Texts

athātaḥ snehavidhim adhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ / (1.1) Par.?

iti ha smāhur ātreyādayo maharṣayaḥ / (1.2) Par.?

guruśītasarasnigdhamandasūkṣmamṛdudravam / (1.3) Par.?

auṣadhaṃ snehanaṃ prāyo viparītaṃ virūkṣaṇam // (1.4) Par.?

sarpir majjā vasā tailaṃ sneheṣu pravaraṃ matam / (2.1) Par.?

tatrāpi cottamaṃ sarpiḥ saṃskārasyānuvartanāt // (2.2) Par.?

mādhuryād avidāhitvājjanmādyeva ca śīlanāt / (3.1) Par.?

pittaghnās te yathāpūrvam itaraghnā yathottaram // (3.2) Par.?

ghṛtāt tailaṃ guru vasā tailān majjā tato 'pi ca / (4.1) Par.?

dvābhyāṃ tribhiś caturbhis tair yamakas trivṛto mahān // (4.2) Par.?

svedyasaṃśodhyamadyastrīvyāyāmāsaktacintakāḥ / (5.1) Par.?

bālābalakṛśā rūkṣāḥ kṣīṇāsraretasaḥ // (5.2) Par.?

vātārtasyandatimiradāruṇapratibodhinaḥ / (6.1) Par.?

snehyāḥ na tv atimandāgnitīkṣṇāgnisthūladurbalāḥ // (6.2) Par.?

ūrustambhātisārāmagalarogagarodaraiḥ / (7.1) Par.?

mūrcchāchardyaruciśleṣmatṛṣṇāmadyaiś ca pīḍitāḥ // (7.2) Par.?

apaprasūtā yukte ca nasye bastau virecane / (8.1) Par.?

tatra dhīsmṛtimedhādikāṅkṣiṇāṃ śasyate ghṛtam // (8.2) Par.?

granthināḍīkṛmiśleṣmamedomārutarogiṣu / (9.1) Par.?

tailaṃ lāghavadārḍhyārthikrūrakoṣṭheṣu dehiṣu // (9.2) Par.?

vātātapādhvabhārastrīvyāyāmakṣīṇadhātuṣu / (10.1) Par.?

rūkṣakleśakṣamātyagnivātāvṛtapatheṣu ca // (10.2) Par.?

śeṣau vasā tu sandhyasthimarmakoṣṭharujāsu ca / (11.1) Par.?

tathā dagdhāhatabhraṣṭayonikarṇaśiroruji // (11.2) Par.?

tailaṃ prāvṛṣi varṣānte sarpir anyau tu mādhave / (12.1) Par.?

ṛtau sādhāraṇe snehaḥ śasto 'hni vimale ravau // (12.2) Par.?

tailaṃ tvarāyāṃ śīte 'pi gharme 'pi ca ghṛtaṃ niśi / (13.1) Par.?

niśy eva pitte pavane saṃsarge pittavaty api // (13.2) Par.?

niśyanyathā vātakaphād rogāḥ syuḥ pittato divā / (14.1) Par.?

yuktyāvacārayet snehaṃ bhakṣyādyannena bastibhiḥ // (14.2) Par.?

nasyābhyañjanagaṇḍūṣamūrdhakarṇākṣitarpaṇaiḥ / (15.1) Par.?

rasabhedaikakatvābhyāṃ catuḥṣaṣṭirvicāraṇāḥ // (15.2) Par.?

snehasyānyābhibhūtatvādalpatvācca kramātsmṛtāḥ / (16.1) Par.?

yathoktahetvabhāvācca nācchapeyo vicāraṇā // (16.2) Par.?

snehasya kalpaḥ sa śreṣṭhaḥ snehakarmāśusādhanāt / (17.1) Par.?

dvābhyāṃ caturbhiraṣṭābhiryāmairjīryanti yāḥ kramāt // (17.2) Par.?

hrasvamadhyottamā mātrāstāstābhyaśca hrasīyasīm / (18.1) Par.?

kalpayedvīkṣya doṣādīnprāgeva tu hrasīyasīm // (18.2) Par.?

hyastane jīrṇa evānne sneho'cchaḥ śuddhaye bahuḥ / (19.1) Par.?

śamanaḥ kṣudvato'nanno madhyamātraśca śasyate // (19.2) Par.?

bṛṃhaṇo rasamadyādyaiḥ sabhakto'lpaḥ hitaḥ sa ca / (20.1) Par.?

bālavṛddhapipāsārtasnehadviṇmadyaśīliṣu // (20.2) Par.?

strīsnehanityamandāgnisukhitakleśabhīruṣu / (21.1) Par.?

mṛdukoṣṭhālpadoṣeṣu kāle coṣṇe kṛśeṣu ca // (21.2) Par.?

prāṅmadhyottarabhakto'sāvadhomadhyordhvadehajān / (22.1) Par.?

vyādhīñjayed balaṃ kuryādaṅgānāṃ ca yathākramam // (22.2) Par.?