Texts
Select a text:
Bibliography
Bibliography
Select a chapter:
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17245
- Click on a sentence to show its analysis
- Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
ghnanti vā etad yajñaṃ yad enaṃ tanvate / (1.1) Par.?
yan nv eva rājānam abhiṣuṇvanti tat taṃ ghnanti / (1.2) Par.?
yat paśuṃ saṃjñapayanti viśāsati tat taṃ ghnanti / (1.3) Par.?
ulūkhalamusalābhyāṃ dṛṣadupalābhyāṃ haviryajñaṃ ghnanti // (1.4) Par.?
sa eṣa yajño hato na dadakṣe / (2.1) Par.?
taṃ devā dakṣiṇābhir adakṣayan / (2.2) Par.?
tad yad enaṃ dakṣiṇābhir adakṣayaṃs tasmād dakṣiṇā nāma / (2.3) Par.?
tad yad evātra yajñasya hatasya vyathate tad evāsyaitad dakṣiṇābhir dakṣayati / (2.4) Par.?
atha samṛddha eva yajño bhavati / (2.5) Par.?
tasmād dakṣiṇā dadāti // (2.6) Par.?
tad vai ṣaḍ dvādaśety eva haviryajñe dadati / (3.1) Par.?
na ha tv evāśatadakṣiṇaḥ saumyo 'dhvaraḥ syāt / (3.2) Par.?
eṣa vai pratyakṣaṃ yajño yat prajāpatiḥ / (3.3) Par.?
puruṣo vai prajāpater nediṣṭham / (3.4) Par.?
so 'yaṃ śatāyuḥ śatatejāḥ śatavīryaḥ / (3.5) Par.?
taṃ śatenaiva dakṣayati nāśatena / (3.6) Par.?
tasmān nāśatadakṣiṇaḥ saumyo 'dhvaraḥ syāt / (3.7) Par.?
no haivāśatadakṣiṇena yajamānasyartvik syān ned asyākṣibhūr asāni yam ime haniṣyanty eva na dakṣayiṣyantīti // (3.8) Par.?
dvayā vai devāḥ / (4.1) Par.?
devā ahaiva devāḥ / (4.2) Par.?
atha ye brāhmaṇāḥ śuśruvāṃso 'nūcānās te manuṣyadevāḥ / (4.3) Par.?
teṣāṃ dvedhāvibhakta eva yajña āhutaya eva devānāṃ dakṣiṇā manuṣyadevānām brāhmaṇānāṃ śuśruvuṣām anūcānānām / (4.4) Par.?
āhutibhir eva devān prīṇāti dakṣiṇābhir manuṣyadevān brāhmaṇāñchuśruvuṣo 'nūcānān / (4.5) Par.?
ta enam ubhaye devāḥ prītāḥ svargaṃ lokam abhivahanti // (4.6) Par.?
tā vā etā ṛtvijām eva dakṣiṇāḥ / (5.1) Par.?
anyaṃ vā eta etasyātmānaṃ saṃskurvanty etaṃ yajñam ṛṅmayaṃ yajurmayaṃ sāmamayam āhutimayam / (5.2) Par.?
so 'syāmuṣmiṃl loka ātmā bhavati / (5.3) Par.?
tad ye mājījananteti tasmād ṛtvigbhya eva dakṣiṇā dadyān nānṛtvigbhyaḥ // (5.4) Par.?
atha pratiparetya gārhapatyaṃ dakṣiṇā juhoti / (6.1) Par.?
sa daśāhomīye vāsasi hiraṇyam prabadhyāvadhāya juhoti / (6.2) Par.?
devaloke me 'py asad iti vai yajate yo yajate / (6.3) Par.?
so 'syaiṣa yajño devalokam evābhipraiti / (6.4) Par.?
tad anūcī dakṣiṇā yāṃ dadāti saiti dakṣiṇām anvārabhya yajamānaḥ // (6.5) Par.?
catasro vai dakṣiṇā hiraṇyaṃ gaur vāso 'śvaḥ / (7.1) Par.?
na vai tad avakalpate yad aśvasya pādam avadadhyād yad vā goḥ pādam avadadhyāt / (7.2) Par.?
tasmād daśāhomīye vāsasi hiraṇyam prabadhyāvadhāya juhoti // (7.3) Par.?
saurībhyām ṛgbhyāṃ juhoti / (8.1) Par.?
