Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 (no revisions)
Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 4904
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
athātaḥ śirorogavijñānīyaṃ vyākhyāsyāmaḥ / (1.1) Par.?
iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ / (1.2) Par.?
dhūmātapatuṣārāmbukrīḍātisvapnajāgaraiḥ / (1.3) Par.?
utsvedādhipurovātabāṣpanigraharodanaiḥ // (1.4) Par.?
atyambumadyapānena kṛmibhir vegadhāraṇaiḥ / (2.1) Par.?
upadhānamṛjābhyaṅgadveṣādhaḥpratatekṣaṇaiḥ // (2.2) Par.?
asātmyagandhaduṣṭāmabhāṣyādyaiśca śirogatāḥ / (3.1) Par.?
janayantyāmayān doṣāstatra mārutakopataḥ // (3.2) Par.?
nistudyete bhṛśaṃ śaṅkhau ghāṭā saṃbhidyate tathā / (4.1) Par.?
bhruvor madhyaṃ lalāṭaṃ ca patatīvātivedanam // (4.2) Par.?
bādhyete svanataḥ śrotre niṣkṛṣyete ivākṣiṇī / (5.1) Par.?
ghūrṇatīva śiraḥ sarvaṃ saṃdhibhya iva mucyate // (5.2) Par.?
sphuratyati sirājālaṃ kandharāhanusaṃgrahaḥ / (6.1) Par.?
prakāśāsahatā ghrāṇasrāvo 'kasmād vyathāśamau // (6.2) Par.?
mārdavaṃ mardanasnehasvedabandhaiśca jāyate / (7.1) Par.?
śirastāpo 'yam ardhe tu mūrdhnaḥ so 'rdhāvabhedakaḥ // (7.2) Par.?
pakṣāt kupyati māsād vā svayam eva ca śāmyati / (8.1) Par.?
ativṛddhastu nayanaṃ śravaṇaṃ vā vināśayet // (8.2) Par.?
śiro'bhitāpe pittotthe śirodhūmāyanaṃ jvaraḥ / (9.1) Par.?
svedo 'kṣidahanaṃ mūrchā niśi śītaiśca mārdavam // (9.2) Par.?
aruciḥ kaphaje mūrdhno gurustimitaśītatā / (10.1) Par.?
sirāniṣpandatālasyaṃ ruṅ mandāhnyadhikā niśi // (10.2) Par.?
tandrā śūnākṣikūṭatvaṃ karṇakaṇḍūyanaṃ vamiḥ / (11.1) Par.?
raktāt pittādhikarujaḥ sarvaiḥ syāt sarvalakṣaṇaḥ // (11.2) Par.?
saṃkīrṇair bhojanair mūrdhni kledite rudhirāmiṣe / (12.1) Par.?
kopite saṃnipāte ca jāyante mūrdhni jantavaḥ // (12.2) Par.?
śirasaste pibanto 'sraṃ ghorāḥ kurvanti vedanāḥ / (13.1) Par.?
cittavibhraṃśajananīr jvaraḥ kāso balakṣayaḥ // (13.2) Par.?
raukṣyaśophavyadhacchedadāhasphuraṇapūtitāḥ / (14.1) Par.?
kapāle tāluśirasoḥ kaṇḍūḥ śoṣaḥ pramīlakaḥ // (14.2) Par.?
tāmrācchasiṅghāṇakatā karṇanādaśca jantuje / (15.1) Par.?
vātolbaṇāḥ śiraḥkampaṃ tatsaṃjñaṃ kurvate malāḥ // (15.2) Par.?
pittapradhānair vātādyaiḥ śaṅkhe śophaḥ saśoṇitaiḥ / (16.1) Par.?
tīvradāharujārāgapralāpajvaratṛḍbhramāḥ // (16.2) Par.?
tiktāsyaḥ pītavadanaḥ kṣiprakārī sa śaṅkhakaḥ / (17.1) Par.?
trirātrājjīvitaṃ hanti sidhyatyapyāśu sādhitaḥ // (17.2) Par.?
pittānubaddhaḥ śaṅkhākṣibhrūlalāṭeṣu mārutaḥ / (18.1) Par.?
rujaṃ saspandanāṃ kuryād anusūryodayodayām // (18.2) Par.?
ā madhyāhnaṃ vivardhiṣṇuḥ kṣudvataḥ sā viśeṣataḥ / (19.1) Par.?
avyavasthitaśītoṣṇasukhā śāmyatyataḥ param // (19.2) Par.?
sūryāvartaḥ sa ityuktā daśa rogāḥ śirogatāḥ / (20.1) Par.?
śirasyeva ca vakṣyante kapāle vyādhayo nava // (20.2) Par.?
kapāle pavane duṣṭe garbhasthasyāpi jāyate / (21.1) Par.?
savarṇo nīrujaḥ śophastaṃ vidyād upaśīrṣakam // (21.2) Par.?
yathādoṣodayaṃ brūyāt piṭikārbudavidradhīn / (22.1) Par.?
kapāle kledabahulāḥ pittāsṛkśleṣmajantubhiḥ // (22.2) Par.?
kaṅgusiddhārthakanibhāḥ piṭikāḥ syurarūṃṣikāḥ / (23.1) Par.?
kaṇḍūkeśacyutisvāparaukṣyakṛt sphuṭanaṃ tvacaḥ // (23.2) Par.?
susūkṣmaṃ kaphavātābhyāṃ vidyād dāruṇakaṃ tu tat / (24.1) Par.?
romakūpānugaṃ pittaṃ vātena saha mūrchitam // (24.2) Par.?
pracyāvayati romāṇi tataḥ śleṣmā saśoṇitaḥ / (25.1) Par.?
romakūpān ruṇaddhyasya tenānyeṣām asaṃbhavaḥ // (25.2) Par.?
tad indraluptaṃ rujyāṃ ca prāhuścāceti cāpare / (26.1) Par.?
khalaterapi janmaivaṃ śātanaṃ tatra tu kramāt // (26.2) Par.?
sā vātād agnidagdhābhā pittāt svinnasirāvṛtā / (27.1) Par.?
kaphād ghanatvag varṇāṃśca yathāsvaṃ nirdiśet tvaci // (27.2) Par.?
doṣaiḥ sarvākṛtiḥ sarvairasādhyā sā nakhaprabhā / (28.1) Par.?
dagdhāgnineva nīromā sadāhā yā ca jāyate // (28.2) Par.?
śokaśramakrodhakṛtaḥ śarīroṣmā śirogataḥ / (29.1) Par.?
keśān sadoṣaḥ pacati palitaṃ sambhavatyataḥ // (29.2) Par.?
tad vātāt sphuṭitaṃ śyāvaṃ kharaṃ rūkṣaṃ jalaprabham / (30.1) Par.?
pittāt sadāhaṃ pītābhaṃ kaphāt snigdhaṃ vivṛddhimat // (30.2) Par.?
sthūlaṃ suśuklaṃ sarvaistu vidyād vyāmiśralakṣaṇam / (31.1) Par.?
śirorujodbhavaṃ cānyad vivarṇaṃ sparśanāsaham // (31.2) Par.?
asādhyā saṃnipātena khalatiḥ palitāni ca / (32.1) Par.?
śarīrapariṇāmotthānyapekṣante rasāyanam // (32.2) Par.?
Duration=0.17167401313782 secs.