Texts

teṣv eva padārtheṣu bhūtānāṃ vartamānānāṃ kriyārthena samuccāraṇam // (1) Par.?

nānapekṣya padārthān pārthagarthyena vākyam arthāntaraprasiddham // (2) Par.?

kutaḥ // (3) Par.?

pramāṇābhāvāt // (4) Par.?

na kiṃcana pramāṇam asti yena pramimīmahe // (5) Par.?

na hy anapekṣitapadārthasya vākyāntyavarṇasya pūrvavarṇajanitasaṃskārarahitasya śaktir asti padārthebhyo 'rthāntare vartitam iti // (6) Par.?

nanv arthāpattir asti yat padārthavyatiriktam artham avagacchāmaḥ // (7) Par.?

na ca śaktim antareṇa tad avakalpyata iti // (8) Par.?

tan na // (9) Par.?

arthasya tannimittatvāt // (10) Par.?

bhaved arthāpattir yady asatyām api śaktau nānyan nimittam avakalpyeta // (11) Par.?

avagamyate tu nimittam // (12) Par.?

kiṃ padārthāḥ // (13) Par.?

padāni hi svaṃ svaṃ padārtham abhidhāya nivṛttavyāpārāṇi // (14) Par.?

athedānīṃ padārthā avagatāḥ santo vākyārthaṃ gamayanti // (15) Par.?

katham // (16) Par.?

yatra hi śukla iti vā kṛṣṇa iti vā guṇaḥ pratīte bhavati // (17) Par.?

bhavati khalv asāvalaṃ guṇavati pratyayam ādhātum // (18) Par.?

tena guṇavati pratyayam icchantaḥ kevalaṃ guṇavacanam uccārayanti // (19) Par.?

sampatsyata eṣāṃ yathāsaṃkalpito 'bhiprāyaḥ // (20) Par.?

bhaviṣyati viśiṣṭārthasaṃpratyayaḥ // (21) Par.?

viśiṣṭārthasaṃpratyayaś ca vākyārthaḥ // (22) Par.?

evaṃ ced avagamyate 'nyata eva vākyārthaḥ ko jātucid adṛṣṭā padasamudāyasya śaktir arthād avagamyata iti vadiṣyati // (23) Par.?

api cānvayavyatirekābhyām etad avagamyate bhavati hi kadācid iyam avasthā mānasād apy āghātād yad uccaritebhyaḥ padebhyo na padārthā avadhāryante // (24) Par.?

tadānīṃ niyogato vākyārthaṃ nāvagaccheyuḥ // (25) Par.?

yady asya apārthagarthyam abhaviṣyat // (26) Par.?

niyogatas tu nāvagacchanti // (27) Par.?

api cāntareṇāpi padoccāraṇaṃ yaḥ śauktyam avagacchaty avagacchaty evāsau śuklaguṇakam // (28) Par.?

tasmāt padārthapratyaya eva vākyārthaḥ // (29) Par.?

nāsya padasamudāyena saṃbandhaḥ // (30) Par.?

yat tu śrautaḥ padārtho na vākyānurodhena kutaścid viśeṣād apavartitum arhatīti // (31) Par.?

satyam evam etat // (32) Par.?

yatra kevalaḥ padārthaḥ prayujyamānaḥ prayojanābhāvād anarthakaḥ saṃjāyata ity avagataṃ bhavati tatra vākyārtho 'pi tāvad bhavatv iti viśiṣṭārthatāvagamyate na sarvatra // (33) Par.?

evaṃ ca sati guṇāntarapratiṣedho na śabdārtha ity etad api parihṛtaṃ bhavati // (34) Par.?

api ca prātipadikād uccarantī dvitīyādivibhaktiḥ prātipadikārtho viśeṣaka ity āha // (35) Par.?

sā ca viśeṣaśrutiḥ sāmānyaśrutiṃ bādheta // (36) Par.?

yac caite padasaṃghātāḥ puruṣakṛtā dṛśyanta iti // (37) Par.?

parihṛtaṃ tad asmaraṇādibhiḥ // (38) Par.?

api caivaṃjātīyake 'rthe vākyāni saṃhartuṃ na kiṃcana puruṣāṇāṃ bījam asti // (39) Par.?