Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 (no revisions)
Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 5895
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
prītyātmakā aprītyātmakā viṣādātmakāśca guṇāḥ sattvarajastamāṃsītyarthaḥ / (1.1) Par.?
tatra prītyātmakaṃ sattvam / (1.2) Par.?
prītiḥ sukhaṃ tadātmakam iti / (1.3) Par.?
aprītyātmakaṃ rajaḥ / (1.4) Par.?
aprītir duḥkham / (1.5) Par.?
viṣādātmakaṃ tamaḥ / (1.6) Par.?
viṣādo mohaḥ / (1.7) Par.?
tathā prakāśapravṛttiniyamārthāḥ / (1.8) Par.?
arthaśabdaḥ sāmarthyavācī prakāśārthaṃ sattvaṃ prakāśasamartham ity arthaḥ / (1.9) Par.?
pravṛttyarthaṃ rajaḥ / (1.10) Par.?
niyamārthaṃ tamaḥ / (1.11) Par.?
sthitau samartham ity arthaḥ / (1.12) Par.?
prakāśakriyāsthitiśīlā guṇā iti / (1.13) Par.?
tathānyonyābhibhavāśrayajananamithunavṛttayaśca / (1.14) Par.?
anyonyābhibhavā anyonyāśrayā anyonyajananā anyonyamithunā anyonyavṛttayaśca te tathoktāḥ / (1.15) Par.?
anyonyābhibhavā iti anyonyaṃ parasparam abhibhavantīti / (1.16) Par.?
prītyaprītyādibhir dharmair āvirbhavanti / (1.17) Par.?
yathā yadā sattvam utkaṭaṃ bhavati tadā rajastamasī abhibhūya svaguṇaiḥ prītiprakāśātmanāvatiṣṭhate / (1.18) Par.?
yadā rajas tadā sattvatamasī aprītipravṛttidharmeṇa / (1.19) Par.?
yadā tamas tadā sattvarajasī viṣādasthityātmakeneti / (1.20) Par.?
tathānyonyāśrayāśca dvyaṇukavad guṇāḥ / (1.21) Par.?
anyonyajananā yathā mṛtpiṇḍo ghaṭaṃ janayati / (1.22) Par.?
tathānyonyamithunāśca yathā strīpuṃsāvanyonyamithunau tathā guṇāḥ / (1.23) Par.?
uktaṃ ca / (1.24) Par.?
rajaso mithunaṃ sattvaṃ sattvasya mithunaṃ rajaḥ / (1.25) Par.?
ubhayoḥ sattvarajasor mithunaṃ tama ucyate // (1.26) Par.?
parasparasahāyā ity arthaḥ / (2.1) Par.?
anyonyavṛttayaśca parasparaṃ vartante / (2.2) Par.?
guṇā guṇeṣu vartanta iti vacanāt / (2.3) Par.?
yathā surūpā suśīlā strī sarvasukhahetuḥ sapatnīnāṃ saiva duḥkhahetuḥ saiva rāgiṇāṃ mohaṃ janayatyevaṃ sattvaṃ rajastamasor vṛttihetuḥ / (2.4) Par.?
yathā rājā sadodyuktaḥ prajāpālane duṣṭanigrahe śiṣṭānāṃ sukham utpādayati duṣṭānāṃ duḥkhaṃ mohaṃ caivaṃ rajaḥ sattvatamasor vṛttiṃ janayati / (2.5) Par.?
tathā tamaḥ svarūpeṇāvaraṇātmakena sattvarajasor vṛttiṃ janayati / (2.6) Par.?
yathā meghāḥ kham āvṛtya jagataḥ sukham utpādayanti te vṛṣṭyā karṣakāṇāṃ karṣaṇodyogaṃ janayanti virahiṇāṃ moham / (2.7) Par.?
evaṃ anyonyavṛttayo guṇāḥ / (2.8) Par.?
kiṃ cānyat // (2.9) Par.?
Duration=0.10194110870361 secs.