Occurrences
Aitareyabrāhmaṇa
Atharvaprāyaścittāni
Atharvaveda (Śaunaka)
Baudhāyanadharmasūtra
Baudhāyanagṛhyasūtra
Baudhāyanaśrautasūtra
Bhāradvājagṛhyasūtra
Bhāradvājaśrautasūtra
Gopathabrāhmaṇa
Hiraṇyakeśigṛhyasūtra
Hiraṇyakeśiśrautasūtra
Kauśikasūtra
Kauṣītakyupaniṣad
Kātyāyanaśrautasūtra
Kāṭhakagṛhyasūtra
Kāṭhakasaṃhitā
Maitrāyaṇīsaṃhitā
Mānavaśrautasūtra
Pañcaviṃśabrāhmaṇa
Taittirīyabrāhmaṇa
Taittirīyasaṃhitā
Vaikhānasagṛhyasūtra
Vaikhānasaśrautasūtra
Vārāhaśrautasūtra
Āpastambagṛhyasūtra
Āpastambaśrautasūtra
Śatapathabrāhmaṇa
Śāṅkhāyanāraṇyaka
Ṛgveda
Ṣaḍviṃśabrāhmaṇa
Arthaśāstra
Mahābhārata
Rāmāyaṇa
Agnipurāṇa
Amarakośa
Harivaṃśa
Harṣacarita
Kūrmapurāṇa
Mīmāṃsāsūtrabhāṣya
Viṣṇupurāṇa
Abhidhānacintāmaṇi
Bhāgavatapurāṇa
Haṃsasaṃdeśa
Rājanighaṇṭu
Sarvadarśanasaṃgraha
Āryāsaptaśatī
Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)
Sātvatatantra
Śāṅkhāyanaśrautasūtra
Aitareyabrāhmaṇa
AB, 8, 6, 1.0 vyāghracarmaṇāstṛṇāty uttaralomnā
prācīnagrīveṇa kṣatraṃ vā etad āraṇyānām paśūnāṃ yad vyāghraḥ kṣatraṃ rājanyaḥ kṣatreṇaiva tat kṣatraṃ samardhayati //
AB, 8, 12, 3.0 tasmā etām āsandīṃ samabharann ṛcaṃ nāma tasyai bṛhac ca rathaṃtaraṃ ca pūrvau pādāv akurvan vairūpaṃ ca vairājaṃ cāparau śākvararaivate śīrṣaṇye naudhasaṃ ca kāleyaṃ cānūcye ṛcaḥ
prācīnātānān sāmāni tiraścīnavāyān yajūṃṣy atīkāśān yaśa āstaraṇaṃ śriyam upabarhaṇaṃ tasyai savitā ca bṛhaspatiś ca pūrvau pādāv adhārayatāṃ vāyuś ca pūṣā cāparau mitrāvaruṇau śīrṣaṇye aśvināv anūcye sa etām āsandīm ārohat //
AB, 8, 17, 2.0 bṛhac ca te rathaṃtaraṃ ca pūrvau pādau bhavatāṃ vairūpaṃ ca vairājaṃ cāparau śākvararaivate śīrṣaṇye naudhasaṃ ca kāleyaṃ cānūcye ṛcaḥ
prācīnātānāḥ sāmāni tiraścīnavāyā yajūṃṣy atīkāśā yaśa āstaraṇaṃ śrīr upabarhaṇaṃ savitā ca te bṛhaspatiś ca pūrvau pādau dhārayatāṃ vāyuś ca pūṣā cāparau mitrāvaruṇau śīrṣaṇye aśvināv anūcye iti //
Atharvaprāyaścittāni
AVPr, 4, 3, 9.0 prācīnaṃ ceddhriyamāṇaṃ skandet prajāpater viśvabhṛtaḥ skannāhutam asi svāheti //
Atharvaveda (Śaunaka)
AVŚ, 5, 12, 4.1 prācīnaṃ barhiḥ pradiśā pṛthivyā vastor asyā vṛjyate agre ahnām /
AVŚ, 5, 12, 7.2 pracodayantā vidatheṣu kārū
prācīnaṃ jyotiḥ pradiśā diśantā //
AVŚ, 9, 1, 24.2 tasmāt
prācīnopavītas tiṣṭhe prajāpate 'nu mā budhyasveti /
Baudhāyanadharmasūtra
Baudhāyanagṛhyasūtra
BaudhGS, 1, 3, 1.1 atha śucau same deśe agnyāyatanadeśaṃ śakalena triḥ
prācīnam ullikhet trir udīcīnam //
BaudhGS, 1, 8, 6.1 annaṃ saṃskṛtya brāhmaṇān sampūjyāśiṣo vācayitvā jānudaghnamudakamavatīrya
prācīnadaśenāhatena vāsasā matsyān gṛhṇato brahmacāriṇaṃ pṛcchato brahmacārin kiṃ paśyasi iti //
BaudhGS, 2, 5, 59.1 athainaṃ pradakṣiṇam agniṃ pariṣiñcati adite 'numanyasva iti dakṣiṇataḥ
prācīnam /
Baudhāyanaśrautasūtra
BaudhŚS, 1, 3, 8.1 tasyāṃ
prācīnāgraṃ śākhāpavitraṃ nidadhāti vasūnāṃ pavitram asi śatadhāraṃ vasūnāṃ pavitram asi sahasradhāram iti //
BaudhŚS, 2, 6, 5.0 snānapavanamantraprokṣaṇapuṇyāhavācanāni śraddhām āhūyākūtyā vedanaṃ kṛtvopavyāhṛtyartvijo vṛtvārhayitvā devayajanaṃ yācitvā devayajanam ādāya sphyam ādāyāntareṇa vedyutkarāv uddeśena prapadya jaghanena gārhapatyaṃ tiṣṭhan
prācīnaṃ sphyena gārhapatyasyāyatanam uddhanti //
BaudhŚS, 2, 6, 13.0 api vāntarvedi
prācīnaṃ tān mantrānupūrvyam ekaikaṃ saṃbhāram ekaikena yajuṣā saṃbharati //
