Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 (no revisions)
Associated topic(s): aśvamedha, hayamedha

Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 12106
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
ed. p. 561
vibhūrmātrā prabhūḥ pitreti / (1.1) Par.?
vibhū
n.s.m.
root
∞ mātṛ.
i.s.f.
prabhū
n.s.m.
pitṛ
i.s.m.
∞ iti.
indecl.
iyaṃ vai mātāsau pitābhyāmevainam paridadāty aśvo'si hayo'sīti śāstyevainaṃ tattasmācchiṣṭāḥ prajā jāyante 'tyo'si mayo'sīty atyevainaṃ nayati tasmādaśvaḥ paśūnāṃ śraiṣṭhyaṃ gacchaty arvāsi saptirasi vājyasīti yathāyajurevaitad vṛṣāsi nṛmaṇā asīti mithunatvāya yayur nāmāsi śiśurnāmāsīty etad vā aśvasya priyaṃ nāmadheyaṃ priyeṇaivainaṃ nāmnābhivadati tasmād apyāmitrau saṃgatya nāmnā ced abhivadato 'nyonyaṃ sam eva jānāte // (1.2) Par.?
idam
n.s.f.
root
vai
indecl.
mātṛ
n.s.f.
∞ adas
n.s.m.
pitṛ
n.s.m.
∞ idam
i.d.m.
∞ eva
indecl.
∞ enad
ac.s.m.
paridā.
3. sg., Pre. ind.
root
aśva
n.s.m.
∞ as
2. sg., Pre. ind.
haya
n.s.m.
∞ as
2. sg., Pre. ind.
∞ iti
indecl.
śās
3. sg., Pre. ind.
root
∞ eva
indecl.
∞ enad.
ac.s.m.
tad
ac.s.n.
∞ tasmāt
indecl.
∞ śās
PPP, n.p.f.
prajā
n.p.f.
jan.
3. pl., Pre. ind.
root
atya
n.s.m.
∞ as
2. sg., Pre. ind.
maya
n.s.m.
∞ as
2. sg., Pre. ind.
∞ iti.
indecl.
ati
indecl.
∞ eva
indecl.
∞ enad
ac.s.m.
.
3. sg., Pre. ind.
root
tasmāt
indecl.
∞ aśva
n.s.m.
paśu
g.p.m.
gam.
3. sg., Pre. ind.
root
arvan
n.s.m.
root
∞ as
2. sg., Pre. ind.
sapti
n.s.m.
∞ as.
2. sg., Pre. ind.
vājin
n.s.m.
∞ as
2. sg., Pre. ind.
∞ iti.
indecl.
yathāyajus
indecl.
root
∞ eva
indecl.
∞ etad.
n.s.n.
vṛṣan
n.s.m.
root
∞ as
2. sg., Pre. ind.
as
2. sg., Pre. ind.
∞ iti.
indecl.
mithuna
comp.
∞ tva
d.s.n.
.
3. pl., Perf.
root
nāman
n.s.n.
root
∞ as
2. sg., Pre. ind.
śiśu
n.s.m.
∞ nāma
indecl.
∞ as
2. sg., Pre. ind.
∞ iti.
indecl.
etad
n.s.n.
vai
indecl.
aśva
g.s.m.
priya
n.s.n.
nāmadheya.
n.s.n.
root
priya
i.s.n.
∞ eva
indecl.
∞ enad
ac.s.m.
nāman
i.s.n.
∞ abhivad.
3. sg., Pre. ind.
root
tasmāt
indecl.
api
indecl.
∞ āmitra
n.d.m.
saṃgam
Abs., indecl.
nāman
i.s.n.
ced
indecl.
abhivad,
3. du., Pre. ind.
anyonya
ac.s.m.
sam
indecl.
eva
indecl.
jñā.
3. du., Pre. ind.
root
ādityānām patvānvihīti / (2.1) Par.?
āditya
g.p.m.
root
patvan
n.s.m.
∞ anvi
2. sg., Pre. imp.
∞ iti.
indecl.
ādityānevainaṃ gamayati devā āśāpālā etaṃ devebhyo'śvam medhāya prokṣitaṃ rakṣateti śataṃ vai talpyā rājaputrā āśāpālās tebhya evainam paridadātīha rantiriha ramatāmiha dhṛtiriha svadhṛtiḥ svāheti saṃvatsaramāhutīrjuhoti ṣoḍaśa navatīr etā vā aśvasya bandhanaṃ tābhirevainam badhnāti tasmādaśvaḥ pramukto bandhanam āgacchati ṣoḍaśa navatīr etā vā aśvasya bandhanaṃ tābhir evainaṃ badhnāti tasmād aśvaḥ pramukto bandhanaṃ na jahāti // (2.2) Par.?
āditya
ac.p.m.
∞ eva
indecl.
∞ enad
ac.s.m.
gamay.
3. sg., Pre. ind.
root
deva
v.p.m.
root
āśā
comp.