tamasā vā asau loko 'ntarhitaḥ / (8.2) Par.?
sa etena jyotiṣā tamo 'pahatya svargaṃ lokam upasaṃkrāmati / (8.3) Par.?
tasmāt saurībhyām ṛgbhyāṃ juhoti // (8.4) Par.?
sa juhoty ud u tyaṃ jātavedasaṃ devaṃ vahanti ketavaḥ / (9.1) Par.?
dṛśe viśvāya sūryaṃ svāhety etayā / (9.2) Par.?
gāyatrī vā iyam pṛthivī / (9.3) Par.?
seyam pratiṣṭhā / (9.4) Par.?
tad asyām evaitat pratiṣṭhāyām pratitiṣṭhati // (9.5) Par.?
atha dvitīyāṃ juhoti citraṃ devānām udagād anīkaṃ cakṣur mitrasya varuṇasyāgneḥ / (10.1) Par.?
āprā dyāvāpṛthivī antarikṣaṃ sūrya ātmā jagatas tasthuṣaś ca svāhety etayā triṣṭubhā / (10.2) Par.?
lokam evaitayopapraiti // (10.3) Par.?
athāgnīdhre dve vaikāṃ vā juhoti / (11.1) Par.?
tad yad agnāv āgnīdhre dve vaikāṃ vā juhoti / (11.2) Par.?
agnir vai paśūnām īṣṭe / (11.3) Par.?
ta enam abhitaḥ pariṇiviśante / (11.4) Par.?
tam etayāhutyā prīṇāti / (11.5) Par.?
so 'smai prīto 'numanyate / (11.6) Par.?
tenānumatāṃ dadāti // (11.7) Par.?
sa juhoty agne naya supathā rāye asmān viśvāni deva vayunāni vidvān / (12.1) Par.?
yuyodhy asmaj juhurāṇam eno bhūyiṣṭhāṃ te namauktiṃ vidhema svāheti / (12.2) Par.?
atha yady aśvaṃ yuktaṃ vāyuktaṃ vā dāsyant syād atha dvitīyāṃ juhuyāt / (12.3) Par.?
yady u na nādriyeta // (12.4) Par.?
sa juhoty ayaṃ no agnir varivas kṛṇotv ayam mṛdhaḥ pura etu prabhindan / (13.1) Par.?
ayaṃ vājān jayatu vājasātāv ayaṃ śatrūn jayatu jarhṛṣāṇaḥ svāheti / (13.2) Par.?
vājasā hy aśvaḥ // (13.3) Par.?
atha hiraṇyam ādāya śālām abhyaiti / (14.1) Par.?
dakṣiṇena vediṃ dakṣiṇā upatiṣṭhante / (14.2) Par.?
so 'greṇa śālāṃ tiṣṭhann abhimantrayate rūpeṇa vo rūpam abhyāgām iti / (14.3) Par.?
na ha vā agre paśavo dānāya cakṣamire / (14.4) Par.?
te 'panidhāya svāni rūpāṇi śarīraiḥ pratyupātiṣṭhanta / (14.5) Par.?
tān etad devāḥ svair eva rūpair yajñasyārdhād upāyan / (14.6) Par.?
te svāni rūpāṇi jānānā abhyavāyan / (14.7) Par.?
te rātamanaso 'laṃ dānāyābhavan / (14.8) Par.?
tatho evainān eṣa etat svair eva rūpair yajñasyārdhād upaiti / (14.9) Par.?
te svāni rūpāṇi jānānā abhyavāyanti / (14.10) Par.?
te rātamanaso 'laṃ dānāya bhavanti // (14.11) Par.?
tutho vo viśvavedā vibhajatv iti / (15.1) Par.?
brahma vai tuthaḥ / (15.2) Par.?
tad enā brahmaṇā vibhajati / (15.3) Par.?
brahma vai dakṣiṇīyaṃ cādakṣiṇīyaṃ ca veda / (15.4) Par.?
tatho hāsyaitā dakṣiṇīyāyaiva dattā bhavanti nādakṣiṇīyāya // (15.5) Par.?
