Texts
Select a text:
Bibliography
Bibliography
Select a chapter:
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
(no revisions)
Associated topic(s): agniṣṭoma
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17225
- Click on a sentence to show its analysis
- Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
cakṣuṣī ha vā asya śukrāmanthinau / (1.1) Par.?
tad vā eṣa eva śukro ya eṣa tapati / (1.2) Par.?
tad yad eṣa etat tapati tenaiṣa śukraḥ / (1.3) Par.?
candramā eva manthī // (1.4) Par.?
taṃ saktubhiḥ śrīṇāti / (2.1) Par.?
tad enam manthaṃ karoti / (2.2) Par.?
teno eṣa manthī / (2.3) Par.?
etau ha vā āsāṃ prajānāṃ cakṣuṣī / (2.4) Par.?
sa yaddhaitau nodiyātāṃ na haiveha svau cana pāṇī nirjānīyuḥ // (2.5) Par.?
tayor attaivānyatara ādyo 'nyataraḥ / (3.1) Par.?
attaiva śukraḥ / (3.2) Par.?
ādyo manthī // (3.3) Par.?
tayor attaivānyataram anv ādyo 'nyataram anu / (4.1) Par.?
attaiva śukram anu / (4.2) Par.?
ādyo manthinam anu / (4.3) Par.?
tau vā anyasmai gṛhyete anyasmai hūyete / (4.4) Par.?
śaṇḍāmarkāv ity asurarakṣase / (4.5) Par.?
tābhyāṃ gṛhyete devatābhyo hūyete / (4.6) Par.?
tad yat tathā // (4.7) Par.?
yatra vai devā asurarakṣasāny apajaghnire tad etāv eva na śekur apahantum / (5.1) Par.?
yaddha sma devāḥ kiṃ ca karma kurvate taddha sma mohayitvā kṣipra eva punar apadravataḥ // (5.2) Par.?
te ha devā ūcur upajānīta yathemāv apahanāmahā iti / (6.1) Par.?
te hocur grahāv evābhyāṃ gṛhṇāma / (6.2) Par.?
tāv abhyavaiṣyataḥ / (6.3) Par.?
tau svīkṛtyāpahaniṣyāmaha iti / (6.4) Par.?
tābhyāṃ grahau jagṛhuḥ / (6.5) Par.?
tāv abhyavaitām / (6.6) Par.?
tau svīkṛtyāpāghnata / (6.7) Par.?
tasmācchaṇḍāmarkābhyām iti gṛhyete devatābhyo hūyete // (6.8) Par.?
api hovāca yājñavalkyo no svid devatābhya eva gṛhṇīyāmā3 / (7.1) Par.?
vijitarūpam iva hīdam iti / (7.2) Par.?
tad vai sa tan mīmāṃsām eva cakre / (7.3) Par.?
net tu cakāra // (7.4) Par.?
imām u haike śukrasya purorucaṃ kurvanty ayaṃ venaś codayat pṛśnigarbhā jyotirjarāyū rajaso vimāna iti / (8.1) Par.?
tad etasya rūpaṃ kurmo ya eṣa tapatīti yad āha jyotirjarāyur iti // (8.2) Par.?
imāṃ tv eva śukrasya purorucaṃ kuryāt tam pratnathā pūrvathā viśvathemathā jyeṣṭhatātim barhiṣadaṃ svarvidam iti / (9.1) Par.?
attā hy etam anu / (9.2) Par.?
attā hi jyeṣṭhaḥ / (9.3) Par.?
tasmād āha jyeṣṭhatātim barhiṣadaṃ svarvidam / (9.4) Par.?
pratīcīnaṃ vṛjanaṃ dohase dhunim āśuṃ jayantam anu yāsu vardhase / (9.5) Par.?
upayāmagṛhīto 'si śaṇḍāya tvā / (9.6) Par.?
eṣa te yonir vīratām pāhīti sādayati / (9.7) Par.?
attā hy etam anu / (9.8) Par.?
attā hi vīraḥ / (9.9) Par.?
tasmād āhaiṣa te yonir vīratām pāhīti / (9.10) Par.?
