Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 (no revisions)
Associated topic(s): Mīmāṃsā, authority of the Veda

Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17386
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
atha yatra śrutivirodhas tatra katham // (1) Par.?
yathaudumbaryāḥ sarvaveṣṭanam audumbarīṃ spṛṣṭvodgāyed iti śrutyā viruddham // (2) Par.?
aṣṭācatvāriṃśadvarṣāṇi vedabrahmacaryacaraṇaṃ jātaputraḥ kṛṣṇakeśo 'gnīn ādadhītety anena viruddham // (3) Par.?
krītarājako bhojyānna iti tasmād agnīṣomīye saṃsthite yajamānasya gṛhe 'śitavyam ity anena viruddham // (4) Par.?
tat pramāṇaṃ kartṛsāmānyād ityevaṃ prāpte brūmo 'śakyatvād vyāmoha ity avagamyate // (5) Par.?
katham aśakyatā // (6) Par.?
sparśavidhānān na sarvā śakyā veṣṭayitum udgāyatā spraṣṭuṃ ca // (7) Par.?
tām udgāyatā spraṣṭavyām avagacchantaḥ kenemaṃ saṃpratyayaṃ bādhemahi sarvaveṣṭanasmaraṇeneti brūmaḥ // (8) Par.?
nanu nirmūlatvād vyāmohas tat smaraṇam iti vaidikaṃ vacanaṃ mūlaṃ bhaviṣyatīti // (9) Par.?
bhaved vaidikaṃ vacanaṃ mūlaṃ yadi sparśanaṃ vyāmohaḥ // (10) Par.?
avyāmohe tv aśakyatvād anupapannam // (11) Par.?
yathānubhavanam anupapannam iti na kalpyate tathā vaidikam api vacanam // (12) Par.?
kathaṃ tarhi sarvaveṣṭanasmaraṇam // (13) Par.?
vyāmohaḥ // (14) Par.?
kathaṃ vyāmohakalpanā // (15) Par.?
śrautavijñānavirodhāt // (16) Par.?
atha kimarthaṃ nemau vidhī vikalpye te vrīhiyavavad bṛhadrathantaravad vā // (17) Par.?
nāsati vyāmohavijñāne vikalpo bhavati // (18) Par.?
yadi sarvaveṣṭanavijñānaṃ pramāṇaṃ sparśanaṃ vyāmohaḥ // (19) Par.?
yadi sparśanaṃ pramāṇaṃ smṛtir vyāmohaḥ // (20) Par.?
vikalpaṃ tu vadan sparśanasya pakṣe tāvat prāmāṇyam anumanyate // (21) Par.?
tasya ca mūlaṃ śrutiḥ // (22) Par.?
sā cet pramāṇam anumatā na pākṣikī // (23) Par.?
pākṣikaṃ ca sarvaveṣṭanasmaraṇaṃ pakṣe tāvan na śaknoti śrutiṃ parikalpayituṃ sparśavijñānena bādhitatvāt // (24) Par.?
tataś cāvyāmohe ca tasminn aśakyā śrutiḥ kalpayitum // (25) Par.?
na cāsāv avyāmohaḥ pakṣe pakṣe vyāmoho bhaviṣyatīti // (26) Par.?
yad eva hi tasyaikasmin pakṣe mūlaṃ tad evetarasminn api // (27) Par.?
ekasmiṃś cet pakṣe na vyāmohaḥ śrutiprāmāṇyatulyatvād itaratrāpy avyāmohaḥ // (28) Par.?
na cāsāv ekasmin pakṣe śrutir nibaddhākṣarā hi sā na pramādapāṭha iti śakyā gaditum // (29) Par.?
tena naitat pakṣe vijñānaṃ vyāmohāt pakṣāntaraṃ saṃkrāntam ity avagamyate // (30) Par.?
tatra duḥśrutasvapnādivijñānamūlatvaṃ tu sarvaveṣṭanasyeti virodhāt kalpyate // (31) Par.?
na hi tasya sati virodhe prāmāṇyam abhyupagantavyam iti kiṃcid asti pramāṇam // (32) Par.?
tasmād yathaivaikasmin pakṣe na śakyā śrutiḥ kalpayitum evam aparasmin pakṣe tulyakāraṇatvāt // (33) Par.?
api cetaretarāśraye 'nyataḥ paricchedāt // (34) Par.?
keyam itaretarāśrayatā // (35) Par.?
pramāṇāyāṃ smṛtau sparśanaṃ vyāmohaḥ sparśane pramāṇe smṛtir vyāmohas tad etad itaretarāśrayaṃ bhavati // (36) Par.?
tatra sparśanasya kᄆptaṃ mūlaṃ kalpyaṃ smṛteḥ so 'sāv anyataḥ paricchedaḥ // (37) Par.?
kalpyamūlatvāt smṛtiprāmāṇyam anavakᄆptaṃ // (38) Par.?
tadaprāmāṇyāt sparśanaṃ na vyāmohaḥ // (39) Par.?
tadavyāmohāt smārtaśrutikalpanānupapannā pramāṇābhāvāt // (40) Par.?
nanv evaṃ sati vrīhisādhanatvavijñānasyāpy avyāmohād yavaśrutir nopapadyeta // (41) Par.?
satyaṃ nopapadyate yady apratyakṣā syāt // (42) Par.?
pratyakṣā tv eṣā // (43) Par.?
na hi pratyakṣam anupapannaṃ nāmāsti // (44) Par.?
dvayos tu śrutyor bhāvāt // (45) Par.?
dve hy ete vākye // (46) Par.?
tatraikena kevalayavasādhanatā gamyata ekena kevalavrīhisādhanatā // (47) Par.?
na ca vākyenāvagato 'rtho 'pahnūyate // (48) Par.?
tasmād vrīhiyavayor upapanno vikalpo bṛhadrathantarayoś ca // (49) Par.?
tasmād uktaṃ śrutiviruddhā smṛtir apramāṇam iti // (50) Par.?
ataś ca sarvaveṣṭanādi nādaraṇīyam // (51) Par.?
Duration=0.12836909294128 secs.