Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 1 revision
Associated topic(s): study, śiṣya, adhyāya, upanayana, initiation

Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 14702
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
pratipūruṣaṃ saṃkhyāya saṃvatsarān yāvanto 'nupetāḥ syuḥ // (1) Par.?
saṃkhyā
Abs., indecl.
root
saṃvatsara,
ac.p.m.
yāvat
n.p.m.
an
indecl.
∞ upe
PPP, n.p.m.
as.
3. pl., Pre. opt.
saptabhiḥ pāvamānībhir yad anti yac ca dūraka iti etābhir yajuḥpavitreṇa sāmapavitreṇāṅgiraseṇeti // (2) Par.?
saptan
i.p.f.
pāvamāna,
i.p.f.
root
→ vyāhṛti (3.0) [conj]
yad
n.s.n.
anti
indecl.
yad
n.s.n.
ca
indecl.
dūraka
l.s.n.
iti,
indecl.
etad
i.p.f.
∞ āṅgirasa
i.s.n.
∞ iti.
indecl.
api vā vyāhṛtībhir eva // (3) Par.?
api
indecl.

indecl.
vyāhṛti
i.p.f.
← pāvamāna (2.0) [conj]
eva.
indecl.
athādhyāpyaḥ // (4) Par.?
atha
indecl.
∞ adhyāpay.
Ger., n.s.m.
root
atha yasya prapitāmahādi nānusmaryata upanayanaṃ te śmaśānasaṃstutāḥ // (5) Par.?
atha
indecl.
yad
g.s.m.
∞ ādi
n.s.n.
na
indecl.
∞ anusmṛ
3. sg., Ind. pass.
upanayana,
n.s.n.
tad
n.p.m.
∞ saṃstu.
PPP, n.p.m.
root
teṣām abhyāgamanaṃ bhojanaṃ vivāham iti ca varjayet teṣām icchatāṃ prāyaścittaṃ dvādaśavarṣāṇi traividyakaṃ brahmacaryaṃ cared athopanayanaṃ tataḥ udakopasparśanaṃ pāvamānyādibhiḥ // (6) Par.?
tad
g.p.m.
abhyāgamana
ac.s.n.
bhojana
ac.s.n.
vivāha
ac.s.m.
iti
indecl.
ca
indecl.
varjay.
3. sg., Pre. opt.
root
tad
g.p.m.
iṣ
Pre. ind., g.p.m.
prāyaścitta.
n.s.n.
root
∞ varṣa
ac.p.n.
brahmacarya
ac.s.n.
car.
3. sg., Pre. opt.
root
atha
indecl.
∞ upanayana.
n.s.n.
root
tatas
indecl.
udaka
comp.
∞ upasparśana
n.s.n.
∞ ādi.
i.p.m.
atha gṛhamedhopadeśanam // (7) Par.?
atha
indecl.
∞ upadeśana.
n.s.n.
root
nādhyāpanam // (8) Par.?
na
indecl.
∞ adhyāpana.
n.s.n.
root
tato yo nirvartate tasya saṃskāro yathā prathame 'tikrame // (9) Par.?
tatas
indecl.
yad
n.s.m.
nirvṛt,
3. sg., Pre. ind.
tad
g.s.m.
saṃskāra
n.s.m.
root
yathā
indecl.
prathama
l.s.m.
atikrama.
l.s.m.
tata ūrdhvaṃ prakṛtivat // (10) Par.?
tatas
indecl.
ūrdhvam
indecl.
prakṛti
comp.
root
∞ vat.
indecl.
upetasyācāryakule brahmacārivāsaḥ // (11) Par.?
upe
PPP, g.s.m.
∞ ācārya
comp.
∞ kula
l.s.n.
∞ vāsa,
n.s.m.
root
→ varṣa (12.0) [obl:temp]
aṣṭācatvāriṃśadvarṣāṇi // (12) Par.?
∞ varṣa,
ac.p.n.
→ pādūna (13.0) [conj]
→ ardha (14.0) [conj]
→ tri (15.0) [conj]
← vāsa (11.0) [obl]
pādūnam // (13) Par.?
ardhena // (14) Par.?
tribhir vā // (15) Par.?
tri
i.p.m.
← varṣa (12.0) [conj]
.
indecl.
dvādaśāvarārdhyam // (16) Par.?
∞ avarārdhya.
n.s.n.
root
na brahmacāriṇo vidyārthasya paropavāso 'sti // (17) Par.?
na
indecl.
vidyā
comp.
∞ artha
g.s.m.
para
comp.
∞ upavāsa
n.s.m.
root
as.
3. sg., Pre. ind.
atha brahmacaryavidhiḥ // (18) Par.?
atha
indecl.
∞ vidhi.
n.s.m.
root
ācāryādhīnaḥ syād anyatra patanīyebhyaḥ // (19) Par.?
∞ adhīna
n.s.m.
root
→ kārin (20.0) [conj]
→ pratilomay (20.0) [conj]
→ śāyin (21.0) [conj]
as
3. sg., Pre. opt.
anyatra
indecl.
patanīya,
ab.p.n.
hitakārī guror apratilomayan vācā // (20) Par.?
hita
comp.
∞ kārin
n.s.m.
← adhīna (19.0) [conj]
guru
g.s.m.
a
indecl.
∞ pratilomay
Pre. ind., n.s.m.
← adhīna (19.0) [conj]
vāc,
i.s.f.
adhaāsanaśāyī // (21) Par.?
adhas
indecl.
∞ āsana
comp.
∞ śāyin.
n.s.m.
← adhīna (19.0) [conj]
nānudeśyaṃ bhuñjīta // (22) Par.?
na
indecl.
∞ anudiś
Ger., ac.s.n.
→ māṃsa (23.0) [conj]
bhuj,
3. sg., Pre. opt.
root
tathā kṣāralavaṇamadhumāṃsāni // (23) Par.?
tathā
indecl.
∞ lavaṇa
comp.
∞ madhu
comp.
∞ māṃsa.
ac.p.n.
← anudiś (22.0) [conj]
adivāsvāpī // (24) Par.?
a
indecl.
∞ divāsvāpin.
n.s.m.
root
agandhasevī // (25) Par.?
a
indecl.
∞ gandha
comp.
∞ sevin.
n.s.m.
root
maithunaṃ na caret // (26) Par.?
maithuna
ac.s.n.
na
indecl.
car.
3. sg., Pre. opt.
root
utsannaślāghaḥ // (27) Par.?
utsad
PPP, comp.
∞ ślāghā.
n.s.m.
root
aṅgāni na prakṣālayīta // (28) Par.?
aṅga
ac.p.n.
na
indecl.
prakṣālay.
3. sg., Pre. opt.
root
prakṣālayīta tv aśuciliptāni guror asaṃdarśe // (29) Par.?
prakṣālay
3. sg., Pre. opt.
root
tu
indecl.
aśuci
comp.
∞ lip
PPP, ac.p.n.
guru
g.s.m.
a
indecl.
∞ saṃdarśa.
l.s.m.
nāpsu ślāghamānaḥ snāyād yadi snāyād daṇḍavat // (30) Par.?
na
indecl.
∞ ap
l.p.f.
ślāgh
Pre. ind., n.s.m.
snā.
3. sg., Pre. opt.
root
yadi
indecl.
snā,
3. sg., Pre. opt.
daṇḍa
comp.
root
∞ vat.
indecl.
jaṭilaḥ // (31) Par.?
jaṭila,
n.s.m.
root
→ vāpay (32.0) [conj]
śikhājaṭo vā vāpayed itarān // (32) Par.?
śikhā
comp.
∞ jaṭā
n.s.m.