dakṣiṇārdhe sādayati / (9.11) Par.?
etāṃ hy eṣa diśam anu saṃcarati // (9.12) Par.?
atha manthinaṃ gṛhṇāty ayaṃ venaś codayat pṛśnigarbhā jyotirjarāyū rajaso vimāne / (10.1) Par.?
imam apāṃ saṃgame sūryasya śiśuṃ na viprā matibhī rihanti / (10.2) Par.?
upayāmagṛhīto 'si markāya tveti // (10.3) Par.?
taṃ saktubhiḥ śrīṇāti / (11.1) Par.?
tad yat saktubhiḥ śrīṇāti / (11.2) Par.?
varuṇo ha vai somasya rājño 'bhīvākṣi pratipipeṣa / (11.3) Par.?
tad aśvayat / (11.4) Par.?
tato 'śvaḥ samabhavat / (11.5) Par.?
tad yacchvayathāt samabhavat tasmād aśvo nāma / (11.6) Par.?
tasyāśru prāskandat / (11.7) Par.?
tato yavaḥ samabhavat / (11.8) Par.?
tasmād āhur varuṇyo yava iti / (11.9) Par.?
tad yad evāsyātra cakṣuṣo 'mīyata tenaivainam etat samardhayati kṛtsnaṃ karoti / (11.10) Par.?
tasmāt saktubhiḥ śrīṇāti // (11.11) Par.?
sa śrīṇāti mano na yeṣu havaneṣu tigmaṃ vipaḥ śacyā vanutho dravantā / (12.1) Par.?
ā yaḥ śaryābhis tuvinṛmṇo asyāśrīṇītādiśaṃ gabhastau / (12.2) Par.?
eṣa te yoniḥ prajāḥ pāhīti sādayati / (12.3) Par.?
ādyo hy etam anu / (12.4) Par.?
ādyā hīmāḥ prajā viśaḥ / (12.5) Par.?
tasmād āhaiṣa te yoniḥ prajāḥ pāhīti // (12.6) Par.?
dvau prokṣitau yūpaśakalau bhavato dvāv aprokṣitau / (13.1) Par.?
prokṣitaṃ caivādhvaryur ādatte 'prokṣitaṃ ca / (13.2) Par.?
evam eva pratiprasthātā prokṣitaṃ caivādatte 'prokṣitaṃ ca / (13.3) Par.?
śukram evādhvaryur ādatte manthinam pratiprasthātā // (13.4) Par.?
so 'dhvaryur aprokṣitena yūpaśakalenāpamārṣṭy apamṛṣṭaḥ śaṇḍa iti / (14.1) Par.?
evam eva pratiprasthātāpamṛṣṭo marka iti / (14.2) Par.?
tad ādadānāv evāsurarakṣase apahataḥ / (14.3) Par.?
devās tvā śukrapāḥ praṇayantv ity evādhvaryur niṣkrāmati devās tvā manthipāḥ praṇayantv iti pratiprasthātā / (14.4) Par.?
tad etau devatābhya eva praṇayataḥ // (14.5) Par.?
tau jaghanenāhavanīyam aratnī saṃdhattaḥ / (15.1) Par.?
tā uttaravedau sādayataḥ / (15.2) Par.?
dakṣiṇāyām eva śroṇāv adhvaryuḥ sādayaty uttarāyām pratiprasthātānanusṛjantāv evānādhṛṣṭāsīti / (15.3) Par.?
tad rakṣobhir evaitad uttaravedim anādhṛṣṭāṃ kurutaḥ / (15.4) Par.?
viparyeṣyantau vā etāv agniṃ bhavato 'tyeṣyantau / (15.5) Par.?
tasmā evaitan nihnuvāte / (15.6) Par.?
tatho hainau vipariyantāv agnir na hinasti // (15.7) Par.?
so 'dhvaryuḥ paryeti suvīro vīrān prajanayan parīhīti / (16.1) Par.?
attā hy etam anu / (16.2) Par.?
attā hi vīraḥ / (16.3) Par.?
tasmād āha suvīro vīrān prajanayan parīhīti / (16.4) Par.?
abhi rāyaspoṣeṇa yajamānam iti / (16.5) Par.?
tad yajamānāyāśiṣam āśāste yad āhābhi rāyaspoṣeṇa yajamānam iti // (16.6) Par.?
atha pratiprasthātā paryeti suprajāḥ prajāḥ prajanayan parīhīti / (17.1) Par.?
