṃ manyate makhasya śiro 'sīti yajño vai makhas tasyaitacchira āhavanīyo vai yajñasya śira āhavanīyam u vā etaṃ ceṣyanbhavati tasmādāha
makhasya śiro 'sīti //
Śāṅkhāyanagṛhyasūtra
ŚāṅkhGS, 1, 24, 4.0 pra te yacchāmi madhuman
makhāya vedaṃ prasūtaṃ savitrā maghonāyuṣmān gupito devatābhiḥ śataṃ jīva śarado loke asminn ity asāv iti nāmāsya dadhāti ghoṣavadādy antarantasthaṃ dvyakṣaraṃ caturakṣaraṃ vāpi vā ṣaᄆakṣaraṃ kṛtaṃ kuryān na taddhitam //
Ṛgveda
ṚV, 1, 85, 4.1 vi ye bhrājante
sumakhāsa ṛṣṭibhiḥ pracyāvayanto acyutā cid ojasā /
ṚV, 1, 181, 4.2 jiṣṇur vām anyaḥ
sumakhasya sūrir divo anyaḥ subhagaḥ putra ūhe //
ṚV, 5, 87, 7.1 te rudrāsaḥ
sumakhā agnayo yathā tuvidyumnā avantv evayāmarut /
ṚV, 10, 11, 6.2 vivakti vahniḥ svapasyate
makhas taviṣyate asuro vepate matī //
ṚV, 10, 50, 1.2 indrasya yasya
sumakhaṃ saho mahi śravo nṛmṇaṃ ca rodasī saparyataḥ //
Ṛgvedakhilāni
ṚVKh, 1, 9, 6.1 yābhiḥ śacībhir vṛṣaṇā dadhīcaṃ yābhis turaṃ kāvaśeyaṃ
makhasya /
ṚVKh, 1, 11, 2.1 vṛkṇaṃ śiro vṛṣaṇā yan
makhasya śiro bhiṣajā samadhattam arvāk /
Buddhacarita
BCar, 8, 63.1 makheṣu vā vedavidhānasaṃskṛtau na daṃpatī paśyati dīkṣitāvubhau /
BCar, 10, 40.2 nṛparṣayastāṃ hi gatiṃ gatā
makhaiḥ śrameṇa yāmeva maharṣayo yayuḥ //
BCar, 11, 64.1 yadāttha cāpīṣṭaphalāṃ kulocitāṃ kuruṣva dharmāya
makhakriyāmiti /
BCar, 11, 64.2 namo
makhebhyo na hi kāmaye sukhaṃ parasya duḥkhakriyayā yadiṣyate //
Mahābhārata
Manusmṛti
Rāmāyaṇa
Amarakośa
Harivaṃśa
HV, 23, 75.2 ya ājahre mahāsattraṃ sarvamedham
mahāmakham //
HV, 30, 22.2 arāṃs trīṇi ca yaś cakre havyakavyapradān
makhe //
HV, 34, 7.2 havirdhāneṣu gāyanti viprā
makhamukhe sthitāḥ //
HV, 38, 11.1 asya chāyāṃ samāśritya devā
makhamukhe sthitāḥ /
HV, 39, 20.1 sa dadarśa
makheṣv ājyair ijyamānaṃ maharṣibhiḥ /
HV, 39, 22.2 makheṣu ca brahmarṣibhiḥ śataśaḥ kṛtalakṣaṇān //
Harṣacarita
Harṣacarita, 3, 79.1 śrūyatām asti puṇyakṛtām adhivāso vāsavāvāsa iva vasudhām avatīrṇaḥ satatam asaṃkīrṇavarṇavyavahārasthitiḥ kṛtayugavyavasthaḥ sthalakamalabahalatayā potronmūlyamānamṛṇālair udgītamedinīsāraguṇair iva kṛtamadhukarakolāhalair halair ullikhyamānakṣetraḥ kṣīrodapayaḥpāyipayodasiktābhir iva puṇḍrekṣuvāṭasaṃtatibhir nirantaraḥ pratidiśam apūrvaparvatakair iva khaladhānadhāmabhir vibhajyamānaiḥ sasyakūṭaiḥ saṃkaṭasakalasīmāntaḥ samantād udghātaghaṭīsicyamānair jīrakajūṭair jaṭilitabhūmiḥ urvarāvarīyobhiḥ śāleyair alaṃkṛtaḥ pākaviśarārurājamāṣanikarakirmīritaiś ca sphuṭitamudgaphalakośīkapiśitair godhūmadhāmabhiḥ sthalīpṛṣṭhair adhiṣṭhitaḥ mahiṣapṛṣṭhapratiṣṭhitagāyadgopālapālitaiś ca kīṭapaṭalalampaṭacaṭakānusṛtair avaṭughaṭitaghaṇṭāghaṭīraṭitaramaṇīyair aṭadbhir aṭavīṃ haravṛṣabhapītam āmayāśaṅkayā bahudhāvibhaktaṃ kṣīrodam iva kṣīraṃ kṣaradbhir bāṣpacchedyatṛṇatṛptair godhanair dhavalitavipinaḥ