ṛtasya pathā preteti / (16.1) Par.?
yo vai devānām pathaiti sa ṛtasya pathaiti / (16.2) Par.?
candradakṣiṇā iti / (16.3) Par.?
tad etena jyotiṣā yanti // (16.4) Par.?
atha sado 'bhyaiti vi svaḥ paśya vy antarikṣam iti / (17.1) Par.?
vi tvayā dakṣiṇayā lokaṃ khyeṣam ity evaitad āha // (17.2) Par.?
atha sadaḥ prekṣate yatasva sadasyair iti / (18.1) Par.?
mā tvā sadasyā atirikṣatety evaitad āha // (18.2) Par.?
atha hiraṇyam ādāyāgnīdhram abhyaiti brāhmaṇam adya videyam pitṛmantaṃ paitṛmatyam iti / (19.1) Par.?
yo vai jñāto jñātakulīnaḥ sa pitṛmān paitṛmatyaḥ / (19.2) Par.?
yā vai jñātāyāpi katipayīr dakṣiṇā dadāti tābhir mahaj jayati / (19.3) Par.?
ṛṣim ārṣeyam iti / (19.4) Par.?
yo vai jñāto 'nūcānaḥ sa ṛṣir ārṣeyaḥ / (19.5) Par.?
sudhātudakṣiṇām iti / (19.6) Par.?
sa hi sudhātudakṣiṇaḥ // (19.7) Par.?
athaivam upasadyāgnīdhe hiraṇyaṃ dadāty asmadrātā devatrā gacchateti / (20.1) Par.?
yāṃ vai rātamanā avicikitsan dakṣiṇāṃ dadāti tayā mahaj jayati / (20.2) Par.?
devatrā gacchateti devaloke me 'py asad iti vai yajate yo yajate / (20.3) Par.?
tad devaloka evainam etad apitvinaṃ karoti / (20.4) Par.?
pradātāram āviśateti mām āviśatety evaitad āha / (20.5) Par.?
tatho hāsmād etāḥ parācyo na praṇaśyanti / (20.6) Par.?
tad yad agnīdhe prathamāya dakṣiṇāṃ dadāti / (20.7) Par.?
ato hi viśve devā amṛtatvam apājayan / (20.8) Par.?
tasmād agnīdhe prathamāya dakṣiṇāṃ dadāti // (20.9) Par.?
athaivam evopasadyātreyāya hiraṇyaṃ dadāti / (21.1) Par.?
yatra vā adaḥ prātaranuvākam anvāhus taddha smaitat purā śaṃsanti / (21.2) Par.?
atrir vā ṛṣīṇāṃ hotāsa / (21.3) Par.?
athaitat sado 'suratamasam abhipupruve / (21.4) Par.?
ta ṛṣayo 'trim abruvann ehi pratyaṅṅ idaṃ tamo 'pajahīti / (21.5) Par.?
sa etat tamo 'pāhan / (21.6) Par.?
ayaṃ vai jyotir ya idaṃ tamo 'pāvadhīd iti tasmā etaj jyotir hiraṇyaṃ dakṣiṇām anayan / (21.7) Par.?
jyotir hi hiraṇyam / (21.8) Par.?
tad vai sa tat tejasā vīryeṇarṣis tamo 'pajaghāna / (21.9) Par.?
athaiṣa etenaivaitaj jyotiṣā tamo 'pahanti / (21.10) Par.?
tasmād ātreyāya hiraṇyaṃ dadhāti // (21.11) Par.?
atha brahmaṇe / (22.1) Par.?
brahmā hi yajñaṃ dakṣiṇato 'bhigopāyati / (22.2) Par.?
athodgātre 'tha hotre 'thādhvaryubhyāṃ havirdhāna āsīnābhyām / (22.3) Par.?
atha punar etya prastotre 'tha maitrāvaruṇāyātha brāhmaṇācchaṃsine 'tha potre 'tha neṣṭre 'thācchāvākāyāthonnetre 'tha grāvastute 'tha subrahmaṇyāyai / (22.4) Par.?
pratihartra uttamāya dadāti / (22.5) Par.?
pratihartā vā eṣa / (22.6) Par.?
so 'smā etad antataḥ pratiharati / (22.7) Par.?
tatho hāsmād etāḥ parācyo na praṇaśyanti // (22.8) Par.?
athāhendrāya marutvate 'nubrūhīti / (23.1) Par.?
yatra vai prajāpatir agre dadau taddhendra īkṣāṃcakre sarvaṃ vā ayam idaṃ dāsyati / (23.2) Par.?
nāsmabhyaṃ kiṃ cana pariśekṣyatīti / (23.3) Par.?
sa etaṃ vajram udayacchad indrāya marutvate 'nubrūhīty adānāya / (23.4) Par.?
tato nādadāt / (23.5) Par.?
sa eṣo 'py etarhi tathaiva vajra udyamyata indrāya marutvate 'nubrūhīty adānāya / (23.6) Par.?
tato na dadāti // (23.7) Par.?
catasro vai dakṣiṇā hiraṇyam / (24.1) Par.?