BaudhŚS, 4, 6, 59.0 tasya dakṣiṇasya pārśvasya vivṛttam anu
prācīnāgraṃ barhir nidadhāti oṣadhe trāyasvainam iti //
BaudhŚS, 6, 6, 13.0 athāsmai nipataḥ kāle yajamānāyatane kṛṣṇājinaṃ
prācīnagrīvam uttaralomopastṛṇāti //
BaudhŚS, 6, 27, 7.0 athaināṃ
prācīnakarṇāṃ minoti dyutānas tvā māruto minotu mitrāvaruṇayor dhruveṇa dharmaṇeti //
BaudhŚS, 6, 28, 46.0 athaitac carma phalakayoḥ
prācīnagrīvam uttaralomopastṛṇāti yajña pratitiṣṭheti vā tūṣṇīṃ vā //
BaudhŚS, 7, 1, 24.0 pūrvayā dvārā havirdhānaṃ prapādyāthaitac carma phalakayoḥ
prācīnagrīvam uttaralomopastṛṇāti yajña pratitiṣṭheti vā tūṣṇīṃ vā //
BaudhŚS, 7, 20, 2.0 pūrvayā dvārā havirdhānaṃ prapādyāthaitac carma phalakayoḥ
prācīnagrīvam uttaralomopastṛṇāti yajña pratitiṣṭheti vā tūṣṇīṃ vā //
BaudhŚS, 18, 1, 17.0 abhiṣekasya kāle yajamānāyatane kṛṣṇājinaṃ
prācīnagrīvam uttaralomopastṛṇāti //
BaudhŚS, 18, 3, 8.0 abhiṣekasya kāle yajamānāyatana ārṣabhaṃ carma
prācīnagrīvam uttaralomopastṛṇāti //
BaudhŚS, 18, 4, 7.0 abhiṣekasya kāle yajamānāyatane kṛṣṇājinaṃ
prācīnagrīvam uttaralomopastṛṇāti //
BaudhŚS, 18, 5, 9.0 tasyā asamudite yajamānāyatane kṛṣṇājinaṃ
prācīnagrīvam uttaralomopastṛṇāti //
BaudhŚS, 18, 6, 9.0 tasyā asamudite yajamānāyatane rohitaṃ carmānaḍuhaṃ
prācīnagrīvam uttaralomopastṛṇāti //
BaudhŚS, 18, 16, 6.1 atha yajamānāyatane śārdūlacarma
prācīnagrīvam uttaralomopastṛṇāti yat te śilpaṃ kaśyapa rocanāvat indriyāvat puṣkalaṃ citrabhānu /
Bhāradvājagṛhyasūtra
BhārGS, 1, 1, 12.0 āpūryamāṇapakṣe puṇye nakṣatre viśeṣeṇa puṃnāmadheya āśitasya kumārasya keśān vāpayitvā snātamalaṃkṛtam ahataṃ vāsaḥ paridhāpya
prācīnapravaṇa udīcīnapravaṇe same vā deśe sthaṇḍilam uddhatyāvokṣyāgniṃ mathitvā laukikaṃ vāhṛtya nyupyopasamādadhāti //
BhārGS, 1, 3, 7.0 apareṇāgnim udīcīnakumbāṃ śamyāṃ nidadhāti saṃspṛṣṭe madhyamayā
prācīnakumbe dakṣiṇām uttarāṃ ca //
Bhāradvājaśrautasūtra
BhārŚS, 10, 5, 15.0 antarvedi kṛṣṇājinaṃ
prācīnagrīvam uttaralomāstīrya śuklāṃ ca kṛṣṇāṃ ca rājiṃ yajamānaḥ saṃmṛśaty ṛksāmayoḥ śilpe stha iti //
BhārŚS, 10, 13, 1.0 kṣatriyaṃ yācitvodakānte devayajanam adhyavasyati yad
udīcīnaprācīnapravaṇam edam aganma devayajanaṃ pṛthivyā iti //
BhārŚS, 10, 13, 9.0 uttaravedyāṃ voparavāṇāṃ kāla ānaḍuhaṃ rohitaṃ carma
prācīnagrīvam uttaralomāstīrya tasmin rājānaṃ nyupyottarata udakumbhaṃ nidhāya saṃpreṣyati somavikrayin somaṃ śodhayeti //
BhārŚS, 10, 16, 6.0 uttareṇa rājānaṃ carmaṇi dviguṇaṃ kṣaumaṃ
prācīnagrīvadaśam uttaradaśaṃ vāstīrya tasmin sahiraṇyena pāṇinā rājānaṃ mimīte 'bhi tyaṃ devaṃ savitāram iti //
BhārŚS, 10, 19, 3.0 śakaṭasya nīḍe kṛṣṇājinaṃ
prācīnagrīvam uttaralomāstṛṇāty adityāḥ sado 'sīti //
BhārŚS, 10, 22, 1.0 apareṇāhavanīyam atikramyāsandyāṃ kṛṣṇājinaṃ
prācīnagrīvam uttaralomāstṛṇāty adityāḥ sado 'sīti //
BhārŚS, 12, 9, 5.0 prācīnavaṃśam āgnīdhraṃ dakṣiṇādvāram ardham antarvedy ardhaṃ bahirvedi //
BhārŚS, 12, 17, 10.0 dakṣiṇasya havirdhānasya nīḍe kṛṣṇājinaṃ
prācīnagrīvam uttaralomāstṛṇāty adityāḥ sado 'sīti //
Gopathabrāhmaṇa
Hiraṇyakeśigṛhyasūtra
HirGS, 1, 1, 9.0 prācīnapravaṇa udīcīnapravaṇe prāgudakpravaṇe same vā deśa uddhatyāvokṣya //
HirGS, 1, 2, 9.0 anumate 'numanyasveti paścādudīcīnaṃ sarasvate 'numanyasvety uttarataḥ
prācīnam //