vividhamakhahomadhūmāndhaśatamanyumuktair locanair iva sahasrasaṃkhyaiḥ kṛṣṇaśāraiḥ śārīkṛtoddeśaḥ dhavaladhūlimucā ketakīvanānāṃ rajobhiḥ pāṇḍurīkṛtaiḥ prathamoddhūlanabhasmadhūsaraiḥ śivapurasyeva praveśaiḥ pradeśair upaśobhitaḥ śākakandalaśyāmalitagrāmopakaṇṭhakāśyapīpṛṣṭhaḥ pade pade karabhapālībhiḥ pīlupallavaprasphoṭitaiḥ karapuṭapīḍitakomalamātuluṅgīdalarasopaliptaiḥ svecchāvicitakuṅkumakesarakṛtapuṣpaprakaraiḥ pratyagraphalarasapānasukhasuptapathikair vanadevatādīyamānāmṛtarasaprapāgṛhair iva drākṣālatāmaṇḍapaiḥ sphuratphalānāṃ ca bījalagnaśukacañcurāgāṇām iva samārūḍhakapikulakapolasaṃdihyamānakusumānāṃ dāḍimīnāṃ vanair vilobhanīyopanirgamaḥ vanapālapīyamānanārikelarasāsavaiś ca pathikalokalupyamānapiṇḍakharjūrair golāṅgūlalihyamānamadhurāmodapiṇḍīrasaiś cakoracañcujarjaritārukair upavanair abhirāmaḥ tuṅgārjunapālīparivṛtaiś ca gokulāvatārakaluṣitakūlakīlālair adhvagaśataśaraṇyair araṇyadharābandhair avandhyavanarandhraḥ karabhīyakumārakapālyamānair auṣṭrakair aurabhrakaiś ca kṛtasaṃbādhaḥ diśi diśi ravirathaturagavilobhanāyaiva viloṭhanamṛditakuṅkumasthalīrasasamālabdhānām utprothapuṭair unmukhair udaraśāyikiśorakajavajananāya prabhañjanam iva cāpibantīnāṃ vātahariṇīnām iva svacchandacāriṇīnāṃ vaḍavānāṃ vṛndair vicaradbhir ācitaḥ anavaratakratudhūmāndhakārapravṛttair haṃsayūthair iva guṇair dhavalitabhuvanaḥ saṃgītagatamurajaravamattair mayūrair iva vibhavair mukharitajīvalokaḥ śaśikarāvadātavṛttair muktāphalair iva guṇibhiḥ prasādhitaḥ pathikaśatavilupyamānasphītaphalair mahātarubhir iva sarvātithibhir abhigamanīyaḥ mṛgamadaparimalavāhimṛgaromācchāditair himavatpādair iva mahattaraiḥ sthirīkṛtaḥ proddaṇḍasahasrapatropaviṣṭadvijottamair nārāyaṇanābhimaṇḍalair iva toyāśayair maṇḍitaḥ mathitapayaḥpravāhaprakṣālitakṣitibhiḥ kṣīrodamathanārambhair iva mahāghoṣaiḥ pūritāśaḥ śrīkaṇṭho nāma janapadaḥ //
Harṣacarita, 3, 91.1 tatra caivaṃvidhe nānārāmābhirāmakusumagandhaparimalasubhago yauvanārambha iva bhuvanasya kuṅkumamalanapiñjaritabahumahiṣīsahasraśobhito 'ntaḥpuraniveśa iva dharmasya marududdhūyamānacamarībālavyajanaśatadhavalitaprānta ekadeśa iva surarājyasya
jvalanmakhaśikhisahasradīpyamānadaśadigantaḥ śibirasaṃniveśa iva kṛtayugasya padmāsanasthitabrahmarṣidhyānādhīyamānasakalākuśalapraśamaḥ prathamo 'vatāra iva brahmalokasya kalakalamukharamahāvāhinīśatasaṃkulo vipakṣa ivottarakurūṇām īśvaramārgaṇasaṃtāpānabhijñasakalajano vijigīṣur iva tripurasya sudhārasasiktadhavalagṛhapaṅktipāṇḍuraḥ pratinidhir iva candralokasya madhumadamattakāśinībhūṣaṇaravabharitabhuvano nāmābhihāra iva kuberanagarasya sthāṇvīśvarākhyo janapadaviśeṣaḥ //