āyur evaitenātmanas trāyate / (24.2) Par.?
āyur hi hiraṇyam / (24.3) Par.?
tad agnaya āgnīdhraṃ kurvate 'dadāt / (24.4) Par.?
tasmād apy etarhy agnīdhe hiraṇyaṃ dīyate // (24.5) Par.?
atha gauḥ / (25.1) Par.?
prāṇam evaitayātmanas trāyate / (25.2) Par.?
prāṇo hi gauḥ / (25.3) Par.?
annaṃ hi gauḥ / (25.4) Par.?
annaṃ hi prāṇaḥ / (25.5) Par.?
tāṃ rudrāya hotre 'dadāt // (25.6) Par.?
atha vāsaḥ / (26.1) Par.?
tvacam evaitenātmanas trāyate / (26.2) Par.?
tvagghi vāsaḥ / (26.3) Par.?
tad bṛhaspataya udgāyate 'dadāt // (26.4) Par.?
athāśvaḥ / (27.1) Par.?
vajro vā aśvaḥ / (27.2) Par.?
vajram evaitat purogāṃ kurute / (27.3) Par.?
yamaloke me 'py asad iti vai yajate yo yajate / (27.4) Par.?
tad yamaloka evainam etad apitvinaṃ karoti / (27.5) Par.?
taṃ yamāya brahmaṇe 'dadāt // (27.6) Par.?
sa hiraṇyam pratyety agnaye tvā mahyaṃ varuṇo dadātv iti / (28.1) Par.?
agnaye hy etad varuṇo 'dadāt / (28.2) Par.?
so 'mṛtatvam aśīyāyur dātra edhi mayo mahyam pratigrahītra iti // (28.3) Par.?
atha gām pratyeti rudrāya tvā mahyaṃ varuṇo dadātv iti / (29.1) Par.?
rudrāya hy etāṃ varuṇo 'dadāt / (29.2) Par.?
so 'mṛtatvam aśīya prāṇo dātra edhi vayo mahyam pratigrahītra iti // (29.3) Par.?
atha vāsaḥ pratyeti bṛhaspataye tvā mahyaṃ varuṇo dadātv iti / (30.1) Par.?
bṛhaspataye hy etad varuṇo 'dadāt / (30.2) Par.?
so 'mṛtatvam aśīya tvag dātra edhi mayo mahyam pratigrahītra iti // (30.3) Par.?
athāśvam pratyeti yamāya tvā mahyaṃ varuṇo dadātv iti / (31.1) Par.?
yamāya hy etaṃ varuṇo 'dadāt / (31.2) Par.?
so 'mṛtatvam aśīya hayo dātra edhi vayo mahyam pratigrahītra iti // (31.3) Par.?
atha yad anyad dadāti kāmenaiva tad dadātīdam me 'py amutrāsad iti / (32.1) Par.?
tat pratyeti ko 'dāt kasmā adāt kāmo 'dāt kāmāyādāt kāmo dātā kāmaḥ pratigrahītā kāmaitat ta iti / (32.2) Par.?
tad devatāyā atidiśati // (32.3) Par.?
tad āhur na devatāyā atidiśet / (33.1) Par.?
idaṃ vai yāṃ devatāṃ saminddhe sā dīpyamānā śvaḥ śvaḥ śreyasī bhavati / (33.2) Par.?
idaṃ vai yasminn agnāv abhyādadhati sa dīpyamāna eva śvaḥ śvaḥ śreyān bhavati / (33.3) Par.?
śvaḥ śvo ha vai śreyān bhavati ya evaṃ vidvān pratigṛhṇāti / (33.4) Par.?
tad yathā samiddhe juhuyād evam etāṃ juhoti yām adhīyate dadāti / (33.5) Par.?
tasmād adhīyan nātidiśet // (33.6) Par.?
Duration=0.37189602851868 secs.