HirGS, 1, 10, 4.0 āharantyasmai sarvasurabhi candanaṃ vā piṣṭaṃ tadabhyukṣya namo grahāya cābhigrahāya ca namaḥ śākajañjabhābhyāṃ namastābhyo devatābhyo yā abhigrāhiṇīr iti devebhyaḥ
prācīnam añjaliṃ kṛtvā tenānulimpate 'psarāsu ca yo gandho gandharveṣu ca yadyaśo daivyo yo mānuṣo gandhaḥ sa mām āviśatād iheti //
HirGS, 1, 22, 8.1 apareṇāgniṃ lohitam ānaḍuhaṃ carma
prācīnagrīvam uttaralomāstṛṇāti //
HirGS, 2, 18, 10.1 tataḥ śucau deśe
prācīnapravaṇe prāgagrairdarbhairudagapavargāṇyāsanāni kalpayanti //
Hiraṇyakeśiśrautasūtra
HirŚS, 7, 2, 9.0 indra śākvara gāyatrīṃ prapadye tāṃ te yunajmīndra śākvara triṣṭubhaṃ prapadye tāṃ te yunajmīndra śākvara jagatīṃ prapadye tāṃ te yunajmīndra śākvarānuṣṭubhaṃ prapadye tāṃ te yunajmīndra śākvara paṅktiṃ prapadye tāṃ te yunajmīty antarvedi kṛṣṇājinaṃ
prācīnagrīvam uttaralomāstṛṇāti //
HirŚS, 7, 4, 3.0 uttaravedideśa uparavāṇāṃ vā lohitam ānaḍuhaṃ carma
prācīnagrīvam uttaralomāstīrya tasya dakṣiṇe pakṣe rājānaṃ nyupyottarata udakumbhaṃ nidhāya sarvataḥ pariśrityodīcīṃ dvāraṃ kṛtvā somavikrayiṇaṃ prapādayati kautsaṃ śūdraṃ vā //
HirŚS, 7, 6, 19.0 uttareṇa rājānaṃ carmaṇi kṣaumaṃ vāso 'hataṃ mahad dviguṇaṃ caturguṇaṃ vā
prācīnadaśam upariṣṭāddaśam āstīryābhi tyaṃ devam iti tasmin sahiraṇyena pāṇināticchandasarcā rājānaṃ mimīta ekaikayāṅgulyā prasāritayā //
HirŚS, 7, 9, 1.0 adityāḥ sado 'sīti śakaṭasya nīḍe kṛṣṇājinaṃ
prācīnagrīvam uttaralomāstṛṇāti prattaṃ rājānam adityāḥ sada āsīdeti tasminn āsādayati //
HirŚS, 7, 11, 7.0 adityāḥ sado 'sīti tasyāṃ kṛṣṇājinaṃ
prācīnagrīvam uttaralomāstṛṇāti //
HirŚS, 7, 20, 1.0 uttarata āgnīdhrīyaṃ minoti madhye veder ardham antarvedy ardhaṃ bahirvedi
prācīnavaṃśaṃ vimitaṃ viminvanti dakṣiṇataupacāram //
HirŚS, 7, 20, 7.0 ucchrayasva vanaspate sajūr devena barhiṣeti
prācīnakarṇām udgātrā sahocchrayaty ud divaṃ stabhāneti vā //
HirŚS, 7, 23, 14.0 urv antarikṣam anvemīti pūrveṇādhvaryuḥ praviśyādityāḥ sado 'sīti dakṣiṇasya havirdhānasya nīḍe kṛṣṇājinaṃ
prācīnagrīvam uttaralomāstṛṇāti //
Kauśikasūtra
KauśS, 9, 5, 5.1 vanaspatibhyo vānaspatyebhya oṣadhibhyo vīrudbhyaḥ sarvebhyo devebhyo devajanebhyaḥ puṇyajanebhya iti
prācīnaṃ tad udakaṃ ninīyate //
KauśS, 9, 6, 3.1 niṣkramya bahiḥ
prācīnaṃ brahmaṇe vaiśravaṇāya viśvebhyo devebhyaḥ sarvebhyo devebhyo viśvebhyo bhūtebhyaḥ sarvebhyo bhūtebhya iti bahuśo baliṃ haret //
Kauṣītakyupaniṣad
Kātyāyanaśrautasūtra
Kāṭhakagṛhyasūtra
KāṭhGS, 72, 1.0 samupahate 'dbhute vā śāntyai śamīṃ śamukaṃ śāmyavākam aśvatthaplakṣanyagrodhodumbaraṃ dūrvāṃ ca
prācīnaprasṛtāni ṣaḍ darbhapiñjūlāni sumanasaś cāpāmārgaṃ sarvabījāni sītāloṣṭaṃ gomayaṃ hiraṇyaṃ valmīkavapāṃ cādbhiḥ saṃsṛjati saṃ vaḥ sṛjāmīti dvābhyām //
Kāṭhakasaṃhitā
KS, 20, 8, 34.0 purastāt pratīcīnam aśvasya śira upadadhāti paścāt
prācīnam ṛṣabhasya //
Maitrāyaṇīsaṃhitā
MS, 3, 8, 4, 9.0 atha yat
prācīnapravaṇam udīcīnāpanataṃ tad yajeta yaḥ kāmayetobhayor lokayor ṛdhnuyām iti //
MS, 3, 8, 4, 35.0 yad vai yajñaḥ saṃtiṣṭhate
prācīnam asya samṛddham eti pratīcīnaṃ vyṛddham //
MS, 3, 11, 1, 7.2 mūrdhan yajñasya madhunā dadhānā
prācīnaṃ jyotir haviṣā vṛdhātaḥ //
Mānavaśrautasūtra
MānŚS, 2, 2, 3, 13.1 aparasmād vedyantāt triṣu prakrameṣv aparimite vāvakāśe sado vidadhāti navāratni
prācīnaṃ trinavaṃ tiryak tasya madhye dakṣiṇataḥ pṛṣṭhyāyāḥ prakramamātra audumbaryai gartaṃ khanati yathā yūpāvaṭaṃ samānam ā staraṇāt //