ādyo hy etam anu / (17.2) Par.?
ādyā hīmāḥ prajā viśaḥ / (17.3) Par.?
tasmād āha suprajāḥ prajāḥ prajanayan parīhīti / (17.4) Par.?
abhi rāyaspoṣeṇa yajamānam iti / (17.5) Par.?
tad yajamānāyāśiṣam āśāste yad āhābhi rāyaspoṣeṇa yajamānam iti // (17.6) Par.?
tāv apidhāya niṣkrāmataḥ / (18.1) Par.?
tira evaināv etat kurutaḥ / (18.2) Par.?
tasmād imau sūryācandramasau prāñcau yantau na kaścana paśyati / (18.3) Par.?
tau purastāt parītyāporṇutaḥ / (18.4) Par.?
purastāt tiṣṭhantau juhutaḥ / (18.5) Par.?
āvir evaināv etat kurutaḥ / (18.6) Par.?
tasmād imau sūryācandramasau pratyañcau yantau sarva eva paśyati / (18.7) Par.?
tasmāt parāg retaḥ sicyamānaṃ na kaścana paśyati / (18.8) Par.?
tad u paścāt prajāyamānaṃ sarva eva paśyati // (18.9) Par.?
tau jaghanena yūpam aratnī saṃdhatto yady agnir nodbādheta / (19.1) Par.?
yady u agnir udbādhetāpy agreṇaiva yūpam aratnī saṃdadhyātām / (19.2) Par.?
saṃjagmāno divā pṛthivyā śukraḥ śukraśociṣety evādhvaryuḥ / (19.3) Par.?
saṃjagmāno divā pṛthivyā manthī manthiśociṣeti pratiprasthātā / (19.4) Par.?
cakṣuṣor evaite āramaṇe kurutaḥ / (19.5) Par.?
cakṣuṣī evaitat saṃdhattaḥ / (19.6) Par.?
tasmād ime abhito 'sthinī cakṣuṣī saṃhite // (19.7) Par.?
so 'dhvaryur aprokṣitaṃ yūpaśakalaṃ nirasyati nirastaḥ śaṇḍa iti / (20.1) Par.?
evam eva pratiprasthātā nirasto marka iti / (20.2) Par.?
tat purāhutibhyo 'surarakṣase apahataḥ // (20.3) Par.?
athādhvaryuḥ prokṣitaṃ yūpaśakalam āhavanīye prāsyati śukrasyādhiṣṭhānam asīti / (21.1) Par.?
evam eva pratiprasthātā manthino 'dhiṣṭhānam asīti / (21.2) Par.?
cakṣuṣor evaite samidhau / (21.3) Par.?
cakṣuṣī evaitat saminddhe / (21.4) Par.?
tasmād ime samiddhe cakṣuṣī // (21.5) Par.?
tatra japaty achinnasya te deva soma savīryasya rāyaspoṣasya daditāraḥ syāmeti / (22.1) Par.?
āśīr evaiṣaitasya karmaṇaḥ / (22.2) Par.?
āśiṣam evaitad āśāste // (22.3) Par.?
athāśrāvyāha prātaḥprātaḥ savasya śukravato madhuścuta indrāya somān prasthitān preṣyeti / (23.1) Par.?
vaṣaṭkṛte 'dhvaryur juhoti tad anu pratiprasthātā tad anu camasādhvaryavaḥ // (23.2) Par.?
tau vai purastāt tiṣṭhantau juhutaḥ / (24.1) Par.?
cakṣuṣī vā etau / (24.2) Par.?
tat purastād evaitac cakṣuṣī dhattaḥ / (24.3) Par.?
tasmād ime purastāc cakṣuṣī // (24.4) Par.?
abhito yūpaṃ tiṣṭhantau juhutaḥ / (25.1) Par.?