∞ pāla,
v.p.m.
etad
ac.s.m.
deva
d.p.m.
∞ aśva
ac.s.m.
medha
d.s.m.
prokṣ
PPP, ac.s.m.
rakṣ
2. pl., Pre. imp.
∞ iti.
indecl.
śata
n.s.n.
vai
indecl.
talpya
n.p.m.
rājan
comp.
∞ putra
n.p.m.
root
āśā
comp.
∞ pāla.
n.p.m.
tad
d.p.m.
eva
indecl.
∞ enad
ac.s.m.
paridā
3. sg., Pre. ind.
root
∞ iha
indecl.
root
ranti
n.s.f.
∞ iha
indecl.
ram
3. sg., Pre. imp.
∞ iha.
indecl.
dhṛti
n.s.f.
∞ iha
indecl.
svadhṛti
n.s.f.
svāhā
indecl.
∞ iti.
indecl.
∞ āhuti
ac.p.f.
∞ hu
3. sg., Pre. ind.
root
ṣoḍaśan
ac.s.n.
navati.
ac.p.f.
etad
n.p.f.
vai
indecl.
aśva
g.s.m.
bandhana.
n.s.n.
root
tad
i.p.f.
∞ eva
indecl.
∞ enad
ac.s.m.
bandh.
3. sg., Pre. ind.
root
tad
ab.s.n.
∞ aśva
n.s.m.
pramuc
PPP, n.s.m.
bandhana
ac.s.n.
āgam.
3. sg., Pre. ind.
root
ṣoḍaśan
ac.s.n.
navati.
ac.p.f.
etad
n.p.f.
vai
indecl.
aśva
g.s.m.
bandhana.
n.s.n.
root
tad
i.p.f.
eva
indecl.
∞ enad
ac.s.m.
bandh.
3. sg., Pre. ind.
root
tad
ab.s.n.
aśva
n.s.m.
pramuc
PPP, n.s.m.
bandhana
ac.s.n.
na
indecl.
.
3. sg., Pre. ind.
root
rāṣṭraṃ vā aśvamedhaḥ rāṣṭra ete vyāyacchante ye'śvaṃ rakṣanti teṣāṃ ya udṛcaṃ gacchanti rāṣṭreṇaiva te rāṣṭram bhavanty atha ye nodṛcaṃ gacchanti rāṣṭrātte vyavacchidyante tasmādrāṣṭryaśvamedhena yajeta parā vā eṣa sicyate yo'balo'śvamedhena yajate yadyamitrā aśvaṃ vinderan yajño'sya vicchidyeta pāpīyāntsyāc chataṃ kavacino rakṣanti yajñasya saṃtatyā avyavacchedāya na pāpīyān bhavaty athānyam ānīya prokṣeyuḥ saiva tatra prāyaścittiḥ // (3) Par.?
rāṣṭra
n.s.n.
root
vai
indecl.
aśvamedha.
n.s.m.
etad
n.p.m.
vyāyam,
3. pl., Pre. ind.
root
yad
n.p.m.
∞ aśva
ac.s.m.
rakṣ.
3. pl., Pre. ind.
tad
g.p.m.
yad
n.p.m.
udṛc
ac.s.f.
gam,
3. pl., Pre. ind.
∞ eva
indecl.
tad
n.p.m.
bhū.
3. pl., Pre. ind.
root
atha
indecl.
yad
n.p.m.
na
indecl.
∞ udṛc
ac.s.f.
gam,
3. pl., Pre. ind.
∞ tad
n.p.m.
vyavacchid.
3. pl., Ind. pass.
root
tasmāt
indecl.
∞ rāṣṭrin
n.s.m.
∞ aśvamedha
i.s.m.
yaj.
3. sg., Pre. opt.
root
parā
indecl.
vai
indecl.
etad
n.s.m.
sic,
3. sg., Ind. pass.
root
yad
n.s.m.
∞ abala
n.s.m.
∞ aśvamedha
i.s.m.
yaj.
3. sg., Pre. ind.
yadi
indecl.
∞ amitra
n.p.m.
aśva
ac.s.m.
vid,
3. pl., Pre. opt.
yajña
n.s.m.
∞ idam
g.s.m.
vicchid,
3. sg., Opt. P. pass.
root
pāpīyas
n.s.m.
∞ as.
3. sg., Pre. opt.
śata
n.s.n.
kavacin
n.p.m.
rakṣ
3. pl., Pre. ind.
root
yajña
g.s.m.
saṃtati
d.s.f.
na
indecl.
pāpīyas
n.s.m.
bhū.
3. sg., Pre. ind.
root
atha
indecl.
∞ anya
ac.s.m.
ānī
Abs., indecl.
prokṣ.
3. pl., Pre. opt.
root
tad
n.s.f.
∞ eva
indecl.
tatra
indecl.
prāyaścitti.
n.s.f.
root
Duration=0.024661779403687 secs.