Pañcaviṃśabrāhmaṇa
PB, 10, 2, 5.0 trivṛcca triṇavaś ca rāthantarau tāv ajaś cāśvaś cānvasṛjyetāṃ tasmāt tau rāthantaraṃ
prācīnaṃ pradhūnutaḥ //
PB, 10, 2, 6.0 pañcadaśaś caikaviṃśaś ca bārhatau tau gauś cāviś cānvasṛjyetāṃ tasmāt tau bārhataṃ
prācīnaṃ bhāskurutaḥ //
Taittirīyabrāhmaṇa
Taittirīyasaṃhitā
TS, 3, 1, 9, 1.2 yān
prācīnam āgrayaṇād grahān gṛhṇīyāt tān upāṃśu gṛhṇīyād yān ūrdhvāṃs tān upabdimato devān eva tad devayaśasenārpayati manuṣyān manuṣyayaśasena devayaśasy eva deveṣu bhavati manuṣyayaśasī manuṣyeṣu /
TS, 5, 2, 10, 2.1 yoniḥ khalu vā eṣā paśor vikriyate yat
prācīnam aiṣṭakād yajuḥ kriyate //
TS, 6, 1, 1, 3.0 yat
prācīnavaṃśaṃ karoti devalokam eva tad yajamāna upāvartate //
Vaikhānasagṛhyasūtra
VaikhGS, 2, 14, 1.0 divi śrayasvetyahate vāsasī gandhābharaṇādīni ca prokṣya namo grahāyeti gandhaṃ gṛhītvā
prācīnamañjaliṃ kṛtvāpsarassviti gātrāṇyanulepayet tejovat sava iti vastraṃ paridhāya somasya tanūr asīty uttarīyaṃ gṛhṇāti //
VaikhGS, 3, 5, 3.0 agner aparasyām ānaḍuhaṃ carma lohitaṃ kṛṣṇājinaṃ vā
prācīnagrīvamuttaralomāstṛṇāti //
Vaikhānasaśrautasūtra
VaikhŚS, 1, 5, 4.0 niśāyām apareṇa brāhmaudanikaṃ lohitam ānaḍuhaṃ carma
prācīnagrīvam uttaralomopastīrya tasmiṃś catuḥśarāvaṃ brahmaudanaṃ nirvapati //
VaikhŚS, 2, 5, 10.0 āgneyaṃ haviḥ prajananam iti
prācīnadaṇḍayā srucā bhakṣayati sauryaṃ haviḥ prajananam iti prātar dviś ca nirleḍhi //
VaikhŚS, 5, 1, 5.0 dakṣiṇato varṣīyasīṃ purīṣavatīṃ
prācīnapravaṇām udīcīnapravaṇāṃ prāgudakpravaṇāṃ vā vediṃ karoti //
VaikhŚS, 6, 3, 1.0 sruvāghāram āghārayiṣyan bhuvanam asīti juhūpabhṛtāv agreṇa devebhyaḥ
prācīnam añjaliṃ karoti svadhā pitṛbhya iti pitṛbhyo dakṣiṇam //
VaikhŚS, 8, 5, 11.0 nirmanthyaṃ kariṣyann agner janitram asīti śakalam ādāya barhiṣy apareṇāhavanīyaṃ nidhāya vṛṣaṇau stha iti
prācīne barhiṣī śakale nidhāyorvaśy asīty adharāraṇim ādāya purūravā ity uttarāraṇiṃ ca ghṛtenākte ity ājyasthālyā bile 'ktvāyur asīti samavadadhāti //
VaikhŚS, 12, 4, 6.0 atra sarvataḥ pariśritāṃ purastādunnatāṃ pratidigdvārāṃ
prācīnavaṃśāṃ śālāṃ kurvanty uttarataḥpurastāt pañcamaṃ dvāram //
VaikhŚS, 12, 8, 8.0 indra śākvara gāyatrīm iti dakṣiṇenāhavanīyaṃ tat
prācīnagrīvam uttaralomāstṛṇāti //
VaikhŚS, 12, 17, 14.0 tac carmaṇa uttarārdhe kṣaumaṃ vāso dviguṇaṃ
prācīnadaśam āstīryāṃśunā te aṃśuḥ pṛcyatām iti rājānaṃ sahiraṇyena pāṇinābhimṛśyābhi tyaṃ devaṃ savitāram ity aticchandasarcā stīrṇe kṣaume mimīte kaniṣṭhādyekaikāṅgulyā sāṅguṣṭhayā prasāritayāṃśūn samupagṛhya mimīte //
VaikhŚS, 12, 19, 17.0 tasya nīḍe 'dhvaryur adityāḥ sado 'sīti
prācīnagrīvaṃ kṛṣṇājinam uttaralomopastṛṇāty adityāḥ sada āsīdeti kṛṣṇājine rājānam āsādayati //
VaikhŚS, 13, 1, 10.0 uttareṇa mṛtkhanaṃ prācīnāgreṣu darbheṣu kṛṣṇājinaṃ
prācīnagrīvam uttaralomopastṛṇāti //
VaikhŚS, 13, 14, 6.0 ā yasmin sapta vāsavā ity abhijñāya tad etad upayamanam agreṇāhavanīyaṃ paryāhṛtya dakṣiṇataḥ samrāḍāsandyāṃ kṛṣṇājine
prācīnabilaṃ svāhā tvā sūryasya raśmibhya iti prātaḥ saṃsādayati svāhā tvā nakṣatrebhya iti sāyaṃ pratīcīnabilam //
VaikhŚS, 14, 5, 5.0 kāṣṭhaṃ vediṃ barhiś ca tris triḥ prokṣyā ghā ye agnim indhata iti bahulaṃ vediṃ
prācīnaṃ barhiḥ stṛṇāti //
VaikhŚS, 14, 6, 8.0 dakṣiṇasya havirdhānasya prāñcam aratniṃ mītvā maho vā viṣṇav iti