Harṣacarita, 3, 109.1 tathā ca paramamāheśvaraḥ sa bhūpālo lokataḥ śuśrāva bhuvi bhagavantam aparam iva sākṣād
dakṣamakhamathanaṃ dākṣiṇātyaṃ bahuvidhavidyāprabhāvaprakhyātair guṇaiḥ śiṣyair ivānekasahasrasaṃkhyair vyāptamartyalokaṃ bhairavācāryanāmānaṃ mahāśaivam //
Kirātārjunīya
Kir, 1, 22.2 makheṣv akhinno 'numataḥ purodhasā dhinoti havyena hiraṇyaretasam //
Kūrmapurāṇa
Liṅgapurāṇa
Matsyapurāṇa
Viṣṇupurāṇa
Yājñavalkyasmṛti
Abhidhānacintāmaṇi
Bhāgavatapurāṇa
BhāgPur, 1, 15, 9.1 yattejasā nṛpaśiro'ṅghrim ahan
makhārtham āryo 'nujastava gajāyutasattvavīryaḥ /
BhāgPur, 1, 15, 9.2 tenāhṛtāḥ
pramathanāthamakhāya bhūpā yanmocitāstadanayan balim adhvare te //
BhāgPur, 2, 7, 11.2 chandomayo
makhamayo 'khiladevatātmā vāco babhūvuruśatīḥ śvasato 'sya nastaḥ //
BhāgPur, 2, 7, 32.1 gopairmakhe pratihate vrajaviplavāyadeve 'bhivarṣati paśūn kṛpayā rirakṣuḥ /
BhāgPur, 2, 7, 39.1 sarge tapo 'ham ṛṣayo nava ye prajeśāḥ sthāne 'tha
dharmamakhamanvamarāvanīśāḥ /
BhāgPur, 3, 9, 18.2 tepe tapo bahusavo 'varurutsamānas tasmai namo bhagavate
'dhimakhāya tubhyam //
BhāgPur, 4, 7, 36.3 tvām ṛte 'dhīśa nāṅgair
makhaḥ śobhate śīrṣahīnaḥ kabandho yathā puruṣaḥ //
BhāgPur, 4, 9, 15.2 yadbuddhyavasthitim akhaṇḍitayā svadṛṣṭyā draṣṭā sthitāv
adhimakho vyatirikta āsse //
Bhāratamañjarī
Garuḍapurāṇa
GarPur, 1, 42, 23.1 pūraya pūraya
makhavrataṃ tanniyameśvarāya sarvatattvātmakāya sarvakāraṇapālitāya oṃ hāṃ hīṃ hūṃ haiṃ hauṃ śivāya namaḥ //
Kathāsaritsāgara
Kādambarīsvīkaraṇasūtramañjarī
Mṛgendraṭīkā
MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 1, 9.2, 15.0 atha sakalalokasiddhā prasiddhir anapahnavanīyā vidyate yat sarvo hy ayam āvidvadaṅganābālo janaḥ parameśvarasyecchāvidhipreritaḥ pravartate daivam evātra kāraṇam iti bruvāṇo dṛśyate ca upākhyānāni ca
dakṣamakhamathanakāladamanakāmadāhāndhakavadhatrailokyākramaṇādyuparacitāni bahuśaḥ paṭhantaḥ kathayantaḥ śṛṇvantaś copalabhyante taduddeśena cārthaviniyoganiyamajapatapaḥprabhṛtikleśakāriṇīm api karmapaddhatim anutiṣṭhanto 'smān avagamayanti yad uta santi devatāviśeṣā ity āha //
Rasaratnākara
RRĀ, V.kh., 9, 1.2 yogaiḥ susundarataraiḥ kanakādrikūṭaṃ kṛtvātha
śakrapadahetumakhāṃśca kuryāt //
Commentary on the Kādambarīsvīkaraṇasūtramañjarī
Haribhaktivilāsa
Kaṭhāraṇyaka
Kokilasaṃdeśa
KokSam, 1, 16.2 ādhatte yat kanakavalabhīnīḍalīnaiḥ kapotair
adyāpyambhoruhabhavamakhālagnadhūmābhiśaṅkām //
Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)
Sātvatatantra
SātT, 7, 22.1 tīrthair dānais tapobhiś ca homair jātyair
vratamakhaiḥ /
Śāṅkhāyanaśrautasūtra