indecl.
vāpay
3. sg., Pre. opt.
← jaṭila (31.0) [conj]
itara.
ac.p.m.
mauñjī mekhalā trivṛd brāhmaṇasya śaktiviṣaye dakṣiṇāvṛttānām // (33) Par.?
mauñjī
n.s.f.
root
→ sūtra (36.0) [conj]
→ jyā (34.0) [conj]
mekhalā
n.s.f.
trivṛt
n.s.f.
śakti
comp.
∞ viṣaya
l.s.m.
∞ āvṛt,
PPP, g.p.m.
jyā rājanyasya // (34) Par.?
jyā
n.s.f.
→ mauñjī (35.0) [conj]
← mauñjī (33.0) [conj]
rājanya,
g.s.m.
mauñjī vāyomiśrā // (35) Par.?
mauñjī
n.s.f.
← jyā (34.0) [conj]

indecl.
∞ ayas
comp.
∞ miśra,
n.s.f.
āvīsūtraṃ vaiśyasya // (36) Par.?
āvi
comp.
∞ sūtra
n.s.n.
← mauñjī (33.0) [conj]
vaiśya,
g.s.m.
sairī tāmalī vetyeke // (37) Par.?
saira
n.s.f.
tāmala
n.s.f.

indecl.
∞ iti
indecl.
∞ eka.
n.p.m.
root
pālāśo daṇḍo brāhmaṇasya naiyyagrodhaskandhajo 'vāṅgro rājanyasya bādara audumbaro vā vaiśyasya vārkṣo daṇḍa ity avarṇasaṃyogenaika upadiśanti // (38) Par.?
pālāśa
n.s.m.
root
daṇḍa
n.s.m.
∞ skandha
comp.
∞ ja
n.s.m.
rājanya,
g.s.m.
bādara
n.s.m.
audumbara
n.s.m.

indecl.
vaiśya.
g.s.m.
vārkṣa
n.s.m.
daṇḍa
n.s.m.
iti
indecl.
a
indecl.
∞ varṇa
comp.
∞ saṃyoga
i.s.m.
∞ eka
n.p.m.
upadiś.
3. pl., Pre. ind.
root
vāsaḥ // (39) Par.?
vāsas,
n.s.n.
root
→ ajina (40.0) [nsubj]
śāṇīkṣaumājināni // (40) Par.?
∞ kṣauma
comp.
∞ ajina.
n.p.n.
← vāsas (39.0) [nsubj]
kaṣāyaṃ caike vastram upadiśanti // (41) Par.?
kaṣāya
ac.s.n.
ca
indecl.
∞ eka
n.p.m.
vastra
ac.s.n.
upadiś.
3. pl., Pre. ind.
root
Duration=0.10543394088745 secs.