prācīnakarṇās tisra udagapavargāḥ sthūṇāḥ sthāpayati //
VaikhŚS, 14, 9, 7.0 lohitam ānaḍuham adhiṣavaṇacarmopariṣṭād yathāsecanavad abhiṣavāyālaṃ tūṣṇīṃ prokṣya phalakayor yajña pratitiṣṭheti
prācīnagrīvam uttaralomopastṛṇāti //
VaikhŚS, 14, 10, 1.0 apareṇotkaraṃ ṣaṭ prakramān apareṇārdhaṃ bahirvedy ardham antarvedi catusthūṇaṃ sarvataḥ ṣaṭprakramaṃ dakṣiṇadvāraṃ
prācīnavaṃśaṃ pariśritam āgnīdhraṃ minoti //
VaikhŚS, 14, 10, 4.0 tanmadhye dakṣiṇena pṛṣṭhyāṃ prakrama uparātparaṃ yajamānasaṃmitāṃ sunāhāṃ yathā yūpasya prakṣālitām audumbarīṃ
prācīnāgrām avaṭe saṃdhāya dive tveti pratimantraṃ parastād arvācīṃ prokṣati //
VaikhŚS, 14, 10, 6.0 ud divaṃ stabhāneti
prācīnakarṇām audumbarīṃ sthūṇām udgātrā sahocchrayati dyutānas tvā māruto minotv iti //
Vārāhaśrautasūtra
VārŚS, 1, 4, 1, 6.1 devayajanasya trīn udīco vaṃśān kṛtvāgreṇa madhyamaṃ vaṃśam aparāhṇe
prācīnapravaṇa aupāsanam ādhāyābhijuhoti /
VārŚS, 2, 1, 6, 9.0 purastāt
prācīnās tena svayamātṛṇṇālokam abhyasthāṃ viśvā ity ākramayati //
Āpastambagṛhyasūtra
ĀpGS, 2, 3.1 agniṃ pariṣiñcaty adite 'numanyasveti dakṣiṇataḥ
prācīnam anumate 'numanyasveti paścād udīcīnaṃ sarasvate 'numanyasvety uttarataḥ prācīnaṃ deva savitaḥ prasuveti samantam //
ĀpGS, 2, 3.1 agniṃ pariṣiñcaty adite 'numanyasveti dakṣiṇataḥ prācīnam anumate 'numanyasveti paścād udīcīnaṃ sarasvate 'numanyasvety uttarataḥ
prācīnaṃ deva savitaḥ prasuveti samantam //
ĀpGS, 4, 5.1 aṅguṣṭhenopamadhyamayā cāṅgulyā darbhaṃ saṃgṛhyottareṇa yajuṣā tasyā bhruvor antaraṃ saṃmṛjya
prācīnaṃ nirasyet //
ĀpGS, 6, 8.1 lohitaṃ carmānaḍuhaṃ
prācīnagrīvam uttaraloma madhye 'gārasyottarayāstīrya gṛhān prapādayann uttarāṃ vācayati dakṣiṇena padā //
ĀpGS, 7, 3.1 śrapayitvābhighārya
prācīnam udīcīnaṃ vodvāsya pratiṣṭhitam abhighāryāgner upasamādhānādyājyabhāgānte 'nvārabdhāyāṃ sthālīpākāj juhoti //
Āpastambaśrautasūtra
ĀpŚS, 6, 30, 7.1 ye
prācīnam ekāṣṭakāyā vatsā jāyante teṣāṃ prathamajaṃ dadāti /
ĀpŚS, 10, 5, 1.1 prācīnavaṃśaṃ karoti purastād unnataṃ paścān ninataṃ sarvataḥ pariśritam //
ĀpŚS, 10, 20, 10.1 yaḥ kāmayetobhayeṣāṃ devamanuṣyāṇāṃ prakāśaṃ gaccheyam iti na
prācīnaṃ devayajanād devayajanamātram ucchiṃṣet //
ĀpŚS, 10, 20, 13.1 uttaravedideśa uparavadeśe vā lohitaṃ carmānaḍuhaṃ
prācīnagrīvam uttaralomāstīrya dakṣiṇe carmapakṣe rājānaṃ nivapati /
ĀpŚS, 10, 27, 10.0 adityāḥ sado 'sīty adhvaryuḥ śakaṭanīḍe kṛṣṇājinaṃ
prācīnagrīvam uttaralomāstīryādityāḥ sada āsīdeti tasmin rājānam āsādya vaneṣu vy antarikṣaṃ tatāneti vāsasā paryānahyod u tyaṃ jātavedasam iti sauryarcā kṛṣṇājinaṃ purastāt pratyānahyaty ūrdhvagrīvaṃ bahiṣṭādviśasanam //
ĀpŚS, 11, 6, 3.1 athaināṃ barhiṣā bahulaṃ
prācīnam stīrtvā prayuktapūrve śakaṭe naddhayuge pratihataśamye prakṣālya tayoḥ prathamagrathitān granthīn visrasya navān prajñātān kṛtvāgreṇa prāgvaṃśam abhitaḥ pṛṣṭhyām avyavanayan pariśrite sacchadiṣī avasthāpayati //
ĀpŚS, 11, 6, 5.1 ā no vīro jāyatām iti dvir dakṣiṇām akṣadhuraṃ dakṣiṇena hastenottānena
prācīnam //
ĀpŚS, 11, 9, 4.3 prācīnavaṃśaṃ catuḥsthūṇaṃ sarvataḥ pariśritaṃ dakṣiṇata'upacāram //
ĀpŚS, 11, 9, 13.1 ud divaṃ stabhānāntarikṣaṃ pṛṇeti
prācīnakarṇāṃ sahodgātrocchrayati /
ĀpŚS, 11, 18, 2.1 etat tvaṃ soma devo devān upāgā ity abhimantryedam ahaṃ manuṣyo manuṣyān iti pradakṣiṇam āvṛtya namo devebhya iti
