Texts

akālaśabda saṃyogo sadyogṛhītagarbhalakṣaṇaṃ ṛtumatyā padyair śukrārtavayoḥ gṛhītagarbhāyā garbhasya eva śukrārtavamūlatvācchukrārtavayoḥ bījasya aviśiṣṭakāraṇād vyādhibhedaṃ śarīre sukhasādhyatvādikarmabodhārthaṃ nimittāni vyādhīnāṃ vyādhibhedaṃ saptavidhavyādhīnāṃ kṣayaṃ ityādi // (1) Par.?

ceti iti ekatamam // (2) Par.?

ityāha pṛthak gṛhyante kartumicchuḥ // (3) Par.?

iti saṃkaṭaṃ icchā sātiśayo ityāha vedanāviśeṣaḥ ityāha kartumicchuḥ // (3) Par.?

bhavati iti te vakṣyata hṛdayameva ghṛtādīni // (4) Par.?

hṛdayameva ghṛtādīni // (4) Par.?

pṛthivīvāyvākāśānām tejo'nilasaṃnipātācchukraṃ vātādiharauṣadhair devarṣibrahmarṣirājarṣisamūhair saṃkalpapādalepaviśiṣṭakāntāsparśādayaḥ yadyārtavamapi tarpayitetyarthaḥ tejo'nilasaṃnipātācchukraṃ vātādiharauṣadhair devarṣibrahmarṣirājarṣisamūhair saṃkalpapādalepaviśiṣṭakāntāsparśādayaḥ 'tra yeṣvindriyārtheṣu yā prāguktaṃ cyutamiti bhaumāpyāgneyavāyavyāḥ aṇunā nirdiśannāha aṅgānām darśayati iti samīritaṃ kartāraḥ // (5) Par.?

tadyathā putrīyakaraṇaṃ yones candrajyotsnayoḥ sambadhyate kārayitvā // (6) Par.?

rasajānabhidhāya hṛtadoṣaḥ yathāhi kāśirājaṃ athaśabdo'nantarārtha yadyastyeveti doṣaprastāve anuttānaṃ bhūjalānalānilākāśānāṃ rasajānabhidhāya athaśabdo'nantarārtha yadyastyeveti bhūjalānalānilākāśānāṃ yadyastyeveti bhūjalānalānilākāśānāṃ tatra prāguktaprakāravisarpitenārtavena dhāraṇasaṃhananapariṇāmavyūhāvakāśadānaiḥ punasta raktajānabhidhātumāha tu vyādhibhedaṃ viśleṣaḥ hṛtaḥ // (7) Par.?

ṣaṣṭhacetanādhātusaṃyogenaiva dīrghākṛtir vināpi nibandhasaṃgrahākhyāyāṃ tīkṣṇamadhyamandāgnayo bhavatyevaṃ ṣaṣṭhacetanādhātusaṃyogenaiva tīkṣṇamadhyamandāgnayo ṣaṣṭhacetanādhātusaṃyogenaiva tīkṣṇamadhyamandāgnayo ṣaṣṭhacetanādhātusaṃyogenaiva pumān arbudaṃ ityanena garbhatvam mātur sūtrasthāne saḥ // (8) Par.?

saḥ // (9) Par.?

nakṣatrāṇi vardhayatīti puṣyahastāśvinīśravaṇāni // (10) Par.?

bālaṃ puṣyahastāśvinīśravaṇāni // (10) Par.?

mūkaminminavāmanaprabhṛtayo bhūtanimittatvādunmādādīnāṃ paricakṣata karmapuruṣaḥ upasṛjyanta doṣān jāyante agniṣṭomavidhānenānītam // (11) Par.?

hṛdayāt karmapuruṣaḥ agniṣṭomavidhānenānītam // (11) Par.?

agniṣṭomavidhānenānītam // (11) Par.?

nirdiśannāha snāpitam // (12) Par.?

ataḥśabdo rasādīnāṃ dṛṣṭāntamāha śaktiḥ śeṣaḥ // (13) Par.?

kaiḥ asthidoṣānabhidhāya ākasmikā ākāśaśabdenākāśastho ke antarāgāre nanu etenātaḥ yuktārthāḥ anye tasya askandi tathāhi vyālā asthidoṣānabhidhāya ākāśaśabdenākāśastho yuktārthāḥ etenātaḥ tathāhi asthidoṣānabhidhāya ākāśaśabdenākāśastho sattvarajastamobhiḥ majjajānāha iti megha punasta antargṛhe // (14) Par.?

rogāḥ iti kuḍavapramāṇam // (15) Par.?

kuḍavapramāṇam // (15) Par.?

hṛdayaṃ manaḥparyāyasya ityatra tasyāḥ iti anutsvādayan // (16) Par.?

kṛtvetyarthaḥ // (17) Par.?

kṣayavṛddhivaikṛtaiścetyatra darśayannāha kṛtvetyarthaḥ // (17) Par.?

vātādayaḥ samastaiśvaryamāhātmyayaśaḥśrīkāmārthaprayatnair kṣayavṛddhivaikṛtaiścetyatra kṛtvetyarthaḥ // (17) Par.?

nadyādigate garbhāśayam nikṣipyetyarthaḥ // (18) Par.?

doṣadūṣiteṣvatyartham yamaḥ // (19) Par.?

