Texts

grahān gṛhītvopaniṣkramya vipruṣāṃ homaṃ juhoti / (1.1) Par.?

tad yad vipruṣāṃ homaṃ juhoti / (1.2) Par.?

yā evāsyātra vipruṣa skandanti tā evaitad āhavanīye svagākaroti / (1.3) Par.?

āhavanīyo hy āhutīnām pratiṣṭhā / (1.4) Par.?

tasmād vipruṣāṃ homaṃ juhoti // (1.5) Par.?

sa juhoti yas te drapsa skandati yas te aṃśur iti / (2.1) Par.?

yo vai stoka skandati sa drapsaḥ / (2.2) Par.?

tat tam āha / (2.3) Par.?

yas te aṃśur iti tad aṃśum āha / (2.4) Par.?

grāvacyuto dhiṣaṇayor upasthād iti / (2.5) Par.?

grāvṇā hi cyuto 'dhiṣavaṇābhyāṃ skandati / (2.6) Par.?

adhvaryor vā pari vā yaḥ pavitrād iti / (2.7) Par.?

adhvaryor vā hi pāṇibhyāṃ skandati pavitrād vā / (2.8) Par.?

taṃ te juhomi manasā vaṣaṭkṛtaṃ svāheti / (2.9) Par.?

tad yathā vaṣaṭkṛtaṃ hutam evam asyaitad bhavati // (2.10) Par.?

atha stīrṇāyai veder dve tṛṇe adhvaryur ādatte / (3.1) Par.?

tāv adhvaryū prathamau pratipadyete prāṇodānau yajñasyātha prastotā vāg eva yajñasyāthodgātātmaiva prajāpatir yajñasyātha pratihartā bhiṣag vā vyāno vā // (3.2) Par.?

tān vā etān pañcartvijo yajamāno 'nvārabhate / (4.1) Par.?

etāvān vai sarvo yajño yāvanta ete pañcartvijo bhavanti / (4.2) Par.?

pāṅkto vai yajñaḥ / (4.3) Par.?

tad yajñam evaitad yajamāno 'nvārabhate // (4.4) Par.?

athānyatarat tṛṇaṃ cātvālam abhiprāsyati devānām utkramaṇam asīti / (5.1) Par.?

yatra vai devā yajñena svargaṃ lokaṃ samāśnuvata ta etasmāc cātvālād ūrdhvāḥ svargaṃ lokam upodakrāman / (5.2) Par.?

tad yajamānam evaitat svargyam panthānam anusaṃkhyāpayati // (5.3) Par.?

athānyatarat tṛṇaṃ purastād udgātṝṇām upāsyati tūṣṇīm eva / (6.1) Par.?

stomo vā eṣa prajāpatir yad udgātāraḥ / (6.2) Par.?

sa idaṃ sarvaṃ yute / (6.3) Par.?

idaṃ sarvaṃ sambhavati / (6.4) Par.?

tasmā evaitat tṛṇam apidadhāti / (6.5) Par.?

tatho hādhvaryuṃ na yute / (6.6) Par.?

nainaṃ sambhavati / (6.7) Par.?

atha yadā japanti japanti hy atrodgātāraḥ // (6.8) Par.?

atha stotram upākaroti somaḥ pavata iti / (7.1) Par.?

sa vai parāg eva stotram upākaroti / (7.2) Par.?

parāñca stuvate / (7.3) Par.?

devān vā etāni stotrāṇy abhyupāvṛttāni yat pavamānāḥ / (7.4) Par.?

parāñco hy etair devāḥ svargaṃ lokaṃ samāśnuvata / (7.5) Par.?

tasmāt parāg eva stotram upākaroti parāñca stuvate // (7.6) Par.?

upāvartadhvam iti vā anyāni stotrāṇi / (8.1) Par.?

abhyāvartaṃ dhuryai stuvate / (8.2) Par.?

imā vai prajā etāni stotrāṇy abhyupāvṛttāḥ / (8.3) Par.?

tasmād imāḥ prajāḥ punar abhyāvartam prajāyante // (8.4) Par.?

atha yad atra bahiṣpavamānena stuvate / (9.1) Par.?

atra ha vā asāv agra āditya āsa / (9.2) Par.?

tam ṛtavaḥ parigṛhyaivāta ūrdhvāḥ svargaṃ lokam upodakrāman / (9.3) Par.?

sa eṣa ṛtuṣu pratiṣṭhitas tapati / (9.4) Par.?

tatho evaitad ṛtvijo yajamānam parigṛhyaivāta ūrdhvāḥ svargaṃ lokam upotkrāmanti / (9.5) Par.?

tasmād atra bahiṣpavamānena stuvate // (9.6) Par.?

naur ha vā eṣā svargyā yad bahiṣpavamānam / (10.1) Par.?

tasyā ṛtvija eva sphyāś cāritrāś ca svargasya lokasya sampāraṇāḥ / (10.2) Par.?

tasyā eka eva majjayitā ya eva nindyaḥ / (10.3) Par.?

sa yathā pūrṇām abhyāruhya majjayed evaṃ haināṃ sa majjayati / (10.4) Par.?

tad vai sarva eva yajño nauḥ svargyā / (10.5) Par.?

tasmād u sarvasmād eva yajñān nindyam paribibādhiṣeta // (10.6) Par.?

atha stuta etāṃ vācaṃ vadaty agnīd agnīn vihara barhi stṛṇīhi puroḍāśāṁ alaṃkuru paśunehīti / (11.1) Par.?

viharaty agnīd agnīn / (11.2) Par.?

saminddha evainān etat / (11.3) Par.?

stṛṇāti barhi stīrṇe barhiṣi saminddhe devebhyo juhavānīti / (11.4) Par.?

puroḍāśāṁ alaṃkurv iti / (11.5) Par.?

puroḍāśair hi pracariṣyan bhavati / (11.6) Par.?

paśunehīti / (11.7) Par.?

paśuṃ hy upākariṣyan bhavati // (11.8) Par.?

atha punaḥ prapadyāśvinaṃ grahaṃ gṛhṇāti / (12.1) Par.?