prācīnam añjaliṃ kṛtvā svadhā pitṛbhya iti dakṣiṇedam ahaṃ nir varuṇasya pāśād ity upaniṣkramya svar abhivyakhyam iti prāṅ prekṣate /
ĀpŚS, 16, 3, 3.0 apāṃ pṛṣṭham asīti puṣkaraparṇam āhṛtyaitayaiva viveṣṭya śarma ca stho varma ca stha iti dvābhyām uttareṇa mṛtkhanaṃ kṛṣṇājinaṃ
prācīnagrīvam uttaralomāstṛṇāti upariṣṭāt puṣkaraparṇam uttānam //
ĀpŚS, 16, 21, 2.1 paurvāhṇikībhyāṃ pracaryāgreṇa prāgvaṃśaṃ lohite carmaṇy ānaḍuhe
prācīnagrīva uttaralomni prathamasyāś citer iṣṭakāḥ saṃsādayati /
ĀpŚS, 16, 22, 3.1 brahma jajñānam iti puṣkaraparṇa upariṣṭān nirbādhaṃ rukmam upadhāya hiraṇyagarbhaḥ samavartatāgra iti tasmin hiraṇmayaṃ puruṣaṃ
prācīnam uttānaṃ dakṣiṇenātṛṇṇaṃ prāṅmukha upadhāya puruṣasāma gāyeti saṃpreṣyati //
ĀpŚS, 16, 27, 7.1 tasmint suparṇo madhukṛt kulāyīti puruṣaśira ādāyādityaṃ garbham ity ukhāyāṃ purastāccubukaṃ
prācīnam uttānaṃ prāṅmukha upadhāya citraṃ devānām ity ardharcābhyām akṣikaṭayor hutvā paśuśīrṣāṇy upadadhāti //
ĀpŚS, 18, 15, 5.1 agreṇa praśāstur dhiṣṇiyaṃ khādirīm audumbarīṃ vāsandīṃ pratiṣṭhāpya somasya tviṣir asīti tasyāṃ śārdūlacarma
prācīnagrīvam uttaralomāstīryāmṛtam asīti tasmiñchatamānaṃ hiraṇyaṃ nidhāya didyon mā pāhīti sauvarṇena śatamānena śatakṣareṇa śatakṛṣṇalena vā yajamānasya śīrṣann adhi nidhatte //
ĀpŚS, 19, 26, 1.0 purovāto varṣann ity aṣṭau vātanāmāni hutvāntarvedi kṛṣṇājinaṃ
prācīnagrīvam uttaralomāstīrya tasmin kharjūrasaktūn karīrasaktūn vā māndā vāśā iti kṛṣṇamadhuṣā saṃyutya tisraḥ piṇḍīḥ kṛtvā puṣkarapalāśaiḥ saṃveṣṭya samudyamya kṛṣṇājinasyāntān vṛṣṇo aśvasya saṃdānam asīti kṛṣṇena dāmnopanahyati //
ĀpŚS, 22, 25, 5.0 tasyāḥ purastāt sviṣṭakṛto yajamānāyatana ṛṣabhacarma
prācīnagrīvam uttaralomāstīrya tasminn āsīnaṃ yajamānaṃ dadhnābhiṣiñcati //
Śatapathabrāhmaṇa
ŚBM, 1, 4, 1, 15.2 prācīnam bahavo brāhmaṇās taddhākṣetrataram ivāsa srāvitaram ivāsvaditam agninā vaiśvānareṇeti //
ŚBM, 1, 4, 1, 17.2 videgho māthavaḥ kvāham bhavānīty ata eva te
prācīnam bhuvanamiti hovāca saiṣāpyetarhi kosalavidehānām maryādā te hi māthavāḥ //
ŚBM, 1, 4, 1, 38.2 adhvaro vai yajñaḥ samidhyamāno yajña ityevaitadāhāgniḥ pāvaka īḍya iti pāvako hyeṣa īḍyo hyeṣa śociṣkeśastamīmaha iti śocantīva hyetasya keśāḥ samiddhasya samiddho agna āhutety ataḥ
prācīnaṃ sarvam idhmam abhyādadhyād yad anyat samidho 'pavṛṅkta iva hy etaddhotā yad vā anyat samidha idhmasyātiricyate tasmād ataḥ prācīnaṃ sarvam idhmam abhyādadhyād yad anyat samidhaḥ //
ŚBM, 1, 4, 1, 38.2 adhvaro vai yajñaḥ samidhyamāno yajña ityevaitadāhāgniḥ pāvaka īḍya iti pāvako hyeṣa īḍyo hyeṣa śociṣkeśastamīmaha iti śocantīva hyetasya keśāḥ samiddhasya samiddho agna āhutety ataḥ prācīnaṃ sarvam idhmam abhyādadhyād yad anyat samidho 'pavṛṅkta iva hy etaddhotā yad vā anyat samidha idhmasyātiricyate tasmād ataḥ
prācīnaṃ sarvam idhmam abhyādadhyād yad anyat samidhaḥ //
ŚBM, 3, 4, 3, 2.8 tatho evaiṣa etad yad ataḥ
prācīnam avratyaṃ vā karoty avratyam vā vadati tasyaivaitat prāyaścittiṃ kurute //
ŚBM, 3, 6, 1, 14.1 atha barhīṃṣi
prācīnāgrāṇi codīcīnāgrāṇi cāvastṛṇāti pitṛṣadanam asīti /
ŚBM, 3, 7, 1, 7.2 prācīnāgrāṇi codīcīnāgrāṇi cāvastṛṇāti pitṛṣadanamasīti pitṛdevatyaṃ vā asyaitadbhavati yannikhātaṃ sa yathā nikhāta oṣadhiṣu mitaḥ syādevametāsvoṣadhiṣu mito bhavati //