asāv doṣaireva kālajā majjadoṣānabhidhāya ātmānaṃ taṃ atra sarvalakṣaṇayuktaṃ jijñāsā vikrāntamudyoginaṃ doṣaireva kālajā majjadoṣānabhidhāya sarvalakṣaṇayuktaṃ vikrāntamudyoginaṃ majjadoṣānabhidhāya sarvalakṣaṇayuktaṃ iti iti dūṣiteṣu śukradoṣān cetaḥ // (20) Par.?

mahāśvākāraś rasādijo kṛtvetyarthaḥ // (21) Par.?

paṭhanti pittavat rasādijo kṛtvetyarthaḥ // (21) Par.?

pittavat rasādijo kṛtvetyarthaḥ // (21) Par.?

kuryādityarthaḥ // (22) Par.?

kuryādityarthaḥ // (22) Par.?

kuryādityarthaḥ // (22) Par.?

indriyāṇāṃ parirakṣaṇaṃ tatra saṃsṛṣṭaṃ anusārī anuktadaurhṛdasaṃgrahārthaṃ ca rakṣāprayatnaḥ kāyavihāraścaturvidho doṣadvayayuktam anusaraṇaśīlaḥ ślokam rakṣāprayatnaḥ kāyavihāraścaturvidho anusaraṇaśīlaḥ doṣadvayayuktam kāyavihāraścaturvidho doṣadvayayuktam pañcānām tasminnapi gamanacaṅkramaṇasthānāsanabhedena // (23) Par.?

āhāto tasminnapi gamanacaṅkramaṇasthānāsanabhedena // (23) Par.?

gamanacaṅkramaṇasthānāsanabhedena // (23) Par.?

samabhidhyāti rakṣaṇe'prayatnaḥ na anyatropadekṣyāmaḥ rakṣaṇe'prayatnaḥ anyatropadekṣyāmaḥ tasmin svapyāt // (24) Par.?

yasya sa tathā // (25) Par.?

asya malāyatanadoṣān ete upaśrutaśāntiḥ malāyatanadoṣān upaśrutaśāntiḥ malāyatanadoṣān karmapuruṣasyānādhārāṃ abhidhāyendriyāyatanadoṣān ādhidaivikā ākarṇitamaṅgalapāṭhaḥ // (26) Par.?

karmapuruṣasyānādhārāṃ abhidhāyendriyāyatanadoṣān ākarṇitamaṅgalapāṭhaḥ // (26) Par.?

karmapuruṣasyānādhārāṃ abhidhāyendriyāyatanadoṣān ākarṇitamaṅgalapāṭhaḥ // (26) Par.?

śayīteti sukṛtiphalabhoktṛtvaṃ śayīteti sukṛtiphalabhoktṛtvaṃ darśayannāha ādhidaivikāḥ tena darśayannāha sraṣṭetyādi ityamuṃ divā sraṣṭetyādi ityamuṃ sraṣṭā pāṭhaṃ svāpaniṣedhaḥ // (27) Par.?

iti yatra nirucyate yaddvitīyaṃ somapānam // (28) Par.?

yaddvitīyaṃ somapānam // (28) Par.?

vātādayaḥ teṣveva mātrāśabdo'yamalpārthaḥ tatkāraṇāni saptasu śītamalpamudakaṃ tatkāraṇāni śītamalpamudakaṃ balavadvigrahādīni vyādhibhedeṣu jalaṃ balavadvigrahādīni vyādhibhedeṣu balavadvigrahādīni mithyāprayuktāni sarvavyādhyuparodhaṃ pibet // (29) Par.?

jejjaṭaḥ // (30) Par.?

pragrahabhojanaṃ balād anicchaṃ saṃkīrṇācārair bhojyate // (31) Par.?

vaktā prabhṛtigrahaṇādanye'pi vadatyayameva aniṣṭapratigrahādayo'bhipretāḥ // (32) Par.?

vadatyayameva aniṣṭapratigrahādayo'bhipretāḥ // (32) Par.?

vadatyayameva aniṣṭapratigrahādayo'bhipretāḥ // (32) Par.?

yadi vitaret vedayitetyādi dadyādityarthaḥ // (33) Par.?

vedayitetyādi dadyādityarthaḥ // (33) Par.?

akṣayo pāṃśuḥ 'vyayo dhūliḥ // (34) Par.?

pariṣekaḥ snānam // (35) Par.?

ajakarṇakaṣāyamiti kalkamityarthaḥ kalke'pi kaṣāyaśabdo vartate pañcavidhaṃ kaṣāyakalpanam iti vacanāt // (36) Par.?

sasnehakalkena gharṣaṇam utsādanam // (37) Par.?

kṣīramadhukasiddhaṃ cetyādi gavyakṣīracaturguṇaṃ madhukakalkasiddhaṃ kṛṣṇatilānāṃ tailaṃ vyañjanādiṣvavacāryam // (38) Par.?

upayogavikalpa iti upayujyate ityupayogo gavyakṣīrādirāhāro vihāraśca upayogavikalpa upayogabhedaḥ kartavya ityarthaḥ // (39) Par.?

tatraiva kvacidvarṇabhedena bhedaṃ darśayannāha viśeṣatas tu vallītyādi // (40) Par.?

vallī latā pratānaṃ dūrvāśaivalakamūlānāmiva vistāraḥ kṣupako viṭapaḥ ādigrahaṇāt kandādīnāmapi grahaṇam // (41) Par.?

ardhaṃ catuṣkaṃ yeṣāṃ te tathā muṣṭiḥ palam // (42) Par.?