Texts

mano ha vā asya savitā / (1.1) Par.?

tasmāt sāvitraṃ gṛhṇāti / (1.2) Par.?

prāṇo ha vā asya savitā / (1.3) Par.?

tam evāsminn etat purastāt prāṇaṃ dadhāti yad upāṃśu gṛhṇāti / (1.4) Par.?

tam evāsminn etat paścāt prāṇaṃ dadhāti yat sāvitraṃ gṛhṇāti / (1.5) Par.?

tāv imā ubhayataḥ prāṇau hitau yaś cāyam upariṣṭād yaś cādhastāt // (1.6) Par.?

ṛtavo vai saṃvatsaro yajñaḥ / (2.1) Par.?

te 'daḥ prātaḥsavane pratyakṣam avakalpyante yad ṛtugrahān gṛhṇāti / (2.2) Par.?

athaitat parokṣam mādhyandine savane 'vakalpyante yad ṛtupātrābhyāṃ marutvatīyān gṛhṇāti / (2.3) Par.?

na vā atrartubhya iti kaṃcana grahaṃ gṛhṇanti / (2.4) Par.?

nartupātrābhyāṃ kaścana graho gṛhyate // (2.5) Par.?

eṣa vai savitā ya eṣa tapati / (3.1) Par.?

eṣa u eva sarva ṛtavaḥ / (3.2) Par.?

tad ṛtavaḥ saṃvatsaras tṛtīyasavane pratyakṣam avakalpyante / (3.3) Par.?

tasmāt sāvitraṃ gṛhṇāti // (3.4) Par.?

taṃ vā upāṃśupātreṇa gṛhṇāti / (4.1) Par.?

mano ha vā asya savitā / (4.2) Par.?

prāṇa upāṃśuḥ / (4.3) Par.?

tasmād upāṃśupātreṇa gṛhṇāty antaryāmapātreṇa vā / (4.4) Par.?

samānaṃ hy etad yad upāṃśvantaryāmau prāṇodānau hi // (4.5) Par.?

āgrayaṇād gṛhṇāti / (5.1) Par.?

mano ha vā asya savitā / (5.2) Par.?

ātmāgrayaṇaḥ / (5.3) Par.?

ātmany evaitan mano dadhāti / (5.4) Par.?

prāṇo ha vā asya savitā / (5.5) Par.?

ātmāgrayaṇaḥ / (5.6) Par.?

ātmany evaitat prāṇaṃ dadhāti // (5.7) Par.?

athāto gṛhṇāty eva / (6.1) Par.?

vāmam adya savitar vāmam u śvo dive dive vāmam asmabhyaṃ sāvīḥ / (6.2) Par.?

vāmasya hi kṣayasya deva bhūrerayā dhiyā vāmabhājaḥ syāma / (6.3) Par.?

upayāmagṛhīto 'si sāvitro 'si canodhāś canodhā asi cano mayi dhehi / (6.4) Par.?

jinva yajñaṃ jinva yajñapatiṃ bhagāyeti // (6.5) Par.?

taṃ gṛhītvā na sādayati / (7.1) Par.?

mano ha vā asya savitā / (7.2) Par.?

tasmād idam asannam manaḥ / (7.3) Par.?

prāṇo ha vā asya savitā / (7.4) Par.?

tasmād ayam asannaḥ prāṇaḥ saṃcarati / (7.5) Par.?

athāha devāya savitre 'nubrūhīti / (7.6) Par.?

āśrāvyāha devāya savitre preṣyeti / (7.7) Par.?

vaṣaṭkṛte juhoti / (7.8) Par.?

nānuvaṣaṭkaroti / (7.9) Par.?

mano ha vā asya savitā / (7.10) Par.?

nen mano 'gnau pravṛṇajānīti / (7.11) Par.?

prāṇo ha vā asya savitā / (7.12) Par.?

net prāṇam agnau pravṛṇajānīti // (7.13) Par.?

athābhakṣitena pātreṇa vaiśvadevaṃ grahaṃ gṛhṇāti / (8.1) Par.?

tad yad abhakṣitena pātreṇa vaiśvadevaṃ grahaṃ gṛhṇāti / (8.2) Par.?

na vai sāvitrasyānuvaṣaṭkaroti / (8.3) Par.?

etasmād vai vaiśvadevaṃ grahaṃ grahīṣyan bhavati / (8.4) Par.?

tad asya vaiśvadevenaivānuvaṣaṭkṛto bhavati // (8.5) Par.?

yad v eva vaiśvadevaṃ grahaṃ gṛhṇāti / (9.1) Par.?

mano ha vā asya savitā / (9.2) Par.?

sarvam idaṃ viśve devāḥ / (9.3) Par.?

idam evaitat sarvaṃ manasaḥ kṛtānukaram anuvartma karoti / (9.4) Par.?

tad idaṃ sarvam manasaḥ kṛtānukaram anuvartma // (9.5) Par.?