ŚBM, 6, 4, 1, 6.2 yajño vai kṛṣṇājinaṃ yajña evainam etat saṃbharati lomataśchandāṃsi vai lomāni chandaḥsvevainam etat saṃbharati tattūṣṇīmupastṛṇāti yajño vai kṛṣṇājinam prajāpatirvai yajño 'nirukto vai prajāpatir uttaratas tasyopari bandhuḥ
prācīnagrīve taddhi devatrā //
ŚBM, 10, 1, 5, 3.9 atha yad ūrdhvaṃ sāmabhyaḥ
prācīnaṃ vasordhārāyai yad eva tatra hotuḥ purastājjapyaṃ tat tat /
Śāṅkhāyanāraṇyaka
Ṛgveda
ṚV, 1, 54, 5.2 prācīnena manasā barhaṇāvatā yad adyā cit kṛṇavaḥ kas tvā pari //
ṚV, 2, 17, 5.1 sa
prācīnān parvatān dṛṃhad ojasādharācīnam akṛṇod apām apaḥ /
ṚV, 2, 27, 11.1 na dakṣiṇā vi cikite na savyā na
prācīnam ādityā nota paścā /
ṚV, 7, 7, 3.1 prācīno yajñaḥ sudhitaṃ hi barhiḥ prīṇīte agnir īᄆito na hotā /
ṚV, 10, 36, 6.2 prācīnaraśmim āhutaṃ ghṛtena tad devānām avo adyā vṛṇīmahe //
ṚV, 10, 37, 3.2 prācīnam anyad anu vartate raja ud anyena jyotiṣā yāsi sūrya //
ṚV, 10, 110, 4.1 prācīnam barhiḥ pradiśā pṛthivyā vastor asyā vṛjyate agre ahnām /
Ṣaḍviṃśabrāhmaṇa
ṢB, 3, 4, 1.1 yāvān yajñe raso bhavati tenāta eva
prācīnaṃ pracaranti /
Arthaśāstra
Mahābhārata
Rāmāyaṇa
Agnipurāṇa
Amarakośa
Harivaṃśa
HV, 2, 30.1 prācīnāgrāḥ kuśās tasya pṛthivyāṃ janamejaya /
Harṣacarita
Harṣacarita, 5, 45.1 tatra cātiniḥśabde gṛhāvagrahaṇīgrāhibahuvetriṇi triguṇatiraskariṇītirohitasuvīthīpathe pihitapakṣadvārake parihṛtakavāṭaraṭite ghaṭitagavākṣarakṣitamaruti dūyamānaparicārake caraṇatāḍanasvanatsopānaprakupitapratīhāre nibhṛtasaṃjñānirdiśyamānasakalakarmaṇi nātinikaṭopaviṣṭakaṅkaṭini koṇasthitāhvānacakitācamanakavāhini candraśālikālīnamūkamaulaloke mahādhividhurabāndhavāṅganāvargagṛhītapracchannapragrīvake saṃjavanapuñjitodvignaparijane praviṣṭakatipayapraṇayini gambhīrajvarārambhabhītabhiṣaji durmanāyamānamantriṇi mandāyamānapurodhasi sīdatsuhṛdi vidrāṇavipaściti saṃtaptāptasāmante vicittacāmaragrāhiṇi duḥkhakṣāmaśirorakṣiṇi kṣīyamāṇaprasādavittamanorathasaṃpadi svāmibhaktiparityaktāhārahīyamānabalavikalavallabhabhūbhṛti kṣititalapatitasakalarajanījāgarūkarājaputrakumārake kulakramāgatakulaputranivahohyamānaśuci śokasaṃkucitakañcukini nirānandanandini niḥśvasannirāśāsannasevake niḥsṛtatāmbūladhūsarādharavārayoṣiti vilakṣavaidyopadiśyamānapathyāharaṇāvahitapaurogave anujīvipīyamānoccacaṣakadhārāvārivinodyamānāsyaśoṣaruji rājābhilāṣabhojyamānabahubhuji bheṣajasāmagrīsaṃpādanavyagrasamagravyavahāriṇi muhur muhur āhūyamānatoyakarmāntikānumitaghorāturatṛṣi tuṣāraparikaritakarakaśiśirīkriyamāṇodaśviti śvetārdrakarpaṭārpitakarpūraparāgaśītalīkṛtaśalāke nāśyānapaṅkalipyamānanavabhāṇḍagatagaṇḍūṣagrahaṇamastuni timyatkomalakamalinīpalāśaprāvṛtamṛdumṛṇālake sanālanīlotpalapūlīsanāthasalilapānabhājanabhuvi dhārānipātanirvāpyamāṇakvathitāmbhasi paṭupāṭalaśarkarāmodamuci mañcakāśritasikatilakarkarīviśrāntāntaracakṣuṣi saralaśevālavalayitagaladgolayantrake galvarkaśālājirollāsitalājasaktunipītamasārapārīparigṛhītakarkaśarkare śiśirauṣadharasacūrṇāvakīrṇasphaṭikaśuktiśaṅkhasaṃcaye
