Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 1 revision
Associated topic(s): hathayoga

Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 306
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
gheraṇḍa uvāca / (1.1) Par.?
athātaḥ sampravakṣyāmi pratyāhārakam uttamam / (1.2) Par.?
yasya vijñānamātreṇa kāmādiripunāśanam // (1.3) Par.?
yato yato niścarati manaś cañcalam asthiram / (2.1) Par.?
tatas tato niyamyaitad ātmany eva vaśaṃ nayet // (2.2) Par.?
yatra yatra gatā dṛṣṭir manas tatra pragacchati / (3.1) Par.?
tataḥ pratyāhared etad ātmany eva vaśaṃ nayet // (3.2) Par.?
puraskāraṃ tiraskāraṃ suśrāvyaṃ vā bhayānakam / (4.1) Par.?
manas tasmān niyamyaitad ātmanyeva vaśaṃ nayet // (4.2) Par.?
śītaṃ vāpi tathā coṣṇaṃ yan manaḥsparśayogataḥ / (5.1) Par.?
tasmāt pratyāhared etad ātmany eva vaśaṃ nayet // (5.2) Par.?
sugandhe vāpi durgandhe ghrāṇeṣu jāyate manaḥ / (6.1) Par.?
tasmāt pratyāhared etad ātmany eva vaśaṃ nayet // (6.2) Par.?
madhurāmlakatiktādirasaṃ gataṃ yadā manaḥ / (7.1) Par.?
tasmāt pratyāhared etad ātmany eva vaśaṃ nayet // (7.2) Par.?
śabdādiṣv anuraktāni nigṛhyākṣāṇi yogavit / (8.1) Par.?
kuryāc cittānucārīṇi pratyāhāraparāyaṇaḥ // (8.2) Par.?
vaśyatā paramā tena jāyate 'ticalātmanām / (9.1) Par.?
indriyāṇām avaśyais tair na yogī yogasādhakaḥ // (9.2) Par.?
prāṇāyāmair dahed doṣān dhāraṇābhiś ca kilbiṣam / (10.1) Par.?
pratyāhāreṇa viṣayān dhyānenānīśvarān guṇān // (10.2) Par.?
yathā parvatadhātūnāṃ doṣā dahyanti dhāmyatām / (11.1) Par.?
tathendriyakṛtā doṣā dahyante prāṇanigrahāt // (11.2) Par.?
samaḥ samāsano bhūtvā saṃhṛtya caraṇāv ubhau / (12.1) Par.?
saṃvṛtāsyas tathaivorū samyag viṣṭabhya cāgrataḥ // (12.2) Par.?
pārṣṇibhyāṃ liṅgavṛṣaṇāv aspṛśan prayataḥ sthitaḥ / (13.1) Par.?
kiṃcid unnāmitaśirā dantair dantān na saṃspṛśet / (13.2) Par.?
saṃpaśyan nāsikāgraṃ svaṃ diśaś cānavalokayan // (13.3) Par.?
rajasā tamaso vṛttiṃ sattvena rajasas tathā / (14.1) Par.?
saṃchādya nirmale sattve sthito yuñjīta yogavit // (14.2) Par.?
indriyāṇīndriyārthebhyaḥ prāṇādīn mana eva ca / (15.1) Par.?
nigṛhya samavāyena pratyāhāram upakramet // (15.2) Par.?
yas tu pratyāharet kāmān sarvāṅgān iva kacchapaḥ / (16.1) Par.?
sadātmaratir ekasthaḥ paśyaty ātmānam ātmani // (16.2) Par.?
sa bāhyābhyantaraṃ śaucaṃ niṣpādyākaṇṭhanābhitaḥ / (17.1) Par.?
pūrayitvā budho dehaṃ pratyāhāram upakramet // (17.2) Par.?
tathā vai yogayuktasya yogino niyatātmanaḥ / (18.1) Par.?
sarve doṣāḥ praṇaśyanti svasthaś caivopajāyate // (18.2) Par.?
Duration=0.17035508155823 secs.