yad v eva vaiśvadevaṃ grahaṃ gṛhṇāti / (10.1) Par.?

prāṇo ha vā asya savitā / (10.2) Par.?

sarvam idaṃ viśve devāḥ / (10.3) Par.?

asminn evaitat sarvasmin prāṇodānau dadhāti / (10.4) Par.?

tāv imāv asmint sarvasmin prāṇodānau hitau // (10.5) Par.?

yad v eva vaiśvadevaṃ grahaṃ gṛhṇāti / (11.1) Par.?

vaiśvadevaṃ vai tṛtīyasavanam / (11.2) Par.?

tad ucyata eva sāmato yasmād vaiśvadevaṃ tṛtīyasavanam ucyata ṛkto 'thaitad eva yajuṣṭaḥ puraścaraṇato yad etam mahāvaiśvadevaṃ gṛhṇāti // (11.3) Par.?

taṃ vai pūtabhṛto gṛhṇāti / (12.1) Par.?

vaiśvadevo vai pūtabhṛt / (12.2) Par.?

ato hi devebhya unnayanty ato manuṣyebhyo 'taḥ pitṛbhyaḥ / (12.3) Par.?

tasmād vaiśvadevaḥ pūtabhṛt // (12.4) Par.?

taṃ vā apurorukkaṃ gṛhṇāti / (13.1) Par.?

viśvebhyo hy enaṃ devebhyo gṛhṇāti / (13.2) Par.?

sarvaṃ vai viśve devā yad ṛco yad yajūṃṣi yat sāmāni / (13.3) Par.?

sa yad evainaṃ viśvebhyo devebhyo gṛhṇāti teno hāsyaiṣa puroruṅmān bhavati / (13.4) Par.?

tasmād apurorukkaṃ gṛhṇāti // (13.5) Par.?

athāto gṛhṇāty evopayāmagṛhīto 'si suśarmāsi supratiṣṭhāna iti / (14.1) Par.?

prāṇo vai suśarmā supratiṣṭhānaḥ / (14.2) Par.?

bṛhadukṣāya nama iti / (14.3) Par.?

prajāpatir vai bṛhadukṣaḥ / (14.4) Par.?

prajāpataye nama ity evaitad āha / (14.5) Par.?

viśvebhyas tvā devebhya eṣa te yonir viśvebhyas tvā devebhya iti sādayati / (14.6) Par.?

viśvebhyo hy enaṃ devebhyo gṛhṇāti / (14.7) Par.?

athetya prāṅ upaviśati // (14.8) Par.?

sa yatraitāṃ hotā śaṃsaty ekayā ca daśabhiś ca svabhūte dvābhyām iṣṭaye viṃśatī ca tisṛbhiś ca vahase triṃśatā ca niyudbhir vāyav iha tā vimuñceti tad etasyāṃ vāyavyāyām ṛci pātrāṇi vimucyante / (15.1) Par.?

vāyupraṇetrā vai paśavaḥ / (15.2) Par.?

prāṇo vai vāyuḥ / (15.3) Par.?

prāṇena hi paśavaś caranti // (15.4) Par.?

sa ha devebhyaḥ paśubhir apacakrāma / (16.1) Par.?

taṃ devāḥ prātaḥsavane 'nvamantrayanta / (16.2) Par.?

sa nopāvavarta / (16.3) Par.?

tam mādhyandine savane 'nvamantrayanta / (16.4) Par.?

sa ha naivopāvavarta / (16.5) Par.?

taṃ tṛtīyasavane 'nvamantrayanta // (16.6) Par.?

sa hopāvartsyann uvāca yad va upāvarteya kim me tataḥ syād iti / (17.1) Par.?

tvayaivaitāni pātrāṇi yujyeraṃs tvayā vimucyerann iti / (17.2) Par.?

tad enenaitat pātrāṇi yujyante yad aindravāyavāgrān prātaḥsavane gṛhṇāti / (17.3) Par.?

athainenaitat pātrāṇi vimucyante yad āha niyudbhir vāyav iha tā vimuñceti / (17.4) Par.?

paśavo vai niyutaḥ / (17.5) Par.?

tat paśubhir evaitat pātrāṇi vimucyante // (17.6) Par.?

sa yat prātaḥsavana upāvartsyad gāyatraṃ vai prātaḥsavanam brahma gāyatrī brāhmaṇeṣu ha paśavo 'bhaviṣyan / (18.1) Par.?

atha yan mādhyandine savana upāvartsyad aindraṃ vai mādhyandinaṃ savanaṃ kṣatram indraḥ kṣatriyeṣu ha paśavo 'bhaviṣyan / (18.2) Par.?

atha yat tṛtīyasavana upāvartata vaiśvadevaṃ vai tṛtīyasavanaṃ sarvam idaṃ viśve devās tasmād ime sarvatraiva paśavaḥ // (18.3) Par.?