saṃcitapracuraprācīnāmalakamātuluṅgadrākṣādāḍimādiphale pratigrāhitavipraviprakīryamāṇaśāntyudakavipruṣi preṣyāpreṣyamāṇalalāṭalepopadigdhadṛṣadi dhavalagṛhe sthitam paralokavijayāya nīrājyamāṇam iva jvarajvalanenānavarataparivartanais taraṅgiṇi śayanīye śeṣam iva viṣoṣmaṇā kṣīrodanvati viceṣṭamānam muktāphalavālukādhūlidhavalitaṃ jaladhim iva kṣayakāle śuṣyantam kālena kailāsam iva daśānanenoddhriyamāṇam aviratacandanacarcāparāṇāṃ paricārikāṇāṃ atyuṣṇāvayavasparśabhasmībhūtodarair iva dhavalaiḥ karaiḥ spṛśyamānaṃ lokāntaraprasthitam sthāsnunā svayaśaseva candanānulepanacchalenāpṛcchyamānam avicchinnadīyamānakamalakumudendīvaradalam kālakaṭākṣapatanaśabalam iva śarīram udvahantam nibiḍadukūlapaṭṭanipīḍitakeśāntakathyamānakaṣṭavedanānubandhaṃ mūrdhānaṃ dhārayantam durdharavedanonnamannīlaśirājālakakarālena ca kālāṅgulilikhyamānalekhākhyātamaraṇāvadhidivasasaṃkhyāneneva lalāṭaphalakena bhayam upajanayantam āsannayamadarśanodvegād iva ca kiṃcidantaḥpraviṣṭatārakaṃ cakṣur dadhānam śuṣyaddaśanapaṅktiprasṛtadhūsaradīdhititaraṅgiṇīṃ mṛgatṛṣṇikām ivoṣṇāṃ niḥśvāsaparamparām udvahantam atyuṣṇaniḥśvāsadagdhayeva śyāmāyamānayā rasanayā nivedyamānadāruṇasaṃnipātārambham uraḥsthalasthāpitamaṇimauktikahāracandanacandrakāntam kṛtāntadūtadarśanayogyam ivātmānaṃ kurvāṇam aṅgabhaṅgavalanotkṣiptabhujayugalam paryastahastanakhamayūkhair dhārāgṛham iva tāpaśāntaye racayantam nediṣṭhasalilamaṇikuṭṭimādarśodareṣu nipatadbhiḥ pratibimbair api saṃtāpātiśayam iva kathayantam spṛśantīṃ praṇayinīm iva viśvāsabhūmiṃ mūrcchām api bahu manyamānam antakāhvānākṣarair iva sabhayabhiṣagdṛṣṭair ariṣṭair āviṣṭam mahāprasthānakāle svasaṃtāpasaṃtānam āptahṛdayeṣu saṃcārayantam aratiparigṛhītam īrṣyayeva chāyayā mucyamānam udyogam ivopadravāṇām sarvāstramokṣam iva kṣāmatāyāḥ hastīkṛtaṃ vihastatayā viṣayīkṛtaṃ vaiṣamyeṇa kṣetrīkṛtaṃ kṣayeṇa gocarīkṛtaṃ glānyā daṣṭaṃ duḥkhāsikayā ātmīkṛtaṃ asvāsthyena vidheyīkṛtaṃ vyādhinā kroḍīkṛtaṃ kālena lakṣyīkṛtaṃ dakṣiṇāśayā pītam iva pīḍābhiḥ jagdham iva jāgareṇa nigīrṇam iva vaivarṇyena grāsīkṛtaṃ iva gātrabhaṅgena hriyamāṇam iva vipadbhiḥ vaṇṭyamānam iva vedanābhiḥ luṇṭhyamānam iva duḥkhaiḥ āditsitaṃ daivena nirūpitaṃ niyatyā samāghrātam anityatvena abhibhūyamānam abhāvena parikalitaṃ parāsutayā dattāvakāśaṃ kleśasya nivāsaṃ vaimanasyasya samīpe kālasya antike 'ntyocchvāsasya mukhe mahāpravāsasya dvāri dīrghanidrāyāḥ jihvāgre jīviteśasya vartamānam viralaṃ vāci calitaṃ cetasi vihvalaṃ vapuṣi kṣīṇam āyuṣi pracuraṃ pralāpe saṃtataṃ śvasite jitaṃ jṛmbhikābhiḥ parādhīnam ādhibhiḥ anubaddham anubandhikābhiḥ pārśvopaviṣṭayānavaratarodanocchūnanayanayā gṛhītacāmarikayāpi niḥśvasitair eva vījayantyā vividhauṣadhidhūlidhūsaritaśarīrayā muhur muhuḥ āryaputra svapiṣi iti vyāharantyā devyā yaśomatyā śirasi vakṣasi ca spṛśyamānaṃ pitaram adrākṣīt //
Kūrmapurāṇa
Mīmāṃsāsūtrabhāṣya
Viṣṇupurāṇa
Abhidhānacintāmaṇi
Bhāgavatapurāṇa
Haṃsasaṃdeśa
Haṃsasaṃdeśa, 1, 18.2 prācīneṣu pratijanapadaṃ saṃhatāv adbhutānāṃ magnā dṛṣṭiḥ katham api sakhe matkṛte te nivāryā //
Rājanighaṇṭu
RājNigh, Guḍ, 12.1 dravyāṇāṃ gaṇayaśo niyogavaśato vīryaṃ pare procire
prācīnair na ca tadvaśena nigameṣūktaś cikitsākramaḥ /
Sarvadarśanasaṃgraha
SDS, Rāseśvaradarśana, 22.0 tatprapañcastu govindabhagavatpādācāryasarvajñarāmeśvarabhaṭṭārakaprabhṛtibhiḥ
prācīnairācāryairnirūpita iti granthabhūyastvabhayād udāsyate //
Āryāsaptaśatī
Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)
Sātvatatantra
SātT, 2, 19.1 prācīnabarhitanayāṃs tapasā sutaptān dṛṣṭvā svaśāntavapuṣāvirabhūd anantaḥ /
Śāṅkhāyanaśrautasūtra