yathā vai nāsikaivaṃ yūpaḥ / (25.2) Par.?
tasmād ime abhito nāsikāṃ cakṣuṣī // (25.3) Par.?
tau vai vaṣaṭkṛtau santau mantreṇa hūyete / (26.1) Par.?
eteno haitau tad udaśnuvāte yad enau sarvaṃ savanam anuhūyate / (26.2) Par.?
yad v evaitau sarvaṃ savanam anuhūyata etau vai prajāpateḥ pratyakṣatamām / (26.3) Par.?
cakṣuṣī hy etau / (26.4) Par.?
satyaṃ vai cakṣuḥ / (26.5) Par.?
satyaṃ hi prajāpatiḥ / (26.6) Par.?
tasmād enau sarvaṃ savanam anuhūyate // (26.7) Par.?
sa juhoti sa prathamā saṃskṛtir viśvavārā sa prathamo varuṇo mitro agniḥ sa prathamo bṛhaspatiś cikitvāṃs tasmā indrāya sutam ājuhota svāheti // (27.1) Par.?
sa yaj juhoti sā prathamā sa prathama iti śaśvaddha vai retasaḥ siktasya / (28.1) Par.?
cakṣuṣī eva prathame sambhavataḥ / (28.2) Par.?
tasmāj juhoti sā prathamā sa prathama iti // (28.3) Par.?
atha sampreṣyati praitu hotuś camasaḥ pra brahmaṇaḥ prodgātṝṇāṃ pra yajamānasya / (29.1) Par.?
prayantu sadasyānāṃ hotrāṇāṃ camasādhvaryavaḥ / (29.2) Par.?
upāvartadhvam / (29.3) Par.?
śukrasyābhyunnayadhvam iti / (29.4) Par.?
sampraiṣa evaiṣa / (29.5) Par.?
paryetya pratiprasthātādhvaryoḥ pātre saṃsravam avanayati / (29.6) Par.?
attra evaitad ādyam baliṃ hārayati / (29.7) Par.?
tam adhvaryur hotṛcamase 'vanayati bhakṣāya / (29.8) Par.?
vaṣaṭkartur hi bhakṣaḥ / (29.9) Par.?
prāṇo vai vaṣaṭkāraḥ / (29.10) Par.?
so 'smād etad vaṣaṭkurvataḥ parāṅ ivābhūt / (29.11) Par.?
prāṇo vai bhakṣaḥ / (29.12) Par.?
tat prāṇam punar ātman dhatte // (29.13) Par.?
atha yad ete pratīcī pātre na haranti haranty anyān grahāṃś cakṣuṣī hy ete / (30.1) Par.?
saṃsravam eva hotṛcamase 'vanayati // (30.2) Par.?
atha hotrāṇāṃ camasān abhyunnayanti / (31.1) Par.?
hutocchiṣṭā vā ete saṃsravā bhavanti nālam āhutyai / (31.2) Par.?
tān evaitat punar āpyāyayanti / (31.3) Par.?
tathālam āhutyai bhavanti / (31.4) Par.?
tasmāddhotrāṇāṃ camasān abhyunnayanti // (31.5) Par.?
atha hotrāḥ saṃyājayanti / (32.1) Par.?
hotrā ha vai yuktā devebhyo yajñaṃ vahanti / (32.2) Par.?
tā evaitat saṃtarpayanti tṛptāḥ prītā devebhyo yajñaṃ vahān iti / (32.3) Par.?
tasmāddhotrāḥ saṃyājayanti // (32.4) Par.?
sa prathamāyāṃ vā hotrāyām iṣṭāyām uttamāyāṃ vānumantrayate tṛmpantu hotrā madhvo yāḥ sviṣṭā yāḥ suprītāḥ suhutā yat svāheti / (33.1) Par.?
hotrāṇām evaiṣā tṛptiḥ / (33.2) Par.?
athetya pratyaṅṅ upaviśaty ayāḍ agnīd iti / (33.3) Par.?
agnīddhy atra yajatām uttamaḥ saṃyajati / (33.4) Par.?
tasmād āhāyāḍ agnīd iti // (33.5) Par.?
Duration=0.53863096237183 secs.