Texts

dvābhyāṃ yāmābhyāṃ praharābhyāṃ yā snehasya mātrā prayuktā jāṭharānalavaśājjarāṃ yāti sā tasya hrasvā mātrā caturbhir yāmairyā jīryati sā tasya madhyamā mātrā aṣṭābhir yāmair yā jīryati sottamā mātrā kramāt yathākramaṃ tā hrasvamadhyamottamā mātrāḥ // (1) Par.?

tābhyaścatisṛbhyo mātrābhyo hrasīyasā atiśayena hrasvāṃ mātrāṃ kalpayet // (2.1) Par.?

vaidya iti śeṣaḥ // (3) Par.?

hrasvamadhyottamā iti nirdeśe ḍyāpoḥ ityādinā hrasvaḥ // (4) Par.?

hrasvā mātrā yāmadvayajaraṇalakṣaṇā uktā tato'pyarvākkālena yā jarāṃ yāti sā hrasīyasīti // (5) Par.?

doṣādīn doṣabheṣajadeśakālabalaśarīrāhārasattvasātmyaprakṛtīḥ vīkṣya ākalayya prāk pūrvameva ajñātakoṣṭhe puruṣa uttamamātrāviṣaye pūrvaṃ hrasīyasīṃ kalpayet // (6) Par.?

tato hrasvāṃ tato madhyamāṃ tata uttamāṃ ca prakalpayet // (7) Par.?

evaṃ madhyamamātrāṃ viṣaye hrasīyasīṃ hrasvamātrāviṣaye'pi hrasīyasīṃ prākkalpayet // (8) Par.?

anyathā pratyavāyabhayaṃ syāt // (9) Par.?

evakāro'vadhāraṇe // (10) Par.?

tuśabdo yathottaramiti kramanirdeśārthaḥ // (11) Par.?

saṅgrahe'pyuktam ajñātakoṣṭhe hi bahuḥ kuryājjīvitasaṃśayam / (12.1) Par.?

iti / (12.2) Par.?

iyaṃ hrasvā iyaṃ hrasvā iyamanayoratiśayena hrasvā iti hrasīyasī // (12.3) Par.?

hrasīyasītyatra īyasuni sthūladūra ityādinā valopaḥ // (13) Par.?

anyaistu paladvayapalacatuṣṭayapalaṣaṭkasaṅkhyāvacchinnā mātrā uktāḥ // (14) Par.?

na caitadyujyate // (15) Par.?

yato jaṭharānalaśaktim anapekṣya snehamātrāḥ prayujyamānā anarthāyaiva // (16) Par.?

ato'smābhiḥ paladvayādisaṅkhyāvacchinnā noktāḥ // (17) Par.?

munerapi naitanmatam // (18) Par.?

tadgrantho hi / (19.1) Par.?

ahorātramahaḥ kṛtsnamarddhāhaṃ ca pratīkṣate / (19.2) Par.?

pradhānā madhyamā hrasvā snehamātrā jarāṃ prati // (19.3) Par.?

iti // (20) Par.?