Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 1 revision
Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 5777
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
The life of a sagelike king
tasmād ariṣaḍvargatyāgenendriyajayaṃ kurvīta vṛddhasaṃyogena prajñām cāreṇa cakṣuḥ utthānena yogakṣemasādhanam kāryānuśāsanena svadharmasthāpanam vinayaṃ vidyopadeśena lokapriyatvam arthasaṃyogena hitena vṛttim // (1.1) Par.?
tasmāt
indecl.
ari
comp.
∞ ṣaḍvarga
comp.
∞ tyāga
i.s.m.
∞ indriya
comp.
∞ jaya
ac.s.m.
kṛ,
3. sg., Pre. opt.
root
∞ saṃyoga
i.s.m.
prajñā,
ac.s.f.
cāra
i.s.m.
cakṣus,
ac.s.n.
utthāna
i.s.n.
∞ sādhana,
ac.s.n.
kārya
comp.
∞ anuśāsana
i.s.n.
∞ sthāpana,
ac.s.n.
vinaya
ac.s.m.
vidyā
comp.
∞ upadeśa,
i.s.m.
loka
comp.
∞ priya
comp.
∞ tva
ac.s.n.
artha
comp.
∞ saṃyoga,
i.s.m.
hita
i.s.n.
vṛtti.
ac.s.f.
evaṃ vaśyendriyaḥ parastrīdravyahiṃsāśca varjayet svapnaṃ laulyam anṛtam uddhataveṣatvam anarthyasaṃyogam adharmasaṃyuktam anarthasaṃyuktaṃ ca vyavahāram // (2.1) Par.?
evam
indecl.
vaśya
comp.
∞ indriya
n.s.m.
para
comp.
∞ strī
comp.
∞ dravya
comp.
∞ hiṃsā
ac.p.f.
∞ ca
indecl.
varjay
3. sg., Pre. opt.
root
svapna
ac.s.m.
laulya
ac.s.n.
anṛta
ac.s.n.
uddhata
comp.
∞ veṣa
comp.
∞ tva
ac.s.n.
∞ saṃyoga
ac.s.m.
adharma
comp.
∞ saṃyuj
PPP, ac.s.m.
anartha
comp.
∞ saṃyuj
PPP, ac.s.m.
ca
indecl.
vyavahāra
ac.s.m.
dharmārthāvirodhena kāmaṃ seveta na niḥsukhaḥ syāt // (3.1) Par.?
dharma
comp.
∞ artha
comp.
∞ avirodha
i.s.m.
kāma
ac.s.m.
sev
3. sg., Pre. opt.
root
na
indecl.
niḥsukha
n.s.m.
root
as
3. sg., Pre. opt.
samaṃ vā trivargam anyonyānubaddham // (4.1) Par.?
sama
ac.s.m.

indecl.
trivarga
ac.s.m.
root
anyonya
comp.
∞ anubandh
PPP, ac.s.m.
eko hyatyāsevito dharmārthakāmānām ātmānam itarau ca pīḍayati // (5.1) Par.?
eka
n.s.m.
hi
indecl.
∞ ati
indecl.
∞ āsev
PPP, n.s.m.
dharma
comp.
∞ artha
comp.
∞ kāma
g.p.m.
ātman
ac.s.m.
itara
ac.d.m.
ca
indecl.
pīḍay
3. sg., Pre. ind.
root
artha eva pradhāna iti kauṭilyaḥ // (6.1) Par.?
artha
n.s.m.
eva
indecl.
pradhāna
n.s.m.
→ mūla (7.1) [parataxis]
iti
indecl.
kauṭilya
n.s.m.
root
arthamūlau hi dharmakāmāviti // (7.1) Par.?
artha
comp.
∞ mūla
n.d.m.
← pradhāna (6.1) [parataxis]
hi
indecl.
dharma
comp.
∞ kāma
n.d.m.
∞ iti
indecl.
maryādāṃ sthāpayed ācāryān amātyān vā ya enam apāyasthānebhyo vārayeyuḥ chāyānālikāpratodena vā rahasi pramādyantam abhitudeyuḥ // (8.1) Par.?
maryādā
ac.s.f.
sthāpay
3. sg., Pre. opt.
root
ācārya
ac.p.m.
amātya
ac.p.m.
.
indecl.
yad
n.p.m.
enad
ac.s.m.
apāya
comp.
∞ sthāna
ab.p.n.
vāray
3. pl., Pre. opt.
chāyā
comp.
∞ nālikā
comp.
∞ pratoda
i.s.m.

indecl.
rahas
l.s.n.
pramad
Pre. ind., ac.s.m.
abhitud
3. pl., Pre. opt.
sahāyasādhyaṃ rājatvaṃ cakram ekaṃ na vartate / (9.1) Par.?
sahāya
comp.
∞ sādhay
Ger., n.s.n.
root
rājan
comp.
∞ tva
n.s.n.
cakra
n.s.n.
eka
n.s.n.
na
indecl.
vṛt
3. sg., Pre. ind.
root
kurvīta sacivāṃstasmāt teṣāṃ ca śṛṇuyān matam // (9.2) Par.?
kṛ
3. sg., Pre. opt.
root
saciva
ac.p.m.
∞ tasmāt
indecl.
tad
g.p.m.
ca
indecl.
śru
3. sg., Pre. opt.
root
mata.
ac.s.n.
Duration=0.060142993927002 secs.