āśvinaṃ grahaṃ gṛhītvopaniṣkramya yūpam parivyayati / (12.2) Par.?

parivīya yūpam paśum upākaroti / (12.3) Par.?

rasam evāsminn etad dadhāti // (12.4) Par.?

sa prātaḥsavana ālabdha ā tṛtīyasavanācchrapyamāṇa upaśete / (13.1) Par.?

sarvasminn evaitad yajñe rasaṃ dadhāti / (13.2) Par.?

sarvaṃ yajñaṃ rasena prasajati // (13.3) Par.?

tasmād āgneyam agniṣṭoma ālabhate / (14.1) Par.?

taddhi saloma yad āgneyam agniṣṭoma ālabheta / (14.2) Par.?

yady ukthyaḥ syād aindrāgnaṃ dvitīyam ālabheta / (14.3) Par.?

aindrāgnāni hy ukthāni / (14.4) Par.?

yadi ṣoḍaśī syād aindraṃ tṛtīyam ālabheta / (14.5) Par.?

indro hi ṣoḍaśī / (14.6) Par.?

yady atirātraḥ syāt sārasvataṃ caturtham ālabheta / (14.7) Par.?

vāg vai sarasvatī / (14.8) Par.?

yoṣā vai vāk / (14.9) Par.?

yoṣā rātriḥ / (14.10) Par.?

tad yathāyathaṃ yajñakratūn vyāvartayati // (14.11) Par.?

atha savanīyaiḥ puroḍāśaiḥ pracarati / (15.1) Par.?

devo vai somaḥ / (15.2) Par.?

divi hi somaḥ / (15.3) Par.?

vṛtro vai soma āsīt / (15.4) Par.?

tasyaitaccharīraṃ yad girayo yad aśmānaḥ / (15.5) Par.?

tad eṣośānā nāmauṣadhir jāyata iti ha smāha śvetaketur auddālakiḥ / (15.6) Par.?

tām etad āhṛtyābhiṣuṇvantīti // (15.7) Par.?

sa yat paśum ālabhate rasam evāsminn etad dadhāti / (16.1) Par.?

atha yat savanīyaiḥ puroḍāśaiḥ pracarati medham evāsminn etad dadhāti / (16.2) Par.?

tatho hāsyaiṣa soma eva bhavati // (16.3) Par.?

sarva aindrā bhavanti / (17.1) Par.?

indro vai yajñasya devatā / (17.2) Par.?

tasmāt sarva aindrā bhavanti // (17.3) Par.?

atha yat puroḍāśaḥ dhānāḥ karambho dadhy āmikṣeti bhavati / (18.1) Par.?

yā yajñasya devatās tāḥ suprītā asann iti // (18.2) Par.?

idaṃ vā apūpam aśitvā kāmayate dhānāḥ khādeyaṃ karambham aśnīyāṃ dadhy aśnīyām āmikṣām aśnīyām iti / (19.1) Par.?

te sarve kāmāḥ / (19.2) Par.?

yā yajñasya devatās tāḥ suprītā asann iti / (19.3) Par.?

atha yad eṣā prātaḥsavana eva maitrāvaruṇī payasyāvakﾱptā bhavati netarayoḥ savanayoḥ // (19.4) Par.?

gāyatrī vai prātaḥsavanaṃ vahati triṣṭum mādhyandinaṃ savanaṃ jagatī tṛtīyasavanam / (20.1) Par.?

tad vā anekākiny eva triṣṭum mādhyandinaṃ savanaṃ vahati gāyatryā ca bṛhatyā cānekākinī / (20.2) Par.?

jagatī tṛtīyasavanaṃ gāyatryoṣṇihakakubbhyām anuṣṭubhā // (20.3) Par.?

gāyatry evaikākinī prātaḥsavanaṃ vahati / (21.1) Par.?

saitābhyām paṅktibhyāṃ stotrapaṅktyā ca haviṣpaṅktyā ca / (21.2) Par.?

catvāry ājyāni / (21.3) Par.?

bahiṣpavamānaṃ pañcamam / (21.4) Par.?

pañcapadā paṅktiḥ / (21.5) Par.?

saitayā stotrapaṅktyānekākinī gāyatrī prātaḥsavanaṃ vahati // (21.6) Par.?

indrasya puroḍāśaḥ / (22.1) Par.?

haryor dhānāḥ / (22.2) Par.?

pūṣṇaḥ karambhaḥ / (22.3) Par.?

sarasvatyai dadhi / (22.4) Par.?

mitrāvaruṇayoḥ payasyā / (22.5) Par.?

pañcapadā paṅktiḥ / (22.6) Par.?

saitayā haviṣpaṅktyānekākinī gāyatrī prātaḥsavanaṃ vahati / (22.7) Par.?

etasyā eva paṅkteḥ sampadaḥ kāmāya prātaḥsavana evaiṣā maitrāvaruṇī payasyāvakﾱptā bhavati netarayoḥ savanayoḥ // (22.8) Par.?